Bijlage 2 - Onderzoeksrapport PVB Limburg - Bedrijventerrein Mook en Middelaar

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Inleiding De komende jaren speelt de verduurzaming van bedrijventerreinen een cruciale rol in Limburg. Met de groeiende klimaatopgaven en druk op het energienet is het essentieel bedrijventerreinen klaar te maken voor de toekomst. Om deze transitie te ondersteunen, is – in opdracht van Provincie Limburg – een krachtige samenwerking opgezet: Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen Limburg (PVB-Limburg). Dit consortium, bestaat uit de Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML), de Limburgse Ontwikkelingsmaatschappij LIOF en de Limburgse Werkgevers Vereniging (LWV). Met 30 Limburgse gemeenten zijn afspraken gemaakt over de op te zetten projecten. Gemeente Mook en Middelaar heeft aangegeven aan de slag te willen met de organisatiegraad en duurzaamheid op bedrijventerrein Korendal. Op verzoek is ook een bedrijf op bedrijventerrein Hoeveveld bezocht. Jean Boumans (OML) en Lidy Rutten (LWV) hebben in juni en juli 2025 de, door de gemeente aangegeven, grotere ondernemers op bedrijventerrein Korendal in Mook en bedrijventerrein Hoeveveld in Molenhoek bezocht. Samen met deze ondernemers hebben zij een algemene vragenlijst doorgenomen, welke van tevoren met de gemeente Mook en Middelaar is afgestemd.

Omgevingsvisie (d.d. 13 maart 2025) De gemeente Mook en Middelaar concentreert bedrijven op het bedrijventerrein Korendal in Mook. Verdere uitbreiding van dat bedrijventerrein is vanwege beperkte behoefte en de omliggende woongebieden en natuurwaarden niet wenselijk. Zware industriële activiteiten passen op termijn niet meer bij het karakter van de gemeente. Men biedt daarom ook geen ruimte aan nieuwe grootschalige industrie en zware industriële activiteiten. De gemeente streeft ernaar om bedrijven te faciliteren die passen bij de groene en leefbare omgeving van de gemeente. Het bedrijventerrein Hoeveveld in Molenhoek biedt vooral kansen voor combinaties van werken (milieucategorie 1 en 2) en wonen. Voor het functioneren van de beide bedrijventerreinen in onze gemeente is een goede bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en (vracht)auto belangrijk. Daarnaast dient er voldoende beschikbare stroomnetcapaciteit te zijn, mede in relatie tot de energietransitie. Bedrijventerrein Halderweg/Spijkerweg zal met de komst van de woonwijk Molenhoek Zuid verdwijnen. Onze conclusies en adviezen staan onderaan in het rapport.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Vragenlijst De vragenlijst, die we gebruikt hebben bij de ondernemers is opgedeeld in enkele onderwerpen: -

-

Vragen over het bedrijf zelf; o Personeel Vragen over verduurzaming; o Energie o Materialen o Waterbeschikbaarheid o Wateroverlast/hittestress Verkeer/parkeren; Vragen over het bedrijventerrein, type en ligging; Vragen over organisatiegraad.

We zullen per onderwerp ingaan op de diverse antwoorden. Aan de hand hiervan kan een gedegen conclusie gevormd worden door de gemeente Mook en Middelaar. Vragen over het bedrijf zelf; Het bedrijventerrein Korendal in Mook en Middelaar is primair bestemd voor bedrijven, handel, nijverheid en zowel commerciële als niet-commerciële dienstverlening. Het terrein biedt een veelzijdige locatie waar ondernemingen van verschillende groottes en sectoren een passende vestigingsplaats kunnen vinden. De meeste bedrijven op Korendal zijn ontstaan uit familiebedrijven en beschikken over een lange geschiedenis binnen het gebied. Kenmerkend voor de bedrijvencultuur is de sterke onderlinge samenwerking, waarbij bij eventuele vraagstukken of uitdagingen altijd wordt gezocht naar gezamenlijke oplossingen. Sommige bedrijven hebben uitbreidings- of herinrichtingsplannen, enkele bedrijven hebben (neven)locaties elders gevonden. -

o Personeel Het aantal medewerkers binnen de lokale bedrijven varieert van ongeveer 5 tot circa 100 personen. De meest voorkomende opleidingsniveaus onder het personeel zijn LBO en MBO, met enkele medewerkers op Hbo-niveau. Op Hoeveveld is het opleidingsniveau doorgaans hoger, met medewerkers op HBO- en universitair niveau. Het personeel dat hier werkzaam is, is niet gebonden aan de lokale woonplaats. Enkele bedrijven hebben te maken gehad met een inkrimping van het personeelsbestand.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

