Bijlage - Programmabegroting 2027
Tekst van het document
(gewezen) wethouders Er ligt een wetsvoorstel om de pensioenaanspraken van (gewezen) wethouders per 1 januari 2028 over te dragen aan het ABP. Bij doorgang van de overdracht wordt de opgebouwde pensioenvoorziening aangewend voor de eenmalige kapitaaloverdracht aan het ABP. De uiteindelijke financiële gevolgen zijn afhankelijk van de definitieve wetgeving en de benodigde overdrachtswaarde. Programmabegroting 2027-2030 4.9 Uitgangspunten en analyse financiële positie De 'toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie' bevat ten minste de gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd en de motivering daarvan en een toelichting op belangrijke ontwikkelingen ten opzichte van de uiteenzetting van de financiële positie van het vorig begrotingsjaar. Gronden ramingen De ramingen zijn gebaseerd op de uitgangspunten zoals deze zijn beschreven in de Kader | nota 2027 en in onderdeel 3.5 'Uitgangspunten en analyse ramingen'. Aanvullend | hierop | vermelden | wij | dat | het | uitgangspunt | van | de | ramingen | 2027-2030 | de meerjarenbegroting van het vorige begrotingsjaar 202 | 6 is, omdat het overgrote deel van de budgetten structurele budgetten betreft. De eerste meerjarenplanning (MJP) van begrotingsjaar 202 | 6 is de startbegroting van begrotingsjaar 2027.
Begrotingsjaar 2026 (inclusief | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 bijstelling middels de Zomerrapportage 2026) Begrotingsjaar 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bij de Zomerrapportage 2026 | is bekeken in hoeverre de budgetten gemuteerd moeten worden als gevolg van wettelijke ontwikkelingen dan wel intensivering of verlaging van de activiteiten en budgetten. Na het vaststellen van de Zomerrapportage 2026 | zijn er nog ontwikkelingen geweest die om een bijstelling van de budgetten vragen. Deze mutaties zijn vermeld in onderdeel | 4.1 'Financiële gevolgen bestaand en nieuw beleid'. Daarnaast worden salarislasten die functioneel toegewezen kunnen worden aan taakvelden, ook op die taakvelden begroot. De resterende salarislasten blijven staan onder taakveld ‘Overhead’. Voor 2027 is zo'n € 5,1 miljoen aan salarislasten geraamd op de diverse functionele posten. Ten behoeve van de balans worden de activaposten gewaardeerd op historische verkrijgingsprijs minus afschrijvingen. De overige posten worden tegen nominale waarde gewaardeerd. Naast de hierboven aangeven wijzigingen zijn er verder geen nadere ontwikkelingen in de uiteenzetting van de financiële positie tussen 202 | 7 en het vorige begrotingsjaar 202 | 6. Meerjarenraming Meerjarig kan uitgegaan worden van dezelfde uitgangspunten en gronden als in begrotingsjaar 202 | 7.
De budgetten worden meerjarig geraamd op basis van de werkelijk te verwachten kosten. Er vindt dus geen algehele indexatie plaats. Belastingopbrengsten worden voor het lopende begrotingsjaar gecorrigeerd met een inflatie van | 2,91% op basis van de loon- en prijsstijgingen zoals vermeld in de meicirculaire 2026 en een extra stijging van 8,5%. | Voor de meerjarenraming wordt echter de 0-lijn gehanteerd en worden dus dezelfde baten geraamd als in 2027. De meerjarenraming wordt voor kennisgeving aangenomen. De eerste meerjarenschijf (2028) geldt volgend jaar als uitgangspunt (behoudens mutaties) voor de dan op te stellen Programmabegroting 2028. | Eventuele | verschillen | met | het | dan | voorgaande | jaar | 2027 | worden | in | de | nieuwe programmabegroting toegelicht. 96 Programmabegroting 2027-2030 97 5 Overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld Programmabegroting 2027-2030 5.1 Overzicht van baten en lasten per taakveld Om gemeenten met elkaar te kunnen vergelijken zijn wettelijk taakvelden voorgeschreven. | In onderstaande tabel treft u | deze landelijke | taakvelden aan.
Opgemerkt wordt hierbij dat bepaalde (onderdelen van) taakvelden voor IV3 (Informatie voor derden) onder programma Bestuur en organisatie vallen, maar op grond van het BBV voor de begroting onder de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vpb of onvoorzien vallen, zoals de ozb en de algemene uitkering. Ook de mutaties van reserves en voorzieningen vallen bij IV3 onder één taakveld, terwijl deze voor de begroting op grond van het BBV per programma (kunnen) zijn vermeld. Bedragen x € 1.000 TV | Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 0. | Bestuur en ondersteuning 0.1 | Bestuur | 1.292 | 0 | 1.292 0.2 | Burgerzaken | 564 | 154 | 410 0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden | 152 | 0 | 152 0.4 | Overhead | 5.264 | 0 | 5.264 0.5 | Treasury | 0 | 470 | -470 0.61 | Ozb woningen | 15 | 2.337 | -2.322 0.62 | Ozb niet-woningen | 15 | 452 | -437 0.63 | Parkeerbelasting | 0 | 0 | 0 0.64 | Belastingen overig | 117 | 47 | 70 0.7 | Algemene uitkering en overige uitkeringen | 0 | 16.798 | -16.798 gemeentefonds 0.8 | Overige baten en lasten | 84 | 0 | 84 0.9 | Vennootschapsbelasting (Vpb) | 0 | 0 | 0 0.10 | Mutaties reserves | 0 | 187 | -187 0.11 | Resultaat van de rekening van baten en lasten | 0 | 0 | 0 Totaal Bestuur en ondersteuning | 7.503 | 20.445 | -12.942 1.
| Veiligheid 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | 722 | 77 | 645 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 457 | 6 | 451 Totaal Veiligheid | 1.179 | 83 | 1.096 2. | Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 | Verkeer en vervoer | 1.076 | 32 | 1.044 2.2 | Parkeren | 0 | 0 | 0 2.3 | Recreatieve havens | 0 | 2 | -2 2.4 | Economische havens en waterwegen | 0 | 0 | 0 2.5 | Openbaar vervoer | 5 | 0 | 5 Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat | 1.081 | 34 | 1.047 3. | Economie 98 Programmabegroting 2027-2030 TV | Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 3.1 | Economische ontwikkeling | 19 | 0 | 19 3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 33 | 78 | -45 3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 0 | 0 | 0 3.4 | Economische promotie | 91 | 234 | -143 Totaal Economie | 143 | 312 | -169 4. | Onderwijs 4.1 | Openbaar basisonderwijs | 0 | 0 | 0 4.2 | Onderwijshuisvesting | 134 | 0 | 134 4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingenzaken | 273 | 1 | 272 Totaal Onderwijs | 407 | 1 | 406 5. | Sport, cultuur en recreatie 5.1 | Sportbeleid en activering | 90 | 0 | 90 5.2 | Sportaccommodaties | 197 | 14 | 183 5.3 | Cultuurpresentatie, -productie en -participatie | 68 | 0 | 68 5.4 | Musea | 0 | 0 | 0 5.5 | Cultureel erfgoed | 84 | 0 | 84 5.6 | Media | 147 | 0 | 147 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 864 | 2 | 862 Totaal Sport, cultuur en recreatie | 1.450 | 16 | 1.434 6.
