Bijlage 2. Integraal Preventieplan Mook en Middelaar

Als gevolg van voornamelijk sociale risicofactoren en het gebrek aan beschermingsfactoren heeft zo’n 16,5% geen goede start bij de geboorte door vroeggeboorte, een te laag geboortegewicht of een combinatie daarvan. Op basis van signalering van een kwetsbare situatie door de geboortezorg (of een andere betrokken professional) kan een zwangere een PHB JGZ aangeboden krijgen. Het PHB JGZ wordt uitgevoerd door een jeugdverpleegkundige en heeft tot doel om de situatie, mogelijkheden en wensen van de zwangere in kaart te brengen en samen met het gezin tot de best passende aanpak te komen. Het PHB wordt uitgevoerd in de vorm van één of enkele huisbezoeken of andere vormen van contact

51

zoals beeldbellen. Het uiteindelijke doel van het PHB JGZ is dat een zwangere in een kwetsbare situatie optimale zorg krijgt. Een sterke korte lijn tussen de geboortezorg, de jeugdgezondheidszorg, de gemeenten en lokale hulpverlening is erg belangrijk. Dit is de basis voor een goede zorg voor gezinnen die ‘meer’ nodig hebben. •

VoorZorg De belangrijkste doelstellingen van Voorzorg zijn: • verbetering van het zwangerschaps- en geboorteproces voor moeder en kind; • verbetering van de gezondheid en ontwikkeling van het kind; • verbetering van de persoonlijke ontwikkeling van de moeder en haar mogelijkheden voor opleiding en werk, zodat zij meer kan betekenen voor haar kind. VoorZorg bestaat uit een schema van huisbezoeken van 1 à 1½ uur uitgevoerd door een gespecialiseerd VoorZorgverpleegkundige. De huisbezoeken beginnen zo vroeg mogelijk in de zwangerschap tot het kind 2 jaar is. Gemiddeld zijn er twee huisbezoeken per maand. In de eerste maand van het programma en tijdens de eerste zes weken na de geboorte gaan de VoorZorg-verpleegkundigen wekelijks op huisbezoek.

Actielijn 3: • Lichte hulp: Dit zijn extra huisbezoeken door jeugdverpleegkundigen voor verzorgers met opvoedingsvragen. •

Stevig ouderschap: Door middel van huisbezoeken wordt extra ondersteuning geboden aan gezinnen waar de omstandigheden zwaarder zijn dan gemiddeld. Deze gezinnen hebben baat hebben bij vroegtijdige steun, zodat problemen tijdig worden gesignaleerd en voorkomen. Deze interventie draagt bij aan een positieve en veilige opvoeding. De start van Stevig Ouderschap traject kan tot een half jaar na de geboorte van het kind. De jeugdverpleegkundige gaat zes keer op huisbezoek. De planning van huisbezoeken gaat in overleg met de ouder(s).

•

Video home training (VHT): Dit is een vorm van lichte hulp, voor verzorgers van kinderen in de leeftijd van 0 tot 6 jaar. Gericht op de basis, wat heeft het kind nodig en hoe kan de ouder hier mee omgaan. Het richt zich niet op probleem, maar op de basiscommunicatie. Met VHT kom je meteen tot de kern, in gesprekken is dit niet altijd zo. Vaak zijn twee à drie opnames al genoeg, daarna worden de opnames teruggekeken met de verzorgers. Zes huisbezoeken zijn meestal genoeg. Iedereen kan meedoen aan VHT, hoog- en laagopgeleid, taal goed vaardig of niet. Door middel van VHT kunnen kinderen ook eerder worden doorverwezen als er iets anders aan de hand is.

52

Belang van een lokale coalitie Als gemeenten en zorgprofessionals samen optrekken, versterken zij elkaar. In zo’n lokale coalitie werken bijvoorbeeld gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders die rond de geboorte een rol spelen, zoals jeugdverpleegkundigen, jeugdartsen, Jeugdzorg, welzijnswerk, volwassen-ggz huisartsen, verloskundigen, gynaecologen, kraamzorg- en wijkteammedewerkers samen. De coalitieleden maken afspraken om kwetsbare gezinnen effectief te ondersteunen, zodat meer kinderen een kansrijke start krijgen. Binnen de gemeente Mook en Middelaar hebben wij samenwerkingsverbanden die we willen gaan verstevigen. 8.4 Wat gaan we doen Voor elk individu is het belangrijk dat hij/zij de juiste zorg krijgt. Het moet daarbij voor de inwoner niet uit hoeven maken welke vorm van zorg hij/zij mag krijgen op basis van de kosten, het gaat in eerste instantie om de benodigde zorg. Het budget is echter niet onuitputtelijk, dus we zullen toch keuzes moeten maken. Op basis van onze ervaringen in de afgelopen jaren kunnen we zeggen dat bij de meeste interventies er jaarlijks gemiddeld 1 kind gebruik maakt van de interventie. We hebben dit budget niet structureel opgenomen in de begroting. Het is lastig om op basis van deze aantallen een inschatting te doen van het benodigde budget.

