CConstaterende datMook en Middelaar
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage - Antwoorden op vragen Programmabegroting 2027

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente Mook en MiddelaarBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 202720.639 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Na de laatste 91 | 30/31 | Totaal doorbelasting | € 411 k | D66/3 | begrotingsbijstellingen, onder andere op basis van het Water- en rioleringsprogramma, zijn de lasten voor riolering en daarmee ook Ook voor een beter begrip: Hoe is dit verschil van | de toerekening van overhead gewijzigd. De doorbelasting is hierop € 4 k (d.w.z. 411 k-407 k) te verklaren? | nog niet aangepast, waardoor circa € 3k te weinig is doorbelast. Gezien de geringe omvang van het bedrag wordt dit gecorrigeerd bij de Zomerrapportage 2027. Pagina 24 van 59 Paragrafen (25-58) Lokale heffingen (26-34) Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. De stijging van uitgaven(=heffingen) t.a.v. riool is in 2027 aanzienlijk, daarna daalt deze in 2028 weer en daarna weer een vervolg van met stijging | Er worden voor 2027 extra kosten verwacht op basis van het van uitgaven/heffingen in 2029 | voorlopige Water- en Rioleringsprogramma. De uitgaven en 92 | 26 | -wat is hiervoor de reden? | CDA/1 | kredieten zijn in de Programmabegroting 2027 opgenomen conform - Op welke wijze is dit in overeenstemming met | de meest recente versie van dit programma. het meerjarig rioleringsonderhoudsplan en de daarin gereserveerde budgetten? 93 | 26 | Waarom is het opgebrachte bedrag voor | D66/1 | Zie het antwoord op vraag 92.

rioolheffing in 2028 lager dan in 2027? 94 | 26 | Waarom forse stijging rioolheffing in 2027, daling | PRO/- | Zie het antwoord op vraag 92. in 2028 en daarna weer stijging? Op pagina 26 wordt een opbrengst van € 46.000 | Het college heeft ervoor gekozen de voorgestelde extra aan hondenbelasting geraamd tegen € 41.000 in | belastingverhoging van 8,5% toe te passen op alle vier de 2026. Dat betekent dat de extra | algemene gemeentelijke belastingen: de ozb, forensenbelasting, belastingverhoging voor hondenbezitters slechts | toeristenbelasting en hondenbelasting. Hiermee wordt de ongeveer € 5.000 extra oplevert. Kan het college | lastenverzwaring niet beperkt tot één of enkele belastingen. Hoewel aangeven waarom is gekozen voor een | de extra opbrengst uit de hondenbelasting relatief gering is, draagt 95 | 26 | lastenverzwaring voor hondenbezitters terwijl | DGP/1 | ook deze belasting bij aan de structurele dekking van de begroting. deze maatregel minder dan 2% bijdraagt aan de totale structurele belastingopbrengst van € | De hondenbelasting is geen doelgebonden heffing, maar een 240.000 uit het dekkingsplan? Kan het college | algemene belasting. Deze belasting wordt daarom ook, evenals de tevens aangeven in hoeverre de hondenbelasting | toeristen- en forensenbelasting, vermeld in de tabel van de nog kan worden beschouwd als een | algemene dekkingsmiddelen op pagina 20.

Neemt niet weg dat er doelgebonden heffing? | ook kosten mee gedekt worden zoals vermeld op pagina 29 van de Programmabegroting 2027 onder het kopje 'Hondenbelasting'. Pagina 25 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Naast de trendmatige verhoging van 2,91% stelt het college een extra verhoging van 8,5% van de belastingopbrengsten voor. a. | Welk bedrag levert de trendmatige verhoging | a. | De trendmatige verhoging levert € 78k op. afzonderlijk op? | b. | De extra verhoging levert, na areaaluitbreiding en trendmatige b. | Welk bedrag levert de extra verhoging van | verhoging, een bedrag van € 240k op (zoals vermeld in het 8,5% afzonderlijk op? | dekkingsplan op pagina 81). c. | Hoe is deze opbrengst verdeeld over OZB, | c. | Ozb (woning en niet-woning) € 218k, toeristenbelasting € 16k, 96 | 26 | toeristenbelasting, hondenbelasting en | DGP/2 | hondenbelasting € 4k en forensenbelasting € 2k; totaal € 240k. forensenbelasting? | d. | Alle mogelijke alternatieven die op korte termijn niet leiden tot d. | Welke alternatieven, bezuinigingen, | problemen met de wettelijke uitvoering van onze taken. versoberingen of temporiseringen zijn | e. | De aard van de tekorten is dusdanig dat niet verwacht wordt onderzocht voordat voor deze | dat deze gemakkelijk op te lossen zijn.

Daarom is ook lastenverzwaring is gekozen? | wenselijk een financieel gezond vertrekpunt te hebben bij de e. | Waarom is gekozen voor een structurele | start van dit proces. verhoging in plaats van een tijdelijke maatregel in afwachting van het financiële keuzetraject in 2027? Naast de inflatiecorrectie van 2,91% wordt | Het percentage van 8,5% is het resultaat van een afweging tussen voorgesteld de OZB, toeristenbelasting, | het versterken van de structurele inkomsten om de begroting in 97 | 26-29 | forensenbelasting en hondenbelasting met nog | VVD/1 | evenwicht te brengen en het beperken van de extra belastingdruk eens 8,5% extra te verhogen. Hoe is het | voor inwoners en ondernemers. Daarbij is gezocht naar een balans percentage van 8,5% bepaald? | tussen een betekenisvolle bijdrage aan het terugdringen van het begrotingstekort en de financiële gevolgen voor belastingplichtigen. Welke alternatieven aan de uitgavenkant zijn 98 | 26-29 | onderzocht voordat is gekozen voor een | VVD/2 | Zie antwoord op vraag 96. structurele verhoging van de belastingen met 8,5%? Waarom wordt nu al gekozen voor een extra belastingverhoging terwijl in 2027 nog een traject 99 | 26-29 | wordt gestart om te bepalen welke keuzes nodig | VVD/3 | Zie antwoord op vraag 96.

zijn voor een financieel toekomstbestendige gemeente? 28: wat is het normtarief voor ozb-tarief? “het | Het normtarief is het minimale niveau van het ozb-tarief dat het Rijk 100 | 28 | huidige gewogen ozb-tarief (2027) voor MenM | PRO/1 | van een gemeente verwacht voordat zij bij ernstige financiële bedraagt bij gelijkblijvende woz-waarden 0,1320% | problemen extra financiële steun kan krijgen. Dit wordt de artikel en lijgt daarmee ruim 17% onder het normtarief. | 12-norm genoemd. Pagina 26 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Voor 2027 bedraagt deze norm 0,1595% van de woz-waarde. Het gemiddelde ozb-tarief van Mook en Middelaar bedraagt 0,1320% (bij gelijkblijvende woz-waarden) en ligt daarmee ruim 17% onder deze norm. Voor eigenaar-bewoners liggen de gemeentelijke woonlasten van Mook en Middelaar rond het landelijk gemiddelde. Onze gemeente staat op plaats 138 van de 341 gemeenten. Dat de woonlasten iets hoger liggen dan in omliggende gemeenten, hangt mede samen met de relatief hoge gemiddelde woz-waarde van woningen in Mook en Middelaar. Dit weerspiegelt onder andere de aanwezigheid van relatief veel woningen in het hogere De vergelijking van de lastendruk met omliggende | prijssegment. Hierbij geldt dat plaats 1 de laagste woonlasten gemeentes, de provincie Limburg en landelijke | betekent.

101 | 32 | cijfers geven aan dat onze gemeente een hoge | CDA/2 lastendruk heeft. Hoe zal de lastendruk vanaf 2028 in onze gemeente nog toenemen? | Voor huurders zijn de woonlasten juist laag. Met plaats 30 van de 341 gemeenten behoort Mook en Middelaar tot de goedkoopste gemeenten van Nederland. Hierbij geldt ook dat plaats 1 de laagste woonlasten betekent. Hoe de woonlasten zich vanaf 2028 ontwikkelen, is afhankelijk van de toekomstige besluitvorming over de gemeentelijke belastingen en de uitkomsten van het traject voor een financieel toekomstbestendige gemeente. De tabellen op pagina 34 zijn bedoeld om inzicht te geven in de gemeentelijke woonlasten van huishoudens. De vergelijking met Kunt u ook de lastendruk voor de niet-woningen | andere gemeenten is gebaseerd op gegevens van COELO over de (eigenaren en gebruikers) voorrekenen | woonlasten van huishoudens. (vergelijkbaar met de tabellen op p. 34)? 102 | 32-34 | Waarom is deze niet in de begroting opgenomen? | PRO/2 | Voor niet-woningen kan op basis van de geldende tarieven en een Hoe verhouden de totale OZB inkomsten van MM | gekozen woz-waarde eveneens een belastingberekening worden zich tussen de categorieën woningen, niet- | gemaakt. Een vergelijkbare tabel met gemiddelde lasten is echter woningen eigenaren, en niet-woningen | minder zinvol. Niet-woningen verschillen sterk in aard, omvang en gebruikers? | woz-waarde.

