Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort

RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad

Zaaknummer

219025

Datum Raadsvergadering

25 september 2023

Onderwerp

Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort

Datum commissievergadering

11 september2023

Portefeuillehouder

Wethouder C.L. Jonkers

Raadscommissie

Ruimte

Voorstel 1. Het Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort vast te stellen en 2. De Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Montfoort vast te stellen Kernboodschap Met dit raadsvoorstei formuieert de gemeente Montfoort ten eerste haar visie op de huisvesting van specifiek de doelgroep woonwagenbewoners. Verder geeft de gemeente Montfoort met dit nieuwe woonwagen- en standplaatsenbeleid invulling aan de zorgplicht voor de huisvesting van ¡nwoners, waaronder woonwagenbewoners. Met dit voorgestelde beleid geeft de gemeente Montfoort daarnaast ruimte aan de woonwagencultuur en voorziet de gemeente in woonwagenstandplaatsen voor deze doelgroep. De toewijzingsverordening geeft ten slotte praktische spelregels voor de ¡nschrijving bij, toewijzing en verdeling van de bestaande en nieuw te ontwikkelen woonwagenstandplaatsen in de gemeente Montfoort. Bijlage(n) Bijlage 1:

Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort

Bijlage 2

Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Montfoort

Aanleiding Er heerst krapte op de woningmarkt in Nederland en ook in de gemeente Montfoort. Die krapte geldt ook voor woonwagens en standplaatsen voor woonwagenbewoners. ln 1999 ¡s de Woonwagenwet ingetrokken, werd het woonwagenbeleid gedecentraliseerd en was het concrete resultaat hiervan dat er steeds minder standplaatsen voor woonwagens kwamen. Dit beleid was niet in overeenstemming met de rechten van de mens. ln 2014 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens namelijk dat de eigen cultuur van woonwagenbewoners gerespecteerd moet worden en dat overheden verplicht zijn om die levensstijl te faciliteren. Ook het Nederlandse College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman oordeelden dienovereenkomstig. Deze uitspraken leidden ertoe dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) in 2018 een nieuw beleidskader voor gemeenten lanceerde over hetwaarborgen van de culturele identiteit van woonwagenbewoners, getiteld Beleidskader gemeentelijk woonwagen en standplaatsenbeleid. Dit beleidskader gaf en geeft gemeenten handvatten om lokaal c.q. regionaal beleid te maken.

Gemeente Montfoort l Kasteetpten 5 l 3I17JG Montfoort Postbus 1 l 3417 ZG Moritfoort l T 031.8-476400 l Lnfo@montfoort.nl

www.montfoort.nl

Gemeente Montfoort

Met dit raadsvoorstel formuleren we de gemeentelijke visie op woonwagen- en standplaatsen en werken we deze tevens een slag concreter uit. Samen vormt dit het Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort. Dit beleid is een aanvulling en actualisering op het woonwagenbeleid dat reeds in onze Woonvisie 2019-2030 is vastgelegd en sluit aan bij bovengenoemde juridische uitspraken en het beleidskader van het Rijk. Met dit woonwagen- en standplaatsenbeleid en de toewijzingsverordening formuleert de Raad een heldere visie, duidelijke kaders en toewijzingsregels voor woonwagenstandplaatsen en de toewijzing ervan in de gemeente Montfoort. Gewenst resultaat Het voorliggende woonwagen- en standplaatsenbeleid heeft als beoogd resu!taat om de visie van de gemeente Montfoort op de huisvesting van specifiek de doelgroep woonwagenbewoners te formuleren. Deze visie wordt aangevuld met uitgangspunten die tezamen het kader vormen voor de vertaling van woonwagen- en standplaatsbeleid naar concrete uitvoering binnen de gemeente (m.n. in woningbouwprojecten). Om die vertaling goed en praktisch te maken, zijn een aantal van de uitgangspunten ten slotte nader uitgewerkt. De Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Montfoort heeft als doel om duidetijkheid te geven aan geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats welke regels gelden voor de inschrijving en toewijzing.