Maar de huidige situatie waarbij we budget moeten zoeken op het moment dat een hulpvraag zich voordoet, is ook niet wenselijk. Dit is onze uitgangssituatie op dit moment: Interventie

Kosten per traject Nu Niet € 3.200 op Zwanger jaarbasis Prenataal € 1.701 per huisbezoek traject Voorzorg € 18.514 per traject Lichte hulp € 1.710 per traject Stevig € 2.000 per Ouderschap traject

Hoe vaak komt het voor Nog niet bekend

Huidige wijze van financiering

0 tot 1 kind per jaar

Via gemeentelijke middelen, dit gaat al naar de regio Via gemeentelijke middelen, deze interventie kopen we al in Via gemeentelijke middelen

1 kind per jaar

Via gemeentelijke middelen

1 tot 2 kinderen per jaar

Via gemeentelijke middelen

Video home € 1.995 per 1 tot 2 kinderen per training traject jaar Figuur 12: Overzicht interventies, uitgangssituatie

Via gemeentelijke middelen

Om het inzetten van de interventies toegankelijker te maken en daarmee ten goede te laten komen aan de inwoner, is het voorstel om jaarlijks een budget beschikbaar te stellen aan de GGD waarbij er geschoven kan worden tussen de inzet van de interventies. Interventies die niet uit dit budget kunnen worden betaald, betalen we vanuit de gemeentelijke middelen. Het budget kan worden gebruikt voor het inzetten van een interventie wanneer het gaat om lichte hulp, stevig ouderschap en video home training. Nu Niet Zwanger wordt al vanuit gemeentelijke middelen betaald, deze worden dus niet vanuit het gezamenlijk interventiebudget betaald. De prenatale huisbezoeken kopen we momenteel ook al in met

53

gemeentelijke middelen, dus deze maakt ook geen deel uit van het gezamenlijk interventiebudget. Gezien de kosten van een Voorzorg traject en het feit dat we hierin de minste behoefte zien qua aantallen, wordt hier geen rekening mee gehouden in het gezamenlijke interventiebudget. Wanneer een Voorzorg traject nodig is, wordt op dat moment bekeken of er gemeentelijke middelen hiervoor vrijgemaakt kunnen worden. Binnen de regio wordt in 2024 bekeken of het zinvol is deze interventie regionaal in te kopen, hiervoor zal dan waarschijnlijk een verdeelsleutel worden toegepast. Binnen de regio worden er ook gesprekken gevoerd over aanvullende interventies. Momenteel wordt onderzocht of we aan de slag gaan met Babythuiszorg. Wanneer interventies regionaal worden ingekocht in de toekomst, kan het financiële plaatje veranderen. We bekijken dan opnieuw wat er mogelijk is met het beschikbare budget. Naast onze inzet op het gebied van een kansrijke start, gaan we ook voor de mensen met een laag inkomen en voor mensen met schulden aan de slag. Voor alle cliënten die we kennen binnen het minimabeleid en binnen de schuldhulpverlening bieden we een reeks van workshops aan over: 1. Gezond eten en koken 2. Sport en beweging 3. Omgaan met geld. Middels deze workshops willen we mensen meer bewust maken van de keuzes die ze hebben en maken.

Daarnaast willen we hen ook bewuster maken van hoe het anders zou kunnen of waar ze op kunnen letten bij het maken van keuzes. 8.5 Planning 2023 • • • • • • • • 2024 • • • • •

Het programma Kansrijke Start voeren we vanaf 2023 uit. Lopende interventies zoals Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap, Video home training, gericht op kwetsbare ouders worden voortgezet. We stellen een interventiebudget ter beschikking. We leggen een verbinding tussen Nu Niet Zwanger en het sociaal team. We verkennen met de regio of we bepaalde interventies regionaal willen inkopen. We investeren in onze regionale samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en het Rijk van Nijmegen. We onderzoeken welke workshops voor de minima en mensen met schulden we gaan inzetten. Er zal een screening plaatsvinden met betrekking tot de doelgroep.

We verkennen een Lokale coalitie Kansrijke Start. We onderzoeken of we dit in samenwerking met de gemeente Heumen gaan doen. De lokale samenwerking rond vroegsignalering is versterkt. Lopende interventies zoals Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap, Video home training, gericht op kwetsbare ouders worden voortgezet. We stellen een interventiebudget ter beschikking.

54

• • • 2025 • • • • • 2026 • • • • •

We investeren in onze regionale samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en het Rijk van Nijmegen. Als we een JOGG gemeente gaan worden, gaan we een JOGG-regisseur aanstellen. Uitvoering van de eerste workshop voor minima en mensen met schulden.

We zetten in op de Lokale coalitie Kansrijke Start. Lopende interventies zoals Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap, Video home training, gericht op kwetsbare ouders worden voortgezet. We stellen een interventiebudget ter beschikking. We investeren in onze regionale samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en het Rijk van Nijmegen. Uitvoering van de tweede workshop voor minima en mensen met schulden.

