2022-04-12 Concept Coalitieakkoord DGP-VVD-PvdA.pdf

C

Coalitieakkoord 2022 – 2026 (concept)

Versie 2: 11-4-2022

Het Coalitieakkoord Door enerzijds te kiezen voor een zo breed mogelijk draagvlak in de raad, moeten anderzijds partijen zich wel kunnen profileren. Daar past geen dichtgetimmerd coalitieakkoord bij. Ook het dualisme komt beter tot zijn recht indien er tijdens de komende raadsperiode keuzes gemaakt kunnen worden zonder dat de uitkomsten daarvan op voorhand vastliggen. Bovendien is het in de huidige omstandigheden in een periode waar de crises zich in een rap tempo opvolgen, onmogelijk om gedetailleerde langetermijnkeuzes te maken. De ingrediënten van een coalitieakkoord zitten in de afzonderlijke verkiezingsprogramma’s. Die programma’s zijn samengevat in de gemeentelijk verkiezingskrant, gerangschikt op thema’s. (Zie bijlage) Tijdens de informatieronde zijn bij partijen de speerpunten opgehaald. Die inventarisatie is weergegeven in onderstaande tabel.in de informatieronde. VVD Speerpunten Sluitende begroting. Gebruik maken van deskundigheid van eigen burgers in plaats van externe inhuur. Jeugdzorg meer preventief organiseren om aanspraak op Jeugdzorg te verminderen Samenwerkingsvormen verdiepen. (Eigen) landelijke netwerk inzetten om meer geld voor gemeenten te krijgen. Bezuinigen in het uiterste geval waarbij eerst de mogelijkheden uit ZBB traject benut moeten worden. Verkeersproblematiek Groesbeek A73: Er moet een definitieve oplossing komen. Rapport afwachten.

In ieder geval géén 5a variant. Daarna invulling spoorzone en eventuele verkoop onder voorwaarden. Molenhoek-zuid bouwen en ook andere locaties in de gemeente

Breekpunten Géén 5a variant (vrijheid van standpunt tijdens behandeling van voorstellen vanuit het college)

PvdA

DGP

Minimabeleid: goed in beeld brengen van de minima en sturen op zelfredzaam Laagdrempeligheid toegang tot zorg, hulp en voorzieningen.

Er moet een oplossing komen voor de verkeersproblematiek Groesbeekseweg en RingbaanHeumensebaan en spoorbruggetje.

Sociale Woningbouw: zorgen voor doorstroming binnen dorpen voor ouderen die kleiner willen wonen. Zelfbewoningsplicht. Eigen inwoners eerst. Duurzaamheid?

Molenhoek-zuid en andere grootschaligere ontwikkelprojecten. Betaalbaar bouwen, meer sociale woningbouw. Betaalbaarheid gaat vóór duurzaamheid Zelfbewoningsplicht Zelfstandige Limburgse gemeente. Samenwerking moet in belang zijn van onze inwoners. Niet meer samenwerken dan nodig is; het moet overzichtelijk en behapbaar zijn.

Participatie onderdeel van alles wat geproduceerd wordt Serviceniveau (op peil houden?) naar de inwoners en vergadercultuur Mind-set binnen gemeentelijke organisatie

Oplossing verkeersproblematiek Betaalbaarheid boven duurzaamheid Voorkeurssamenwerking Noord-Zuid

Een akkoord op hoofdlijnen Het akkoord beschrijft de uitgangspunten voor een op te stellen beleidsprogramma, hierna te noemen Beleidsprogramma 22-26. Het akkoord bevat nadrukkelijk geen nieuw beleid omdat daarvoor de middelen ontbreken. Wat de financiële bijdragen van het Rijk in de toekomst voor onze gemeente gaat betekenen is nog zeer onzeker. Het staande beleid wordt daarom in het op te stellen beleidsprogramma waar nodig geactualiseerd of mogelijk geschrapt. Er is in de afgelopen jaren op veel terreinen beleid ontwikkeld en er zijn veel visies opgesteld. Veel activiteiten uit de vorige programma’s lopen door in de komende raadsperiode. Leidende visies zijn o.a. de diverse structuurvisies, het landschapsontwikkelingsplan en de toekomstvisie MM2030. Actualisatie daarvan gebeurt door het opstellen van een omgevingsvisie die in het kader van de nieuwe omgevingswet verplicht is. De omgevingswet gaat in op 1 januari 2023. Daartoe moet de gemeente een omgevingsplan opstellen waarin de bestaande bestemmings- en beheersplannen worden opgenomen. Ook andere visies zoals binnen het sociaal domein en de onlangs vastgestelde energie- en warmtevisie zullen in de komende jaren nog richtinggevend zijn voor het te voeren beleid. Voortschrijdend inzicht kan leiden tot aanpassing van deze visies.