Daarnaast kan het waterverbruik aanzienlijk uiteenlopen, waardoor ook de rioolheffing sterk verschilt. Slechts een beperkt aantal bedrijven betaalt bovendien reinigingsrecht. Pagina 27 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Door deze verschillen geeft een gemiddeld belastingbedrag voor niet-woningen geen representatief beeld van de lasten voor individuele bedrijven. Daarom is ervoor gekozen de vergelijking van de gemiddelde lasten te beperken tot woningen. De ozb-opbrengsten zijn uitgesplitst naar woningen (eigenaren), niet-woningen (eigenaren) en niet-woningen (gebruikers) in de tabel op pagina 26 van de Programmabegroting 2027. Van de totale ozb-opbrengsten is circa 84% afkomstig van woningen en 16% van niet-woningen (eigenaren en gebruikers samen). Volgens de tabel op pagina 34 stijgen de gemiddelde gemeentelijke woonlasten bij een woz-waarde van € 500k van € 967 naar € 1.041 Kunt u voorrekenen bij een woning van 500k WOZ | per jaar. Dit is een stijging van € 74 per jaar, oftewel € 6,17 per waarde (bijna het gemiddelde van 514k zoals blijkt | maand. Hierin is de voorgestelde extra belastingverhoging van uit p. 112) wat een huishouden méér per jaar en | 8,5% al verwerkt.

103 | 34 | per maand zou gaan betalen? En wat dat zou zijn | PRO/2 stél dat volgend jaar de WOZ waardes in onze | Als de gemiddelde woz-waarden stijgen, wordt het ozb-tarief naar gemeente gemiddeld met de meest realistische | beneden bijgesteld. De gemiddelde woonlasten veranderen aanname stijgen? | daardoor niet. De gemeente gaat immers uit van een vooraf geraamde belastingopbrengst en niet van een hogere opbrengst door stijgende woz-waarden. Onze gemeente zit qua woonlasten voor 104 | 34 | eigenaren hoger dan andere gemeentes in de | PRO/3 | Zie het antwoord op vraag 101. omgeving, waaraan ligt dat? Pagina 28 van 59 Weerstandsvermogen en risicobeheersing (35-38) Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. De aanpassing vloeit voort uit de Nota risicomanagement 2026, die De waarschijnlijkheid dat een risico zich voordoet | op 17 september 2026 door de gemeenteraad is vastgesteld. Hierin 105 | 35 | in de categorie hoog was vorig jaar 75% en is nu | D66/2 | is bepaald dat voor iedere risicoklasse het midden van de verlaagd naar 70%. Wat is hiervan de reden? | bijbehorende kansbandbreedte als rekenpercentage wordt gehanteerd. Voor de categorie ‘hoog’ (60% tot 80%) bedraagt dit 70%.

Er zijn drie nieuwe risico’s toegevoegd waarvan | Voor het risico van extra prijsstijgingen als gevolg van geopolitieke stijgende prijzen agv geopolitieke ontwikkelingen | ontwikkelingen is bij wijze van stelpost uitgegaan van een er een is. In de toelichting op pagina 120 wordt | aanvullende prijsstijging van 2%, boven op de reguliere aangegeven waaraan gedacht wordt (stijgende | prijsontwikkeling waarmee in de begroting rekening is gehouden. 106 | 35 | prijzen energie, materialen en diensten). | D66/3 Vervolgens wordt gerekend met een percentage | Als berekeningsgrondslag zijn de totale geraamde lasten van de van 2% over € 28 mio. Kan hier wat meer duiding | Programmabegroting 2027 gehanteerd (pag. 60: € 27.955k = circa aan gegeven hoe percentage en bedrag tot stand | € 28 miljoen). Hiermee wordt het mogelijke financiële effect van is gekomen? | onvoorziene prijsstijgingen indicatief geraamd. In de tabel op pagina 35 wordt het risico van geopolitieke prijsstijgingen geraamd op € 559.000 | De bedragen op pagina 35 zijn juist en zijn gebruikt voor de en een gewogen risico van € 280.000. In de | berekening: kwantificering € 559k en berekende omvang € 280k. 107 | 35 | bijlage wordt respectievelijk € 563.000 en € | VVD/5 | De bedragen op pagina 120 van resp. € 563k en € 282k zijn onjuist 282.000 vermeld. Welke bedragen zijn juist en | en worden aangepast middels de erratalijst.

welk bedrag is gebruikt bij de berekening van het weerstandsvermogen? De omvang van de Algemene reserve is in beginsel vastgesteld op € 2 miljoen. Dit is vastgelegd in de Nota risicomanagement 2026, die op 17 september 2026 door de gemeenteraad is vastgesteld. Waarom is de weerstandscapaciteit/algemene | Zolang de ratio weerstandsvermogen structureel binnen de reserve vastgesteld op 2 miljoen? | bandbreedte van 1,0 tot 3,0 blijft, wordt deze omvang gehandhaafd 108 | 35/91 | Waarom is daarnaast de vrij besteedbare reserve | PRO4 | (tenzij de raad anders zou besluiten). 5,150 miljoen en verandert deze niet over de jaren (p. 91)? | De Vrij Besteedbare Reserve (VBR) maakt onderdeel uit van het eigen vermogen van de gemeente. Deze reserve muteert uitsluitend bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat of bij specifieke toevoegingen of onttrekkingen waartoe de Pagina 29 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. gemeenteraad besluit. Omdat dergelijke mutaties voor de jaren 2027 tot en met 2030 niet zijn geraamd, blijft de omvang van de VBR in de meerjarenraming gelijk op € 5.150k. De ratio weerstandsvermogen van 1,1 voldoet aan de in de Nota risicomanagement 2026 vastgestelde bandbreedte van 1,0 tot 3,0.

Daarmee is de beschikbare weerstandscapaciteit op basis van de geïnventariseerde risico's toereikend, maar is de marge boven de ondergrens van 1,0 beperkt. De ratio weerstandsvermogen bedraagt 1,1 en | Tegelijkertijd laten de overige financiële kengetallen een wordt als voldoende gekwalificeerd. Hoe | verslechtering van de financiële positie zien, onder meer door de 109 | 35-37 | beoordeelt het college deze ratio in samenhang | DGP/3 | verwachte stijging van de schuldquote en daling van de solvabiliteit. met de ontwikkeling van de overige financiële | Ook de geraamde begrotingstekorten vanaf 2028 vormen een kengetallen en de geraamde tekorten vanaf 2028? | aandachtspunt voor de financiële houdbaarheid op langere termijn. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van het voor 2027 aangekondigde traject om te komen tot een financieel toekomstbestendige gemeente. Daarbij zullen keuzes moeten worden gemaakt om de begroting meerjarig structureel in evenwicht te brengen en de financiële positie van de gemeente te waarborgen. De ratio weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit toereikend is om de geïnventariseerde financiële risico's op te vangen. Met een ratio van 1,1 wordt voldaan aan de ondergrens van 1,0, zoals De ratio weerstandsvermogen bedraagt 1,1 en ligt | vastgelegd in de Nota risicomanagement 2026.