| Sociaal domein 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 2.493 | 2.100 | 393 6.21 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wmo | 104 | 0 | 104 6.22 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 367 | 0 | 367 6.23 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | 30 | 0 | 30 6.3 | Inkomensregelingen | 2.933 | 1.831 | 1.103 6.4 | WSW en beschut werk | 815 | 0 | 815 6.5 | Arbeidsparticipatie | 411 | 0 | 411 6.60 | Hulpmiddelen en diensten (Wmo) | 346 | 16 | 330 6.711 | Huishoudelijke hulp (Wmo) | 825 | 54 | 771 6.712 | Begeleiding (Wmo) | 591 | 0 | 591 6.713 | Dagbesteding (Wmo) | 221 | 0 | 221 6.714 | Overige maatwerkarrangementen (Wmo) | 6 | 0 | 6 6.751 | Jeugdhulp ambulant lokaal | 67 | 0 | 67 6.752 | Jeugdhulp ambulant regionaal | 1.382 | 0 | 1.382 6.753 | Jeugdhulp ambulant landelijk | 15 | 0 | 15 6.761 | Jeugdhulp met verblijf lokaal | 0 | 0 | 0 6.762 | Jeugdhulp met verblijf regionaal | 626 | 0 | 626 6.763 | Jeugdhulp met verblijf landelijk | 0 | 0 | 0 99 Programmabegroting 2027-2030 TV | Taakveld | Lasten | Baten | Saldo 6.791 | PGB Wmo | 192 | 0 | 192 6.792 | PGB Jeugd | 110 | 0 | 110 6.811 | Beschermd wonen (Wmo) | 12 | 58 | -46 6.812 | Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo) | 9 | 0 | 9 6.821 | Jeugdbescherming | 215 | 0 | 215 6.822 | Jeugdreclassering | 32 | 0 | 32 6.91 | Coördinatie en beleid (Wmo) | 78 | 0 | 78 6.92 | Coördinatie en beleid (Jeugd) | 210 | 0 | 210
Totaal Sociaal domein | 12.089 | 4.059 | 8.030 7. | Volksgezondheid en milieu 7.1 | Volksgezondheid | 501 | 0 | 501 7.2 | Riolering | 776 | 776 | 0 7.3 | Afval | 1.247 | 1.247 | 0 7.4 | Milieubeheer | 574 | 0 | 574 7.5 | Begraafplaatsen en crematoria | 10 | 0 | 10 Totaal Volksgezondheid en milieu | 3.108 | 2.023 | 1.085 8. | Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing 8.1 | Ruimte en leefomgeving | 541 | 45 | 496 8.2 | Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) | 0 | 0 | 0 8.3 | Wonen en bouwen | 455 | 937 | -482 Totaal Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke | 996 | 982 | 14 vernieuwing Totaal-generaal | 27.955 | 27.955 | 0 Relatie taakvelden met programma’s In bijlage 4 vindt u de relatie tussen de wettelijke taakvelden en de programma's zoals vermeld in deze Programmabegroting 2027. 100 Programmabegroting 2027-2030 101 6 Vaststellingsbesluit Programmabegroting 2027-2030 102 6.1 Vaststellingsbesluit Aldus vastgesteld door de raad van de gemeente Mook en Middelaar in zijn openbare raadsvergadering van 12 november 2026. De raad voornoemd, De griffier, De voorzitter, W. Huberts I.M. van Dijk Programmabegroting 2027-2030 103 7 Bijlagen Programmabegroting 2027-2030 104 Bijlage 1 Beleidsindicatoren Onderstaande wettelijk verplichte beleidsindicatoren zijn vermeld op grond van de 'Regeling beleidsindicatoren gemeenten'.
De waarden zijn vermeld zoals aangegeven door de wettelijke bronhouders. Naast de meest recente waarde is het verloop van de afgelopen tien jaar weergegeven: 2016 t/m 2025 (omdat 2025 vaak het laatste jaar is waarin de beleidsindicatoren bekend zijn). Voor de woz-waarde en de woonlasten loopt de periode t/m 2026 en van de beleidsindicatoren waarvan de bron de eigen begroting is, loopt de periode t/m 2027. Als waarden 0 zijn, is dit aangegeven met een rood streepje op de 0-lijn. Als waarden ontbreken, omdat die door de bronhouder niet zijn aangeleverd, dan is er geen balk zichtbaar boven het desbetreffende jaartal. Programma Sociale leefomgeving 1 Misdrijven - Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Meeste recente waarde (2025): 0,6. Bron: CBS Geregistreerde diefstallen 2 Misdrijven - Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling enzovoorts). Meest recente waarde (2025): 3,7. Bron: CBS Geregistreerde Criminaliteit
Programmabegroting 2027-2030 105 3 Misdrijven - Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Meest recente waarde (2025): 1,9. Bron: CBS Geregistreerde diefstallen 4 Functiemenging De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0% (alleen wonen) en 100% (alleen werken). Bij een waarde van 50% zijn er evenveel woningen als banen. Meest recente waarde (2025):38,3%. Bron: CBS BAG/LISA (Bewerking ABF Research) 5 Absoluut verzuim Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren (per 1.000 leerlingen) dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding '2024' staat voor schooljaar 2023/2024. Meeste recent waarde (2025): 8,1. Bron: DUO / Ingrado
Programmabegroting 2027-2030 106 6 Relatief verzuim Het aantal leer - of kwalificatieplichtige jongeren (per 1.000 leerlingen) waarbij sprake is van meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende vier opeenvolgende lesweken. De periodeaanduiding '2024' staat voor schooljaar 2023/2024. Meest recente waarde (2025): 15. Bron: DUO / Ingrado 7 Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie Voortijdige schoolverlaters (vsv'ers) zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten. Een startkwalificatie is een havo of vwo-diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage staat voor het aantal vsv'ers als percentage van het aantal onderwijsdeelnemers die aan het begin van het schooljaar ingeschreven staan. Meest recente waarde (2025): 1,3%. Bron: DUO / Ingrado 8 Niet-sporters Het percentage niet-wekelijkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Meest recente waarde (2024): 36,6%. Bron: Gezondheidsmonitor volwassen, GGD-en, CBS en RIVM
Programmabegroting 2027-2030 107 Programma Sociaal Domein 1 Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar feit plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Meest recente waarde (2025): 9. Bron: Stichting Halt 2 Banen Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Meeste recente waarde (2025): 491,3. Bron: CBS Bevolkingsstatistiek / LISA 3 Jongeren met een delict voor de rechter Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey -Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. (voor Mook en Middelaar te lage populatie, dus n.v.t.). Meest recente waarde (2015): 1%.
Programmabegroting 2027-2030 108 Bron: CBS - Jeugdmonitor 4 Kinderen in uitkeringsgezin Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier verstaan: uitkeringen aan huishoudens op grond van de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz). Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey -Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS Meest recente waarde (2024): 3%. Bron: CBS - Jeugdmonitor 5 Netto arbeidsparticipatie Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de totale bevolking. Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief de institutionele bevolking). Meest recente waarde (2025): 71,3%. Bron: CBS - Arbeidsdeelname (gemeente)
Programmabegroting 2027-2030 109 6 Werkloze jongeren Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey -Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Meest recente waarde (2024): 2%. Bron: CBS - Jeugdmonitor 7 Personen met een bijstandsuitkering Het aantal personen, per 10.000 inwoners, met een uitkering op grond van de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen. Meest recente waarde (2025): 160,4. Bron: CBS - Bijstandsuitkeringen 8 Lopende re-integratievoorzieningen Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. Meest recente waarde (2025): 62,7.
