Participatie- en communicatieplan gebiedsvisie Spoorzone

Participatie- en communicatieplan gebiedsvisie Spoorzone 1.1 Inleiding en doel Bij de behandeling van de motie “Spoorzone” tijdens de gemeenteraad van november 2023 heeft uw raad uitgesproken dat: •

De bestemming bedrijventerrein voor het gebied Spoorzone moet komen te vervallen omdat deze functies niet passend zijn nabij het unieke natuurgebied Mookerheide. • Voor de omgevingsvisie, vastgesteld in maart 2025, geldt als uitgangspunt dat de Spoorzone primair dient voor natuur en waar mogelijk het zuidelijke deel geschikt is voor woningen in een groene omgeving. • De gemeente heeft een grote opgave als het gaat om nieuwbouw van woningen en tegelijkertijd is de ruimte in de gemeente beperkt. Daarom heeft de gemeenteraad middels de motie “Spoorzone” het college verzocht om: “Inzichtelijk te maken in hoeverre woningbouw op het zuidelijke deel van de Spoorzone mogelijk is”. De eerste stap is een verkenning naar de mogelijkheden voor woningbouw in dit gebied. Hiermee willen we verschillende scenario’s voorleggen aan inwoners en belanghebbenden en zorgen, wensen en ideeën ophalen. Uiteindelijk willen we toewerken naar een definitieve gebiedsvisie welke wordt voorgelegd aan de raad. De Spoorzone is een politiek gevoelig gebied. Er leven uiteenlopende belangen en opvattingen binnen de gemeenschap. Mede daarom is het van groot belang om transparant, zorgvuldig en breed participatief te werk te gaan. De gemeente hecht veel waarde aan participatie. Als initiatiefnemer voor het project is de gemeente verantwoordelijk voor het participatieproces.

De in deze participatiestrategie voorgestelde aanpak past binnen het vastgestelde gemeentelijk participatiebeleid. Met het participatieplan geven we invulling aan de projectopgave om inwoners en belanghebbenden op de juiste wijze te betrekken bij en adequaat te infomeren over het opstellen van een gebiedsvisie van de Spoorzone. Hiermee creëren we betrokkenheid en begrip en verbeteren we de kwaliteit van de gebiedsvisie. Dit draagt bij aan het realiseren van een prettige leefomgeving voor de inwoners. Het doel van participatie is om inwoners en belanghebbenden te raadplegen over verschillende scenario’s, zodat hun inbreng bijdraagt aan een gedragen en kwalitatief beter gebiedsvisie voor de Spoorzone. 1.2 Participatievorm, -niveau en kaders. Participatievorm Wanneer we in dit document spreken over participatie dan wordt daarmee voor de gebiedsvisie Spoorzone inwonerparticipatie bedoeld. Daarbij is de gemeente de initiatiefnemer voor de participatie en worden relevante stakeholders zoals bijv. inwoners, bedrijven en organisaties uitgenodigd om inbreng te leveren en zo bij te dragen aan het scenario waar naartoe wordt gewerkt.

1

Participatieniveau Het participatieniveau wordt bepaald op basis van de participatieladder. Deze ladder heeft verschillende treden: ➢ Informeren Gemeente biedt inwoners en belanghebbenden de gelegenheid om meer te weten te komen over de (voorgenomen) plannen, projecten of beleid. De participatie bestaat uit de communicatie over (de uitleg van) het te nemen besluit. ➢ Raadplegen Gemeente vraagt inwoners en belanghebbenden om hun wensen, meningen en voorkeuren te geven over het onderwerp. De gemeente neemt kennis van de uitkomsten en zal nader afwegen of en in welke mate deze kunnen worden meegenomen. ➢ Adviseren Inwoners en belanghebbenden geven advies aan de gemeente over een gestelde vraag of adviseren proactief. De gemeente beschouwt de adviezen en conclusies uit het participatie traject als een zwaarwegend uitgangspunt.. ➢ Co- produceren Gemeente en daartoe uitgenodigde deelnemers ontwikkelen gezamenlijk een plan binnen vooraf gestelde kaders. De gemeente neemt de adviezen en conclusies uit het participatietraject over mits deze passen binnen de vooraf gestelde inhoudelijke, financiële en procedurele kaders. ➢ Meebeslissen Gemeente en participanten zoeken samen naar oplossingen en nemen gezamenlijke besluiten. De gemeente besluit tot volledige gezamenlijke besluitvorming over te gaan. Binnen dit project hanteren we de participatieniveaus informeren, raadplegen en adviseren.

