Bijlage 2 - Zienswijzennota Kunst- en erfgoedvisie 2025-2028 (geanonimiseerd)

Zienswijzennota Kunst- en erfgoedvisie 2025-2028 Het concept van de Kunst- en erfgoedvisie 2025-2028 heeft vanaf 10 september 2024 tot en met 8 oktober 2024 digitaal ter inzage gelegen. De visie kon worden geraadpleegd via de website 'www.mookenmiddelaar.nl'. Gedurende deze periode kon eenieder een zienswijze indienen ten aanzien van de concept-visie. 1.

Lijst van zienswijzen

Binnen de periode van inzage zijn er 5 zienswijzen binnengekomen: 1. Indiener 1 ontvangen op, donderdag 19 september 2024, G. Mulders 2. Indiener 2 ontvangen op, vrijdag 4 oktober 2024, Kunstgroep Kolonie Plasmolen 3. Indiener 3 ontvangen op, vrijdag 4 oktober 2024, Natuur- en Milieugroep Animo 4. Indiener 4 ontvangen op zondag 6 oktober 2024, Erfgoedplatform i.s.m. Werkgroep Schatgraven 5. Indiener 5 ontvangen op maandag 7 oktober 2024, Vereniging Geopaden Stuwwal

2.

Ontvankelijkheid zienswijzen

De zienswijzen zijn schriftelijk tijdig ontvangen en zijn ontvankelijk.

3.

Beantwoording zienswijzen

Onderstaand zijn de ingediende zienswijzen samengevat en voorzien van een beantwoording. Onderdelen die niet letterlijk in de samenvatting zijn opgenomen zijn wel in de beantwoording meegenomen.

Inhoud zienswijze 1 A. Aanvullingen op overzicht van gemeentelijke monumenten (p.14) -Oorlogsgraf burgers op begraafplaats Groesbeekseweg in Mook -Oude pijlers van de oude brug Cuijksesteeg.in Mook -De provinciale grenssteen bij Rijksweg 7-9 in Molenhoek. Inhoud zienswijze 2 A. Is er aandacht voor nieuwe hedendaagse kunst in de openbare ruimte?

B. De invulling van de rol van de gemeente moet concreter worden. Wat kunnen organisaties van de gemeente verwachten?

Beantwoording Het oorlogsgraf op de begraafplaats aan de Groesbeekseweg in Mook dient inderdaad bij de lijst van gemeentelijke monumenten te worden opgenomen. Dit monument gaan we aan de visie toevoegen. De overige twee monumenten zijn geen gemeentelijke monumenten, maar worden bij de lijst van relevante locaties bij de betreffende verhaallijnen opgenomen. Beantwoording Dit is niet expliciet in de visie genoteerd. Er is aangegeven dat kunst en erfgoed voor een zo breed mogelijk publiek beleefbaar en toegankelijk wordt gemaakt. Hedendaagse kunst valt hier ook onder. Bij initiatieven voor plaatsing van nieuwe kunstwerken wordt per geval bekeken welke rol de gemeente wil spelen In de visie wordt aangegeven welke rol de gemeente wil spelen. In het uitvoeringsprogramma komen concrete zaken aan bod.

C. We missen aandacht voor een geschikte exporuimte in de gemeente in de visie. D. De visie is niet concreet genoeg uitgewerkt. Hoe worden ambities als beleefbaar en toegankelijk maken van kunst en erfgoed concreet gemaakt? E. Er staat op pagina 29 dat 6 kunstenaars uit de gemeente lid zijn van de Kunstgroep Kolonie Plasmolen; dit moet zijn 8. Inhoud zienswijze 3 A. Breng structuur aan onder de op de pagina’s 6 en 11 genoemde onderdelen van erfgoed en van de Omgevingswet. Pas de volgorde aan en noem natuur, landschap, water en milieu als eerste, aangezien dit de basis is van alle andere dossiers. B. Maak van Verhaallijn V (de geschiedenis van het landschap) de eerste verhaallijn. C. Neem de Maasheggen prominenter op in de visie met een eigen paragraaf naast ‘Ontstaan van het landschap’.

D. Neem de bakenbomen op in Verhaallijn V in de paragraaf ‘De Maas: kansen en bedreigingen’ en gebruik hiervoor de door ons aangeleverde tekst. Neem de bakenbomen tevens op in het lijstje van de verhaallijn als materieel erfgoed/relevante locaties. E. Neem het begrip ‘landschappelijke elementen’ in het Uitvoeringsprogramma op.