Argumenten / Toelichting Argument bij beslispunt 1: De krapte op de woningmarkt geldt ook voor de doelgroep woonwagenbewoners. De gemeente Montfoort werkt in dit woonwagen- en standplaatsenbeleid haar visie uit op de huisvesting van deze doelgroep en daarmee hoe zij om wil gaan met de woningbehoefte van deze specifieke doelgroep. De vaststelling van dit beleid maakt duidelijk wat deze visie is, welke uitgangspunten daarbij horen en hoe de gemeente deze uit wil werken naar de praktijk. Dit alles biedt duidelijkheid aan de doelgroep zelf en alle andere inwoners en betrokkenen (bijvoorbeeld ontwikkelaars in woningbouwprojecten). Argument bij beslispunt 2: De vraag naar woningen is groter dan het aanbod en zorgt voor de eerder genoemde krapte. Dit geldt ook voor het specifieke woonproduct woonwagenstandplaatsen. Heldere regels hoe we de dit woonproduct in de gemeente Montfoort willen gaan verdelen is daarom van groot belang. Te meer omdat de toewijzing recht moet doen aan de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Die identiteit onderschrijven we en borgen we als gemeente Montfoort met de vaststelling van de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen. Deze formuleert heldere spelregels over wie zich kan inschrijven en hoe we woonwagenstandplaatsen in de gemeente Montfoort verdelen.

Kanttekeningen en alternatieven Kanttekening / alternatief bij beslispunt 1 Het alternatief voor het voorgestelde woonwagen- en standplaatsenbeleid is om enkel de woonvisie als kaderstellend document te hanteren voor de visie op woonwagen- en standplaatsenbeleid. De woonvisie is summier op dit onderwerp en herbergt het risico te weinig richtinggevend te zijn voor de vertaling naar de praktijk (bijvoorbeeld naar woningbouwprojecten). Het voorgestelde beleid geeft deze richting veel meer en daarmee duidelijkheid. In het voorliggende beleid wordt de keuze verder gemaakt voor de toevoeging van vier huurwoonwagens en huurstandplaatsen. Deze keuze sluit aan bij de wens vanuit de raad om aan te sluiten bij het landelijk

Gemeente Montfoort Ksteeip1eLn 5 l 341]JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l nfo@montfoort,nL

www.montfoort.nt

gemiddelde bij standplaatsen (1,2 plaatsen per 1000 woningen) en bij de wens om grond voor deze vier plaatsen exclusief te verkopen aan woningbouwcorporatie Cazas die de woningen zo kan bouwen, beheren en verhuren volgens de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen.1 Kanttekening / alternatief bij beslispunt 2 Een alternatief voor de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen lijkt er niet te zijn aangezien de toewijzing recht moet doen aan de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Met de voorgestelde toewijzingsverordening hanteert de gemeente Montfoort bepalingen die betrekking hebben op de inschrijvïng en toewijzing van woonwagenstandplaatsen waarmee we die culturele identiteit willen borgen. Door dit niet te doen, handelt de gemeente niet in lijn met eerdere juridische uitspraken en is dit daarom geen alternatief. Een verdeling van het schaarse woonproduct woonwagenstandplaats zal betekenen dat sommige geïnteresseerden niet kunnen worden bediend en anderen wel. Dit kan leiden tot discussie, is een risico, maar tegelijkertijd biedt een democratisch vastgestelde toewijzingsverordening met heldere toewijzingsregels wel de juiste basis voor verdeling en toewijzing van een woonwagenstandplaats. Financiën Het voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeentebegroting.

Wel vraagt de uitvoering inzet van de organisatie (projectleiding woningbouw en toewijzing woonwagenstandplaatsen). Die inzet zal naar verwachting beperkt blijven en passen binnen de beschikbare ambtelijke capaciteit. Planning en aanpak Na vaststelling van het woonwagen- en standplaatsenbeleid zal dit beleid een aanvulling zijn op het beleid voor woonwagenbewoners zoals geformuleerd in de gemeentelijke Woonvisie 2019-2030. Het beleid zal met name dienst kunnen doen bij de vertaling van woonwagen- en standplaatsbeleid naar de praktijk (m.n. woningbouwprojecten). Met de toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen wijkt de gemeente Montfoort af van de Huisvestingsverordening regio Utrecht 2023, gemeente Montfoort voor enkel de bepalingen die betrekking hebben op de inschrijving en toewijzing van woonwagenstandpiaatsen. Hïervoor hanteert de gemeente eigen afwijkende inschrijvings- en toewijzingsregels. Communicatie / Participatie Er heeft een inventarisatie plaatsgevonden van geïnteresseerden in een woonwagenstandplaats om ons als gemeente een goed beeld te kunnen vormen van de omvang van de doelgroep en hun woonwensen. Op basis van een historische lijst van geïnteresseerden en een actualisering van die lijst in 2021, zijn personen op deze lijst actief benaderd voor deze inventarisatie.