Daarnaast heeft de gemeente een groot aantal beheersplannen waarvan de meeste iedere vier jaar geactualiseerd moeten worden. In 2021 is er in opdracht van de gemeenteraad een ZBB (Zero-Based-Budget) traject doorlopen. In dit traject werd de gehele financiële positie van de gemeente doorgelicht om beleidskeuzes te kunnen maken die zouden leiden tot minder structurele uitgaven voor de gemeente. Daarbij werd Mook en Middelaar vergeleken met een aantal andere (vergelijkbare) gemeenten. De uitkomst van dat traject leidde tot een conclusie van BMC (de opstellers van het document): “Een kale kip kun je niet plukken” Daarmee aangevend dat onze gemeente al op het minimum uitgavenniveau zit op het overgrote deel van de beleidsterreinen. Er zijn door het college toen wel voorstellen voor mogelijke bezuinigingen gedaan die uiteindelijk ook zouden kunnen leiden tot een verschraling van het voorzieningen-niveau. Aangezien, zoals dat voor bijna alle gemeenten geldt, er sprake is van een structureel tekort op onze inkomsten door achterblijvende financiering vanuit het Rijk, zal het in de komende jaren niet mogelijk zijn om nieuw beleid te ontwikkelen. Er is wel een herijking van het gemeentefonds in de maak, maar de invoering daarvan wordt weer uitgesteld. Deze herijking zou volgens de eerste berekening structureel gunstig uitpakken voor onze gemeente. Zeker is dat echter niet.

Het op te stellen coalitieakkoord zal daarom beleidsarm zijn en zullen we creatief met onze middelen moeten omgaan. Update herziening uitkering gemeentefonds Betreft een indicatie. Bedragen fluctueren sterk per jaar. Leidend is de informatie en de laatste stand van zaken conform de diverse circulaires uitkeringen gemeentefonds. Bedragen per inwoner in € Omschrijving Accres Opschalingskorting Energietoeslag (INC) Totaal per inwoner

Bedrag 2022 0 0 18 18

Bedrag 2023 38 18

Bedrag 2024 69 24

Bedrag 2025 79 30

Bedrag 2026 37 0

56

93

109

37

Hogere UG CBS: 7.985 inwoners

€ 144k

€ 447k

€ 743k

€ 870k

€ 295k

Het coalitieakkoord zou er dan als volgt uit kunnen komen te zien. Onderwerp Financiën

Meerjarig sluitende begroting

Nieuw beleid alleen met dekking vanuit begroting. Financiële tekorten

Bedrijfsvoering

Toelichting Structurele uitgaven moeten uit structurele middelen gedekt worden en niet door onttrekking uit de reserves gefinancierd worden. De belastingtarieven stijgen in deze periode met maximaal de inflatiecorrectie, om daarmee onze inwoners stabiliteit in de gemeentelijke lasten te geven. Er kan alleen maar sprake zijn van nieuw beleid (waarvoor extra middelen nodig zijn) indien de begroting dit toelaat. Dit kan door oud beleid te schrappen, door herschikking van middelen binnen het programma of externe financiering (subsidies). Indien de rijksbijdragen vanuit het gemeentefonds ontoereikend blijven, zullen eerst die mogelijkheden vanuit het ZBB-traject benut worden die niet direct leiden tot verschraling van onze dienstverlening. Omdat verder interen op onze reserves geen optie is zullen slechts in het uiterste geval de overige mogelijkheden vanuit het ZBB-traject ingezet worden. Subsidies aan verenigingen e.d. worden vooralsnog ontzien, wel zal er kritisch naar de bestaande subsidies met betrekking tot noodzaak en wenselijkheid gekeken worden. Mook en Middelaar moet efficiënt omgaan met de ter beschikking staande middelen. We zitten in een tijd waar de arbeidsmarkt schaars is. Daarom moet voor de Zomerrapportage 2022 de knelpunten met oplossingsrichtingen in beeld gebracht zijn.