De meeste medewerkers reizen naar het werk per fiets, scooter of auto. De bereikbaarheid per openbaar vervoer is goed, mede dankzij het nabijgelegen treinstation Mook-Molenhoek. Het vinden van geschikt personeel vormt een uitdaging. Bedrijven maken gebruik van samenwerkingen met scholen en opleidingsinstituten, zoals de TU Eindhoven en regionale ROC’s, en werven ook buitenlandse werknemers aan. De vergrijzing* in Mook en Middelaar neemt de laatste jaren sterk toe. De gemeente wordt geconfronteerd met de vraag hoe hiermee om te gaan. Het personeel dat werkzaam is op het bedrijventerrein Korendal komt voornamelijk uit omliggende gemeenten zoals Gennep, Bergen, Groesbeek en Nijmegen. Op de bedrijventerreinen Korendal en Hoeveveld is het aantal medewerkers uit Mook en Middelaar zeer beperkt. Een mogelijke aanpak om de lokale werkgelegenheid te stimuleren, is het betrekken van regionale scholen bij bedrijfsbezoeken. Dit kan helpen om zowel personeel als bewoners te behouden en de lokale arbeidsmarkt te versterken. Vragen over verduurzaming; o

Energie

Alle bedrijven binnen het gebied zijn actief betrokken bij de energietransitie, waarbij sommigen ook direct betrokken zijn bij de ontwikkeling van duurzame oplossingen zoals waterstof en wegenbouwprojecten. De meeste bedrijven zijn grote energieverbruikers en beschikken over zonnepanelen. Echter, veel bedrijven zitten aan het maximale aantal zonnepanelen dat op hun locatie mogelijk is of hun dak is niet geschikt. Ook is gekeken naar delen van energie met omliggende woningen; deze zijn echter niet geschikt zijn voor teruglevering omdat de benodigde laadinfrastructuur naar de woningen ontbreekt. Sommige bedrijven proberen hun aandeelhouders ervan te overtuigen om zonnepanelen te plaatsen, terwijl anderen hun zonnepanelen soms afschakelen. Eén bedrijf heeft een groot deel van het gasverbruik weten te elimineren maar geeft aan nu ongeveer evenveel stroom als heel Mook te gebruiken. De restwarmte wordt zoveel mogelijk hergebruikt om de energie-efficiëntie te verhogen.

*Bron: Omgevingsvisie Mook en Middelaar 2025

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Op het ketenpark bij station Mook-Molenhoek worden momenteel stroom- en wateraansluitingen aangelegd in verband met de bouwwerkzaamheden voor de Maaslijn. Dit ketenpark blijft waarschijnlijk tot medio 2026 op de parkeerplaats van het station gevestigd. Na deze periode zou de aanwezige stroominfrastructuur mogelijk mede kunnen worden ingezet voor een laadplein of de oprichting van een coöperatie met de gevestigde bedrijven en de lokale voetbalvereniging, om zo de energietransitie verder te stimuleren en de lokale gemeenschap te betrekken door passende voorzieningen aan te leggen. o

Materialen

Alle bedrijven zijn bezig met recycling. Zowel naar grondstoffen als hergebruik restmaterialen wordt gekeken. o

Waterbeschikbaarheid

Bedrijven op bedrijventerrein Korendal en Hoeveveld maken gebruik van drinkwater via WML. Slechts één bedrijf heeft eenmalig water ingenomen voor hun productieproces als onderdeel van de installatie om daarna intern gecirculeerd te worden. De firma Peutz is veel met waterbeschikbaarheid en waterafvalstromen bezig. Men biedt aan om over deze thema’s desgewenst een presentatie te geven. o