Concreet betekent dit dat we met relevante stakeholders binnen kaders in gesprek gaan om hen mee te nemen in het proces en mee te laten denken. We maken de belangen en wensen van de stakeholders inzichtelijk en nemen dit mee in het vervolgtraject. De input wordt door het projectteam 'gewogen' en beoordeeld op mogelijkheden en wenselijkheid binnen het project en de (project)kaders. De gemeente is daarbij leidend in de keuzes en autonoom in haar besluiten. Kaders Het is belangrijk dat stakeholders weten dat het project binnen specifieke kaders moet worden gerealiseerd en dat niet alle wensen en inbreng kunnen worden meegenomen in het uiteindelijke scenario, de gebiedsvisie. De kaders worden bepaald door wet- en regelgeving, landelijk en lokaal beleid en project randvoorwaarden zoals financiën en planning. Tevens neemt de gemeenteraad uiteindelijk een besluit of en welk vervolg er wordt gegeven aan het uitwerken van het voorkeursscenario tot een gebiedsvisie Spoorzone.

2

Participatiedoelstellingen: •

•

•

•

•

Inhoudelijke input ophalen Zorgen, wensen en ideeën van inwoners en belanghebbenden verzamelen om woningbouwscenario’s te verrijken. Belangen in beeld brengen Opvattingen van verschillende groepen inzichtelijk maken, zodat ze kunnen worden meegewogen in het voorkeursscenario. Betrokkenheid vergroten Zorgen voor begrip en betrokkenheid, ook als ideeën niet worden overgenomen, om acceptatie en soepele besluitvorming te bevorderen. Heldere communicatie Stakeholders goed informeren over het proces, kaders en invloed, om vertrouwen en realistische verwachtingen te waarborgen. Betere scenario’s ontwikkelen Lokale kennis benutten om de plannen beter te laten aansluiten bij de omgeving en bij te dragen aan een leefbare, toekomstbestendige Spoorzone.

2.1 Omgevingsanalyse In een omgevingsanalyse wordt de omgeving in kaart gebracht en maken we een stakeholderanalyse. Deze informatie wordt gebruikt voor het bepalen van passende participatie -en communicatiestrategie. Het gebied dat onderdeel uitmaakt van deze opdracht betreft perceel #7475 gelegen ten oosten van het station, ten noorden van het industrieterrein, ten westen van de Heumense Schans/Mookerheide en ten zuiden van de Heumensebaan. Het betreft uiteindelijk een gebiedsvisie voor dit perceel dat dus ruimer is dan enkel woningbouw waarin verschillende elementen samenkomen. Het gebied de Spoorzone dient primair voor natuur. Woningbouw moet leiden tot een kwaliteitsimpuls van het huidige gebied. Aan de hand van de betrokkenheidsprofielen van Citisens is er gekeken welk type inwoner er woont in de omgeving van het plangebied. Hieruit blijkt dat de doelgroep die we willen betrekken voornamelijk bestaat uit het profiel (Re)actieve Emptynesters. Het zijn meestal 45-plussers met een actieve levensstijl. Ze wonen vaak met een partner in een koophuis. Zij lezen graag de krant. (Re)actieve Emptynesters willen graag geïnformeerd worden over plannen van de gemeente, bij voorkeur via een digitale nieuwsbrief of het huis-aan-huisblad. Sociale media gebruiken ze minder dan andere profielen, maar het grootste deel heeft wel een Facebookaccount.

(Re)actieve Emptynesters vinden het makkelijk om contact op de nemen met de gemeente over haar plannen en zijn makkelijk te betrekken. Meedenken doet deze groep het liefst tijdens meer traditionele vormen van participatie, zoals via een bewonersavond.