Programmabegroting 2027-2030 110 Bron: CBS - Re-integratie 9 Jongeren met jeugdhulp Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). PGB gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en z org aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. Zorg in natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de zorggebruiker. Meest recente waarde (2025): 12,7%. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura 10 Jongeren met jeugdbescherming Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt dan onder toezicht gesteld of onder voogdij geplaatst. Meest recente waarde (2025): 0,8%. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura
Programmabegroting 2027-2030 111 11 Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12 -23 jaar) met een jeugdreclasseringmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zijn geweest en een proces -verbaal hebben gekregen. Indien de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het misdrijf is begaan daartoe aanleiding geven, bijvoorbeeld bij jongvolwassenen met een verstandelijke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op jongvolwassenen in de leeftijd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krijgt op maat gesneden begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hij of zij opnieuw de fout ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie. Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming het vrijwillige kader worden opgestart. Meest recente waarde: geen gegevens beschikbaar Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura 12. Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
Voor de Wmo-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende Gemeenten. Meest recente waarde (2025): 620. Bron: CBS - Gemeentelijke monitor sociaal domein Wmo
Programmabegroting 2027-2030 112 Programma Fysieke leefomgeving 1. Misdrijven - Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners. Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer - en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder de dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel, worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven. Meest recente waarde (2025): 3,1. Bron: CBS - Geregistreerde criminaliteit 2. Vestigingen (van bedrijven) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 -65 jaar. Meest recente waarde (2025): 209,1. Bron: LISA 3. Gemiddelde WOZ-waarde De gemiddelde woz -waarde van woningen x € 1.000 . Alle verblijfsobjecten in de Basisadministratie Adressen en Gebouwen (BAG) met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt. Meest recente waarde (2026): 514.
Programmabegroting 2027-2030 113 Bron: CBS - Waarde onroerende zaken 4. Nieuw gebouwde woningen Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties, per 1.000 woningen. Onder een woning wordt verstaan de kleinste binnen één of meer panden gelegen en voor woondoeleinden geschikte eenheid van gebruik, ontsloten via een eigen toegang vanaf de openbare weg, een erf of een gedeelde verkeersruimte. Voorbeelden zijn vrijstaand e woningen, eengezinswoningen, flat- of portiekwoningen, studentenhuizen. Alle verblijfsobjecten met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties worden als woning aangemerkt. Meest recente waarde (2024): 6,4. Bron: BAG (Bewerking ABF Research) 5. Demografische druk Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar en ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar. Meest recente waarde (2026): 87,3% Bron: CBS - Bevolkingsstatistiek (Bewerking ABF Research)
Programmabegroting 2027-2030 114 Programma Toerisme, natuur en duurzaamheid 1. Omvang huishoudelijk restafval Niet-gescheiden ingezameld huishoudelijk afval in kilogrammen per inwoner. Meeste recente waarde (2024): 60. Bron: CBS - Huishoudelijk afval 2. Hernieuwbare elektriciteit Percentage berekende hernieuwbare elektriciteit. Meest recente waarde (2024): 33,8%. Bron: RWS (Berekening) Programma Bestuur en organisatie 1. Formatie. Fte per 1.000 inwoners. Meest recente waarde (2025): 9,47. Bron: Jaarstukken
Programmabegroting 2027-2030 115 2. Bezetting Fte per 1.000 inwoners. Meest recente waarde (2025): 8,92. Bron: Jaarstukken 3. Apparaatskosten Kosten x € 1.000 per inwoner Meest recente waarde (2027): 1,15 Bron: Programmabegroting 4. Externe inhuur (percentage) Kosten als percentage van de totale loonsom. Meest recente waarde (2027): 1,9% Bron: Programmabegroting
Programmabegroting 2027-2030 116 5. Externe inhuur (bedrag) Totale kosten externe inhuur (x € 1.000 Meest recente waarde (2027): 160. Bron: Programmabegroting 6. Overhead Percentage lasten overhead (excl. mutaties reserves) conform taakveld 0.4 van de totale lasten. Meest recente waarde (2027): 19% Bron: Programmabegroting 7. Gemeentelijk woonlasten eenpersoonshuishouden Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Meest recente waarde (2026): 1.010. Bron: COELO
Programmabegroting 2027-2030 117 8 Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten. Meest recente waarde (2026): 1.047. Bron: COELO
Programmabegroting 2027-2030 118 Bijlage 2 Risico's Dit betreft een bijlage van onderdeel '2.2 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing'. Hieronder vindt u nadere informatie met betrekking tot de risico’s zoals vermeld in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Onderstaande risico's zijn gegroepeerd conform de in september 2026 door de raad vastgesteld nota Risicomanagement. Dit betreffen: Sociaal & maatschappelijk , Fysieke leefomgeving & eigendommen , Bedrijfsvoering & organisatie , I nformatievoorziening & veilighei d, F inancieel & economisc h en Samenwerking & juridisch. De kansklassen zijn: zeer laag 10%, laag 30%, gemiddeld 50%, hoog 70% en zeer hoog 90%. SOCIAAL & MAATSCHAPPELIJK 1. Sociaal Domein: Overschrijding van kosten binnen het Sociaal Domein Toelichting risico Toelichting maatregel Het risico bestaat dat er meer wordt uitgegeven, aangezien dit open einde regelingen zijn. De levering van zorg staat hierbij voorop waardoor het mogelijk is dat de middelen ontoereikend zullen zijn. De gemeente kan echter geen cliëntenstop afkondigen. Het risico betreft ook dat voorzieningen duur zijn en de gemeente geen grip heeft op de inzet van deze voorzieningen omdat de indicatie vaak loopt via een andere weg (huisarts, rechter enzovoort) en als laatste de duur van de inzet relatief lang kan zijn.
Vooralsnog kwantificeren we het risico op 5% van de geraamde lasten van het begrotingsjaar, zijnde € 9.392k, afgerond op veelvouden van € 10k. Als gemeente hebben we geen invloed op een stijging van aanmeldingen voor het sociale domein. Het risico kun je wel indirect beïnvloeden door in te zetten op preventie en met beleidsmatige actie probeer je dan meer grip te krijgen op de kosten om instroom en gebruik van dure voorzieningen te verminderen. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 470k Hoog 70% € 329k 2. UPW: Uitvoering Participatiewet (vangnetregeling) Toelichting risico Toelichting maatregel Om in aanmerking te komen voor de vangnetregeling moet aan enkele voorwaarden worden voldaan. Onder andere moet het tekort en het gecumuleerde tekort over de voorgaande drie jaren (inclusief het jaar van de definitieve beschikking), meer bedragen dan 7,5%. De eerste 7,5% is dus sowieso voor eigen rekening. Bij een budget van gemiddeld € 2,0 miljoen, bedraagt het eigen risico € 150k Uitgangspunt is 100% kosten ter hoogte van de ontvangen bijdragen van het Rijk. Het eigen risico onder de vangnet - uitkering wordt geaccepteerd als risico. Jaarlijks wordt de stand van zaken met betrekking tot het eigen risico dan wel de mogelijke aanvraag voor de vangnet uitkering, voorgelegd aan de raad.
STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 150k Midden 50% € 75k Programmabegroting 2027-2030 119 FYSIEKE LEEFOMGEVING & EIGENDOMMEN 3. Groot onderhoud: Niet voorziene kosten Toelichting risico Toelichting maatregel De voorziening rationeel wegbeheer en de voorziening civieltechnische kunstwerken (bruggen) worden ingezet voor planmatig groot onderhoud in de openbare ruimte. De omvang van beide voorzieningen is relatief beperkt. Daardoor is er weinig financiële ruimte om grotere tegenvallers op te vangen. Onverwachte gebreken, extra werkzaamheden, forse inflatie of hogere uitvoeringskosten kunnen er daarom toe leiden dat aanvullende incidentele middelen nodig zijn. Het risico wordt gekwantificeerd voor één keer het bedrag van de reguliere dotatie. De gemeente beperkt dit risico door wegen en bruggen periodiek te inspecteren en het onderhoud planmatig uit te voeren op basis van de geldende beheerplannen. De gemeente volgt de kosten, planning en ontwikkeling van beide voorzieningen. Bij een tegenvalle r wordt eerst onderzocht of deze binnen de betreffende voorziening en onderhoudsplanning kan worden opgevangen. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 273k Laag 30% € 82k BEDRIJFSVOERING & ORGANISATIE Geen risico's opgenomen.
INFORMATIEVOORZIENING & VEILIGHEID 4. ICT / Cybersecurity: Optreden van een ICT-veiligheidsprobleem (Cybersecurity) Toelichting risico Toelichting maatregel Cyberrisico's zijn een voortdurend evoluerend risico geworden voor organisaties en samenlevingen. Deze risico's vragen om actieve beheersing. Met een toename in werken op afstand, onderlinge connectiviteit van de toeleveringsketen, digitaliseringsdruk en kwetsbaarheden in de kritieke infrastructuur, worden organisaties meer blootgesteld dan ooit. Beschermende maatregelen volgen uit de BIO, het normenkader voor de Nederlandse overheden. BIO compliant is het streven. Naast bescherming moeten we ook oog hebben voor Business Continuity; veerkrachtig zijn op het moment dat de gemeente geraakt wordt door uitval van systemen. De kwantificering is gezet op vijf keer het bedrag dat we aan ICT kwijt zijn (prijspeil 2027). Het risico is relatief laag omdat iRvN alle ICT-systemen continu monitort. Netwerk- en technisch ICT-beheer is belegd bij iRvN . Deze partner regelt veel zaken om cyberrisico's zo veel mogelijk te voorkomen dan wel eventuele gevolgen te mitigeren. Dat is maar één kant van de medaille; niet alleen blijven wij als gemeente zelf verantwoordelijk voor informatiebeveiliging (daarin zij n we opdrachtgevend), we voeren het functioneel beheer zelf uit en hebben een volledig eigen verantwoordelijkheid t.a.v.
de organisatie -kant van beveiliging. Het is lastig om hier een inschatting van te maken. De (financiële) impact (kwantificering) kan heel groot zijn. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico Accepteren € 5.804k Zeer laag 10% € 580k Programmabegroting 2027-2030 120 FINANCIEEL & ECONOMISCH 5. Prijzen: Stijgende prijzen a.g.v. geopolitieke ontwikkelingen Toelichting risico Toelichting maatregel Geopolitieke ontwikkelingen kunnen leiden tot hogere prijzen voor onder andere energie, materialen en diensten. Deze prijsstijgingen kunnen gedurende het begrotingsjaar leiden tot hogere lasten dan waarmee in de begroting rekening is gehouden. Het risico w ordt gekwantificeerd op 2% van de geraamde lasten van circa € 28 miljoen, zijnde € 563k. De gemeente heeft beperkte invloed op prijsontwikkelingen als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen. Waar mogelijk worden prijsstijgingen binnen de bestaande budgetten opgevangen. Daarnaast worden prijsontwikkelingen gevolgd en wordt hierover via de reguliere P&C-cyclus gerapporteerd. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 563k Gemiddeld 50% € 282k 6.
Sociale woningbouw: Hogere kosten als gevolg van achtervang leningen sociale woningbouw Toelichting risico Toelichting maatregel Woningbouwcorporaties sluiten voor het uitvoeren van hun taak veelal leningen af waarbij de gemeente gevraagd wordt om als achtervang te dienen. Hiermee wordt bereikt dat de geldgever met een lagere rentevergoeding genoegen neemt omdat de gemeente als acht ervang een zekere debiteur is. Sinds een aantal jaren is het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) in het leven geroepen, dat de functie van de gemeente overneemt en waardoor de woningbouwcorporaties met slechts één instituut te maken hebben en de zekerhe id voor de gemeenten groter is. Bestaande leningen blijven tot aan het einde van de looptijd nog gewoon bij de gemeenten als achtervang -instituut. Door het WSW is de veiligheid nu nog beter geborgd. Per 31 december 2025 (conform jaarstukken) staat er voor de sociale woningbouw een bedrag aan leningen uit van ongeveer € 15,7 miljoen. Wij kwantificeren het risico op 10% van een kwart van de omvang van de leningen. Het risico dat er daadwerkelijk een beroep gedaan wordt op de gemeente is minimaal. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 3.925k Zeer laag 10% € 393k 7.
Haven: Baggeren van haven Toelichting risico Toelichting maatregel De passantenhaven kan door onder andere het gebruik van de haven en zandverplaatsingen bij extreme hoogwaterstanden dichtslibben. Indien hierdoor de bevaarbaarheid in het geding komt, kan het noodzakelijk zijn de haven uit te baggeren. De kosten hiervan wo rden geschat op € 125k en zijn niet in de begroting opgenomen. Op dit moment zijn er geen bijzonderheden bekend en worden geen maatregelen voorzien. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 125k Zeer laag 10% € 13k Programmabegroting 2027-2030 121 SAMENWERKING & JURIDISCH 8. Verbonden Partijen: Extra kosten bij verbonden partijen Toelichting risico Toelichting maatregel MGR Uitgangspunt is dat de MGR zelf geen weerstandsvermogen opbouwt, maar dat deelnemende gemeenten hiermee rekening houden. Voor de MGR bedraagt ons aandeel (voor 2027) € 69k. Deelnemingen BV/NV Het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders is beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal in de vennootschappen (art. 2:81 BW), ter hoogte van € 555k. MGR Het ingeschatte weerstandsvermogen van de MGR wordt 'doorgeschoven' naar de deelnemende gemeenten. Deelnemingen BV/NV Periodiek wordt beoordeeld of we blijven deelnemen in het aandelenkapitaal van de diverse vennootschappen.
De drie grootste deelnemingen zijn BNG, Dar en Enexis. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 624k Zeer laag 10% € 62k 9. Juridische procedures: Onvoorziene kosten als gevolg van juridische procedures Toelichting risico Toelichting maatregel Proceskosten zijn kosten voor juridische bijstand en griffierechten die de gemeente moet betalen aan de wederpartij als de gemeente een rechtszaak verliest. Ze komen incidenteel voor. Door intern de juiste procedures te doorlopen en onze besluiten goed te motiveren, wordt de kans op het verliezen van rechtszaken verminderd, maar nooit helemaal weggenomen. STR/INC Soort maatregel Kwantificering risico Risico- inschatting Kans% Berekende omvang risico INC Accepteren € 250k Zeer laag 10% € 25k Programmabegroting 2027-2030 122 Bijlage 3 Verbonden partijen Dit betreft een bijlage van onderdeel '2.6 Paragraaf Verbonden partijen'. Hieronder treft u nadere informatie aan over de verbonden partijen, zoals vermeld in de paragraaf Verbonden partijen. Gemeenschappelijke regelingen Van een gemeenschappelijke regeling is sprake wanneer (de besturen van) twee of meer gemeenten samen een regeling treffen ter behartiging van één of meer belangen van die gemeenten. Hieronder worden de gemeenschappelijke regelingen beschreven waarin de gem eente Mook en Middelaar participeert.