Inhoud zienswijze 4 A. We dringen er sterk op aan om onderstaande omschrijving van erfgoed één op één over te nemen in de Visie: Erfgoed verwijst naar alles wat we erven van vorige generaties en wat in het heden wordt gemaakt en wat we moeite waard vinden om door te geven aan toekomstige generaties. Dit kan zowel tastbaar als niet-tastbaar zijn: • Materieel erfgoed: Dit omvat fysieke objecten zoals gebouwen, monumenten, archeologische vondsten, kunstwerken en historische voorwerpen1. • Immaterieel erfgoed: Dit omvat tradities, rituelen, verhalen, feesten, muziek, en dialecten. Erfgoed speelt een belangrijke rol in het behouden van culturele identiteit en

Dit ziet de gemeente niet als een gemeentelijke taak. Het doel van de visie is om aan te geven welke rol de gemeente de komende jaren op hoofdlijnen inneemt op het gebied van kunst en erfgoed. In het uitvoeringsprogramma worden (in overleg met de erfgoedorganisaties) deze ambities concreter gemaakt. Deze informatie zal in de visie worden aangepast. Beantwoording De genoemde onderdelen op beide pagina’s hebben geen rangorde, dit is een bewuste keuze. Het betreft hier enkel een weergave van onderdelen die onder erfgoed vallen en van onderdelen die onder de Omgevingswet vallen. Dit is inderdaad een logischer volgorde, dus de geschiedenis van het landschap zal de eerste verhaallijn worden. De verhaallijn ‘Mook en Middelaar tussen Maas en stuwwal bestaat uit een paragraaf over het ontstaan van het landschap, een paragraaf over de Maas en een paragraaf over de stuwwal. Het Maasheggenlandschap heeft een eigen alinea binnen de paragraaf over het ontstaan van het landschap. Een aparte paragraaf is daarom niet nodig. De bakenbomen worden toegevoegd aan de paragraaf ‘De Maas: kansen en bedreigingen’. Dit onderwerp wordt beschreven in eigen bewoordingen. De bakenbomen worden opgenomen in de lijst van relevant erfgoed/locaties in verhaallijn I. Natuur en landschap maken deel uit van de visie.

De mogelijkheden bij de invulling van het uitvoeringsprogramma zullen afhankelijk zijn van het beschikbare budget. Beantwoording De definitie van erfgoed in de conceptvisie wordt aangehouden en uitgebreid met de genoemde elementen kunstwerken, tradities, rituelen, feesten, muziek en dialecten toevoegen aan de definitie. Verder is de volgende zin toegevoegd aan de definitie: Erfgoed helpt mensen met elkaar te verbinden en een gevoel van saamhorigheid te creëren.

geschiedenis, en helpt gemeenschappen zich te verbinden met hun verleden en elkaar. B. We dringen er sterk op aan om ook op het vlak van Cultuur een Visie te ontwikkelen, en wel een die sterk aansluit op deze Visie. C. We pleiten ervoor nadrukkelijk aandacht te schenken aan en in te zetten op het uitbreiden van de gemeentelijke monumentenlijst voor de periode vanaf de Tweede Wereldoorlog. Het platform wil hier graag een bijdrage aan leveren. D. De kwaliteit van de natuur en het landschap vormt een onlosmakelijk deel van ons Erfgoed. Het is essentieel om die elementen te behouden en te versterken die kenmerkend zijn voor onze geschiedenis. Uit de visie wordt niet duidelijk hoe de gemeente hier tegenaan kijkt. We vinden dan ook dat Natuur en Landschap in de Visie thuis hoort. E. Wij pleiten er sterk voor om de missie, visie en kernwaarden van de Werkgroep Schatgraven één op één toe te voegen aan deze Visie en als Gemeente hierbij aan te sluiten. Het adagium “van, voor en door onze inwoners” is hierbij leidend.

F. We pleiten er sterk voor om de Canon als kapstok te gebruiken bij het opstellen van het uitvoeringsbeleid. Maak gebruik van de kwaliteiten die in de gemeenschap voorhanden zijn. G. Om ons Erfgoed optimaal te kunnen bereiken is het van belang dat we de informatie zoveel mogelijk op één lijn te brengen.