3

Stakeholder Direct omwonenden van de Spoorzone Belangen- en actiegroepen zoals milieu- en leefbaarheidsgroepen Lokale ondernemers en bedrijven Natuurmonumenten Prorail Overige inwoners Gemeenteraad College van B&W Ambtelijke organisatie

Belang Participatieniveau Belanghebbenden/woonomgeving Raadplegen Natuur, milieu en leefomgeving

Raadplegen

Ondernemer/ bereikbaarheid en werkomgeving Natuur Infrastructuur, milieuregels Leefomgeving Besluitvormend en vertegenwoordigend Besluitvormend Uitvoerend en adviserend

Raadplegen Adviseren Adviseren Raadplegen Meebeslissen Meebeslissen Meedenken

3. Aanpak participatie en communicatie In essentie gaat de participatie om informeren, ophalen en terugkoppelen. De participatie bestaat uit participatiefase 1 en participatiefase 2. Deze aanpak is niet in 'beton gegoten'. Op basis van de ervaringen tijdens het participatieproces stellen we indien nodig de aanpak bij. 3.1 Participatiefase 1 (verkenning) In participatiefase 1 (verkenning) werken we toe naar een voorkeursscenario gebiedsvisie met inwoners en belanghebbenden. Dat doen we aan de hand van 1-op-1 gesprekken, een fysieke inloopbijeenkomst en online participatie via MaasBuren.nl. 1-op-1 stakeholdergesprekken: ProRail en Natuurmonumenten hebben een adviserende rol. In 1-op-1 gesprekken worden deze partijen gevraagd om advies. Aangezien deze partijen een adviserende rol hebben, zal hun advies zwaar meewegen in de verdere uitwerking van het voorkeursscenario. Daarnaast worden ook vertegenwoordigers van belangengroepen gevraagd om hun mening te geven (raadplegen) via 1-op-1 gesprekken. Er zal worden afgewogen in welke mate de inbreng van deze partijen meegenomen kan worden in het verdere proces. Fysieke inloopbijeenkomst: De fysieke inloopbijeenkomst is een middel om invulling te geven aan het realiseren van de eerder geformuleerde participatiedoelstellingen. Het sluit ook aan bij de behoefte van de doelgroep (volgens de betrokkenheidsprofielen van Citisens).

Meedenken doet de groep (Re)actieve Emptynesters namelijk het liefst tijdens meer traditionele vormen van participatie, zoals via een inwonersavond. We organiseren in principe een inloopbijeenkomst, maar houden mogelijk wel een korte plenaire aftrap door de wethouder waarin wordt toegelicht waarom we een gebiedsvisie voor de Spoorzone gaan opstellen en hoe het proces eruit ziet. Met inloop bieden we de inwoners meer (tijd)flexibiliteit en ruimte om hun individuele vragen en wensen naar voren te brengen bij de aanwezigen. De eerste bijeenkomst staat vooral in het teken van 'ophalen' aan de hand van de voorgelegde scenario’s. Deze scenario’s dienen als praatplaat.

4

Vervolgens gaan we met inwoners aan (‘thema’)tafels in gesprek over de vlekkenplannen die dienen als mogelijke scenario’s voor een gebiedsvisie. Dit dient ter visualisatie om zo het gesprek te starten. Inwoners worden nadrukkelijk in de gelegenheid gesteld om hun ideeën en belangen kenbaar te maken via een reactieformulier. Dit reactieformulier leggen we neer tijdens de bijeenkomst, maar is ook te vinden op de Praat mee-projectpagina op MaasBuren.nl. De reacties die binnenkomen via het reactieformulier worden meegenomen als input voor verdere uitwerking van het voorkeursscenario. Voor de praktische invulling van de inloopbijeenkomsten wordt een apart draaiboek opgesteld waarin we de praktische zaken vastleggen. We kiezen voor een locatie in Molenhoek dicht bij het plangebied, denk aan gemeenschapshuis de Wieken. Praat mee-pagina op MaasBuren.nl: Uit communicatieonderzoek uit 2022 blijkt dat inwoners uit de gemeente Mook en Middelaar ook graag online meedenken. Daarom kiezen we naast fysieke bijeenkomsten ook voor online participatie. Dit betekent dat parallel aan het organiseren van de bewonersbijeenkomsten de informatie tegelijkertijd ook beschikbaar komt via de website ' Praat mee op MaasBuren.nl '. Alle informatie van de informatiebijeenkomsten wordt ook gedeeld op de website.

