Bijlage 5 Beschouwingen Programmabegroting 2022 GroenLinks

Voorzitter, collega’s , burgers van Mook en Middelaar, Twee thema’s bij de begroting Als relatief groentje in de gemeentelijke politiek ben ik compleet overvallen door de afsplitsing in mijn partij GroenLinks waarvoor er geen inhoudelijke argumenten waren. Nu ik hier als enige vanuit GroenLinks zit wil ik u straks een stukje meenemen in mijn leerproces dat als het ware nu in een hogedrukpan moet plaatsvinden. Het gaat vandaag over de begroting. We zijn heel tevreden dat veel van de bedachte bezuinigingen toch niet doorgevoerd hoeven worden en dat volstaan kon worden met het inboeken van de zogenaamde quick wins. Complimenten aan college en ambtenaren dat het weer gelukt is om een sluitende begroting op te stellen. We realiseren ons dat het een constante hele lastige puzzel is. Ik heb bij de begroting 2 thema’s. Het eerste is nogal algemeen: Wat heeft die begroting te maken met er wel en ook: niet gebeurt in de gemeente? Het tweede gaat over burgerparticipatie. Bij dat eerste thema start ik bij een positieve activiteit waar veel – vooral oudere mensen in onze gemeente behoorlijk blij van worden: De ontmoetroute. Iedereen kan de paaltjes zien en op internet volgen wat er daar gebeurt. Het wordt landelijk als een voorbeeld gezien hoe je goed voor je oudere inwoners kan zorgen.

Wie de begroting leest, zal de ontmoetroute daar overigens niet direct in vinden, tenminste ik moest goed zoeken. Uiteindelijk vond ik in de bijlage bij punt 46a dit: Er is serieus gekeken naar wat het oplevert als de gemeente dat soort activiteiten als de ontmoetroute op het gebied van bewegen en sport niet meer zou ondersteunen. De conclusie die daarbij staat luidt: Het levert financieel niets op, maar wat veel belangrijker is: het zou sociaal een groot verlies opleveren. Dit is dus een doodlopende weg naar een mogelijke besparing, en die weg is door College en Raad definitief afgesloten. Gelukkig maar. Het grondige werk aan de Zero Based Budgeting heeft veel van dit soort helderheid gebracht. En een deel daarvan is verwerkt in de begroting. Wat het niet heeft zichtbaar gemaakt, zijn pijnlijke besparingen die in het verleden tot - sociaal - verlies hebben geleid. Ik noem maar vrij willekeurig de bibliotheekvoorzieningen en de kunst in de openbare ruimte. Onze gemeente is in dit traject wel een kale kip genoemd. Dat wordt dan financieel bedoeld, en dat kan positief uitgelegd worden: de gemeente doet wat ze moet doen – en doet dat meestal goed, Maar ze doet ook niet méér dan dat.

Dus vragen wij ons af: Is dit wat onze inwoners willen, een zo klein mogelijke overheid? Zou het echt dat de inwoners niet begrijpen dat zelfstandigheid van een kleine gemeente zijn prijs heeft: De gemeente zit dichtbij, is laagdrempelig, ja dat klopt, maar ze heeft geen enkele financiële ruimte. De OZB is zo ongeveer de enige financiële knop waar de gemeente aan kan draaien om meer inkomen te genereren, - die willen we niet verder dichtdraaien. Uiteraard, de basis voor gezonde gemeentefinanciën moet van de Rijksoverheid komen, maar of die gaat leveren is helaas altijd maar de vraag. Wat willen onze burgers? Dat leidt tot mijn tweede thema.

Afgelopen jaren hebben duidelijk gemaakt dat er flinke groep van burgers is die zijn stem laat horen. Grootste moeilijkheid is echter om de inwoners tijdig te informeren, zodat ze ook tijdig actief kunnen worden en hun mening meegenomen kan worden in het democratische proces. Als gemeente moeten we nog meer dan nu al gebeurt actief op zoek naar wegen om informatie bij de burgers te brengen. Het verspreiden van Ter Sprake lijkt niet te volstaan, onder ander door de vele NEE NEE stickers op brievenbussen. Het leren omgaan met burgerparticipatie heeft topprioriteit en dat is in begroting en beleid gelukkig terug te lezen. Helaas, is er geen school voor burgerparticipatie, en we zijn dus veroordeeld tot al doende leren. We hebben al door schade en schande geleerd, bij voorbeeld bij het (1.) grondstoffenplan waar daardoor een grote vertraging ontstond in het circulair maken van onze gemeente. Dat doet ons pijn. Ik ga nog drie projecten noemen waar die burgerparticipatie een grote rol speelt of gaat spelen. 2. De gebiedsvisie van Molenhoek-Zuid is in ontwikkeling, en daar lopen ook groepen van inwoners zich voor warm. Heel goed. 3. En als derde: de middel/grootschalige opwekking van energie en de warmtetransitie zullen ook - als we het goed doen - leiden tot veel activiteit en inbreng van de burgers.

Dus we moeten als Raad en College aan de bak, en de begroting verschaft ruimte om daaraan te werken. Laten we bij de burgerparticipatie heel voorzichtig zijn met bezuinigen, het zou anders makkelijk kunnen leiden tot vertragingen die ook financiële consequenties kunnen hebben, zie het grondstoffenplan. In dit kader van het versterken van de democratie (waar burgerparticipatie een deel van is) zou het goed zijn als alle partijen de komende tijd meesleuren aan een initiatief om de kern Mook van een dorpsraad te voorzien. 4. Hoewel de recreatiedruk in de natuur is afgenomen blijft de vraag van Natuurmonumenten naar mogelijkheden om een beter evenwicht te reguleren tussen de ecologie en de recreatie. De soms tegenstrijdige belangen van de verschillende recreanten vragen ook om een participatietraject. Daar wil ik hierbij laten. Dank u wel