Deze visie richt zich uitsluitend op kunst en erfgoed. Cultuur is niet meegenomen in deze visie, maar heeft uiteraard wel de aandacht. Aandacht voor potentiële gemeentelijke monumenten wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Hierover is inmiddels overleg met het Erfgoedplatform. Natuur en landschap maken deel uit van de visie, onder meer via een verhaallijn over het ontstaan van het landschap. Ook bij de definitie van erfgoed worden landschappen genoemd.

De missie en kernwaarden van de Werkgroep Schatgraven komen al in grote mate overeen met de kunst- en erfgoedambities die de gemeente in de visie heeft opgenomen (vanaf pagina 10). Er staat bijvoorbeeld op pagina 10 ‘We laten kunst en erfgoed van en voor iedereen zijn’ en ‘we zorgen voor een optimale samenwerking met stakeholders en burgers binnen de gemeente’. Verdere aanpassingen worden niet noodzakelijk geacht. De canon kan een belangrijk onderdeel worden van het uitvoeringsprogramma. Een kapstok suggereert dat alles in het uitvoeringsprogramma een koppeling heeft met de canon. Dat is niet het geval. Dit past binnen de op pagina 12 opgenomen ambitie dat er een optimale samenwerking en aansluiting met kunst- en erfgoedorganisaties, ondernemers en inwoners wordt gezocht.

H. Voeg benodigde faciliteiten aan de visie toe. We vragen de Gemeente om in het gemeentebudget jaarlijks een substantieel bedrag te reserveren voor de canon en voor de cultuurhistorische waardestelling van gebouwen in onze gemeente en voor het behoud van de gemeentelijke monumenten. Een eerste aanwijzing van een streefbedrag is zeer wenselijk om zo de al lopende projecten te helpen faciliteren.

Zie het uitvoeringsprogramma op pagina 14 van de kunst- en erfgoedvisie. Voor de invulling van het uitvoeringsprogramma haalt de gemeente input op bij de erfgoedorganisaties.

Belangrijk is om samen te definiëren hoe we met het archiefmateriaal willen omgaan (documenten en foto’s die zijn opgeslagen in een ruimte in ’t Moks Café). Daar zitten extra kosten aan.

Er zal worden bekeken of dit in het uitvoeringsprogramma past. In Q2 van 2025 wordt gekeken naar invulling van het uitvoeringsprogramma. De mogelijkheden bij de invulling van het uitvoeringsprogramma zullen afhankelijk zijn van het beschikbare budget. De verhaallijnen zijn tot stand gekomen op basis van de input van de erfgoedorganisaties en op basis van het participatieproces van de Omgevingsvisie. De verhaallijnen worden opgenomen als bijlage van de visie.

I. Voeg de verhaallijnen als bijlage aan de visie toe in plaats van als onderdeel ervan. De verhaallijnen zijn niet alleen bedoeld om de lezer beter bekend te maken met onze geschiedenis, maar worden ook als prioriteiten genoemd voor

het uitvoeringsbeleid. Deze informatie hoort in onze ogen niet thuis in een Visie document. Ook kunnen wij ons niet vinden in deze selectie en verwoording. Wij dringen er dan ook op aan om deze verhaallijnen uit de Visie te halen en desgewenst in een bijlage toe te voegen. Dit slechts ter illustratie. J. Samenwerking tussen gemeente en Erfgoedplatform We zien de rol van de Gemeente daarbij vooral als FACILITEREND en ONDERSTEUNEND bij de realisatie van de verschillende initiatieven. Het begrip VERBINDEN, zoals dit nu in de visie omschreven is, zien wij in de betekenis van meedenken en meedoen, en daarin dienend te zijn.

Op pagina 9 en 10 wordt de rol van de gemeente op het gebied van kunst en erfgoed beschreven. Per initiatief wordt bekeken welke rol de gemeente zal innemen.

De afronding van Visie, Uitvoeringsbeleid en Uitvoeringsplan zal de nodige tijd vragen. Dit kan dan vertragend werken op de realisatie van projecten rondom het Erfgoed. We stellen dan ook voor om het Uitvoeringsbeleid en -plan in Co-Makership en parallel aan het bestuurlijk proces alvast voor te bereiden.

In de periode dat de visie wordt voorbereid en in de raad wordt behandeld, zal de gemeente verder gaan met input ophalen bij de organisaties en met hen in gesprek blijven.