We zetten in op de Lokale coalitie Kansrijke Start. Lopende interventies zoals Nu Niet Zwanger, Stevig Ouderschap, Video home training, gericht op kwetsbare ouders worden voortgezet. We stellen een interventiebudget ter beschikking. We investeren in onze regionale samenwerking met GGD Gelderland-Zuid en het Rijk van Nijmegen. Uitvoering van de derde workshop voor minima en mensen met schulden.

8.6 Samenwerking Bij de lokale aanpak voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden kijken we naar de interactie met andere beleidsterreinen. Dit komt terug op het vlak van zorg, welzijn, werk en inkomen, preventie en sport. Binnen het programma Kansrijke Start werken we samen met GGD Gelderland-Zuid en de regio binnen het Rijk van Nijmegen. 8.7 Financiën 2023

2024

2025

2026

€ 5.098 € 6.797

€ 5.437 € 6.797

€ 5.437 € 6.797

€ 6.794 € 6.794

€ 11.895

€ 12.234

€ 12.234

€ 13.588

Bestaande dekking € 5.000 € 5.000 Figuur 13: Financiën terugdringen gezondheidsachterstanden

€ 5.000

€ 5.000

Onderdelen SPUK Kansrijke Start Terugdringen gezondheidsachterstanden Totaal beschikbaar vanuit SPUK

55

9. Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid Een goede mentale gezondheid en een sterke weerbaarheid zijn belangrijk om gezond te leven en gezond op te groeien. Mensen met een goede mentale gezondheid hebben een 15 tot 20 jaar langere levensverwachting dan mensen met een slechte mentale gezondheid. Zo herstellen mensen met een goede mentale gezondheid bijvoorbeeld sneller van lichamelijke ziekten en zijn mentaal gezonde werknemers productiever. Het bevorderen van mentale gezondheid heeft dus een maatschappelijke én economische meerwaarde. Brede SPUK thema’s : • Mentale gezondheid • Welzijn op recept 9.1 Doelstelling Mentale gezondheid en weerbaarheid zijn belangrijk om zelfstandig te kunnen functioneren in onze maatschappij. Het is daarom belangrijk dat mentale gezondheid een bespreekbaar onderwerp is en dat de gemeente plekken faciliteert waar hierover gesproken kan worden. Ook vinden we het belangrijk dat mensen met psychische problemen, de juiste zorg krijgen. 9.2 Huidige situatie Onder het programma ‘versterken van de sociale basis’ hebben we al weergegeven wat we doen aan het versterken van de mentale weerbaarheid en gezondheid.

In het kort nog even opgesomd: onder andere regionale inloopvoorziening voor mensen met een ernstige psychiatrische aandoening, maandelijkse themabijeenkomsten voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, theatervoorstellingen en avonden voor ouders, Buurtgezinnen, Join Us en lees-/eet-/ontmoetingspunten. Daarnaast verstrekken we een subsidie aan Pro Persona Connect voor het geven van trainingen, cursussen, bijeenkomsten, workshops en voorstellingen aan onze inwoners, mantelzorgers, vrijwilligers en soms ook professionals in het kader van het behouden en bevorderen van mentale gezondheid. Het gaat hierbij om gesubsidieerd aanbod dat kosteloos en vrij toegankelijk is voor inwoners. Denk aan groepen zoals ‘omgaan met borderline’, ‘gespreksgroep nabestaande na zelfdoding’, ‘omgaan met psychose’, ‘vrijwilligers en dementie’ en groepen voor kinderen van ouders met psychische problematiek. 9.3 Wat gaan we doen We willen meer aandacht gaan geven aan themaweken en –dagen zoals de landelijke Week van de Psychiatrie en de Dag van de Mentale Gezondheid. Samen met ervaringsdeskundigen willen we in die periode een programma opzetten waarbij inwoners kennis kunnen maken met ons aanbod en waarbij we ze helpen om over de drempel heen te stappen om daar naartoe te gaan. Hierbij speelt communicatie en betrokkenheid een belangrijke rol.

Daarnaast willen we het aanbod van Pro Persona Connect blijven aanbieden. Dit kopen we sinds 2022 in en werd bekostigd vanuit de middelen die we ontvingen in het kader van Preventieakkoord Jeugd. Deze financiering is niet langer beschikbaar en daarom stellen we voor om dit aanbod te financieren vanuit deze SPUK.

56

9.4 Planning Het aanbod van Pro Persona Connect wordt al aangeboden; dit wordt gecontinueerd. De organisatie van de Dag van de Mentale Gezondheid loopt al, maar hier was nog geen dekking voor. Het is de eerste keer dat we dit organiseren en op basis van de bevindingen gaan we dit doorontwikkelen het voor volgende jaar. Deze ervaringen nemen we ook mee in de organisatie van de Week van Psychiatrie die in 2024 plaatsvindt. Voor al deze genoemde projecten werken we samen met meerdere gemeenten in regio Nijmegen. 2023 • •

2024 • • • •

2025 • • •

2026 • • •

Continueren van het aanbod van Pro Persona. Blijvende inzet op samenwerking binnen de regio Nijmegen voor de versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid.

Continueren van het aanbod van Pro Persona. Organisatie van de Dag van de Mentale Gezondheid doorontwikkelen. Organisatie van de Week van Psychiatrie. Blijvende inzet op samenwerking binnen de regio Nijmegen voor de versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid.