Wateroverlast/hittestress

Twee bedrijven hebben een wadi of infiltratiebassin aangelegd op eigen terrein. Eén bedrijf heeft wateroverlast (op een klein deel van hun terrein) door de verplichte waterdichte vloer en weer een ander bedrijf heeft enkele keren bij de gemeente de wateroverlast gemeld. Het riool werkt hier niet goed; het water komt omhoog. Men vangt hier veel water op het terrein zelf op. Daarnaast hebben de bedrijven die te maken hebben met hittestress maatregelen getroffen, zoals het instellen van een tropenrooster tijdens extreem warme dagen. Eén bedrijf meldt dat tijdens warme dagen een witte aanslag of film op de ramen terecht komt, afkomstig van een naburig bedrijf. Dit wordt doorgaans gemeld bij de veroorzaker. Er is sprake van een goede samenwerking om deze overlast te beperken.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Voor recreatie en ontspanning is wandelen uitstekend mogelijk in het naastgelegen natuurgebied Mookerschans, dat een aantrekkelijke omgeving biedt voor medewerkers en bezoekers. Verkeer/parkeren; De gemeente Mook en Middelaar heeft zeven jaar geleden strategische plannen gepresenteerd voor de ontwikkeling van het gebied, inclusief een verkeersplan met bijbehorende tekeningen en de inrichting van bedrijfsverzamelgebouwen. Vorig jaar vond er een bijeenkomst plaats bij de brandweer, waarin de visie voor de toekomst van dit gebied werd besproken. Grontmij heeft een plan opgesteld, maar sindsdien is hier geen verdere communicatie of voortgang over bekend bij de ondernemers. Aan de noordzijde van het bedrijventerrein ligt een verkeerslus, waar vrachtwagens kunnen draaien, en een grote parkeerplaats bij het station. Deze parkeerplaats wordt vooral gebruikt door forenzen die per trein reizen naar Nijmegen of Arnhem. Een knelpunt vormt de situatie waarbij vrachtwagenchauffeurs zonder afspraak tegelijk komen laden en lossen, wat regelmatig leidt tot opstoppingen. Bij drukte wordt daarom vaak een verkeersregelaar ingezet. Chauffeurs worden bovendien beboet door BOA-handhaving. Het zou een oplossing kunnen zijn om deze vrachtwagens te laten parkeren bij de verkeerslus of een beschikbare locatie hierachter bij het station, om de doorstroming te verbeteren.

Het stuk grond achter MGM was eerder te koop en had de bestemming als rangeerterrein, maar is vervuild. Na afgraving en het plaatsen van een zeil is de grond teruggekocht, waardoor er geen verdere sanering nodig is. Het pand op deze locatie verkeert in een verloederde staat. Het zou voor de gemeente mogelijk interessant kunnen zijn om dit stuk grond aan te kopen en te renoveren, met het oog op het faciliteren van bedrijven die passen bij de groene en leefbare omgeving van de gemeente. Dit kan bijdragen aan een duurzame en aantrekkelijke ontwikkeling van het gebied. -

Ervaart u problemen met het in- en uitrijden van het eigen terrein de openbare weg op? In opdracht van de gemeente is het fietspad en de inrit richting het station verplaatst. Deze aanpassing is uitgevoerd om de verkeersdoorstroming en de veiligheid te verbeteren. Echter, de politie is er recentelijk op geattendeerd dat fietsers tussen de geparkeerde vrachtauto’s doorrijden, wat de verkeersveiligheid in het geding brengt. Het is noodzakelijk om aanvullende maatregelen te nemen om de veiligheid voor alle weggebruikers te waarborgen en het gedrag van fietsers te sturen.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar -

Hoe is de bereikbaarheid? Alle bedrijven geven aan dat zij lokaal goed bereikbaar zijn, hoewel er in de regio sprake is van aanzienlijke verkeerscongestie.* Vragen over het bedrijventerrein, type en ligging; Het bedrijventerrein Korendal ziet er in grote lijnen goed uit. Echter, de hoek bij de ingang zou beter kunnen worden ingericht om de uitstraling en functionaliteit te verbeteren. Verder zijn er enkele opmerkingen met betrekking tot de veiligheid van fietsers. De snelfietsroute vormt een risicopunt, omdat het overzicht op dat punt niet optimaal is. Specifiek betreft dit:

-

•

Het bruggetje naar Groesbeek, dat momenteel te smal is.** In samenwerking met de buurtvereniging is destijds een voorstel gedaan voor een fiets- en rijbrug, welke nu gerealiseerd wordt.

•

Er is slechts één locatie aan de snelfietsroute waar fietsers moeten stoppen voor auto’s, waardoor fietsers vaak weinig rekening houden met de oversteekplaats aan de Lindenlaan. Dit leidt regelmatig tot auto’s die op de rem moeten, wat de verkeersveiligheid in gevaar brengt.