K. Om een zo breed mogelijk gedragen uitvoeringsbeleid te kunnen opstellen zien we de Gemeente graag aansluiten bij een platform bestaande uit Natuurmonumenten, Visit Mookerheide en de Werkgroep Schatgraven. Inhoud zienswijze 5 A. Op welke manier zal de medewerker kunst en erfgoed aandacht besteden aan kunstvormen zoals toneel en muziek?

De gemeente neemt als agendalid deel aan dit platform.

B. Pas de figuur op pagina 8 aan. De pijlen zijn onduidelijk en het begrip Beleving ontbreekt. Pas de term Leefbaarheid aan in ‘Aantrekkelijke woonomgeving’.

C. Ziet de gemeente ook een rol voor Erfgoedplatform in de adviescommissie omgevingskwaliteit?

D. Het uitvoeringsprogramma is nog summier. Wanneer wordt dit verder ingevuld? Op welke wijze wordt het programma geactualiseerd en gemonitord?

Beantwoording De medewerker kunst en erfgoed houdt zich bezig met kunst in de openbare ruimte en erfgoed. Toneel en muziek vallen, als er geen link is met erfgoed, onder het beleidsveld cultuur. Deze onderdelen maken daarom geen deel uit van de Kunst- en erfgoedvisie. Beleving is een manier/middel om bij te dragen aan identiteit, het vergroten van kennis etc. en past daarom minder in de figuur. Aantrekkelijke woonomgeving suggereert dat het uitsluitend om een ruimtelijk aspect gaat, terwijl bij leefbaarheid ook economie en welzijn een rol spelen. Leefbaarheid is dus breder dan aantrekkelijke woonomgeving. De figuur blijft ongewijzigd. De Adviescommissie Omgevingskwaliteit is een onafhankelijke commissie die de gemeente onafhankelijk adviseert. Deze adviezen kunnen gaan over initiatieven van bewoners en organisaties zoals het Erfgoedplatform. Als (personen namens) organisaties aansluiten bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit dan is deze niet meer onafhankelijk. Het uitvoeringsprogramma krijgt in Q2 van 2025 verder vorm en wordt jaarlijks geactualiseerd. Daarbij worden de erfgoedorganisaties betrokken. De mogelijkheden bij de invulling van het uitvoeringsprogramma zullen afhankelijk zijn van het beschikbare budget.

E. Hoe ziet de gemeente communicatie met afzonderlijke erfgoedorganisaties in de toekomst? Welke kanalen worden gebruikt? F. Schets een kort financieel kader. Wat is het beschikbare budget? G. Neem de Circumvallatielinie op in verhaallijn II (Mook en Middelaar als strijdtoneel). H. Neem bij Verhaallijn V (Mook en Middelaar tussen Maas en stuwwal) een visuele weergave van de stuwwal op. I. Qua volgorde verhaallijnen graag beginnen met verhaallijn V (Mook en Middelaar tussen Maas en stuwwal). J. Voeg een bijlage toe met alle erfgoedorganisaties die in de gemeente actief zijn. K. Bij Cultuurhistorie moet de oorspronkelijke, eigen taal van de inwoners van de gemeente, het Kleverlands, nadrukkelijk worden genoemd. Kleverlands is immers een erkende regionale taal, zie ook: www.hoesveurtlimburgs.nl; Daar heeft de gemeente ook een rol in te vervullen. L. Bij Cultuurhistorie mis ik ook de muziekgezelschappen, schuttersgilden etc.;

M. Besteed aandacht aan een betere en veiligere bereikbaarheid van het Jachtslot Mookerheide en het unieke natuurgebied Mulderskop. N. Het Erfgoedplatform heeft zich om heel goede redenen ingespannen voor het behoud van het oudste pand van Molenhoek, dat heeft niets opgeleverd. Het pand is al een tijdje terug gesloopt. Een schuurachtig gebouw staat er echter nog steeds. Kan dit eventueel behouden blijven en een nieuwe bestemming krijgen? O. Geef aandacht aan de historische economische bedrijvigheid in onze gemeente. Naast dit bronnenonderzoek moet de focus nu vooral liggen op het vastleggen van de verhalen van voormalige werknemers en directeuren van deze bedrijven. Lijkt mij goed dit initiatief in elk geval in het uitvoeringsprogramma op te nemen. P. In de visie staat een aantal feitelijke onjuistheden en een aantal zaken die aanvulling behoeven.