daarmee maar beperkt boven de gemeentelijke 110 | 35-38 | ondergrens van 1,0. Acht het college deze marge | VVD/4 | De geplande investeringen staan hier los van. Voor de financiering voldoende gezien de grote investeringen die voor | daarvan zijn liquide middelen nodig. De gemeente beschikt de komende jaren worden voorzien? | momenteel nog over middelen die worden aangehouden in 's Rijks schatkist (schatkistbankieren). Naar verwachting zal voor de financiering van toekomstige investeringen ook gebruik worden gemaakt van externe leningen, waarbij de lasten geraamd worden in de Programmabegroting. De netto schuldquote voor 2026 staat op 14%. Dit | De netto schuldquote wordt berekend volgens de wettelijke 111 | 37 | betekent een overschot aan liquide middelen en | D66/4 | formule: (A + B + C – D – E – F – G) / H × 100% vorderingen. Kan hier wat meer inhoud aan Pagina 30 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. gegeven worden? Hoe laat dit percentage zich | Hierbij gelden de volgende bedragen voor 2027: berekenen en verklaren? Letter | Omschrijving | Bedrag x € 1.000 A | Vaste schulden | 0 B | Netto vlottende schulden | 1.500 C | Overlopende passiva | 4.500 D | FVA: Uitzettingen ≥ 1 jaar | 0 E | Uitzettingen < 1 jaar | 344 F | Liquide middelen | 750 G | Overlopende activa | 1.000 H | Totale baten excl.

reservemutaties | 27.768 De bedragen A t/m G zijn ontleend aan de balans op pagina 83 en de totale baten (H) aan pagina 60. De berekening is dus: (0 + 1.500 + 4.500 – 0 – 344 – 750 – 1.000) / 27.768 × 100% = 14,07% (afgerond 14%). Een positieve netto schuldquote betekent dat de gemeente per saldo meer schulden dan meetellende financiële bezittingen heeft. Bij een negatieve netto schuldquote is dit andersom: de financiële bezittingen zijn dan groter dan de schulden. Het gaat hierbij niet alleen om het geld op de bankrekening, maar ook om kortlopende vorderingen en verplichtingen, zoals nog te ontvangen bedragen (debiteuren), nog te betalen bedragen (crediteuren) en overlopende activa en passiva. Daarnaast tellen eventuele langlopende schulden mee. De netto schuldquote geeft daarmee aan hoe groot de netto schuld is ten opzichte van de jaarlijkse baten van de gemeente. De netto schuldquote loopt op van 14% in 2027 | De gemeente hanteert geen afzonderlijk vastgestelde maximale naar 147% in 2029 en de solvabiliteit daalt in | netto schuldquote of minimale solvabiliteitsratio. Voor de 112 | 37-38 | dezelfde periode van 44% naar 16%.

Welke | VVD/6 | beoordeling wordt aangesloten bij de signaleringswaarden uit het maximale schuldquote en minimale solvabiliteit | Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader van de provincies, hanteert het college als financieel verantwoord? | zoals weergegeven in de tabel op pagina 38. Pagina 31 van 59 Pagina 32 van 59 Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w Voor de netto schuldquote wordt een percentage tot 90% als het minst risicovol beschouwd, tussen 90% en 130% als gemiddeld risicovol en boven 130% als het meest risicovol. Voor de solvabiliteitsratio gelden respectievelijk percentages van 50% of hoger, tussen 20% en 50% en lager dan 20%. De geraamde netto schuldquote van 147% en solvabiliteitsratio van 16% in 2029 vallen daarmee beide in de meest risicovolle categorie. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de omvangrijke investeringen en de daarvoor benodigde externe financiering. Daarnaast hebben de geraamde begrotingstekorten vanaf 2028 een ongunstig effect op de ontwikkeling van deze kengetallen. De meerjarenbegroting is vanaf 2028 nog niet structureel sluitend. Het terugbrengen van de geraamde tekorten heeft een gunstig effect op de financiële kengetallen.

Wanneer dit bijvoorbeeld gebeurt door hogere inkomsten, werkt dit op twee manieren door in de netto schuldquote: er zijn meer financiële middelen beschikbaar waardoor minder hoeft te worden geleend, terwijl tegelijkertijd de totale baten toenemen waartegen de netto schuld wordt afgezet. De signaleringswaarden zijn geen wettelijke normen of harde grenzen, maar maken wel duidelijk dat de ontwikkeling van de financiële positie aandacht vraagt. Dit wordt betrokken bij het voor 2027 aangekondigde traject om te komen tot een financieel toekomstbestendige gemeente. Onderhoud kapitaalgoederen (39-45) Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. In de tabel “Voorzieningen groot onderhoud | Groot onderhoud aan bruggen vindt periodiek plaats. In sommige bruggen” (par. 2.3) is de verwachte aanwending in | jaren worden grotere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, 113 | 39/40 | 2029 € 136 k, terwijl in de andere jaren dit < €10 k | D66/5 | terwijl in andere jaren geen groot onderhoud plaatsvindt. De bedraagt. | geraamde uitgave van € 136k betreft groot onderhoud aan de brug Wat is de reden van dit veel hogere bedrag in | bij de Witteweg. 2029? De uitgaven voor groot onderhoud (aan wegen en gebouwen) zijn gebaseerd op de betreffende beheerplannen.

Deze worden periodiek geactualiseerd, terwijl de financiële doorrekening een veel langere periode bestrijkt, bijvoorbeeld 20 jaar. Dotaties aan voorzieningen (in dit geval groot onderhoud wegen en ook groot onderhoud | De onderhoudsuitgaven zijn niet gelijkmatig over de jaren verdeeld. gebouwen) moeten, meen ik, zodanig zijn dat de | In sommige jaren vinden grotere onderhoudswerkzaamheden voorziening passend blijft voor het doel. In deze | plaats, terwijl in andere jaren minder onderhoud nodig is. De 114 | 40-45 | twee gevallen loopt de voorziening over de hier | PRO/5 | jaarlijkse dotaties aan de voorzieningen zijn gebaseerd op de begrote jaren op; er wordt minder onttrokken dan | gemiddelde onderhoudskosten over de langere periode. gedoteerd. Is dat een bewuste keuze vanwege hogere verwachte uitgaven of risico's in de | Dat de voorzieningen gedurende de vier begrotingsjaren toenemen, toekomst? Is er een andere reden waarom dit | komt doordat in deze jaren minder uitgaven zijn voorzien voor groot gebeurt? | onderhoud dan de jaarlijkse dotaties. De opgebouwde middelen zijn bestemd voor grotere onderhoudsuitgaven in latere jaren. | Bij de financiële doorrekening wordt erop toegezien dat de voorzieningen gedurende de gehele periode toereikend blijven en niet negatief worden.

Er wordt gezegd dat er een wens is om het gebied | Het was/is van oudsher een wens om aandacht te schenken aan 115 | 43 | Maaskade te ontwikkelen. Welke wenselijke | D66/6 | het gebied langs de Maas in de kern Mook (Maaskade). Tot op ontwikkeling betreft dit? | heden is dat niet geconcretiseerd. Een vrij summiere beschrijving van groen en de | De bomen worden periodiek geïnspecteerd. Vooralsnog is niet kosten daarvan. Bij andere gemeentes lopen de | gebleken dat de bomen schade leiden als gevolg van verdroging. 116 | 43-44 | kosten van groenonderhoud op vanwege | PRO/6 | Het is niet uitgesloten dat dit op langere termijn wel gevolgen heeft. klimaatverandering, bijvoorbeeld doordat bomen | Wel zien we dat een deel van de nieuwe aanplant dit jaar verlo | ren sterven (verdroging) en meer onderhoud nodig is. | is gegaan door de hitte en droogte. Hiervoor zijn extra kosten geraamd. Pagina 33 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Is dat hier niet het geval? Hoe is bijvoorbeeld de staat van onze bomen? Is dat in beeld? De verschillen zijn terecht geconstateerd. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting zijn de geraamde aanwendingen van de voorzieningen abusievelijk niet volledig doorgeschoven naar de juiste begrotingsjaren. Hierdoor wijkt de verdeling over de jaren af van de planning in de beheerplannen.

Over de gehele periode 2026 tot en met 2030 zijn de totale verschillen echter zeer beperkt (minder dan 0,5%). In de tabel “Voorziening groot onderhoud | De jaarlijkse dotaties aan de voorzieningen zijn wel conform de gebouwen” (para. 2.3) zijn de verwachte | vastgestelde beheerplannen geraamd en zijn bepalend voor de meerjaren aanwendingen aanzienlijk veel lager | exploitatie en daarmee voor de begrotingssaldi. De uitvoering van 117 | 44/45 | dan de geraamde onderhoudskosten in het MJOP | D66/7 | onderhoudswerkzaamheden kan binnen de kaders van de 2024-2007, met name voor de jaren 2028 – 2030. | vastgestelde beheerplannen door het college in de tijd worden Kan het College toelichten hoe deze verschillen | verschoven. De ramingen blijven in beginsel gebaseerd op de zijn ontstaan.? | beheerplannen en worden niet bij iedere afwijking in de feitelijke uitvoering aangepast. Het beheerplan wegen wordt aan het einde van de huidige planperiode aan de raad voorgelegd, in 2029. Het beheerplan gebouwen volgt in 2027. De geraamde aanwendingen en dotaties worden bij de Programmabegroting 2028 opnieuw beoordeeld en waar nodig aangepast op basis van de dan beschikbare beheerplannen. In de begroting zijn de kosten voor regulier beheer en onderhoud van openbaar groen opgenomen.