Na de inloopbijeenkomst kan men ook op de projectpagina op MaasBuren.nl reageren op de plannen via een digitaal reactieformulier. Ook vragen we inwoners om e-mailadres op te schrijven bij de inwonersbijeenkomst, zodat we hen kunnen uitnodigen voor de Praat mee-pagina. Indien nodig kunnen we hier in een later stadium nog aanvullende vragen stellen aan inwoners. De reacties die binnenkomen via het digitaal reactieformulier op MaasBuren.nl worden meegenomen als input voor verdere uitwerking van het voorkeursscenario. Gebruik van de online participatiemodule op MaasBuren.nl biedt de volgende voordelen: • • • •

Meer flexibiliteit voor de stakeholders om zich te informeren en te reageren. Stakeholders informeren en betrekken die geen bijeenkomst bezoeken. Stakeholders op de hoogte houden van de voortgang en de actualiteiten. Het overzichtelijk en toegankelijk maken van de informatie.

Eindproduct participatiefase 1: één voorkeursscenario gebiedsvisie en een reactienota (uitleg hoe inbreng participatie is meegenomen in gebiedsvisie Spoorzone). 3.2 Participatiefase 2. In participatiefase 2 (vaststelling) koppelen we het voorkeurscenario terug en halen we aanvullende inbreng op bij inwoners en belanghebbenden. Dit doen we aan de hand van het informeren van de stakeholders met wie 1-op-1 gesprekken zijn gevoerd, een fysieke inloopbijeenkomst en een digitaal reactieformulier op de Praat mee-pagina op MaasBuren.nl Stakeholders van 1-op-1 gesprekken informeren en vragen om reactie: Het informeren van de partijen waarmee 1-op-1 gesprekken mee zijn gevoerd over het voorkeursscenario. We vragen hen om aanvullende inbreng te geven. Deze inbreng kunnen zij schriftelijk of per mail indienen. Fysieke inloopbijeenkomst: Bij de tweede bijeenkomst ligt het accent op informeren en terugkoppelen van de eerder opgehaalde informatie aan de hand van het door het college van B&W vastgestelde ‘voorkeursscenario’ gebiedsvisie Spoorzone. Deze inloopbijeenkomst 5

zal worden afgetrapt met een plenair openingswoord door de wethouder en we leggen uit waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt en waarom we voor bepaalde richtingen hebben gekozen in het voorkeursscenario. Vervolgens gaan we met inwoners aan (‘thema’)tafels in gesprek over het voorkeursscenario. Inwoners en belanghebbenden kunnen aanvullende feedback, opmerkingen of tips meegeven via het reactieformulier dat we op verschillende plekken neerleggen. We vragen de aanwezigen dan ook expliciet om hun feedback op te schrijven, zodat wij dit als gemeente goed en zorgvuldig kunnen borgen en verwerken. In deze tweede ronde is er dus ruimte voor het verfijnen van het voorkeurscenario. We kiezen voor een locatie in Molenhoek dicht bij het plangebied, denk aan gemeenschapshuis de Wieken. Praat mee-pagina op MaasBuren.nl: Voor de inwoners en belanghebbenden die niet aanwezig kunnen zijn tijdens de inloopbijeenkomst of liever online meedenken, bieden we de mogelijkheid om digitaal het reactieformulier in te vullen. Hier kunnen zij hun aanvullende inbreng op het voorkeurscenario delen. Deze is te vinden op de Praat mee-projectpagina gebiedsvisie Spoorzone. Eindproduct participatiefase 2: Gebiedsvisie Spoorzone met een grove toets van de financiële haalbaarheid met daarnaast een reactienota (uitleg hoe inbreng participatie is meegenomen in gebiedsvisie Spoorzone). VORM PARTICIPATIEFASE 1-op-1 1.

stakeholdergesprekken, inloopbijeenkomst en digitale reactieformulier op Praat mee-pagina op MaasBuren.nl PARTICIPATIEFASE Schriftelijke reactie van 2. stakeholders, inloopbijeenkomst en digitale reactieformulier op Praat mee-pagina op MaasBuren.nl

DOEL Input van stakeholders, inwoners en belanghebbenden ophalen

RESULTAAT

Inwoners en stakeholders informeren over voorkeursscenario en aanvullende feedback ophalen op het voorkeurscenario

Reactienota + gebiedsvisie Spoorzone

Reactienota en voorkeursscenario

Tabel 1. Participatieaanpak: vorm, doel en resultaat per fase

3.3 Reactienota en terugkoppeling Terugkoppeling waarom we zaken wel of niet meenemen wordt in een reactienota teruggekoppeld. In deze nota geven we per aangedragen thema aan waarom het wel of niet wordt meegenomen. Terugkoppeling wordt verzorgd via Ter Sprake, via MaasBuren.nl en via een reactienota waarin we met smileys aangeven wat er met de inbreng gebeurt en argumentatie. In de huis-aan-huisbrief voor de buurtbewoners geven we duidelijk aan dat de reactienota terug te vinden is op de Praat mee-projectpagina op MaasBuren.nl. De raad wordt geïnformeerd over de reactienota via de Commissievergadering in de Vaststellingsfase (zie procesplaat).