Continueren van het aanbod van Pro Persona. Op basis van bevindingen uit 2024, Dag van de Mentale Gezondheid organiseren. Blijvende inzet op samenwerking binnen de regio Nijmegen voor de versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid.

Continueren van het aanbod van Pro Persona. Eventueel Dag van de Mentale Gezondheid organiseren. Blijvende inzet op samenwerking binnen de regio Nijmegen voor de versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid.

9.5 Samenwerking Ieder jaar evalueren we met de partners het georganiseerde aanbod. Op basis hiervan passen we het aanbod van het volgende jaar aan. Denk aan wijziging van thema’s, groepen, doelgroepen en/of bijvoorbeeld de locatie.

57

9.6 Financiën De interventie Welzijn op Recept heeft een meerwaarde voor de gemeente. De brutobaten liggen gemiddeld een factor 1,6 hoger dan de kosten (bron: onderzoeksbureau Erasmus School of Economics). Week van de psychiatrie en Dag van de Mentale Gezondheid Pro Persona Connect Totale kosten Onderdelen SPUK Mentale gezondheid Welzijn op recept 1 Totaal beschikbaar vanuit SPUK

2023 € 1.500

2024 € 2.000

2025 € 2.250

2026 € 2.500

€ 1.500

€ 2.743 € 4.743

€ 2.880 € 5.130

€ 3.024 € 5.524

€ 2.379 € 1.869 € 4.248

€ 1.699 € 3.228 € 4.927

€ 1.699 € 3.908 € 5.607

€0 € 4.586 € 4.586

Bestaande dekking € 938 Figuur 14: Financiën Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid

58

10. Vitaal ouder worden Iedereen in Mook en Middelaar een leven lang gezond, veilig en gelukkig. Daar draagt inzetten op vitaal ouder worden aan bij. De urgentie hiervoor is groot, vooral omdat we in Mook en Middelaar een groot aandeel senioren (65+) hebben (¼ van ons totale inwoneraantal) en de verwachting is dat het percentage 65-plussers in Mook en Middelaar oploopt. Doordat mensen ouder worden, krijgen zij steeds vaker te maken met gezondheidsproblemen. Vaak worden mensen daarmee (deels) afhankelijk van hun sociale netwerk en hebben ze in toenemende mate mantelzorg nodig. De vraag naar mantelzorg neemt dan ook steeds verder toe. Die inzet moeten we daarom koesteren en waar mogelijk onze mantelzorgers ondersteunen en ontzorgen. Zij zijn een belangrijke schakel in zowel de (preventieve) zorgstructuur als voor de sociale basis van mensen met een zorgbehoefte. Brede SPUK thema’s : • Valpreventie • Mantelzorg 10.1 Doelstelling Belangrijk is dat mensen ook bij het vorderen van de leeftijd zo lang mogelijk vitaal blijven. Vitaal ouder worden gaat over lichamelijke vitaliteit, waar voldoende bewegen en goede voeding aan bijdragen. Maar ook over vitaal blijven op sociaal en mentaal gebied, met een sociaal netwerk waar je deel van uitmaakt en door activiteiten te ondernemen waardoor je je zinvol voelt.

Het gaat erom dat mensen, samen met hun naasten, in staat worden gesteld om regie te blijven houden over hun eigen leven. Ten aanzien van de mantelzorgers werken we aan 2 doelen: • Versterken van steunpunt mantelzorg • Toegankelijk maken van informatie en advies (via steunpunt) 10.2 Huidige situatie Voor onze ouderen zijn diverse ontmoetingsplekken en activiteiten binnen de algemene voorzieningen geregeld. Zo zijn er in elke kern eettafels waar wekelijks gegeten kan worden. Ontmoetingsplekken met diverse KBO’s organiseren maandelijks activiteiten. De buurtsportcoach gericht op senioren ondersteunt bij het vinden van passend beweegaanbod. In samenwerking met aanbieders wordt er nieuw aanbod gecreëerd en ook voert de buurtsportcoach zelf activiteiten uit. Daarnaast is er een beweegaanbod bij diverse aanbieders gebundeld in het beweegstimuleringsprogramma Max Vitaal. Mantelzorg De Zonnebloem richt zich op het bieden van vrijwilligershulp voor mensen met beperking. Mantelzorg Mook en Middelaar is het ondersteuningspunt voor mantelzorgers. Ook krijgen ouderen in hun lustrumjaren een bezoek van een vrijwillige ouderenadviseur om zich te laten informeren over hulp en ondersteuning in gemeente Mook en Middelaar.