Is | Budget voor beheer en onderhoud is structureel verhoogd met 118 | 44 | hier dan de areaaluitbreiding wel of niet in | D66/8 | € 86k. Areaaluitbreiding is hierin zo goed als mogelijk meegenomen? En zo niet, wat zijn dan de extra | meegenomen. kosten hieraan verbonden? Wij nemen aan dat wordt gedoeld op het verschil van circa € | 300k Waaraan is het verschil van € 300k in de | tussen de geraamde stand van de voorziening per 31 december 119 | 45 | voorziening groot onderhoud gebouwen besteed? | VVD/7 | 2026 in de Programmabegroting 2026 en die in de Programmabegroting 2027. Pagina 34 van 59 Pagina 35 van 59 Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w Dit verschil wordt veroorzaakt doordat in het laatste kwartaal van 2025 meer onderhoudswerkzaamheden zijn uitgevoerd dan oorspronkelijk geraamd. Een aantal werkzaamheden, waaronder dakvernieuwing en schilderwerk, is daarbij naar voren gehaald. Hierdoor is de stand van de voorziening per 1 januari 2026 lager uitgevallen dan eerder geraamd. Dit is verwerkt in de Programmabegroting 2027. Zie ook het antwoord op vraag 117. Financiering (46-49) Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w 120 46 Het college plant vanaf 2028 een langlopende lening in bij de BNG.

Hangt dit uitsluitend samen met onderwijshuisvesting? Vervalt dit voornemen voor een lening als er geen nieuwe onderwijshuisvesting komt? CDA/3 Nee, de geraamde leningen hangen niet uitsluitend samen met de investeringen in onderwijshuisvesting. De gemeente beoordeelt de totale financieringsbehoefte op basis van de liquiditeitenplanning, waarin alle verwachte ontvangsten, uitgaven en investeringen zijn opgenomen. Daarbij worden eerst de beschikbare eigen financiële middelen ingezet. Vanaf 2028 wordt rekening gehouden met het aantrekken van langlopende leningen, onder meer vanwege de omvangrijke investeringen in onderwijshuisvesting. Als deze investeringen niet doorgaan, neemt de financieringsbehoefte aanzienlijk af. Dit betekent echter niet automatisch dat er helemaal geen lening meer nodig is. Dat is afhankelijk van de overige investeringen en het werkelijke verloop van de ontvangsten en uitgaven. Daarnaast is het juridisch gezien geen optie om in het geheel af te zien van investeringen in onderwijshuisvesting. De financieringsbehoefte wordt jaarlijks opnieuw beoordeeld. Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. a. | Deze raming is gebaseerd op een marktconforme Voor de onderwijshuisvesting is een investering | doorrekening van de voorliggende opgaven, inclusief van circa € 25 miljoen opgenomen. | indexaties. a. | Waarop is deze raming gebaseerd? | b/c.

Vanwege de bedrijfsgevoeligheid hebben deze bedragen b. | Welk deel heeft betrekking op Kandinsky | destijds bij de behandeling van het IHP ter inzage gelegen bij Molenhoek? | de griffier. 121 | 46 | c. | Welk deel heeft betrekking op De Maaskei? | DGP/4 | d. | In deze raming is nog geen rekening gehouden met mogelijke d. | Met welke bijdragen van het Rijk, | (extra) bijdragen vanuit het Rijk, schoolbesturen of andere schoolbesturen of andere partijen wordt | partijen. Deze mogelijke (extra) bijdragen, evenals eventuele rekening gehouden? | subsidiemogelijkheden, zullen worden meegenomen in de e. | Welk financieel risico resteert uiteindelijk voor | haalbaarheidsonderzoeken. de gemeente? | e. | De voor de gemeente resterende financiële last zal moeten blijken uit de haalbaarheidsonderzoeken. Het saldo bij 's Rijks schatkist maakt onderdeel uit van de beschikbare liquide middelen van de gemeente. De afname van circa € 6 miljoen naar € 3,5 miljoen wordt veroorzaakt doordat in deze periode per saldo meer uitgaven dan inkomsten hebben plaatsgevonden. Hieronder vallen ook uitgaven voor diverse investeringskredieten, zoals opgenomen in de verschillende P&C- Het saldo bij de schatkist van het rijk was in | documenten. september € 3,5 mio.

Een jaar geleden was dit 122 | 47 | ongeveer € 6 mio (bron programmabegroting | D66/9 | De beschikbare middelen worden ingezet voor de totale 2026). Hoe is de afname van dit bedrag | financieringsbehoefte van de gemeente en zijn niet gekoppeld aan verklaren? En voor welke investeringen gaat dit | afzonderlijke investeringen. De restantkredieten uit de Jaarstukken bedrag de komende periode aangewend worden? | 2025 worden doorgeschoven naar 2026 en volgende jaren. De kredieten die eind 2026 nog niet volledig zijn besteed, blijven beschikbaar voor uitvoering in 2027 en volgende jaren. De middelen bij 's Rijks schatkist worden daarmee geleidelijk aangewend voor de uitvoering van deze investeringen en de overige gemeentelijke uitgaven. In de tekst staat dat medio september ca. 3.5 | Het bedrag van circa € 3,5 miljoen dat medio september 2026 bij 's miljoen euro uitstaat aan kasgeld bij het rijk | Rijks schatkist uitstond, is exclusief het saldo op de eigen 123 | 47 | (schatkistbankieren). Is dat inclusief of exclusief | PRO/7 | bankrekening bij de BNG. de 1 miljoen die de gemeente zelf mag aanhouden? | Gemeenten zijn verplicht overtollige liquide middelen aan te houden bij 's Rijks schatkist. Het drempelbedrag bedraagt 2% van Pagina 36 van 59 Pagina 37 van 59 Vraag nr. Pag. nr.

Vraag fractie Fractie Antwoord b&w Heeft MM die 1 miljoen bij een eigen bank ondergebracht (BNG? Is dat verplicht?)? In de tabel staat eind 2026 dat er 5,262 mln euro kasgeld uit staat. Hoe rijm ik dat bedrag met de genoemde 3.5? In 2027 daalt het kasgeld naar 1,093. Waaraan wordt die ongeveer 4 miljoen uitgegeven? Welke investeringen staan gepland in 2027? Waarom houdt MM in de jaren daarna nog steeds 800-900k kasgeld aan? Is dat nodig als buffer? Maar in de tabel op p. 48 zie ik dat het beginsaldo van de jaren lager is, hoe match ik dat dan weer met elkaar? het begrotingstotaal, met een wettelijk minimum van € 1 miljoen. Voor Mook en Middelaar geldt daarom een drempelbedrag van € 1 miljoen. Dit is het bedrag dat maximaal buiten 's Rijks schatkist mag worden aangehouden. De bankrekening bij de BNG wordt gebruikt voor het dagelijkse betalingsverkeer. Het bedrag van € 3,5 miljoen betreft de werkelijke stand bij 's Rijks schatkist medio september 2026. De € 5.262k in de tabel op pagina 47 betreft daarentegen de geraamde totale rekening- couranttegoeden eind 2026, op basis van alle verwachte ontvangsten en uitgaven. Dit bedrag omvat zowel het saldo bij 's Rijks schatkist als het saldo bij de BNG.

De geraamde daling naar € 1.093k eind 2027 hangt vooral samen met de uitvoering van investeringen, waaronder het voorbereidings- krediet van € 4 miljoen voor onderwijshuisvesting en restantkredieten uit eerdere jaren. Het kasstroomoverzicht op pagina 48 bevat een onjuistheid in de mutatie werkkapitaal. Hieronder is de gecorrigeerde tabel opgenomen. Deze correctie wordt tevens verwerkt via de erratalijst. De gecorrigeerde eindsaldi op pagina 49 sluiten daarna aan op de geprognosticeerde balans op pagina 83 en samen met de liquide middelen voor de operationele activiteiten op de kasgeldlimiettabel op pagina 47. De geraamde rekening-couranttegoeden van circa € 800k tot € 900k in de jaren daarna zijn bedoeld voor het dagelijkse betalingsverkeer voor de operationele activiteiten. De overige middelen worden ingezet voor investeringen. Omdat deze middelen op termijn onvoldoende zijn om alle geplande investeringen te financieren, wordt vanaf 2028 rekening gehouden met het aantrekken van leningen. Toelichting bij het antwoord op vraag 123 De mutatie werkkapitaal (bij) moet in 2027 € 5k lager zijn. Daardoor wijzigen de eind- en beginsaldi. Was | Wordt Nadere toelichting op de aansluiting van de cijfers met de overige begrotingstabellen De rood gemarkeerde bedragen zijn gecorrigeerd.