6

3.4 Communicatieaanpak De communicatie zal met name schriftelijk en digitaal plaatsvinden. De bewoners die met hun perceel aan het plangebied grenzen, ontvangen een brief. In deze brief vermelden we ook expliciet waarom deze adressen een brief aan huis krijgen en dat andere inwoners ook welkom zijn. Om de brede groep inwoners te bereiken communiceren we via Ter Sprake, via MaasBuren.nl, en op de socials. Ook vragen we de dorpsraad om in hun nieuwsbrief aandacht te besteden aan de verschillende processtappen waarover we communiceren. In de communicatie verwijzen we steeds naar de Praat mee-projectpagina gebiedsvisie Spoorzone op MaasBuren.nl. Dit kan via een link of via een QR-code. Datu m Q22026

Onderwerp

Doel

Doelgroep

Kanaal

Algemeen bericht over proces en planning

Gemeentebreed: Inwoners

Ter Sprake, MaasBuren.nl , website

Q22026

Uitnodiging 1-op1 gesprekken stakeholders Uitnodiging fysieke inloopavond 1 (verkenning)

ProRail, Natuurmonumente n en belangengroepen Buurtbewoners en overige inwoners

e-mail of brief

Q22026

Breed informeren van gemeenschap over proces en plannen met verwijzing naar MBpagina Informeren over proces en participatiemogelijkhede n Informeren over proces en participatiemogelijkhede n

Q42026

Voorkeursscenari o + reactienota

Participanten informeren over voorkeurscenario en hoe inbreng 1e participatieronde is verwerkt (gemaakte keuzes inclusief argumentatie)

Primair: deelgenomen participanten

Q42026

Uitnodiging fysieke inloopavond 2 (vaststelling)

Informeren over voorkeursscenario en ophalen van laatste aanvullende feedback

Q12027

Door college van B&W vastgestelde gebiedsvisie + reactienota

Informeren over de door het college van B&W vastgestelde gebiedsvisie en hoe inbreng 2e participatieronde is verwerkt (gemaakte

Secundair: ieder geïnteresseerde via hiernaast genoemde kanalen Buurtbewoners en overige inwoners

Gemeentebreed: inwoners en stakeholders

brief, Ter Sprake, MaasBuren.nl , MB-pagina en website Ter Sprake, website, MaasBuren.nl en projectpagina op MaasBuren.nl

Ter Sprake, website, MaasBuren.nl brieven/email. Ter Sprake, website, en projectpagina op MaasBuren.nl

7

keuzes inclusief argumentatie). 3.5 Rol van de gemeenteraad De gemeenteraad stelt het procesvoorstel en het daarbij horende participatieplan vast. Na vaststelling van het procesvoorstel start de participatie. Tijdens de participatiefase hebben raadsleden een rol als toehoorder. Dit betekent dat een raadslid niet actief deelneemt in het gesprek, maar luistert en observeert en zo inzicht krijgt in wat er speelt bij de gemeenschap. Na de participatiefase 1 zal het college een voorkeursscenario gebiedsvisie vaststellen. Terugkoppeling hiervan zal plaatsvinden via een Commissievergadering. Er is voor gekozen om dit niet via een raadsmemo te doen. Dit om uitleg te geven wat er met de opgehaalde inbreng van de participatie is gedaan en hoe het voorkeursscenario gebiedsvisie als zodanig tot stand is gekomen. Na deze Commissievergadering zal participatiefase 2 van start gaan om de laatste input op te halen met betrekking tot het voorliggend concept. Hiermee wordt uiteindelijk toegewerkt naar een gebiedsvisie voor de Spoorzone. Vervolgens stelt het college van B&W de definitieve gebiedsvisie vast dat vervolgens wordt behandeld tijdens een Raadsinformatieavond ter voorbereiding op de Commissievergadering en de Raadsvergadering waarin het definitieve gebiedsvisie wordt vastgesteld.

8