Bijlage 1. Presentatie Begroting 2026-2027, RIA 27 maart

Begroting 2026-2027 2e Raadsinformatieavond 27 maart 2024

Wat gaan we bespreken? • Samenvatting vorige Raadsinfoavond: • Wat is er aan de hand (vanaf 2026)? • Impact voor de gemeente Mook en Middelaar • Welke mogelijke keuzes zijn er? • Mogelijke scenario’s • Vragen? • Vervolg

Wat is er aan de hand? “het ravijn” Om een stabielere financiering te realiseren en de autonomie te vergroten, is een financieringssystematiek uitgewerkt, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen belastinggebied wordt betrokken. Normeringssystematiek 

Oude systematiek “trap op, trap af” in overeenstemming met ontwikkeling financiën van het Rijk



Voorstel: indexering voortaan op basis van nominaal Bruto Binnenlands Product:  Loon/prijsontwikkelingen: prijspeil Centraal Economisch Plan lopende jaar  Volumeontwikkelingen: gemiddelde gerealiseerde volumegroei t-9 t/m t-2



VNG: op deze manier onvoldoende om loon-, prijs- en volumeontwikkelingen op te vangen.  Gemiddeld zo’n 8% minder middelen vanaf 2026  Verschilt per gemeente welk aandeel dat is op de totale begroting (varieert tussen 5%-10%)  Maar: groot deel begroting ligt vast, dus aandeel op de vrije ruimte vele malen groter!

Impact Gemeente Mook en Middelaar

• Uitkering gemeentefonds bedraagt in 2025 € 14,2 miljoen en daalt in 2026 naar € 13 miljoen en in 2027 naar € 12,9 miljoen • Percentagegewijs afname van ca 8,5% • Inkomsten uit gemeentefonds bedragen ca 2/3 van totale inkomsten van gemeente!

Draaiknoppen om tekort te mitigeren • Inkomsten verhogen: • Belastingtarieven verhogen voor OZB, forensen, toeristen, honden, • Nieuwe belasting opleggen te weten: parkeer- reclame-, precariobelasting * • Legeskosten verhogen • Uitgaven verlagen (mits wettelijke taken worden uitgevoerd): • Investeringen (gemeentehuis, wegen etc) uitstellen of niet doen, hierdoor lagere afschrijvingskosten • Beleid versoberen of stopzetten • Dienstverleningsniveau verlagen • Efficiënter werken In herinnering in 2021 Zero Based Budgetting traject doorlopen; Het eindrapport ZBB onderscheidt voor 158 taken mogelijke bezuinigingen en belastingverhoging van 10%. De quick wins en potentiële besparingen leiden tot een besparing van ca 300-400k en extra belastinginkomsten van ca 200-250k. De raadsdiscussie heeft destijds niet geleid tot heldere, eenduidige en substantiële richtingen op alle beleidsterreinen.

Mogelijke scenario’s 1.

Niets doen onder aanname kabinet past besluit aan hiermee kans op structureel tekort en interen op reserves met risico op onder toezicht stelling en verlies autonomie.

2.

Geen beleidsaanpassingen maar inkomsten verhogen door OZB en toeristenbelastingen met 40% te verhogen (riool- en reinigingsheffing zijn kostendekkend)

3.

Uitgaven verlagen door specifieke keuzes: a) Beleid stoppen (m.u.v. wettelijke taken) b) Beleid versoberen en dienstverleningsniveau verlagen c) Subsidies verlagen d) Efficiënter werken door uitstroom niet te vervangen en inhuur te verminderen  ambtelijk e) Formatie griffie, wethouders, commissie te reduceren  politiek f) Investeringskredieten kritisch bezien

4.

Uitgaven verlagen door “kaasschaaf” en per programma ca 5%-10% besparingstarget opleggen.

5.

Inzet max 10% vrij besteedbare reserve ter overbrugging van een tijdelijke tekort mits maatregelen in gang zijn gezet voor structureel evenwicht begroting

6.

Combinatie van voorgaande scenario’s.

1e Vingeroefening beoordeling scenario’s • Criteria: toekomstvastheid, financiële impact, uitvoerbaarheid, maatschappelijke impact Scenario Niets doen

Toekomstvastheid

Financiële Impact

Uitvoerbaarheid

Maatschappelijke impact

Afh. ontwikkeling

Belasting verhogen Uitgaven verlagen keuzes

Beoordeling afhankelijk van welke keuze er wordt gemaakt

Kaasschaaf Inzet vrij besteedbare reserve Combinatie voorgaande opties

Beoordeling afhankelijk van welke keuze er wordt gemaakt

Combinatie van opties lijkt het meest voor de hand te liggen Heeft de Raad een voorkeur qua prioritering en/of instelniveau? • Belastingverhoging  minimale variant 0%, maximum variant 20%  keuze om in 1 keer te verhogen of in meerdere jaren • Kaasschaaf per programma  minimaal variant 0%, maximum variant 10% • Inzet vrij besteedbare reserve minimaal 0%, maximaal 10%

Vervolg • Kaderbrief 2025-2028 (richting bepalen qua mogelijke keuzes/scenario’s) • Begroting 2025 (dekkingsplan in begroting). • Indien de raad op voorhand extra informatie nodig heeft of een extra informatieavond wenselijk acht, dan horen wij dit graag. Dan kunnen we dit zo mogelijk organiseren.