Voor wat betreft de vermelde geprognosticeerde omvang van het eigen en het vreemd vermogen en het resultaat wordt aansluiting gezocht bij de gegevens van de begrotingen 202 5, voor zover deze beschikbaar zijn. Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen Doel/openbaar belang De MGR is een samenwerkingsverband, ingesteld om de belangen van de deelnemende gemeenten te behartigen door afstemming en samenwerking binnen de regio Nijmegen. De eerste module van de MGR is gevormd door het Regionale WerkBedrijf. Per 1 januari 2016 is de module ICT toegevoegd aan de MGR onder de naam ICT -Rijk van Nijmegen (iRvN). Betrokkenen Beuningen, Berg en Dal, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen en Wijchen. Financieel belang Wij verwachten in 2027 ongeveer € 1.069k uit te geven aan de MGR. Dit bedrag is als volgt onderverdeeld: Bestuursondersteuning € 7k iRvN € 466k Werkbedrijf € 596k Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur van de MGR wordt gevormd door leden van de raad of het college van B&W van de deelnemende gemeenten. Mook en Middelaar heeft zes van de 200 stemmen. Wethouders Dillerop en Mehlkop maken deel uit van het algemeen bestuur. Ontwikkelingen De MGR kent twee uitvoeringsmodules: WerkBedrijf en ICT Rijk van Nijmegen (iRvN).
Binnen WerkBedrijf verandert de doelgroep: kandidaten hebben gemiddeld een complexere en langdurigere ondersteuningsbehoefte, waardoor meer inzet nodig is op ontwikkeling en begeleiding. In 2027 wordt daarnaast extra ingezet op beschut werk en intensieve begeleiding via het plan Impuls Werkontwikkeling. De korting van € 1,2 miljoen op het participatiebudget is structureel in de begroting verwerkt. Binnen iRvN ligt de nadruk op de overgang naar een hybride ICT -infrastructuur, verdere toepassing van cloud - en SaaS -oplossingen, informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid en de verdere ontwikkeling van Microsoft 365. De kostenontwikkeling wordt steeds moeilijker voorspelbaar door onder meer prijsstijgingen, abonnementsmodellen, beveiligingseisen en afhankelijkheid van een beperkt aantal leveranciers Risico’s Voor WerkBedrijf liggen belangrijke risico's bij de financiering van het participatiebudget en beschut werk. Bij beschut werk bestaat onzekerheid over de toekomstige rijksbekostiging, terwijl loonkosten en begeleidingskosten structureel doorlopen. Daarnaast zijn er risico's rond kostendekkende plaatsingen en stijgende loonkosten. Voor iRvN zijn uitval of hacking van ICT -voorzieningen, informatiebeveiliging en privacy belangrijke risico's.
Daarnaast zorgen afhankelijkheid van leveranciers, prijsontwikkelingen en de overgang naar cloud - en SaaS -oplossingen voor financiële onzekerheid. Programmabegroting 2027-2030 Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Regio Rijk van Nijmegen te Nijmegen De MGR houdt zelf geen weerstandsvermogen aan. De risico’s worden daarom betrokken bij het bepalen van de weerstandscapaciteit van de deelnemende gemeenten. Het aandeel van Mook en Middelaar in het totale netto risicoprofiel van € 2.868k bedraagt € 69k. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | € 700k | € 365k Vreemd vermogen | € 31.787 k | € 31.562 k Resultaat | € 0 k Gemeenschappelijke Regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Doel/openbaar | De regeling is getroffen om de positie van de Regio Arnhem | -Nijmegen te versterken en een belang | kwalitatieve groei van de regio te bewerkstelligen (met behoud van de typische balans tussen levendige verstedelijking en ontspannen leefkwaliteit) | op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling (waaronder wonen, landschap, verkeer en mobiliteit) en sociaaleconomische ontwikkeling (waaronder werkgelegenheid, bedrijvigheid, recreatie, toerisme, leefbaarheid en cultuur) op de schaal van de regio, en waarbij integraliteit, innovatie, duurzaamheid en circulariteit belangrijke uitgangspunten zijn.
Betrokkenen | De gemeenten | Arnhem, Berg en Dal, | Beuningen, | Doesburg, Druten, Duiven, Heumen, Lingewaard, Mook en | Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. Financieel | De gemeente Mook en Middelaar draagt in 2027 voor het Regiobureau 50% van € 2,95 per belang | inwoner per jaar bij; Mook en Middelaar krijgt 50% korting. Voor de opgave Groene Groeiregio is € 1,04, voor de opgave Ontspannen regio € 0,91 en voor de opgave Verbonden regio is dat € 1,58 per inwoner per jaar. Totaal € | 5,01 per inwoner per jaar. De totale kosten voor 2027 bedragen € 12k aan algemene bijdrage en specifieke bijdragen van € 29k. In totaliteit € 41k. Bestuurlijk | Burgemeester Van Dijk | is namens de gemeente Mook en Middelaar lid van het A | lgemeen belang | Bestuur. Wethouder Roozendaal is plaatsvervangend lid. Ontwikkelingen | De Groene Metropoolregio kent vijf opgaven: vervoer (Verbonden regio), toerisme en cultuur (Ontspannen regio), wonen (Groene Groeiregio), economie (Productieve regio) en circulariteit (Circulaire regio). In 2024 heeft de raad besloten om in de periode 2025 | - 2028 deel te nemen aan de opgaven Groene Groeiregio, Ontspannen regio en Verbonden regio. De regionale agenda 2025 | -2028 vormt hiervoor het kader. In 2027 ligt het accent steeds meer op de uitvoering van de gezamenlijke ambities.
De eerder getroffen besparingsmaatregelen werken door in 2027. De inwonerbijdrage voor 2027 is ten opzichte van 2026 geïndexeerd met de BRN | -norm van 4,15% .Risico’s | De | financiële | risico's | worden | door | de | GMR | als | beperkt | ingeschat. | Voor exploitatierisico's beschikt de GMR over een algemene reserve van € 100k. Daarnaast is in de begroting 2027 een stelpost van € 100k opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Risico's bestaan | onder meer uit het wegvallen van financiering door gemeenten, provincie of andere partijen en uit de inzet van zzp'ers in relatie tot de Wet DBA (deregulering beoordeling arbeidsrelaties | ). Bij het wegvallen van financiering kan de flexibele inzet worden afgebouwd en kunnen projecten tijdelijk worden stilgelegd. 1 januari 2027 | 31 december 2027 123 Programmabegroting 2027-2030 124 Gemeenschappelijke Regeling Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Eigen vermogen € 100k € 100k Vreemd vermogen € 6.354k € 6.354k Resultaat € 0 k Gemeenschappelijke Regeling Euregio Rijn-Waal te Kleve Doel/openbaar belang De Euregio Rijn -Waal wil met haar werk bijdragen aan de eenwording van Europa. Tegelijkertijd wordt gestreefd naar een sterke economische, sociale en maatschappelijke positie van de regio middels het realiseren en stimuleren van grensoverschrijdende samenwerking in het Duits -Nederlandse grensgebied.