59

Valpreventie Ouderen met lichamelijke gezondheidsproblemen lopen een hoger risico om te vallen. Het valrisico is bepaald volgens de richtlijn van VeiligheidNL. Volgens deze richtlijn bestaat er een verhoogd valrisico als iemand de afgelopen 12 maanden is gevallen en daarnaast moeite heeft met bewegen, lopen of balans houden. Binnen de gemeente Mook en Middelaar heeft 27% van de 65-plussers een verhoogd valrisico. 10.3 Wat gaan we doen Belangrijk is dat onze inwoners ook bij het vorderen van de leeftijd zo lang mogelijk vitaal blijven. Vitaal ouder worden gaat over lichamelijke vitaliteit, waar voldoende bewegen en goede voeding aan bijdragen. Maar ook over vitaal blijven op sociaal en mentaal gebied, met een sociaal netwerk waar je deel van uitmaakt en door activiteiten te ondernemen waardoor je je zinvol voelt. Het gaat erom dat mensen, samen met hun naasten, in regie blijven over hun eigen leven. We gaan hiervoor een aantal dingen doen: Mantelzorg We hebben de intentie de uren van Mantelzorg Mook en Middelaar uit te breiden. In deze uren sturen we op de taken die zij uitvoeren waarbij we specifiek aandacht vragen voor informatievoorziening en advies. De consulenten van Mantelzorg Mook en Middelaar zullen aansluiten bij bestaande momenten waarbij ouderen elkaar ontmoeten. De uitbreiding moet nog besproken worden met Synthese.

Dit is de organisatie die vanaf 1 juli 2023 de consulenten in dienst heeft. Omdat zij in een overgangsfase zitten van werkgever is de uitbreiding nog niet besproken. Verwachting is dat in het kwartaalgesprek van september/oktober meer duidelijkheid is over 2024 en verdere jaren. Valpreventie Samen met de gemeente Heumen is een plan gemaakt, ‘Vitaal ouder worden en vallen voorkomen’. Het plan richt zich op twee sporen: 1. Lokale ketenaanpak voor hoog risicogroepen, zodat ouderen met een valrisico tijdig gesignaleerd worden en de zorg en ondersteuning goed afgestemd is. 2. Vitaal blijven bewegen, om te voorkomen dat ouderen een verhoogd valrisico hebben. We gaan aan de slag met de ketenaanpak Valpreventie en doorlopen hierin 4 fasen; de inventarisatiefase, ontwerpfase, implementatiefase en de evaluatie. Een volledige beschrijving van het projectplan is opgenomen in de bijlage nummer 6. 10.4 Planning 2023 -

-

We blijven de bestaande initiatieven op het gebied van inloop en ontmoeting, sport en beweging en informatievoorziening (senioren voorbereid) ondersteunen of organiseren. We bepalen in afstemming met Synthese hoe veel en welke Mantelzorgondersteuning wij komend jaar willen inzetten.

60

-

-

2024 -

-

2025 -

-

2026 -

-

We volgen en ondersteunen waar nodig de plannen van Proteion om de Dagbesteding Maasstaete om te vormen tot een indicatievrije inloop- en dagbestedingvoorziening. We investeren in de voorbereiding en het ontwerp van de ketenaanpak Valpreventie.

We blijven de bestaande initiatieven op het gebied van inloop en ontmoeting, sport en beweging en informatievoorziening (senioren voorbereid) ondersteunen of organiseren. We bepalen in afstemming met Synthese hoe veel en welke Mantelzorgondersteuning wij komend jaar willen inzetten. We ondersteunen Proteion bij het omvormen van de Dagbesteding Maasstaete naar een indicatievrije inloop- en dagbestedingsvoorziening. De ketenaanpak valpreventie wordt uitgevoerd, geëvalueerd en zo nodig aangepast voor het komende jaar.

We blijven de bestaande initiatieven op het gebied van inloop en ontmoeting, sport en beweging en informatievoorziening (senioren voorbereid) ondersteunen of organiseren. We bepalen in afstemming met Synthese hoe veel en welke Mantelzorgondersteuning wij komend jaar willen inzetten. Dagbesteding Maasstaete kan zonder indicatie worden bezocht. De ketenaanpak valpreventie wordt uitgevoerd en verder uitgebreid naar een breder perspectief.

We blijven de bestaande initiatieven op het gebied van inloop en ontmoeting, sport en beweging en informatievoorziening (senioren voorbereid) ondersteunen of organiseren. We bepalen in afstemming met Synthese hoe veel en welke Mantelzorgondersteuning wij komend jaar willen inzetten. Dagbesteding Maasstaete kan zonder indicatie worden bezocht. De verbrede ketenaanpak valpreventie wordt uitgevoerd.

10.5 Samenwerking Op het vlak van vitaal ouder worden is er een verbinding tussen diverse beleidsterreinen, zoals Welzijn en de Wmo. Voor zowel Mantelzorg als Valpreventie gaan we uit van aansluiting bij de bestaande structuren. Ten aanzien van de mantelzorgers is er ook een intensieve samenwerking tussen de gemeenten Heumen en Mook en Middelaar. Valpreventie kent een werkgroep en wordt aangestuurd vanuit een nog aan te stellen projectcoördinator. Deze werkgroep betreft een samenwerking tussen gemeente Heumen en gemeente Mook en Middelaar waar ook maatschappelijke partners als Synthese zijn aangesloten. 61