Hiermee sluiten de eindsaldi op pagina 48/49 aan op de reeds correct opgenomen bedragen in de tabellen op pagina 47 en 83 van de begroting. 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Pag. 48/49 Financieringsbehoefte: Eindsaldi volgens bovenstaande (gecorrigeerde) tabel | 4.513 | 344 | 41 | 30 | 154 Pag. 83 Balans: Uitzettingen < 1 jaar (SBK) | 4.513 | 344 | 41 | 30 | 154 Liquide middelen (bank en kas) | 750 | 750 | 750 | 750 | 750 Totaal liquide middelen | 5.263 | 1.094 | 791 | 780 | 904 Pagina 47 Kasgeldlimiet: Contante gelden in kas | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 Tegoeden in r/c | 5.262 | 1.093 | 790 | 779 | 903 Totaal liquide middelen | 5.263 | 1.094 | 791 | 780 | 904 Pagina 38 van 59 Pagina 39 van 59 Bedrijfsvoering (50-52) Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w 124 51 Gesteld wordt dat in 2027 volledig overgegaan is naar het gebruik van Microsoft 365 binnen de gemeente (en iRvN). Welke beleidsinitiatieven zijn er of worden er ontwikkeld om voor de toekomst meer Europees of onafhankelijk van, resp. onder invloed van Amerikaanse wetgeving te zijn?? CDA/4 De gemeente Mook en Middelaar maakt deel uit van ICT Rijk van Nijmegen en kan dit vraagstuk daarom alleen regionaal en stap voor stap benaderen.

Het volledig vervangen van Microsoft als werkplek is op dit moment niet realistisch, maar we kijken wel naar wat binnen de regionale samenwerking mogelijk is om meer Europees en minder afhankelijk van Amerikaanse wetgeving te worden. Concreet geldt dat onze online back-up bij een Europese partij wordt ondergebracht, en dat iRvN werkt aan een eigen AI- platform en Nijmegen aan een Europees dataplatform, waarop wij kunnen aansluiten. Verbonden partijen (53-54) Bij dit onderdeel zijn geen vragen gesteld. Pagina 40 van 59 Grondbeleid (55-56) Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w 125 55 Naar verwachting wordt de verkoop van Rijksweg 156 te Plasmolen begin 2027 afgerond. Betekent dit dat de verkoop zich momenteel in de afrondende fase bevindt? D66/10 Er zijn wel inschrijvingen voor de verkoop van Rijksweg 156 te Plasmolen, maar deze inschrijvingen zijn niet voorzien van plantoelichtingen die aan de gestelde voorwaarden voldoen. 126 56 Wanneer verwacht de gemeente dat de woningen aan Rijksweg 37 in Mook door de woningcorporatie als woonruimte worden aangeboden? DGP/5 Het perceel Rijksweg 37 te Mook is nog niet verkocht. Dat betekent dat wij op dit moment niet concreet kunnen aangeven wanneer de woningen zullen komen. Openbaarheid (57) Bij dit onderdeel zijn geen vragen gesteld. Informatieveiligheid (58) Bij dit onderdeel zijn geen vragen gesteld.

Overzicht van baten en lasten en toelichting (59-76) Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. In de Programmabegroting 2026 is ervoor gekozen om de Het blijkt dat voor 2027 op meerdere posten een | beschikbare financiële ruimte in 2026 en 2027 te benutten voor uitbreiding plaats vindt die daarna in 2028, 2029 | diverse incidentele beleids- en uitvoeringsbudgetten. Deze 59 | etc. weer ongedaan gemaakt wordt, resp. weer tot | budgetten zijn bewust voor een beperkte periode beschikbaar 127 | e.v. | vergelijkbaar niveau 2026 aangepast wordt. | CDA/1 | gesteld en vervallen vanaf 2028. Dit verklaart voor een belangrijk Welke reden liggen hieraan ten grondslag? | deel waarom de lasten in 2027 op verschillende posten hoger zijn dan in de daaropvolgende jaren. Er is daarmee niet automatisch sprake van een bezuiniging vanaf 2028, maar van het aflopen van eerder beschikbaar gestelde tijdelijke budgetten. De baten en lasten per programma kunnen worden herleid door de volgende overzichten met elkaar te combineren: • | Pagina's 98 t/m 100: de geraamde baten en lasten per In de tabel “overzicht baten en lasten” worden de | taakveld. totale baten en lasten per programma domein | • | Pagina's 136 en 137 (bijlage 4): de verdeling van de taakvelden weergegeven. Een uitsplitsing van de totalen per | over de programma's. programma ontbreekt in de Begroting.

| • | Pagina 60: de totale baten en lasten van het programma Wel worden in Tabel 5.1 de baten en lasten per | Sociaal domein. taakveld gegeven. Met behulp van Bijlage 4 (Verdeling taakvelden over programma’s) is het | Wanneer de taakvelden die volgens bijlage 4 onder het programma mogelijk om een uitsplitsing van de baten en | Sociaal domein vallen bij elkaar worden opgeteld, ontstaat bij de 128 | 60 | lasten per programma te herleiden. | D66/1 | lasten een verschil met het programmatotaal op pagina 60. De baten sluiten wel op elkaar aan. • | Kan College uitleggen hoe deze aanzienlijke verschillen ontstaan? | Het verschil bedraagt € 204k en betreft salarislasten voor toegang • | Is het mogelijk om de baten en lasten per | en eerstelijnsvoorzieningen Wmo en Jeugd. Bij de uitsplitsing van programma in Tabel 3.1 uit te splitsen per | het voormalige taakveld 6.2 in 2026 naar Wmo, Jeugd en integrale afzonderlijk programmaonderdeel, (i.e. plan, | toegang zijn de betreffende financiële posten deels gekopp | eld aan project, taak of actie)? | het programma Sociale leefomgeving en deels aan het programma Sociaal domein. Volgens bijlage 4 vallen deze taakvelden echter volledig onder het programma Sociaal domein. Hierdoor zijn de lasten van Sociale leefomgeving € 204k hoger en die van Sociaal domein € 204k lager dan op basis van de Pagina 41 van 59 Vraag | Pag.

| Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. taakveldindeling zou worden verwacht. De totale lasten van de begroting worden hierdoor niet beïnvloed. Vanaf de begroting 2028 wordt de programmatoerekening in overeenstemming gebracht met de taakveldindeling. Een verdere uitsplitsing naar afzonderlijke plannen, projecten, taken of acties is niet zonder meer mogelijk. De financiële administratie is ingericht op programma's, taakvelden en financiële posten. Niet alle activiteiten hebben een afzonderlijk budget of een eigen financiële registratie. Een volledig en sluitend overzicht op dit detailniveau kan daarom niet rechtstreeks uit de administratie worden gegenereerd. Het concept van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen De analyse B2027 - B2026 roept de volgende | (Wsob) schreef voor dat iedere gemeente een volwaardige fysieke vraag op: de uitgaven aan maatschappelijke | openbare bibliotheekvestiging zou moeten hebben. In de definitieve weerbaarheid en aan de bibliotheek dalen, | aanpassing van de Wsob is dit veranderd naar de zorgplicht t | ot het 129 | 62 | betekent dit dat daar nu al bewust minder aan | PRO/1 | (mede) in stand houden van een volwaardige openbare uitgegeven wordt (beleidskeuze)? Of is dit | bibliotheekvoorziening.