De werkvelden zijn ruimtelijke structuur, economie, technologie en innovatie, milieu, natuur en landschap, kwalificering en arbeidsmarkt, sociaal-culturele integratie. Betrokkenen De Euregio Rijn -Waal is een samenwerkingsverband met leden uit de Nederlandse provincies Gelderland, Noord-Brabant en Limburg, de Duitse stad Duisburg en de Kreisen Kleve en Wesel. De leden zijn gemeenten (waaronder de gemeente Mook en Middelaar), regionale overheden en andere publiekrechtelijke organisaties zoals de Kamer van Koophandel. Financieel belang De gemeente betaalt aan jaarlijkse contributie circa € 3k. Bestuurlijk belang Het hoogste orgaan van de Euregio Rijn -Waal is de Euregioraad, die verantwoordelijk is voor alle activiteiten van de Euregio Rijn-Waal. Raadslid Akkerman heeft namens de raad van Mook en Middelaar zitting in de Euregioraad. Namens het college neemt burgemeester Van Dijk deel. Plaatsvervangend lid is wethouder Mehlkop. Ontwikkelingen De Euregio Rijn -Waal blijft zich richten op het stimuleren en ondersteunen van grensoverschrijdende samenwerking tussen Nederland en Duitsland. Een belangrijk instrument hiervoor is het Interreg Deutschland -Nederland-programma. Binnen dit programma worden projecten uitgevoerd op onder meer het gebied van economie en innovatie, klimaat en duurzaamheid, mobiliteit, arbeidsmarkt, onderwijs, gezondheid en maatschappelijke samenwerking.
Daarnaast ondersteunt de Euregio inwoners en bedrijven bij grensoverschrijdende vraagstukken, onder meer via het GrensInfoPunt. Risico’s De financiële risico's voor Mook en Middelaar zijn beperkt. De Euregio Rijn -Waal wordt naast de contributies van de leden voor een belangrijk deel gefinancierd uit Europese, nationale en regionale subsidies en programmamiddelen. Hierdoor bestaat afhankelijkheid van de beschikbaarheid en voorwaarden van deze middelen. Voor Mook en Middelaar is het financiële belang met een jaarlijkse contributie van circa € 3k beperkt. 1 januari 2027 31 december 2027 Eigen vermogen Geen begroting beschikbaar Geen begroting beschikbaar Vreemd vermogen Geen begroting beschikbaar Geen begroting beschikbaar Resultaat Geen begroting beschikbaar Programmabegroting 2027-2030 Gemeenschappelijke regeling Milieusamenwerking Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN) te Nijmegen Doel/openbaar | De GR MARN richt zich op de rollen van aandeelhouder en leverancier van afval aan ARN B.V. belang | Hierbij staan ondersteuning en behartiging van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten ter bescherming van het milieu op de onderwerpen afval, bo | dem, klimaat en energie centraal. Betrokkenen | Gemeenten | Berg en Dal, | Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, Nijmegen | en Wijchen.
Financieel | Indien de ARN in enig jaar winst maakt, wordt door de aandeelhouders besloten op welke wijze belang | verrekening plaatsvindt met de deelnemende gemeenten. De deelnemende gemeenten hoeven geen bijdrage te betalen aan de bedrijfsvoering van de GR MARN. Deze wordt gedekt uit de rentebaten van de lening die is verstrekt aan de ARN in 2017 voor de aankoop van de grond. Na 2036 vallen de rente- en aflossingsontvangsten uit deze lening weg, waardoor de gemeenten jaarlijks aan de exploitatie zullen moeten bijdragen. Bestuurlijk | Het Algemeen Bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten. Veelal belang | zijn dit de wethouders die verantwoordelijk zijn voor milieu en duurzaamheid. Voor Mook en Middelaar | maakt | wethouder | Roozendaal | uit | van | dit | bestuur. | Wethouder | Dillerop | is plaatsvervangend lid. Ontwikkelingen | De MARN richt zich op haar rol als aandeelhouder van en leverancier van afval aan ARN B.V. De rente-inkomsten uit de aan ARN verstrekte lening nemen de komende jaren af. Om de exploitatie op langere termijn betaalbaar te houden, worden positieve resultaten | toegevoegd aan de bestemmingsreserve Duurzame financiering. Na volledige aflossing van de lening in 2036 vallen de rente- en aflossingsontvangsten weg en zullen de deelnemende gemeenten jaarlijks moeten bijdragen aan de exploitatie.
De bijdrage aan de Circulaire Raad en Cirkelstad loopt tot en met 2027; nog in 2026 wordt beoordeeld of deze daarna wordt voortgezet. Risico’s | De financiële risico’s van de MARN worden als beperkt beoordeeld. Na inzet van de eigen bestemmingsreserve Duurzame financiering resteert een risico van € 195,2k. Het aandeel van Mook en Middelaar hierin bedraagt € 4,7k. Vanaf 2027 verwacht de MARN tijdelijk onvoldoende liquide middelen om alle kortlopende betalingen te kunnen doen. Mogelijke dividenduitkeringen van ARN zijn daarbij nog niet meegerekend. Indien nodig kan de MARN hiervoor de eigen bestemmingsreserve Uitkering gemeenten inzetten. Als ook deze | reserve onvoldoende is, moeten de deelnemende gemeenten naar rato van hun inwonertal bijdragen. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen | € 6.843k | € 6.282k vermogen Vreemd | € 1.518k | € 1.389k vermogen Resultaat | € 0k Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo (VRLN) Doel/openbaar | Het | bevorderen | van | een | zo | optimaal | mogelijke | eenduidige | en | gelijkwaardige belang | dienstverlening op het terrein van de veiligheid (brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing) en gezondheid (publieke gezondheidszorg) aan alle burgers in het regionale verzorgingsgebied Limburg-Noord.
125 Programmabegroting 2027-2030 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Limburg-Noord te Venlo (VRLN) Betrokkenen | Vijftien deelnemende gemeenten in de regio Limburg | -Noord. Gemeente Mook en Middelaar, Gennep, Bergen, Venray, Horst aan de Maas, Venlo, Beesel, Peel en Maas, Roermond, Weert, Nederweert, Maasgouw, Roerdalen, Leudal en Echt-Susteren. Financieel belang | De gemeente levert een bijdrage per inwoner per jaar verdeeld over | de volgende kostenposten: | publieke | gezondheid, | brandweerzorg | en | crisisbeheersing | . | De totale bijdrage in 2027 is geraamd op € | 740k. Hiervan heeft € 103k betrekking op publieke gezondheid, € 552k op brandweerzorg en € 85k op crisisbeheersing. Bestuurlijk belang | De burgemeester van Mook en Middelaar is lid van het Algemeen Bestuur en van de bestuurscommissie Veiligheid van de Veiligheidsregio Limburg-Noord. Wethouder Dillerop is lid van de bestuurscommissie gezondheid. Ontwikkelingen | In | 2027 | ligt | de | nadruk | op | de | verdere | versterking | van | de | GGD, | een toekomstbestendige | brandweer | en | versterking | van | crisisbeheersing | en maatschappelijke weerbaarheid. Ook wordt verder gewerkt aan strategische huisvesting en de ontwikkeling van noodsteunpunten en burgerhulpverlening. Risico’s | De benodigde weerstandscapaciteit voor de belangrijkste risico’s bedraagt € 2,4 miljoen.