Flankerend beleid/actie

We zullen via onze politieke kanalen blijven ijveren voor meer budget voor onze gemeente.

Onderwerp Sociaal Domein

Preventie ter bevordering gezondheid inwoners Preventie ter voorkoming van (extra) uitgaven op lange termijn

Toelichting Vroegtijdige signalering en het inzetten van adequate maatregelen moeten leiden tot minder aanspraken op jeugdzorg en andere voorzieningen die bekostigd worden uit de algemene middelen. Armoede moet voorkomen worden, inwoners moeten zoveel mogelijk zelfstandig kunnen blijven participeren in de samenleving. Om grip op de situatie krijgen is het van belang grip te krijgen op de zorgvraag en de kosten.

Flankerend beleid/actie

Voor jeugd en jongeren willen we een veilige omgeving waarin zij zich mogen ontwikkelen tot verstandige en zelfstandige burgers. Hiervoor zetten we in op ondersteuning jonge ouders (preventie en vroegsignalering is beter voor het kind en brengt minder kosten met zich mee). Voor de jeugd stimuleren we de samenwerking tussen scholen, (jeugd)verenigingen, gemeente en hulpverleners.

Wonen

Mobiliteit

Onze inwoners moeten kunnen blijven wonen in onze gemeente. Naast Molenhoek-Zuid moeten ook andere kernen potentiële locaties ontwikkeld worden. Duurzame oplossingen voor grote verkeersvraagstukken.

Wij zien het als een inspanningsverplichting dat alle inwoners mogen rekenen op ondersteuning tot minimaal het huidige niveau, waarbij kinderen krijgen wat eigenlijk gewoon en normaal is; iedereen zichzelf een uitstapje kan permitteren; iedereen waar nodig een beroep kan doen op de voedselbank, enzovoort. Er moeten meer woningen gerealiseerd worden die financieel bereikbaar zijn voor alle doelgroepen van inwoners die op zoek zijn naar een huis. Het duurzamer (boven de BENG-norm) maken van nieuwbouwwoningen mag niet leiden tot een kostenverhoging waardoor er voor starters geen betaalbare woningen beschikbaar komen.

Met het gereedkomen van de elektrificatie van het spoor, de aanleg van een fietsbruggetje in Molenhoek moet er een oplossing komen voor de overlast van de verkeersafwikkeling naar de A73 op de Heumensebaan, Ringbaan en Groesbeekseweg. Het in gang gezette participatietraject voor de Ecozone moet de bouwstenen leveren voor een gedragen oplossing. Waarbij de fracties de ruimte hebben hun eigen afwegingen te maken.

Wij gaan het huidige woonbeleid tegen het licht houden en aanscherpen, bijvoorbeeld door onderzoek naar zelfbewoningsplicht, waardoor meer woningen beschikbaar kunnen komen voor onze eigen inwoners

Er wordt uitvoering gegeven aan het mobiliteitsplan inclusief de verkeersproblematiek Heumensebaan, Ringbaan en Groesbeekseweg.

Onderwerp Regionale samenwer king

Inwonersparticipatie en dienstverle ning

De noord-zuid discussie is geen issue voor onze gemeente en herindeling is niet aan de orde.

Inwoners tijdig betrekken bij veranderingen in hun leefomgeving

Toelichting Er wordt samengewerkt met gemeentes en in regio’s op onderwerpen die voor onze gemeente (inwoners en ondernemers) van belang zijn en meerwaarde hebben. Daartoe toont de gemeente zich een betrouwbare samenwerkingspartner op basis van halen en brengen. We moeten kritisch zijn op de onderwerpen waarop samengewerkt wordt. We werken niet samen omwille van het samenwerken, maar zijn wel loyaal aan en solidair met onze partners. We moeten ook kritisch zijn op het outsourcen van werk.

