Bijlage 2. Presentatie Begroting 2026-2027 eerste inzicht en impact, 21 september 2023

Begroting 2026-2027 Raadsinformatieavond donderdag 21 september 2023

Wat gaan we bespreken? • Wat is aan de hand (vanaf 2026)? • Wat kan de impact zijn voor de Gemeente Mook en Middelaar? • Welke mogelijke draaiknoppen staan tot beschikking? • Vervolg • Vragen?

Aanleiding 

In het coalitieakkoord (december 2021) staat: Om een stabielere financiering voor de medeoverheden te realiseren en hun autonomie te vergroten, wordt in de komende jaren een nieuwe financieringssystematiek voor de periode na 2025 uitgewerkt, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken.



Financiële vertaling ‘het ravijn’



Geen bestuurlijke besluitvorming over geweest echter wel in cijfers verwerkt.



Minister Financiën bevestigt: in 2026 krijgen gemeenten €2 mld. minder dan via huidige systematiek

“Nieuwe normeringssystematiek” • Oude systematiek “trap op, trap af” in overeenstemming met ontwikkeling financiën van het Rijk • Indexering voortaan op basis van nominaal Bruto Binnenlands Product: • Loon/prijsontwikkelingen: prijspeil Centraal Economisch Plan lopende jaar • Volumeontwikkelingen: gemiddelde gerealiseerde volumegroei t-9 t/m t-2 • VNG: op deze manier onvoldoende om loon-, prijs- en volumeontwikkelingen op te vangen. • Gemiddeld zo’n 8% minder middelen vanaf 2026 • Verschilt per gemeente welk aandeel dat exact is op de totale begroting (varieert tussen 5%-10%) • Maar: groot deel begroting ligt vast, dus aandeel op de vrije ruimte vele malen groter!

Wat betekent de val van het kabinet? • Demissionair kabinet zal geen grote besluiten meer kunnen nemen, dossier is controversieel verklaard. In miljoenennota 2024 staat (nog) wel nieuwe systematiek. • Verkiezingen en formatie zorgen voor vertraging of uitstel van besluitvorming (en dus ook over geld voor gemeenten) • Met nieuw kabinet kunnen in principe nieuwe afspraken worden gemaakt (een aanzienlijk aantal partijen wil in verkiezingsprogramma’s besparingen deels terug draaien)

• Maar realiteit is ook dat financiën onder druk staan in Nederland: “ Advies topambtenaren: kabinet moet vanaf 2028 jaarlijks 17 miljard euro bezuinigen of extra ophalen” Het volgende kabinet moet 17 miljard euro besparen of extra belasting heffen om de overheidsfinanciën gezond te houden. Dat staat in een advies van de Studiegroep Begrotingsruimte, een club topambtenaren die de politiek adviseert over het financiële beleid.

Impact Gemeente Mook en Middelaar

• Uitkering gemeentefonds bedraagt in 2025 € 14,2 miljoen en daalt in 2026 naar € 13 miljoen en in 2027 naar € 12,9 miljoen • Percentagegewijs afname van ca 8,5% • Inkomsten uit gemeentefonds bedragen ca 2/3 van totale inkomsten van gemeente!

Mogelijke draaiknoppen om tekort te mitigeren Vanaf Programmabegroting 2025 dekkingsplan in begroting. • Inkomsten verhogen:

• Belastingtarieven verhogen voor OZB, forensen, toeristen, honden, rioolheffing en afvalstoffenheffing  Huidige inkomsten ca € 3,9 miljoen • Nieuwe belasting opleggen te weten: baat-, parkeer- reclame-, precariobelasting * • Legeskosten verhogen

• Uitgaven verlagen (mits wettelijke taken worden uitgevoerd):

• Investeringen uitstellen of niet doen, hierdoor lagere afschrijvingskosten • Beleid versoberen of stopzetten • Dienstverleningsniveau verlagen

* Precario belasting betreft gebruik gemeentegrond

Vervolg • We vinden het belangrijk dat de Raad goed geïnformeerd en volledig van alle ins en outs is voorzien op een precair onderwerp. Het voorstel is om via de agendacie in het eerste kwartaal 2024 een 2e info avond te organiseren voor verdere verdieping en concretisering impact voor Mook en Middelaar. • Kaderbrief 2025-2028 (richting bepalen van keuzes) • Bezien of extra bijeenkomst wenselijk/ noodzakelijk

• Begroting 2025 (eerste keuzes maken daar keuzes voor langere tijd vastliggen) • Bezien of extra bijeenkomst wenselijk/noodzakelijk is.