De medewerker kunst en erfgoed is de contactpersoon vanuit de gemeente voor alle kunst- en erfgoedorganisaties. Zij neemt deel aan het periodiek overleg van het Erfgoedplatform. Zie hiervoor het uitvoeringsprogramma op pagina 14 van de Kunst- en erfgoedvisie. Dit wordt toegevoegd aan de verhaallijn. Dit wordt toegevoegd aan de verhaallijn. Dit is inderdaad een logischer volgorde, dus dit wordt aangepast. Zie ook antwoord bij zienswijze 3B. Het is niet wenselijk om dit in de visie op te nemen, aangezien deze lijst aan veranderingen onderhevig kan zijn. Deze lijst kan op Maasburen of de gemeentelijke website worden geplaatst. Als er vanuit de gemeenschap een initiatief bij de gemeente binnenkomt rond dit thema wordt bekeken of dit binnen het kunst- en erfgoedbeleid past en op welke manier dit in het uitvoeringsprogramma past. De mogelijkheden bij de invulling van het uitvoeringsprogramma zullen afhankelijk zijn van het beschikbare budget. Muziekgezelschappen (die een link hebben met erfgoed) en schuttersgilden kunnen worden opgenomen op Maasburen of op de gemeentewebsite (in de lijst met kunst- en erfgoedorganisaties. Deze hoeven niet specifiek in de visie te worden opgenomen. Dit onderwerp hoort niet bij de kunst- en erfgoedvisie. Het bouwwerk is niet aangemerkt als monument en kent daardoor geen beschermde status.

Gezien de bouwplannen op het perceel is het niet waarschijnlijk dat het bouwwerk behouden kan blijven. Als er vanuit de gemeenschap een initiatief bij de gemeente binnenkomt rond dit thema wordt bekeken of dit binnen het kunst- en erfgoedbeleid past en op welke manier dit in het uitvoeringsprogramma past. De mogelijkheden bij de invulling van het uitvoeringsprogramma zullen afhankelijk zijn van het beschikbare budget. De in de zienswijze genoemde feitelijke onjuistheden en aanvullingen worden beoordeeld en waar nodig in de visie verwerkt.

4.

Wijzigingen

Naar aanleiding van de ingediende zienswijzen zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd aan het concept van de Kunst- en erfgoedvisie.

Zienswijze 1:

Pagina 12 In overzicht gemeentelijke monumenten Toegevoegd: Oorlogsmonument burgers Mook, begraafplaats Groesbeekseweg.

Zienswijze 2:

Pagina 33 Zes kunstenaars uit de gemeente Mook en Middelaar zijn aangesloten bij de Kunstgroep Kolonie Plasmolen. Wijzigt in: Acht kunstenaars uit de gemeente Mook en Middelaar zijn aangesloten bij de Kunstgroep Kolonie Plasmolen.

Zienswijze 3:

Pagina 19 Toegevoegd: Langs de Maas staan over een lengte van honderd kilometer bakenbomen. Deze populieren zijn tachtig jaar geleden geplant om bij hoogwater te dienen als baken voor de scheepvaart om de loop van de vaargeul te kunnen zien. De bakenbomen langs de Maas worden gezamenlijk ook wel ‘de langste laan van Nederland’ genoemd. Ook in de gemeente Mook en Middelaar staat een aantal van deze bakenbomen.

Zienswijze 4:

Pagina 4 Het kan gaan om gebouwen, landschappen, voorwerpen, archeologische vondsten, archieven, verhalen of gewoonten. Wijzigt in:

Het kan gaan om gebouwen, landschappen, voorwerpen, archeologische vondsten, archieven, verhalen of gewoonten, kunstwerken, tradities, rituelen, feesten, muziek en taal/dialecten.

Erfgoed is een breed begrip. Bij erfgoed gaat het om uit het verleden geërfde materiële en immateriële bronnen die we waardevol vinden voor ons gemeenschappelijke geheugen en voor toekomstige generaties. Wijzigt in: Erfgoed is een breed begrip. Bij erfgoed gaat het om uit het verleden geërfde materiële en immateriële bronnen die we waardevol vinden voor ons collectief geheugen en voor toekomstige generaties.