De belangrijkste risico’s betreffen PFAS-verontreiniging door bluswater, uitval van de bedrijfsvoering, het wegvallen van niet-wettelijke taken en inkomsten, het voortzetten van gezondheidstaken voor Oekraïense ontheemden zonder structurele vergoeding, de verantwoording van subsidies en geopolitieke en digitale dreigingen. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | € 9.465k | € 9.516k Vreemd vermogen | € 45.739k | € 72.401 k Resultaat | € 0k Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem - Nijmegen te Arnhem (DRAN) Doel/openbaar | Het doel van de GR Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem - belang | Nijmegen is: Samenwerking op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer teneinde de kwaliteit van dienstverlening naar zowel de eigen organisaties als de inwoners te vergroten alsmede kosten te besparen en de efficiency te verhogen. Betrokkenen | De | GR is een samenwerkingsverband tussen de gemeenten Arnhem, Beuningen, Doesburg, Druten, Duiven, Berg en Dal, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. Financieel belang | De bijdrage van Mook en Middelaar bedraagt in 2027 € 267k. Deze bestaat uit € 114k voor vraagafhankelijk vervoer, € 135k voor routevervoer en € 18k voor overhead.
Bestuurlijk belang | Het hoogste orgaan van de GR is het Bestuur waarvan wethouder Dillerop lid is. Het bestuur | heeft | tot | taak | de | gezamenlijke | sturing | en | (financiële) | beheersing | van uitvoeringstaken en uitvoering van ondersteunende processen op het gebied van doelgroepenvervoer en aanvullend vervoer door de deelnemers. Ontwikkelingen | In | 2027 | wordt | verder | gewerkt | aan | een | kwalitatief | goede | uitvoering | van | het vraagafhankelijk vervoer en routevervoer via Avan. Belangrijk aandachtspunt is de verdere overgang naar volledig emissieloos vervoer uiterlijk in 2028. Daarnaast worden vervoerscontracten gemonitord en waar nodig verlengd of opnieuw aanbesteed. Risico’s | Door de ‘open einde’-systematiek leiden hogere vervoersvolumes direct tot hogere kosten voor gemeenten. Daarnaast kunnen nieuwe aanbestedingen, krapte op de arbeidsmarkt, energie- en brandstofprijzen en de overgang naar zero-emissievervoer leiden tot hogere 126 Programmabegroting 2027-2030 Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem - Nijmegen te Arnhem (DRAN) tarieven. DRAN bouwt hiervoor geen eigen reserve op; financiële afwijkingen worden met de deelnemende gemeenten verrekend.
1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | € 0k | € 0k Vreemd vermogen | € 12.000k | € 13.000k Resultaat | € 0k Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noord- en Midden-Limburg (ODNML) Doel/openbaar | Waarborgen van een goede kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving. belang Betrokkenen | Vijftien Noord- en Midden-Limburgse gemeenten en de Provincie Limburg. Financieel belang | De deelnemers betalen een bijdrage voor de werkzaamheden van de ODNML. De verdeling is grotendeels gebaseerd op het bedrijvenbestand per deelnemer. Er vindt geen individuele nacalculatie plaats. Voor Mook en Middelaar is in 2027 € 125k geraamd. Bestuurlijk belang | Het bestuur van de ODNML bestaat uit de portefeuillehouders van alle deelnemende organisaties. Voor Mook en Middelaar maakt wethouder Roozendaal deel uit van dit bestuur. Ontwikkelingen | De ODNML is op 1 april 2026 ontstaan als opvolger van de RUD Limburg-Noord. In 2027 wordt de nieuwe organisatie verder opgebouwd en groeit deze naar ongeveer 150 medewerkers. Daarbij ligt de nadruk op het voldoen aan de landelijke robuustheids- en kwaliteitseisen, het uniformeren van werkprocessen en verdere professionalisering. Inhoudelijke | aandachtspunten | zijn | waterkwaliteit | en | indirecte | lozingen, | zeer zorgwekkende stoffen, luchtkwaliteit en stikstof.
Ook wordt ingezet op digitalisering en informatiegestu | urd toezicht. Risico’s | De financiële omvang van de risico’s is geraamd op € 1.235k. De algemene reserve wordt versterkt tot € 1.000k, waardoor de weerstandsratio 0,81 bedraagt. Hiermee voldoet de ODNML net aan de landelijke minimumnorm van 0,8. De belangrijkste risico’s zijn onvoldoende beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel, kosten van de overgang naar de nieuwe organisatie, het niet behalen van de geraamde declarabele uren, een verouderd financieel systeem, ICT- en cyberincidenten en mogelijke bezuinigingen door deelnemers. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | geen begroting ontvangen | geen begroting ontvangen Vreemd vermogen | geen begroting ontvangen | geen begroting ontvangen Resultaat | geen begroting ontvangen Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Doel/openbaar | Het optimaliseren van het maatschappelijke rendement door middel van lagere kosten en belang | spreiden risico's bij de heffing en de invordering van de gemeentelijke belastingen.
127 Programmabegroting 2027-2030 Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Betrokkenen | Bijna alle Limburgse gemeenten (met uitzondering van Horst aan de Maas en Venray) : Beek, | Beekdaelen, | Beesel, | Bergen, | Brunssum, | Echt-Susteren, | Eijsden-Margraten, Gennep, Gulpe-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Mook en Middelaar, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Voerendaal en Weert en het Waterschap Limburg. Financieel belang | Voor 2027 is onze vaste bijdrage geraamd op €150k. Het gemeentelijk aandeel in de BsGW bedraagt ongeveer 0,6%. Bestuurlijk belang | Het algemeen bestuur van BsGW bestaat uit de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en waterschap. Op basis daarvan heeft de gemeente zeggenschap en de mogelijkheid om het stemrecht te gebruiken. De portefeuillehouder van Mook en Middelaar is wethouder Mehlkop. Ontwikkelingen | In 2027 werkt BsGW verder aan de taakstellende kostenreductie uit het OOP, digitalisering en | procesoptimalisatie. | Daarnaast | ligt | de | nadruk | op | informatiebeveiliging | en | de implementatie van NIS2 en BIO2. De verhuizing naar een nieuw kantoorpand leidt tot lagere huisvestingskosten Risico’s | De financiële omvang van de risico’s is geraamd op € 1.235k.
De algemene reserve wordt versterkt tot € 1.000k, waardoor de weerstandsratio 0,81 bedraagt. Hiermee voldoet de ODNML net aan de landelijke minimumnorm van 0,8. De belangrijkste risico’s zijn onvoldoende beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel, kosten van de overgang naar de nieuwe organisatie, het niet behalen van de geraamde declarabele uren, een verouderd financieel systeem, ICT- en cyberincidenten en mogelijke bezuinigingen door deelnemers. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | € 2.427k | € 2.784k Vreemd vermogen | € 6.080k | € 5.792 Resultaat | € 0k Gemeenschappelijke regeling Regio Noord Limburg Doel/openbaar | Het versterken van de brede welvaart in Noord-Limburg door regionale samenwerking op belang | het gebied van wonen, werken en samenleven. De regio voert de Regiovisie uit, coördineert regionale opgaven en beheert onder meer de Regio Deal en regionale stimuleringsfondsen. Betrokkenen | De gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Mook en Middelaar, Peel en Maas, Venlo en Venray. Financieel belang | De bijdrage van Mook en Middelaar bedraagt in 2027 €38k, bestaande uit: Algemene bijdrage: €22k, Regio Deal II: € 5k en uitvoeringsprogramma: € 12k Mook en Middelaar betaalt 50% van de reguliere inwonersbijdrage en neemt niet deel aan het Innovatiefonds en de bijdrage aan Crossroads.