Deze aanpassing maakt het mogelijk te toeval/per ongeluk/verklaarbaar? | kiezen voor een hybride variant, wat goedkoper is dan een volwaardige fysieke openbare bibliotheekvestiging binnen de gemeentegrenzen. De lasten binnen het Sociaal Domein stijgen ten | De lasten binnen het sociaal domein zijn grotendeels niet direct opzichte van 2026 met € 796.000. Welke | beïnvloedbaar, onder andere vanwege wettelijke verplichtingen. 130 | 63 | mogelijkheden heeft de gemeente zelf om deze | VVD/1 | We kunnen de kostenontwikkeling vooral op langere termijn stijging te beïnvloeden en welk deel van deze | beïnvloeden door in te zetten op preventie. kosten is feitelijk niet beïnvloedbaar? De geraamde opbrengst uit de rioolheffing neemt toe ten opzichte van eerdere jaren. Kan het | a. t/m c. college aangeven: | Aan deze stijging liggen met name de volgende ontwikkelingen ten a. | welke ontwikkelingen aan deze stijging ten | grondslag: grondslag liggen; 131 | 65-68 | b. | welk deel hiervan verband houdt met | DGP/6 | Onderhoudskosten: de hogere raming is gebaseerd op het meest areaaluitbreiding en woningbouw; | recente concept van het nieuwe Water- en rioleringsprogramma, c. | welk deel wordt veroorzaakt door hogere | dat nog moet worden vastgesteld. Hierin is ook de uitbreiding van beheer- en investeringslasten; | De Maastuin meegenomen. d.

| welk effect dit heeft op de gemiddelde aanslag voor inwoners? Pagina 42 van 59 Pagina 43 van 59 Vraag nr. Pag. nr. Vraag fractie Fractie Antwoord b&w Doorbelasting overhead: de totale overheadkosten zijn gestegen. Daarnaast neemt het aandeel van de rioleringskosten in de totale kosten toe, waardoor naar rato meer overhead wordt toegerekend. Lagere vrijval uit de voorziening: voor 2027 is uitgegaan van een reguliere vrijval van € 50k. In 2026 was aanvullend een bedrag ingezet ter egalisatie van de lasten. d. De Programmabegroting 2027 gaat op pagina 33 voorlopig uit van een stijging van het vastrecht van € 123,36 naar € 126,96. De definitieve tarieven worden in december 2026 door de raad vastgesteld. Voorafgaand daaraan worden de tarieven opnieuw berekend op basis van de meest recente gegevens van BsGW, met name de heffingsgrondslag, het aantal aansluitingen en het waterverbruik. Daarbij wordt ook beoordeeld of een aanvullende inzet van de voorziening wenselijk is om de lasten voor inwoners te beperken. 132 66 Programma Bestuur en Organisatie. Sinds 2025 daalt het Totaalprogramma structureel . Hoe kan dit? CDA/2 De daling van het totaal van het programma Bestuur en Organisatie wordt voornamelijk veroorzaakt door incidentele toevoegingen aan reserves in 2025 (€ 1.050k) en 2026 (€ 425k). Vanaf 2027 zijn dergelijke toevoegingen niet meer geraamd.

De reguliere lasten van het programma blijven in de periode 2027– 2030 nagenoeg gelijk en liggen rond de € 1,5 miljoen. Er is dus geen sprake van een structurele daling van de reguliere uitgaven, maar vooral van het wegvallen van incidentele reservemutaties. 133 67 De toevoeging aan de bestemmingsreserve Leefbaarheidsfonds neemt toe. Kan het college toelichten: a. waarom deze toevoeging wordt verhoogd; b. welke concrete doelstellingen met deze reserve worden nagestreefd; c. welke projecten naar verwachting uit deze reserve zullen worden gefinancierd; DGP/7 a. In 2026 is incidenteel € 400k toegevoegd aan de bestemmingsreserve Lokaal Leefbaarheidsfonds om toekomstige lokale projecten te financieren. b. Het behouden en versterken van de leefbaarheid, sociale samenhang en vitaliteit van onze dorpskernen. c. Er zijn nog geen concrete projecten aangewezen. De middelen blijven beschikbaar voor toekomstige initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid. Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. d. | op welke wijze de raad betrokken wordt bij de | d. Concrete bestedingsvoorstellen worden, waar een raadsbesluit besteding hiervan? | nodig is, aan de raad voorgelegd. De raad wordt via de reguliere P&C-cyclus geïnformeerd over de inzet van de reserve. De € 404k betreft een incidentele bijstelling van de salarislasten voor 2027.

Deze bijstelling is uitsluitend voor 2027 geraamd en De overheadlasten stijgen in 2027 met € 441.000, | maakt geen onderdeel uit van de structurele formatie of de waarvan € 404.000 incidentele formatie betreft. | structurele meerjarenraming. 134 | 68-69 | Op welke wijze wordt gedurende 2027 beoordeeld | VVD/2 of deze uitbreiding daadwerkelijk noodzakelijk | Gedurende 2027 wordt de inzet van deze tijdelijke capaciteit blijft? | gevolgd en beoordeeld in relatie tot de werkzaamheden waarvoor deze beschikbaar is gesteld. Uitgangspunt is dat de tijdelijke inzet binnen de beschikbare incidentele middelen wordt uitgevoerd en eindigt na 2027. Begrotingsevenwicht. Is het mogelijk om van de lasten voor het Sociaal domein voor 2027 en 135 | 71 | volgende jaren 500k als incidenteel te | PRO/- | Nee, dit zijn structurele lasten. bestempelen (toevallige kosten Jeugd met verblijf)? Het verschil ontstaat doordat het totale begrotingssaldo ook incidentele baten en lasten omvat. Zoals toegelicht in de raadsmemo van 13 oktober 2026, wordt via een erratum een incidentele bijstelling van de salarislasten van € 404k alsnog verwerkt in het overzicht van incidentele baten en De begroting 2027 is sluitend, maar het | lasten. Hierdoor verbetert het structurele begrotingssaldo van structurele begrotingssaldo bedraagt volgens de | € 787k nadelig naar € 383k nadelig.

136 | 72 | recapitulatie € 787.000 nadelig. Kan het college | DGP/1 toelichten waardoor dit verschil ontstaat en welke | Ter dekking van dit resterende tekort wordt 7,5% (€ 383k) van de aanvullende dekkingsmiddelen in 2027 worden | Vrij Besteedbare Reserve ingezet, binnen de door de provincie ingezet? | toegestane grens van 10%. Dit wordt verwerkt in de eerste begrotingswijziging van 2027. Na vaststelling door de raad worden de errata en de eerste begrotingswijziging verwerkt in de definitieve Programmabegroting 2027. Het daaruit voortvloeiende positieve begrotingssaldo van € 383k biedt geen ruimte voor nieuwe bestedingen. Pagina 44 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. De incidenteel geraamde opbrengsten van € 400k uit omgevingsvergunningen houden voornamelijk verband met de Kan College de herkomst van de incidentele baten | verdere ontwikkeling van de nieuwbouwwijk De Maastuin in 137 | 73 | van € 400k voor omgevingsvergunningen | D66/2 | Molenhoek. Dit woningbouwproject omvat circa 250 woningen, toelichten? | verdeeld over meerdere bouwfasen. De verwachte vergunningverlening voor de verdere ontwikkeling van deze wijk vormt de belangrijkste grondslag voor de incidentele raming in 2027. Uiteenzetting fin. positie (77-96) Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr.

Het Rijk heeft aangegeven dat de CDOKE-middelen beschikbaar blijven tot en met 2030. In de septembercirculaire 2025 is dit expliciet bevestigd. Voor 2027 zijn de middelen inmiddels via een decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld. Voor Mook en Middelaar bedraagt deze bijdrage € 340k. Hoe wordt omgegaan met het wegvallen van | De middelen voor 2028 tot en met 2030 zijn nog niet verwerkt in de 138 | 77 | CDOKE middelen vanaf 2028 | CDA/4 | gemeentefondscirculaires. Dit houdt verband met de verdere uitwerking van de uitkeringsvorm vanaf 2028 en betekent niet dat de rijksfinanciering vervalt. De gemeente gaat daarom uit van voortzetting van de CDOKE- middelen. Zodra de bedragen en de uitkeringsvorm voor de jaren vanaf 2028 definitief bekend zijn, worden deze in de begroting verwerkt. Voor de bibliotheekvoorziening wordt structureel | In 2025 en 2026 heeft de gemeente jaarlijks een incidentele 139 | 78-80 | € 120.000 aan lasten geraamd, terwijl de | DGP/2 | decentralisatie-uitkering van € 100k ontvangen ter voorbereiding op rijksmiddelen volgens de toelichting vooralsnog | de wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen incidenteel zijn. Welk structureel financieel risico | (Wsob). Pagina 45 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr.