Toegevoegd: Erfgoed helpt mensen met elkaar te verbinden en een gevoel van saamhorigheid te creëren.

Pagina 10 • We streven naar initiatieven waarmee de gemeente Mook en Middelaar zich kan onderscheiden en/of die aansluiten bij de in deze visie beschreven verhaallijnen; Wijzigt in: • We streven naar initiatieven waarmee de gemeente Mook en Middelaar zich kan onderscheiden en/of die aansluiten bij de verhaallijnen die als bijlage aan deze visie zijn gevoegd;

Zienswijze 5:

Pagina 3 Ook de hedendaagse kunstenaars die anno 2024 in deze gemeente actief zijn, vertellen een verhaal. Wijzigt in: Ook de kunstenaars die anno 2024 in deze gemeente actief zijn, vertellen een verhaal.

In het Coalitieakkoord 2022-2026 erkennen we dat er in deze gemeente veel kunst- en erfgoedorganisaties actief zijn. Wijzigt in: In het Coalitieakkoord 2022-2026 erkennen we dat er in onze gemeente veel kunst- en erfgoedorganisaties actief zijn.

Pagina 4: Kunst in de fysieke ruimte.

Wijzigt in: Kunst in de openbare ruimte.

Pagina 17 • • • • • •

Verhaallijn I: Het Romeins verleden in de gemeente Mook en Middelaar Verhaallijn II: : De gemeente Mook en Middelaar als strijdtoneel Verhaallijn III: De gemeente Mook en Middelaar als atelier in verleden en heden Verhaallijn IV: Grenzen door de gemeente Mook en Middelaar Verhaallijn V: De gemeente Mook en Middelaar tussen Maas en stuwwal Verhaallijn VI: Het Rijke Roomse Leven in Mook en Middelaar

Wijzigt in: • • • • • •

Verhaallijn I: De gemeente Mook en Middelaar tussen Maas en stuwwal Verhaallijn II: Het Romeins verleden in de gemeente Mook en Middelaar Verhaallijn III: De gemeente Mook en Middelaar als strijdtoneel Verhaallijn IV: De gemeente Mook en Middelaar als atelier in verleden en heden Verhaallijn V: Grenzen door de gemeente Mook en Middelaar Verhaallijn VI: Het Rijke Roomse Leven in Mook en Middelaar

Pagina 19 Het landschap van de gemeente Mook en Middelaar, met stuwwal, rivierduinen en beek- en rivierdalen, is ontstaan in de voorlaatste ijstijd Wijzigt in: Het landschap van de gemeente Mook en Middelaar, met stuwwal, rivierduinen en het beek- en rivierdal, is ontstaan in de voorlaatste ijstijd (Saalien), zo’n 130.000 jaar geleden.

Door het schuivende landijs werd de bodem opgestuwd en ontstond een stuwwal tussen Nijmegen en het Reichswald Wijzigt in: Door het schuivende landijs werd de bodem opgestuwd en ontstond een stuwwal tussen Nijmegen, Mook en Kleve.

Pagina 20 Het project bij de Mookerplas was in Nederland één van de eerste ontginningsprojecten waarbij een recreatieplas werd gecreëerd. Wijzigt in: Het project bij de Mookerplas was in Nederland één van de eerste zand- en grindwinningsprojecten waarbij een recreatieplas werd gecreëerd.

De rivier stroomde over en huizen en straten kwamen onder water te staan.

Wijzigt in: De rivier stroomde over en het water stroomde de straten en huizen in.

Pagina 28: Toegevoegd: In juni 1641 werd rond het Genneperhuis begonnen met de aanleg van een omsingelingslinie, ook wel Circumvallatielinie genoemd. De linie had een lengte van ca. 15 kilometer en lag onder meer in het buitengebied van Middelaar.

Pagina 30 In overzicht relevante locaties: Startse Dalweg Wijzigt in: Startsedalweg

Pagina 33 Hij nam de Nijmeegse architect Oscar Leeuw in de arm om het slot te ontwerpen Wijzigt in: De broers Oscar en Henri Leeuw werden de ontwerpers van Jachtslot Mookerheide.

Pagina 36 Het grondgebied van de huidige provincie Limburg was opgedeeld in dertig hertogdommen, graafschappen en andere bestuurseenheden. Wijzigt in: Het grondgebied van de huidige provincie Limburg was opgedeeld in een groot aantal hertogdommen, graafschappen en andere bestuurseenheden.