Wat kan de gemeente hierin voor jullie betekenen? wat moet het concreet opleveren? Graag bovenstaand genoemde verder in overweging nemen en waar nodig maatregelen treffen om de veiligheid en de uitstraling van het bedrijventerrein te verbeteren. Het waarborgen van een gunstig vestigingsklimaat blijft een prioriteit, waarbij aandacht wordt besteed aan bedrijvigheid, fysieke ruimte en geluidshinder. In de afweging tussen wonen en bedrijvigheid wordt een streng beleid gehanteerd, met name ten aanzien van geluidsoverlast en uitbreidingsmogelijkheden. De gemeente past de bestemming van gronden aan op basis van de actuele behoeften, terwijl zij ook oog zou moeten houden voor de belangen van de lokale bedrijven. Bedrijven geven aan graag actief mee te willen denken en een constructieve relatie te onderhouden met de gemeente. Er bestaat een gedeeld belang om de samenwerking te versterken en de onderlinge communicatie te verbeteren.

*Bron: Omgevingsvisie Mook en Middelaar 2025 ** Bron: diverse krantenartikelen in het AD, de Gelderlander, RN 7 en op social media

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Daarnaast wordt de indruk gedeeld dat de ligging van Mook en Middelaar ten opzichte van Maastricht als minder gunstig wordt ervaren. Diverse partijen wijzen erop dat Mook en Middelaar een kleine gemeente is, welke té ver vanaf de provinciehoofdstad is gelegen en dat (wellicht hierdoor) een gebrek aan inzet en daadkracht vanuit de gemeente Mook en Middelaar wordt gezien. Het wordt aanbevolen om de samenwerking met de gemeente Gennep te intensiveren, zodat mogelijk de visie van de gemeente beter kan worden gerealiseerd en het tekort aan beschikbare capaciteit kan worden opgelost. In 2018 schijnt er een uitgebreid plan ontwikkeld te zijn voor de revitalisatie van het bedrijventerrein Korendal. Voor dit initiatief was door de Provincie een bedrag van 2 miljoen euro gereserveerd, bedoeld voor onder andere de realisatie van een nieuwe bedrijfshal, de bouw van een energie-neutrale hal, en de aanleg van een WKOsysteem voor warmtevoorziening. Daarnaast zijn er toen zes boorgaten tot 150 meter diep geboord om de warmtevoorziening te ondersteunen. Echter, na verloop van tijd is het initiatief gestopt door de Provincie, waardoor verdere uitvoering niet heeft plaatsgevonden. Dit heeft bij de bedrijven op het terrein geleid tot teleurstelling, aangezien zij de afgelopen jaren geconfronteerd worden met te veel initiatieven zonder dat er voldoende concrete acties worden ondernomen. -

Wat kan de gemeente doen (in de openbare ruimte) en wat kunnen jullie zelf doen? De ondernemers zagen graag dat openbaar groen beter onderhouden wordt; bijvoorbeeld staan de gemeenteborden omgeven door onkruid dat torenhoog groeit, wat afbreuk doet aan de uitstraling van het terrein. Ondernemers hebben goed contact met gemeente Mook en Middelaar maar men doet niets samen. Men zat vroeger regelmatig aan tafel met de gemeente. Dit komt in bijna elk gesprek terug. Ga aan de slag met het strategisch plan uit 2016, wat door Sweco is geschreven. Een kopie van dit plan is meegegeven aan Dhr. Jean Bouwmans, OML. Het wordt aanbevolen dat de gemeente een bezoek brengt aan de heer W. Broens met betrekking tot de verloedering van diverse panden/huisnummers. Daarnaast kan de gemeente wellicht de situatie rondom de verhuur achteraan op het bedrijventerrein Korendal evalueren, aangezien dit mogelijk tot problemen kan leiden.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar Wat hebben jullie nodig om aan de slag te gaan? In het verleden werd maandelijks een bijeenkomst georganiseerd tussen ondernemers en de wethouder, welke door de deelnemers als zeer constructief en daadkrachtig werd ervaren. Het wordt aanbevolen om deze bijeenkomsten weer in ere te herstellen. Men heeft het gevoel dat de gemeente met zaken niet naar buiten treedt en men zou graag zien dat ondernemers geïnformeerd worden.

Vragen over organisatiegraad -

Is er wat jullie betreft een vorm van organisatie op het terrein? Er was in het verleden een ondernemersvereniging waarbij alle bedrijven waren aangesloten. Met het vertrek van de wethouder destijds werden ook geen zaken meer gedeeld, er werd/wordt van alles beloofd maar er gebeurt niets: ondernemers worden immuun. Hierdoor hield de ondernemersvereniging op te bestaan.