ontstaat hierdoor voor de gemeente en hoe wordt dit risico afgedekt? | Vanaf 2027 voorziet het Rijk in structurele financiering van de gemeentelijke bibliotheekzorgplicht. Voor 2027 is hiervoor € 105k beschikbaar via een decentralisatie-uitkering. Het Rijk heeft aangekondigd dat de middelen ook na 2027 structureel via het gemeentefonds beschikbaar blijven. De exacte verdeling vanaf 2028 moet nog worden vastgesteld. Tegenover de structureel geraamde lasten van € 120k staat daarmee een structurele rijksbijdrage waarvan de definitieve hoogte voor de jaren vanaf 2028 nog niet bekend is. Of de rijksbijdrage de lasten volledig dekt, kan daarom nog niet worden vastgesteld. Een eventueel verschil zal binnen de gemeentelijke begroting moeten worden opgevangen. Het duurzaamheidsbeleid wordt nog geëvalueerd en herijkt. Dit In het coalitieakkoord wordt gesproken over | traject zal op korte termijn worden opgestart. Als onderdeel van de versterking van biodiversiteits- en | herijking worden ook de bijbehorende doelstellingen opnieuw duurzaamheidsbeleid. Waar zijn de financiële | beoordeeld en waar nodig bijgesteld. Daarnaast zal aandacht 140 | 78-80 | gevolgen van dit eventuele nieuwe beleid in de | DGP/3 | worden besteed aan de financiële aspecten en de haalbaarheid begroting verwerkt? Als hiervoor geen | van de voorgenomen ambities en maatregelen.

Aangezien de aanvullende middelen zijn geraamd, kan het | herijking nog moet plaatsvinden, is ervoor gekozen om bij de college toelichten waarom niet? | herijking te kijken naar een eventuele versterking van het beleid en de middelen die daarbij horen. De jaartallen boven het dekkingsplan op pagina 81 zijn onjuist. Hier moet 2027 tot en met 2030 staan in plaats van 2026 tot en met De jaartallen in het Dekkingsplan(p.81) zijn anders | 2029. Dit betreft uitsluitend een fout in de kolomkoppen; de 141 | 78/81 | dan die van het Begrotingsresultaat(p.78) | CDA/3 | opgenomen bedragen zijn aan de juiste begrotingsjaren toegerekend. Deze correctie wordt opgenomen op de erratalijst. Voor 2027 ontstaat na de nagekomen mutaties | Het dekkingsplan voor 2027 bevat een combinatie van structurele eerst een tekort van € 485.000. Dit wordt onder | en incidentele maatregelen. Hiermee wordt het begrotingstekort andere gedekt met € 240.000 structurele | voor 2027 opgevangen. De incidentele middelen zijn uitsluitend 142 | 78-82 | belastingverhoging en € 245.000 incidentele | VVD/3 | bedoeld als dekking voor dit begrotingsjaar en bieden geen middelen. Waarom wordt ervoor gekozen om een | oplossing voor het structureel negatieve meerjarenperspectief. deel van het tekort incidenteel te dekken terwijl het meerjarenbeeld structureel negatief is? Pagina 46 van 59 Vraag | Pag.

| Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Het college onderkent dat voor een duurzaam financieel evenwicht aanvullende structurele maatregelen noodzakelijk zijn. Daarom wordt in 2027 het proces Toekomstbestendige gemeente doorlopen. Binnen dit proces worden de financiële opgaven integraal afgewogen en worden voorstellen voorbereid om de begroting meerjarig structureel in evenwicht te brengen. Zoals toegelicht in de raadsmemo van 13 oktober 2026, worden daarnaast aanvullende maatregelen voorgesteld om voor 2027 te voldoen aan de eisen van het provinciaal financieel toezicht. Deze worden verwerkt in de eerste begrotingswijziging van 2027. De incidentele dekking voor 2027 staat daarmee los van de structurele maatregelen die nodig zijn voor een financieel toekomstbestendige gemeente. Bestrijding hoornaar: is MM bekend met de nieuwste inzichten waaruit blijkt dat volledige bestrijding van de geelpoot hoornaar niet meer als zinvol wordt gezien, maar dat we er mee moeten leren leven omdat deze dieren te wijd verbreid zijn | Wij zijn hiermee bekend, maar met het oog op beheersing van de 143 | 80 | geraakt? Zijn de hier genoemde bedragen van | PRO/2 | hoeveelheid nesten zetten we nog wel in op bestrijding. Dit 30k per jaar gericht op volledige/algemene | aangezien hiermee de overheersing van inheemse soorten wordt bestrijding of toch vooral op bestrijding van | ingedamd.

specifieke probleem nesten (net als bij andere bestrijding zoals bijvoorbeeld eikenprocessierups)? Is hierin ook voorlichting opgenomen? Dekkingsplan. De jaartallen kloppen niet bij de 144 | 81 | tabel van het dekkingsplan. In de tabel loopt het | PRO/3 | Zie het antwoord op vraag 141. van 2026 t/m 2029, maar dat moet 2027 t/m 2030 zijn toch? Onderaan op pagina 81 wordt aangegeven dat budget voor het opstellen van een visie op het | Het blijkt dat het budget gevraagd voor 2026 ook toereikend is voor 145 | 81 | maatschappelijk vastgoed kan vrijvallen, maar op | PRO/4 | het vervolg in 2027. Daarom wordt bij de jaarrekening voorgesteld pagina 8 staat dat deze visie nog naar de raad | het restant door te schuiven naar 2027 en is in dit jaar geen nieuw moet. Kan de strategie maatschappelijk vastgoed | budget nodig voor dit onderwerp. volledig worden afgerond binnen het budget Pagina 47 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. 2026? Zijn er voor de uitwerking, participatie, financiële doorrekening of besluitvorming in 2027 nog aanvullende middelen nodig? Voor de strategie maatschappelijk vastgoed en onderzoeken rondom onderwijshuisvesting was oorspronkelijk zowel in 2026 als in 2027 een budget van € 150k geraamd, in totaal € 300k.

Voor het opstellen van de visie maatschappelijk vastgoed valt € 150.000 vrij omdat het budget uit | Van het budget voor 2026 is inmiddels ongeveer de helft 146 | 81 | 2026 voldoende zou zijn. Wat was oorspronkelijk | VVD/5 | uitgegeven. Het resterende bedrag is naar verwachting voldoende het totale budget voor deze visie en welk bedrag | om ook de werkzaamheden in 2027 af te ronden. Bij de is inmiddels uitgegeven of verplicht? | jaarrekening 2026 wordt voorgesteld dit restant over te hevelen naar 2027. Hierdoor is het afzonderlijk geraamde budget van € 150k voor 2027 niet meer nodig en kan dit als incidenteel dekkingsmiddel vrijvallen. De CDOKE-middelen worden ontvangen via een decentralisatie- uitkering van het gemeentefonds. Voor 2027 is hiervan initieel € 340k als uitgavenbudget geraamd. De verwachting is dat € 300k voldoende is voor de uitvoering van de voorziene activiteiten. Daarom wordt voorgesteld het Van de ontvangen CDOKE-middelen wordt € | uitgavenbudget met € 40k te verlagen en dit bedrag als incidenteel 147 | 82 | 40.000 ingezet als dekkingsmiddel. Welke | VVD/4 | dekkingsmiddel in te zetten. Door deze bijstelling komen activiteiten worden door deze vrijval niet | vooralsnog geen activiteiten te vervallen, mede omdat we nog niet uitgevoerd? | weten wat in de jaren 2028 t/m 2030 gaan ontvangen. Zie ook het antwoord op vraag 138.

In de Programmabegroting is vermeld dat het een 'integratie- uitkering' betreft. Dit moet 'decentralisatie-uitkering' zijn en zal worden vermeld op de erratalijst. De begroting laat in 2027 een aanzienlijke stijging | Bij het opstellen van de begroting is rekening gehouden met: van de salarislasten en personeelskosten zien. | - CAO-verhoging van 1,6% per 1 januari 2027; Kan het college inzichtelijk maken: | - Ingeschatte CAO-verhoging van 2,5% op basis van 9 maanden 148 | 85 | a. | welk deel van deze stijging wordt veroorzaakt | DGP/4 | omdat de CAO per 1 april 2027 afloopt. door CAO-ontwikkelingen; | - Jaarlijkse periodieke verhogingen op medewerkersniveau. b. | welk deel wordt veroorzaakt door uitbreiding | Het raadsbesluit om de formatie voor BOA structureel uit te breiden van de formatie; | 0,3 fte is verwerkt (€ 26k). Pagina 48 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. c. | welk deel samenhangt met tijdelijke capaciteit | De incidentele formatie uitbreiding bedraagt € 404k (6,58 fte). Deze of projecten; | uitbreiding hangt samen met groei van de gemeente, wettelijke d. | waarom deze lasten vanaf 2028 weer | taken en kwaliteitsborging. gedeeltelijk afnemen? Het aantal inwoners van de gemeente Mook en Middelaar is gestegen van 8.102 in september 2025 naar 8.192 in september De ambtelijke organisatie groeit van 77,8 naar | 2026.