Bestuurlijk belang | Het algemeen bestuur bestaat uit een aangewezen collegelid van iedere deelnemende gemeente. Mook en Middelaar wordt vertegenwoordigd door burgemeester Van Dijk. Ontwikkelingen | De samenwerking is per 1 januari 2026 omgevormd tot een gemeenschappelijke regeling. In 2027 wordt de nieuwe organisatie verder ingericht en wordt uitvoering gegeven aan de regionale opgaven op het gebied van wonen, werken en samenleven. Ook neemt de regio de | kassiers- | en | penvoerdersrol | voor | Regio | Deal | Noord-Limburg | II | over. | Het uitvoeringsprogramma 2027-2030 wordt nog verder uitgewerkt. Risico’s | Omdat dit de eerste begroting van de nieuwe gemeenschappelijke regeling is, zijn de paragraaf weerstandsvermogen en de financiële positie nog niet volledig uitgewerkt. De 128 Programmabegroting 2027-2030 Gemeenschappelijke regeling Regio Noord Limburg financiële | risico’s zijn | daarom | niet | gekwantificeerd | en de | toereikendheid | van het weerstandsvermogen kan nog niet worden beoordeeld. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | € 1.146k | € 1.146k Vreemd vermogen | geen balans aanwezig | geen balans aanwezig Resultaat | € 0k Gemeenschappelijke regeling Instituut Bijzonder Onderzoek (IBO) te Wijchen Doel/openbaar | Het | tegengaan | van | misbruik | en | oneigenlijk | gebruik | binnen | de | sociale belang | zekerheidswetgeving en de zorg.
IBO voert bijzondere controles en onderzoeken uit en adviseert de deelnemende gemeenten over de rechtmatigheid. Betrokkenen | De gemeenten: Berg en Dal, Beuningen, Druten, Heumen, Mook en Middelaar, en Wijchen. Financieel belang | De totale kosten worden over de deelnemende gemeenten verdeeld, waarbij 50% van de totale lasten versleuteld wordt op basis van het inwoneraantal en 50% van de totale lasten op basis van het aantal afgedane opdrachten. De bijdrage voor 2027 bedraagt op basis van het inwoneraantal € 19k en op basis van de afgedane opdrachten (drie) € 26k. De totale bijdrage bedraagt € 45k. Bestuurlijk belang | Wijchen is centrumgemeente en voert de regeling uit. Iedere deelnemende gemeente wijst een collegelid aan voor de Commissie van Advies. Namens Mook en Middelaar is wethouder Mehlkop lid. De commissie adviseert het college van Wijchen over onder meer de begroting en de uitvoering van de regeling. Ontwikkelingen | In 2027 ligt de nadruk op toezicht en handhaving binnen de Participatiewet en op de verdere aanpak van zorgfraude binnen Wmo en Jeugdwet. Mook en Middelaar is sinds 1 januari 2026 formeel deelnemer. Daarnaast worden leaseauto’s ingezet om de veiligheid van de sociaal rechercheurs te verbeteren. Risico’s | IBO heeft geen eigen weerstandscapaciteit en vormt geen reserves. Een eventueel nadelig resultaat komt voor rekening van de deelnemende gemeenten.
Het aandeel van Mook en Middelaar is afhankelijk van het inwonertal en het werkelijke aantal uitgevoerde onderzoeken. In de begroting zijn de financiële risico’s niet afzonderlijk gekwantificeerd. 1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | Geen balans in B2027 | Geen balans in B2027 Vreemd vermogen | Geen balans in B2027 | Geen balans in B2027 Resultaat | € 0 Vennootschappen en coöperaties Vanuit het oogpunt van het behartigen van het publieke belang is de gemeente Mook en Middelaar geheel of gedeeltelijk in het bezit van de aandelen van een aantal vennootschappen. In deze paragraaf wordt ingegaan op de belangrijkste vennootschappen van de gemeente Mook en Middelaar. 129 Programmabegroting 2027-2030 BNG Bank N.V. te ‘s-Gravenhage Doel | De BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De | bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Betrokkenen | De bank is een | naamloze | structuurvennootschap. | De aandeelhouders zijn uitsluitend overheden. De Staat is houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Financieel belang | Het maatschappelijk aandelenkapitaal bestaat uit 100 miljoen aandelen van | € 2,50 nominaal, waarvan 55.690.720 aandelen zijn geplaatst en volgestort.
De gemeente Mook en Middelaar bezit | hiervan 123.708 aandelen. BNG kan jaarlijks dividend uitkeren; de hoogte daarvan is afhankelijk van het resultaat en de besluitvorming door de algemene vergadering van aandeelhouders. Bestuurlijk belang | De gemeente Mook en Middelaar heeft als aandeelhouder stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders (1 stem per aandeel). Daarmee is ons aandeel iets meer dan 0,2%. Ontwikkelingen | BNG voert de strategie ‘Route naar Meer Meerwaarde’ uit. De bank richt zich op betaalbare financiering van publieke investeringen, waaronder woningbouw, energie, zorg, | onderwijs | en | infrastructuur. | Daarnaast | werkt | BNG | aan | een | eenvoudigere organisatie, verdere digitalisering en modernisering van de IT. In 2026 is een groene lening voor woningcorporaties geïntroduceerd. Risico’s | De resultaten van BNG kunnen fluctueren door renteontwikkelingen, veranderingen in de marktwaarde van financiële instrumenten, kredietrisico’s en geopolitieke en economische onzekerheden. | Daarnaast | zijn | cybersecurity, | nieuwe | wet- | en | regelgeving | en | de modernisering van de IT belangrijke operationele aandachtspunten. Medio 2026 lagen de kapitaal- en liquiditeitsratio’s ruim boven de wettelijke vereisten. Het resultaat en dividend over 2027 kunnen nog niet worden geraamd.
1 januari 2027 | 31 december 2027 Eigen vermogen | Geen begroting beschikbaar | Geen begroting beschikbaar Vreemd vermogen | Geen begroting beschikbaar | Geen begroting beschikbaar Resultaat | Geen begroting beschikbaar*) *) Gezien de onvoorspelbare bewegingen op de financiële markten acht de BNG Bank het niet verantwoord een uitspraak te doen over de verwachte nettowinsten. N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) te Maastricht Doel | De vennootschap heeft ten doel | in de Provincie Limburg te voorzien in de behoefte aan leidingwater, voor drinkwater en andere doeleinden en daarmee samenhangende diensten. De vennootschap tracht het doel te bereiken door het winnen, het zuiveren, het opslaan, het inkopen, het transporteren, het distribueren en het leveren van water, alsmede het verrichten van diensten op genoemde terreinen. Betrokkenen | De aandelen zijn verdeeld over de Provincie Limburg en de Limburgse gemeenten. Bij de gemeenten is gekeken naar inwonersaantal voor de verdeling van de aandelen. Iedere gemeente heeft minimaal één aandeel in eigendom. Financieel belang | De gemeente Mook en Middelaar bezit momenteel 3 aandelen van de 500 aandelen à € | 4.538 per stuk. Het beleid van WML is om eventuele winst bij voorkeur aan te wenden tot versterking van het bedrijf en verwezenlijking van het doel van de vennootschap. Er wor | dt (dus) doorgaans geen dividend uitgekeerd.