10.6 Financiën Onderdelen SPUK Mantelzorg Bestaande dekking Totaal Figuur 15: Financiën Mantelzorg

Onderdelen SPUK Valpreventie Mook en Middelaar Figuur 16: Financiën Valpreventie

2023

2024

2025

2026

€ 3.398

€ 3.398

€ 3.398

€ 3.398

€ 19.159 € 22.557

€ 19.159 € 22.557

€ 19.159 € 22.557

€ 19.159 € 22.557

2023

2024

2025

2026

€ 17.502

€ 16.142

€ 16.142

€ 16.142

62

11. Domeinoversteigende inzet vanuit een regionale preventie-infrastructuur De komende jaren wordt de kennisinfrastructuur van de GGD-en versterkt. Het is de bedoeling dat kennisontwikkeling en kennisdeling op landelijk niveau beter aansluit op lokale behoeften. Ook moeten lokale ervaringen beter worden meegenomen bij het (door)ontwikkelen van interventies en aanpakken. Coördinatie(kosten) regionale aanpak preventie is bedoeld voor de inzet van gemeenten ten behoeve van de bevordering van het regionale proces. De gemeente wordt hiermee gefaciliteerd om gesprekspartner te zijn voor de partij(en) die de coördinatie voert binnen de regionale infrastructuur. Brede SPUK thema’s : • Programma Versterking kennisfunctie GGD • Coördinatiekosten regionale aanpak preventie 11.1 Doelstelling De gemeente wil in samenwerking met de regio Rijk van Nijmegen de doelen uit het GALA en IZA vorm geven, in het bijzondere de onderlinge samenhang tussen interventies versterken en waar nodig aanpassen (ketenaanpak). Daarvoor is specifieke expertise van de GGD nodig. 11.2 Huidige situatie De gemeente Mook en Middelaar verkeert in de bijzondere positie, dat er twee GGD’ en beiden in de gemeente actief zijn. De GGD Limburg-Noord voert de algemene gezondheidstaken uit zoals gezondheidsvoorlichting, infectieziekten bestrijding en epidemiologie.

Bij de GGD Gelderland-Zuid is op basis van een dienstverleningsovereenkomst de jeugdgezondheidszorg belegd, maar ook Bijzondere Zorg, de Wijk-GGD, Toezicht Wmo en Veilig Thuis. Verder werkt de gemeente Mook en Middelaar op het gebied van preventie intensief samen met de gemeente Heumen binnen de stuurgroep preventie Heumen – Mook. Op het gebied van preventieve gezondheid werkt de gemeente Mook en Middelaar intensief samen met de GGD Gelderland-Zuid en met de regio Rijk van Nijmegen. Dit gaat de gemeente Mook en Middelaar ook doen ten aanzien van het programma Versterking kennisfunctie GGD. 11.3 Wat gaan we doen De gemeente Mook en Middelaar vraagt samen met de andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen aan de GGD Gelderland-Zuid om haar kennisfunctie te versterken door het Rijk van Nijmegen te ondersteunen in de verschillende opgaven vanuit het GALA en het IZA. We vragen de expertise van de GGD in het bijzonder op preventie op gebied van gezondheid en gezondheidsbevordering. We betrekken de GGD bij de regionale en lokale plannen en versterken daarmee de kennisfunctie van de GGD. We vragen de GGD voor de inzet van hun kennis- en adviesfunctie bij de volgende onderdelen (in volgorde van tijd): 63

• Data op de genoemde GALA programma’s; • Opstellen regiobeeld; • Advisering op lokale GALA plannen; • Advisering op regioplan en prioritering opgaven in regioplan; • Advisering gericht op de 5 ketenaanpakken genoemd in GALA; • Betrokkenheid bij implementatie van galaplan, regioplan en ketenaanpakken na 2023. De onderscheidenlijke punten zijn in een regionale opdracht aan de GGD nader uitgewerkt. Deze is als bijlage nummer 7 bij dit plan toegevoegd. Ten behoeve van een regionale aanpak preventie wordt zowel vanuit het gezondheidsdomein, het sociale domein als het zorgdomein samengewerkt. Deze samenwerking kan nog verder uitgebouwd en verstevigd worden in de regio. Regionale preventie-infrastructuur is een belangrijke randvoorwaarde. Enerzijds om op regionaal niveau effectief te kunnen samenwerken en resultaten te bereiken. Anderzijds om een platform te hebben van waaruit innovatie, vernieuwing en samenwerking gefaciliteerd wordt. De uitdagingen die in het regiobeeld IZA benoemd zijn, zullen gezamenlijk opgepakt moeten worden. De toekomstige regionale preventie-infrastructuur wordt versterkt door bundeling van domein overstijgende kennis en samenwerkingsmogelijkheden. Onder andere door vanuit de vijf ketenaanpakken de verbinding te zoeken en op regionale vraagstukken afstemming en efficiënte samenwerking te organiseren. 11.4 Planning 2023 • • • • •

• • 2024 • •

De GGD krijgt in 2023 de opdracht voor de kennis- en adviesfunctie. Data voor lokale GALA plannen worden aangeleverd vanuit de GGD. We vragen de GGD in de ketenaanpakken om advies in het voortraject over de inrichting van een mogelijke aanpak voor de nog op te zetten ketenaanpakken. We vragen de GGD om advies over de inzet van regionale samenwerking voor het versterken van de ketenaanpak. We vragen de GGD om de opgaven te monitoren en te ondersteunen bij het vertalen van regionale plannen naar lokale praktijk en de implementatie van de ketenaanpakken. Eind 2023 wordt de opdracht verder besproken met de GGD en worden er afspraken gemaakt over de invulling vanaf 2024. We verkennen of we regionaal de coördinatie willen inzetten.