Zo ook zijn via algemene publiekscommunicatie (Gemeentenieuws Montfoort) andere, potentieel geïnteresseerden benaderd. De inventarisatie vond plaats in de vorm van persoonlijke, fysieke gesprekken met mensen die nu in een woonwagen wonen, maar ook met de mensen die vroeger in een woonwagen woonden en graag weer in

Deze wens vanuit de raad is verwoord in motie rnet onderwerp Agendapunt Raadsvoorstel Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort d.d. 3juli 2023

Gemeente Montfoort l Kasteelptein 5 l 3417jG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l info@montfoort.nt

www.montfoort.nl

.

emeente Montfoort

een woonwagen willen wonen. De gesprekken waren met (voormalige) woonwagenbewoners uit MontfoortLinschoten. Het gekozen model toewijzingsverordening en de daarin opgenomen regels zorgen voor een specifieke groep potentiële inschrijvers voor de wachtlijst. Niet alle geïnteresseerden die zich gemeld hebben, zullen voldoen aan inschrijfvoorwaarden. Die feitelijke toets kan pas verricht worden op het moment dat de toewijzingsverordening in werking treedt, de standplaatszoekende zich inschrijft en het college van B&W op basis van de inschrijving, de onderliggende bewijsstukken en de geldende voorwaarden controleert en bepaalt of de inschrijver op de wachtlijst wordt geplaatst. De gemeente zal vervolgens periodiek en op basis van een momentopname kunnen zien hoe de wachtlijst is en in hoeverre de op de wachtlijst geplaatste standplaatszoekenden in redelijke mate zicht hebben dan wel moeten krijgen op een eigen standplaats. De wachtlijst is daarmee een instrument dat een reëel inzicht biedt op de gemeentelijke behoefte aan standplaatsen en woonwagens en kan de leidraad vormen voor toekomstig nieuw of aangepast beleid en uitvoering Het beleid voorziet in monitoring en evaluatie van het beleid. De gemeente betrekt hierbij uitdrukkelijk de woningcorporatie.

Relatie met duurzaamheid / Maatschappelijk verantwoord ondernemen Voor alle nieuwbouw in Nederland geldt dat deze vanaf 1 juli 201 8 in principe gasloos moet zijn (Wet VET). Daarnaast gelden er steeds strengere eisen voor bijna energieneutraie gebouwen (BENG). Woonwagens en standplaatsen zijn daar niet van uitgesloten. Om die reden is deze eis ook één van de uitgangspunten die in dit beleidsplan staat geformuleerd. Toets inclusiviteit Met dit voorstel geven we invulling aan het respecteren en waarborgen van de culturele identiteit van woonwagenbewoners. Verder houden wij bij toekomstige nieuwe woonwagenlocaties rekening met de locatie. Niet ¡n het buitengebied, maar als onderdeel van een (nieuwbouw-)wijk. Een inclusieve woonomgeving maar met een eigen woonvorm.

Montfoort, 22-08-2023

.-_.,

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN MONTFOORT, de secretaris, de burgemeester,

/

J

./

.

,/

/

mr. P.J. vanHartskame Jong

Gemeente Montfoort l Kastee[plein 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l info@montfoort.n[

wwwmontfoort.nl

RAADSBESLUIT ln de openbare vergadering van

heeft de gemeenteraad besloten•

1. Het Woonwagen- en standplaatsenbeleid gemeente Montfoort vast te stellen en 2. De Toewijzingsverordening woonwagenstandplaatsen gemeente Montfoort vast te stellen

de griffier,

de voorzitter,

mr. S.G. Meijer

mr. P.J. van Hartskamp-de Jong

Gemeente Montfoort l Kastee[pein 5 l 3417 JG Montfooít Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l nfo@montfoort.nt

www.montfoort.n[