Flankerend beleid/actie

In de discussie rond inwonerparticipatie wordt ook vaak de inzet van deskundigheid vanuit de bevolking genoemd. Er zijn veel onderwerpen waarop dit heel goed mogelijk is. Bij het inzetten van deskundigheid vanuit de bevolking voor gemeentelijke vraagstukken moet kritisch bezien worden of er ook persoonlijke, mogelijk commerciële belangen een rol spelen. Belangenverstrengeling moet ook op dit punt voorkomen worden. Adviesorganen moeten onafhankelijk zijn en adviseren. Participatie vraagt ook om een ander denken bij ambtenaren en bestuurders. Bij het opstellen van een nieuw reglement van Orde van de Gemeenteraad zal uitdrukkelijk inwonerparticipatie moeten worden ingebed.

Inwonerparticipatie is geen doel maar een middel om de inwoners meer te betrekken bij de politiek en veranderingen in hun eigen leefomgeving. In de nieuwe omgevingswet is het betrekken van inwoners een nadrukkelijk issue. Het is goed om in dat kader inwonerparticipatie opnieuw te bezien. Het huidige beleid wordt kritisch bezien en na overleg met diverse belangengroeperingen bijgesteld.

Sport, jeugd en vereniging en Natuur en woonomge ving

Binnen de gemeente zijn er ruime sportmogelijkheden. Dit is belangrijk voor de fysieke en sociale ontwikkeling. Met name voor onze jeugd willen we dit stimuleren en faciliteren. We ondersteunen waar mogelijk deze verenigingen.

Energietra nsitie, klimaat en milieu

Maak t.a.v. de energietransitie een planning tot 2030 zodat jaarlijks de doelstellingen geëvalueerd kunnen worden. Gemeentelijk maatschappelijk vastgoed zoveel als mogelijk voorzien van zonnepanelen.

De aandacht voor onze inwoners gaat hand in hand met aandacht voor de leefomgeving, natuur, milieu en duurzaamheid. Zorg voor de natuur, minder afval, alternatieve vormen van energieopwekking, energiebesparing, enzovoorts zijn uitingen daarvan. Duurzaam leven dient voor alle inwoners betaalbaar te zijn. We willen bewoners belonen en stimuleren voor het behoud van onze leefomgeving. De gemeente heeft hierin een voorbeeldfunctie.

Onderwerp Toerisme en recreatie

Toelichting Toerisme speelt een grote rol in de lokale economie. We willen het toerisme in onze gemeente bevorderen en kwalitatief op een hoger niveau brengen. We hebben het geluk van een mooie natuur die zich op velerlei wijzen manifesteert: bos, heide, struinpaden langs de Maas, weide en water. Bewoners en ondernemers hebben hierin een gemeenschappelijk belang. Dit krijgt bijvoorbeeld vorm in Proef Plasmolen. Gezamenlijk komen inwoners en ondernemers tot een breed gedragen resultaat met respect voor elkaars belangen. We moeten de meekoppelkansen die er zijn binnen de uitvoering/realisatie van de Lob van Gennep benutten.

Kunst, cultuur en monument en

In onze gemeente spelen kunst en cultuur een belangrijke rol; er zijn veel initiatieven. Deze organisaties zijn van belang voor leefbaarheid. Wij ondersteunen waar mogelijk deze initiatieven.

Flankerend beleid/actie

Beleidsprogramma 22-26 Een nieuwe ploeg zal zich moeten inwerken. Een onderdeel daarvan is het zich eigen maken van het coalitie-programma en de implementatie in het gemeentelijk beleid. In tegenstelling tot wat tot nog toe gebruikelijk was, stellen wij voor om het opstellen van een coalitieprogramma (niet het coalitieakkoord) en collegeprogramma samen te laten vallen. Er is in deze opzet gekozen voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen die de kaders bevat voor het beleidsprogramma. Het programma krijgt de naam: Beleidsprogramma 22-26 met een nog nader te bepalen subtitel Als de aspirant-wethouders samen met de fractievoorzitters het Beleidsprogramma 22-26 opstellen, ontstaat er enerzijds synergie en commitment en anderzijds raken zij ook vertrouwd met de materie. Het beleidsprogramma beschrijft de onderwerpen, met een denkrichting, die in de komende vier jaar aan bod komen. Daar hoort ook een kostenplaatje bij. Het gaat hierbij nadrukkelijk om denkrichtingen die in de komende jaren moeten worden omgezet in beleid. D e aspirant wethouders en fractievoorzitters worden daarbij ondersteund door de ambtelijke organisatie. Dit programma wordt onderdeel van de Zomerrapportage die door de raad wordt vastgesteld in op 15 juli 2022. Deze werkwijze levert tijdswinst op voor het opstellen van zowel de zomerrapportage als de begroting 2023 – 2026.