GGD gaat verder aan de slag met versterking kennis- en adviesfunctie. We zoeken regionaal de verbinding op bij de vijf ketenaanpakken en zoeken bij regionale vraagstukken afstemming en samenwerking.

2025/2026 • GGD gaat verder aan de slag met versterking kennis- en adviesfunctie. • We zoeken regionaal de verbinding op bij de vijf ketenaanpakken en zoeken bij regionale vraagstukken afstemming en samenwerking.

64

11.5 Samenwerking We zien de GGD in het opzetten en uitwerken van de ketenaanpakken als een belangrijke partner in het leggen van de verbinding tussen het medisch en sociaal domein. We vragen de GGD om hierbij als onafhankelijke adviespartner op te treden en te adviseren over de juiste balans tussen verantwoordelijkheden en belangen tussen het sociaal en medisch domein. Hierbij kan de GGD gebruik maken van hun bestaande kennis van het netwerk en het lokale gemeentelijke domein om te adviseren over de verbinding tussen beleidsdomeinen. De ketenaanpakken verschillen op dit moment in stadium van uitwerking. Zo werken we voor Kansrijke start al regionaal samen en ligt er een plan. Andere ketenaanpakken moeten nog opgezet worden. We vragen de GGD in de ketenaanpakken enerzijds om advies in het voortraject over de inrichting van een mogelijke aanpak voor de nog op te zetten ketenaanpakken. Hierbij krijgen we graag in beeld op welke onderdelen van de ketenaanpakken we lokaal snel winst kunnen behalen en waar prioriteit ligt. Daarnaast vragen we de GGD om advies over de inzet van regionale samenwerking voor het versterken van de ketenaanpak. Voor de versterking van de kennisfunctie van de GGD werken we samen binnen de regio. Gezien onze bijzondere positie, zullen we voor het verkrijgen van alle data zowel met GGD Gelderland-Zuid als met GGD Limburg-Noord in contact blijven.

Ten aanzien van de regionale aanpak preventie zoeken we ook de samenwerking met de regio op. 11.6 Financiën Gemeente Berg en Dal Beuningen Druten Heumen Mook en Middelaar Nijmegen Wijchen Totaal

Budget per jaar (2023 t/m 2025) € 5.544 € 3.507 € 2.765 € 1.924 € 850 € 24.270 € 5.728 € 44.588

2023 2024 2025 2026 Onderdelen SPUK Programma Versterking kennisfunctie € 850 € 850 € 850 €0 GGD Coördinatiekosten regionale aanpak € 3.025 € 2.481 € 2.481 €0 preventie Totaal € 3.875 € 3.331 € 3.331 €0 Figuur 17: Financiën versterking kennisfunctie en coördinatiekosten regionale aanpak preventie

65

12. Communicatie, monitor en evaluatie 12.1 Communicatie Communicatie met en voor onze inwoners en samenwerkingspartners is noodzakelijk om de doelen en acties te bereiken. Het is belangrijk om duidelijk en regelmatig te communiceren zodat inwoners weten wat er in onze gemeente gedaan wordt aan preventieve gezondheid en wat we hierin voor onze inwoners kunnen betekenen. We denken bijvoorbeeld aan communicatie over de Sportcafés waar sportverenigingen aan deel kunnen nemen, maar ook sportactiviteiten voor inwoners, nieuws omtrent gezondheid en sport, samenwerkingsverbanden met zorgorganisaties etc. Het integrale plan biedt ons de mogelijkheid om communicatie ook veel integraler vorm te geven. Door de verschillende onderdelen te bundelen onder een (nog te formuleren) kernboodschap over preventie en een gezonde leefstijl, verduidelijken we waar we als gemeente voor staan. We zullen hierbij verschillende communicatiemiddelen inzetten. We denken hierbij aan: - Gebruik van digitaal buurtplatform Maasburen.nl, voor het delen van nieuws, promotie van de sociale kaart, of een peiling/pol - De inzet van onze gemeentelijke communicatiemiddelen zoals onze website, onze pagina in de lokale krant en social media. Waar we bijvoorbeeld lokale sleutelfiguren (eventueel in een video) aan het woord kunnen laten over een gezonde leefstijl of een gezond initiatief.