Dit is een toename van 90 inwoners (1,1%). De ambtelijke 84,7 fte en de personeelskosten stijgen van € | formatie stijgt met 6,88 fte (8,8%) en de personeelskosten nemen 7,010 miljoen naar € 7,683 miljoen. Hoe verhoudt | toe met € 673k (9,6%). 149 | 85-86 | deze groei zich tot de ontwikkeling van het aantal | VVD/6 inwoners en de gemeentelijke taken in de | De groei van de formatie is daarmee groter dan de groei van het afgelopen jaren? | aantal inwoners. Dit komt doordat de uitbreiding niet alleen samenhangt met de inwonergroei, maar vooral ook met de toename complexiteit van gemeentelijke taken, stijgende werkvoorraden en de complexiteit van werkzaamheden. Nu de gemeentesecretaris vertrekt en er een vacature ontstaat, is dit een logisch moment om de omvang van het management opnieuw te beoordelen. Is onderzocht of, zoals voorheen in | Nee, dat is niet onderzocht. De gemeentesecretaris heeft een onze gemeente en nog steeds in andere | geheel eigen takenpakket. Daarnaast geven de drie 150 | 86 | gemeenten, kan worden volstaan met een | VVD/7 | afdelingshoofden elk leiding aan ongeveer 35 mensen en bewaken management van maximaal drie personen | zij de inhoudelijke kwaliteit.

Teruggaan naar twee afdelingshoofden inclusief gemeentesecretaris? Zo nee, waarom | zou tot een span of control van ongeveer 50 personen per niet? Welke taken maken de huidige omvang | leidinggevende leiden, hetgeen onwenselijk is. noodzakelijk en welke structurele besparing levert een vermindering van het management met 1,0 fte op? Van de formatie-uitbreiding wordt 6,58 fte als incidenteel voor één jaar aangemerkt. Welke 151 | 86 | criteria worden gebruikt om in 2027 te bepalen | VVD/8 | Zie het antwoord op vraag 3. welke functies vanaf 2028 wel of niet structureel worden voortgezet? Investeringen: Ik zie als nieuwe investering de 152 | 87 | Silo zoutopslag. Voldeed de opslag van strooizout | CDA/5 | Klopt. niet meer? Pagina 49 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Reeds sinds 2021 staat dit krediet in de begroting: aanvankelijk uitsluitend bestemd voor de nieuwbouw van Kandinsky Molenhoek, sinds de zomerrapportage van 2026 bestemd voor voorbereiding Voor onderwijshuisvesting wordt € 4 miljoen | onderwijshuisvesting in algemeenheid. Nog niet duidelijk is hoeveel voorbereidingskrediet opgenomen. Waaruit | hiervan precies nodig zal zijn voor onderzoek, advies, ontwerp en 153 | 87 | bestaat dit bedrag precies en welk deel hiervan | VVD/9 | andere voorbereidende werkzaamheden.

Naar schatting zal bestaat uit onderzoek, advies, ontwerp en andere | hiervan maximaal € 100.000 nodig zijn voor het procedureel in voorbereidende werkzaamheden? | behandeling nemen van de aanvragen voor voorzieningen onderwijshuisvesting voor Kandinsky Molenhoek en De Maaskei en de hieruit voortvloeiende haalbaarheidsonderzoeken. Het restant budget kan worden benut voor andere voorbereidende werkzaamheden en de eerste investeringen. Voor nieuw- of verbouw van onderwijshuisvesting | Deze raming is gebaseerd op een marktconforme doorrekening van 154 | 87 | wordt voor 2029 voorlopig € 25 miljoen geraamd. | VVD/10 | de voorliggende opgaven, inclusief indexaties (IHP). We kunnen Waarop is deze raming gebaseerd en welke | nog geen bandbreedte hanteren zolang we in afwachting zijn van bandbreedte wordt hierbij gehanteerd? | de resultaten van de haalbaarheidsonderzoeken. Zijn alternatieven met lagere investeringskosten 155 | 87 | onderzocht, zoals renovatie, fasering of andere | VVD/11 | Zie het antwoord op vraag 24. vormen van gezamenlijk gebruik van gebouwen? In de begroting voor 2026 werd Wells Meer nog | De beoogde deelname aan Energielandgoed Wells Meer is nog expliciet opgenomen als investering, € 3 miljoen | steeds gebaseerd op de eerder overeengekomen indicatief voor 2028. Nu lezen wij dat participatie | intentieverklaring, die in februari 2024 met vier jaar is verlengd.

mogelijk is vanaf 2030, de omvang onbekend is | Daarmee blijft de voorgenomen investering van € 3 miljoen en er nog geen formeel besluit is over feitelijke | vooralsnog het uitgangspunt in 2030. deelname. 156 | 87-88 | Is de beoogde deelname aan Wells Meer feitelijk | DGP/5 | Het project Energielandgoed Wells Meer is niet stopgezet. Wel zijn uitgesteld? | er nog onduidelijkheden over de aansluiting van het Welke financiële reserveringen zijn inmiddels nog | Energielandgoed op het hoogspanningsnet. De gemeente Bergen voorzien voor Wells Meer? | en netbeheerder Enexis onderzoeken gezamenlijk hoe dit kan Heeft deze coalitie nog dezelfde ambitie ten | worden vormgegeven. De uitkomsten hiervan zijn bepalend voor de aanzien van deelname aan Wells Meer als de | verdere voortgang van de aansluitprocedure en daarmee de vorige coalitie? | planning. De langlopende schuld stijgt volgens de raming 157 | 89 | van € 0 in 2027 naar bijna € 27 miljoen in 2029. | VVD/12 | 2%. Welk rentepercentage is gebruikt bij deze financieringsberekening? Pagina 50 van 59 Vraag | Pag. | Vraag fractie | Fractie | Antwoord b&w nr. | nr. Bij een stijging van de rente van 2% naar 3% nemen de geraamde rentelasten in 2029 toe van € 40k naar € 60k, een stijging van Wat is het effect op de jaarlijkse lasten wanneer | € 20k.

In 2030 nemen de rentelasten toe van € 539k naar € 808k, 158 | 89 | de rente bij het aantrekken van de leningen één | VVD/13 | een stijging van € 269k. procentpunt hoger ligt dan nu geraamd? Vanaf 2031 nemen de jaarlijkse rentelasten geleidelijk af door de aflossing van de leningen over een periode van 30 jaar, ervan uitgaande dat geen aanvullende leningen worden aangetrokken. Welk saldo (gedurende 2026, 2027 en daarna) | De ontwikkeling van de Maastuin leidt in 2026, 2027 en daarna niet 159 | 91 | heeft de ontwikkeling Maastuin toegevoegd aan | CDA/6 | tot toevoegingen aan de bestemmingsreserve Wijkontwikkeling. de bestemmingsreserve Wijkontwikkeling? VBR De Vrij Besteedbare Reserve (VBR) muteert uitsluitend bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat of bij specifieke toevoegingen of onttrekkingen waartoe de gemeenteraad besluit. Omdat dergelijke mutaties niet in de meerjarenraming zijn Er is wat onduidelijkheid over vrij besteedbare | opgenomen, blijft de geraamde omvang van de VBR gelijk op reserves, pagina 91. Deze post blijft constant | € 5.150k. Zie ook het antwoord op vraag 108. hetzelfde, wordt er dan niks mee gedaan? En hoezo kunnen we de VBR niet gebruiken om de | De VBR kan onder voorwaarden worden ingezet als begrotingstekorten recht te trekken in de | dekkingsmiddel voor een structureel begrotingstekort. Zoals begroting.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://mookenmiddelaar.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/52d8a024-980a-41eb-84d1-46a4eeb92fed?agendaItemId=5adce538-a352-492a-8e59-e2f8d86e5b7b