Pas in 1866 trad Limburg, en daarmee de gemeente Mook en Middelaar, officieel toe tot het Koninkrijk der Nederlanden. Wijzigt in: Pas in 1867 trad Limburg, en daarmee de gemeente Mook en Middelaar, officieel toe tot het Koninkrijk der Nederlanden.

In de periode 1839-1866 behoorde de gemeente tot het onafhankelijke hertogdom Limburg.

Wijzigt in: In de periode 1839-1866 behoorde de gemeente tot het hertogdom Limburg.

In 1569 werd het bisdom Roermond opgericht, maar Mook bleef tot het begin van de negentiende eeuw bij Keulen. Wijzigt in: In 1559 werd het bisdom Roermond opgericht, maar Mook bleef tot het begin van de negentiende eeuw bij Keulen.

Katerbosscheweg Wijzigt in: Katerbosseweg

Pagina 37 Overzicht materieel erfgoed/relevante locaties: Katerbosscheweg Wijzigt in: Katerbosseweg

Pagina 39 In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waren de katholieken tot halverwege de negentiende eeuw achtergesteld bij de protestanten. Wijzigt in: In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden werden de katholieken tot halverwege de negentiende eeuw achtergesteld bij de protestanten.

Overige aanpassingen (los van zienswijzen)

Pagina 11 In het voorjaar van 2024 stonden er vijftien gemeentemonumenten en tien rijksmonumenten geregistreerd. Wijzigt in: Eind 2024 zijn er zestien gemeentemonumenten en tien rijksmonumenten geregistreerd.

Pagina 12 Toegevoegd: Gevel Maasstaete, Maasstaete 1-28.

Pagina 14 Verwijderd: In dit uitvoeringsprogramma beschrijven we de taken die we de komende vier jaar zelf uitvoeren. We staan open voor ideeën vanuit organisaties, inwoners, ondernemers of andere betrokkenen. We zullen dit uitvoeringsprogramma in de komende jaren daarom gaan invullen aan de hand van de initiatieven die er vanuit de gemeenschap ontstaan en we zullen per initiatief bepalen welke rol wij als gemeente aannemen. Schema met taken die we zelf uitvoeren. Toegevoegd: Nadat de Kunst- en erfgoedvisie is vastgesteld door de raad (in Q1 2025), zal het college het uitvoeringsprogramma opstellen. In dit uitvoeringsprogramma zullen we de taken beschrijven die we de komende vier jaar zelf uitvoeren. We staan open voor ideeën vanuit organisaties, inwoners, ondernemers of andere betrokkenen. We zullen het uitvoeringsprogramma in de komende jaren daarom gaan invullen aan de hand van de initiatieven die er vanuit de gemeenschap ontstaan en we zullen per initiatief bepalen welke rol wij als gemeente aannemen. Financiën Het budget voor kunst en erfgoed bedraagt €26.000 voor het jaar 2025, dit bedrag wordt als volgt besteed: • Subsidieregeling monumenten: €10.000,-. Financiële ondersteuning voor eigenaren van monumenten voor het onderhoud en de restauratie van hun pand. In het voorjaar van 2025 zal een subsidieplan voor gemeentelijke monumenten worden opgesteld.

• Ondersteuning initiatiefnemers: €6.000,-. In de Kunst- en erfgoedvisie wordt het belang van samenwerking met de gemeenschap benoemd. Een deel van het budget wordt aangewend om plannen, die passen binnen de Kunst- en erfgoedvisie, financieel te ondersteunen. • Jaarlijkse subsidies aan kunst- en erfgoedorganisaties: €6.000,-. Het betreft op dit moment vijf kunsten erfgoedorganisaties. • Uitvoering overige actiepunten uitvoeringsprogramma Kunst- en Erfgoedvisie: €2.000, • Afschrijvingskosten kapitaallasten: €2.000,Na jaar 1 wordt het uitvoeringsprogramma geëvalueerd en eventueel aangepast.

Pagina 33 Verwijderd:

We vinden het belangrijk dat hedendaagse kunst voldoende zichtbaar is in de gemeente en dat zoveel mogelijk inwoners in contact komen met kunst. We stimuleren hedendaagse kunstenaars uit deze gemeente om hun werk aan het publiek te presenteren en zoeken hierbij samenwerking met kunstorganisaties