Met daarbij steeds ook aandacht voor de kernboodschap. - Een eigen webpagina ‘Gezonde leefstijl’ inrichten via onze communicatiekanalen. - Het organiseren van bijeenkomsten met netwerkpartners (kerngroep, GGD, synthese etc.) 12.2 Monitoring en evaluatie We zetten in op goede (tussentijdse) monitoring en evaluatie. Dit is van belang voor het behouden van draagvlak voor ons beleid, voor het leren en mogelijk bijsturen en ten behoeve van het vieren van grote en kleinere successen. Ook krijgen we daarmee zicht op de impact van onze plannen. We zien hierin een aantal activiteiten voor onszelf weggelegd, die we in doorvoeren in de integrale planning: - We nemen contact op met het Mulier instituut of met GGD om te onderzoeken of er een monitor of iets soortgelijks ontwikkeld kan worden. - We benutten Waarstaatjegemeente - Ieder half jaar bespreken we de voortgang en uitvoering van het plan van aanpak met relevante partners. - We organiseren een jaarlijkse bijeenkomst waarbij we alle betrokken partners meenemen op de hoofddoelen - We nodigen inwoners uit om in gesprek te gaan over de bevindingen. - We maken nog verder afspraken met de GGD over de aanlevering van data.

66

13. Verbinding onderdelen Brede SPUK en doelen GALA en Sportakkoord II Met de behulp van de middelen voor de brede SPUK dragen we bij aan specifieke doelen van het Hoofdlijnen Sportakkoord II en de doelen addendum BRC. Met de middelen voor het terugdringen van gezondheidsachterstanden, het lokaal Sportakkoord, kansrijke start, mentale gezondheid, Opgroeien in een kansrijke omgeving & vroegsignalering alcoholproblematiek, welzijn op recept, leefomgeving en de aanpak overgewicht en obesitas en gecombineerde leefstijlinterventie wordt er gewerkt aan de doelen van het GALA. Het versterken van de sociale basis, een tegen eenzaamheid en mantelzorg dragen ook bij aan de doelen van het GALA. Doordat we integraal en domeinoverstijgend werken kunnen een aantal onderdelen van de SPUK-regeling meerdere doelen dienen van GALA of het Hoofdlijnen Sportakkoord II.

√

√

√

√

15 Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

√

14 Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

√

13 Welzijn op recept

√

12 Eén tegen Eenzaamheid

√

11 Mantelzorg

√

10 Versterken sociale basis

√

8 Leefomgeving

5 Mentale gezondheid

√

7 Valpreventie

4 Kansrijke Start

√

6 Aanpak overgewicht en obesitas

3 Terugdringen gezondheidsachterstanden

√

1 Lokaal sportakkoord

2 Brede Regeling Combinatiefuncties

Doel

9 OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

In onderstaande tabel laten we zien aan welke doelen bovenstaand voorstel bijdraagt.

√

√

Gezond en Actief Leven akkoord Terugdringen

√

gezondheidsachterstanden Een gezonde fysieke leefomgeving

√

√

√

die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten Het versterken van (de verbinding

√

√

√

met) de sociale basis Een gezonde leefstijl Versterking van de mentale

√ √

√

√

√

√ √

√

√

√ √

√

√

weerbaarheid en mentale gezondheid Vitaal ouder worden Domeinoverstijgende inzet vanuit

√

√ √

√ √

√ √

√

een regionale preventie-infrastructuur

67

15 Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

14 Versterking kennis- en adviesfunctie GGD

13 Welzijn op recept

12 Eén tegen Eenzaamheid

11 Mantelzorg

10 Versterken sociale basis

9 OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

√

8 Leefomgeving

√

7 Valpreventie

√ √

6 Aanpak overgewicht en obesitas

√ √

5 Mentale gezondheid

√

4 Kansrijke Start

2 Brede Regeling Combinatiefuncties

√

3 Terugdringen gezondheidsachterstanden

1 Lokaal sportakkoord

Doel

Hoofdlijnen Sportakkoord II Inclusie en diversiteit in de sport

√

√

√

vergroten Sociaal veilige sport creëren Vitale sportaanbieders: vergroten van

√ √

√

√

de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van het sportaanbod Vaardig in bewegen: een leven lang

√

√

√

sporten en bewegen voor ieder kind en iedere jongere Ruimte voor sport en bewegen: een

√

√

toekomstbestendige sportinfrastructuur Maatschappelijke waarde van

√

topsport optimaliseren

Addendum BRC Meer kinderen, jongeren en

√

√

√

√

√

√

√

√

√

√

volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur (ook kwetsbare groepen en mensen die achterblijven in sport-, beweeg- en cultuurdeelname) Sterke aanbieders in sport, bewegen

√

√

en cultuur waarbij kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid geregeld is Een sterke verbinding tussen sport,

√

√

√

√

√

√

bewegen en cultuur met andere domeinen en programma’s (onderwijs, gezondheid, zorg, welzijn en sociale zaken/armoede en schulden)

68

Ondertekening Aldus vastgesteld in het college van B&W op 12 september 2023, Namens het college,

Wethouder F.N. Dillerop

69

14. Bijlage 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Infographic Maatschappelijke waarde van sport en bewegen Niveau van samenwerken binnen de brede SPUK onderdelen Sport- en Beweegakkoord Overzicht van acties en maatregelen Sport- en Beweegakkoord Plan van aanpak Gezond Gewicht en obesitas Plan van aanpak Valpreventie Opdracht GGD inzake GALA en IZA

70