-

Zijn er onderwerpen waarop jullie samen zouden willen werken (energie, veiligheid, uitwisseling materialen of informatie)? Men wil samenwerken op het onderdeel parkeren, veiligheid, energie en informatie.

-

Wat is jullie wens ten aanzien van organisatie? De ondernemers geven aan dat op dit moment het maximaal haalbare een op te richten werkgroep is , waarin periodiek gezamenlijke evaluaties en afstemming plaatsvinden. Sommige bedrijven noemen een Parkmanager, maar het kan ook gaan om een bedrijvencontactpersoon die de communicatie en coördinatie hiervoor faciliteert.

-

Wat kan de gemeente hierin voor u betekenen en wat moet het concreet opleveren? De gemeente kan regelmatig een avond of bedrijfsbezoek organiseren om alle ontwikkelingen en activiteiten op de bedrijventerreinen onder de aandacht te brengen. Daarnaast wordt het aanbevolen om een werkgroep te faciliteren die zich bezighoudt met de verdere uitwerking en uitvoering van deze initiatieven. Voorts wordt voorgesteld om de voorzitter van de voetbalvereniging uit te nodigen, met het oog op de lichtinstallatie. Gezien de behoefte aan avondverlichting, kan de gemeente hierin samenwerken met lokale bedrijven, bijvoorbeeld via delen van energie of andere vormen van ondersteuning, om de benodigde faciliteiten te realiseren.

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

Conclusies en adviezen Op basis van de verzamelde antwoorden van de geïnterviewde ondernemers vindt u hieronder onze algemene indruk. Tevens hebben we uit de gesprekken met de ondernemers een aantal adviezen kunnen destilleren.

Adviezen 1. Ga weer regelmatig met de ondernemers rond de tafel zitten en deel informatie; 2. Neem het strategisch plan uit 2016 van Sweco weer onder de loep en bekijk welke stappen eventueel uitgevoerd kunnen worden; 3. Gebruik lokale bedrijven voor mogelijke oplossingen voor zaken die in de gemeente spelen; 4. Onderzoek de mogelijkheden inzake energietransitie op het ketenpark bij station Mook-Molenhoek. Hier liggen mogelijk kansen om een laadplein voor (vracht)auto’s gerealiseerd te krijgen. Er komt een onderstation (middenspanningstation ProRail) in het stationsgebied met daarbij passende voorzieningen. Dit MS-station kan mogelijk als invoedingsstation voor de laadvoorzieningen gebruikt kunnen worden.

Belangrijkste conclusies •

•

•

•

Locatie: Het bedrijventerrein Korendal in de gemeente Mook en Middelaar is primair bestemd voor bedrijven, handel, nijverheid en zowel commerciële als niet-commerciële dienstverlening. Het terrein biedt een veelzijdige locatie waar ondernemingen van verschillende groottes en sectoren een passende vestigingsplaats kunnen vinden; Personeel: Het personeel dat werkzaam is op het bedrijventerrein Korendal komt voornamelijk uit omliggende gemeenten zoals Gennep, Bergen, Groesbeek en Nijmegen. Een mogelijke aanpak om de lokale werkgelegenheid te stimuleren, is het betrekken van regionale scholen bij bedrijfsbezoeken. Dit kan helpen om zowel personeel als bewoners te behouden en de lokale arbeidsmarkt te versterken; Verduurzaming: De bedrijven die we gesproken hebben zijn reeds actief op het vlak van verduurzaming. Wel is er behoefte aan extra ruimte (bijv. op de bedrijfsdaken van buren) voor het plaatsen van extra PV; Klimaatadaptie en circulariteit: geen grote problemen geconstateerd. Veel bedrijven werken al samen en zijn bezig met circulariteit;

Onderzoek Verduurzaming Bedrijventerreinen Gemeente Mook en Middelaar

•

•

Verkeer: Een knelpunt vormt de situatie waarbij vrachtwagens (zonder afspraak) tegelijk komen laden en lossen, hetgeen leidt tot opstoppingen en het illegaal parkeren op doorgaande wegen. Oplossingen kunnen worden gezocht door betere afspraken te maken tussen de transportbedrijven en de betreffende bedrijven en door het inrichten van een vrachtwagenparkeerplaats. Mogelijkheden voor een geschikte locatie zijn wellicht te vinden bij de verkeerslus of op het veld hierachter bij het treinstation. Aandacht wordt nog wel gevraagd rondom het fietspad, dat op één plek een verkeersonveilige situatie kent en de fietsers bij het station.