Vooruitlopend op de besluitvorming hierover is de gemeentesecretaris gevraagd om een werkbaar voorstel te doen voor de uitvoering. Het nieuwe college is verantwoordelijk voor het opstellen van het beleidsprogramma 22-26.

Het proces De formatieperiode kan kort zijn. De wethouders: Ton Herings(DGP), Frank Dillerop (PvdA) en Holger Rodoe (VVD) zijn inmiddels bekend. De fractievoorzitters zijn Cornelieke van de Bergh (VVD), Fred Baars (DGP) en Ton Broekmans (PvdA). Het nieuwe college zal zich vertrouwd moeten maken met de werkwijzen en procedures die in de gemeente gehanteerd worden. Daartoe is een overdrach tsdocument opgesteld met nuttige informatie die de wethouders op weg moeten helpen. (gemeentesecretaris) Er is inmiddels ook een eerste indicatie van de portefeuilleverdeling gemaakt. Voor de nieuw te benoemen wethouders zal een integriteitsonderzoek plaatsvinden. Daarna kan de benoeming plaatsvinden. Dat proces wordt vanuit het gemeentehuis begeleid.

Planning week 15

Datum 12 april 2022

Onderwerp Vaststellen Coalitieakkoord

Acties Locatie ‘t Zwaantje Vergadermoment vanaf 16:30 – 21:00 Programma: 16:30 -18:00 Bespreken en vaststellen coalitieakkoord 18:00 - 19:30 Eenvoudige maaltijd voorafgegaan door een aperitief 19:30 – 21:30 Werken aan een coalitie Verwachtingen, uitdagingen en bedreigingen 21:30 afsluitend drankje aan de bar

Wie Geertjan Wienhoven (technisch voorzitter) DGP: Fred Baars en Ton Herings VVD: Cornelieke van den Bergh en Holger Rodoe PvdA: Ton Broekmans en Frank Dillerop

16

20 april 16:00 u Heikant

Ondertekening coalitieakkoord

Persmoment: Geertjan Wienhoven en Annemie Otten Fractievoorzitters zitten achter de tafel voor ondertekening en vragen te beantwoorden.

Ton Herings, Cornelieke van den Bergh en Ton Broekmans

20:00 u raadzaal

Start opstellen beleidsprogramma 22 – 26

Introductie en vervolgacties in overleg met gemeentesecretaris

gemeentesecretaris de fractievoorzitters en wethouders

Datum tijd??

Start werkgroep “Het nieuwe vergaderen van de gemeenteraad” met ondersteuning van de Griffie.

Ton Herings overlegt (aftrap) met Griffier Afgevaardigden vanuit de Raad

VVD: Cornelieke van den Bergh, PvdA: Ton Broekmans, DGP: Luc van der Linden en GL: Hanneke Roozendaal

28 april 2022

Aanleveren documenten raadsvergadering t.b.v. installatie nieuwe college

Besluiten voorbereiden

Griffier, (Gemeentesecretaris) en Burgemeester

12 mei 2022

Raadsvergadering: Installatie nieuw college Besluit ontheffing voor Holger Rodoe als niet ingezetene van Mook en Middelaar

Besluiten voorbereiden

Griffier en Burgemeester

20 juni 2022

Aanleveren stukken voor de raad: Zomerrapportage met Beleidsprogramma 22 - 26 Nieuwe Reglement van Orde van de gemeenteraad

17

18 19

26

College B&W

Griffier

week 28

Datum 14 juli 2022

Onderwerp Zomerrapportage inclusief beleidsprogramma Nieuw Reglement van Orde van de gemeenteraad

Acties

Wie Gemeenteraad

Bijlage partijprogramma’s