Raadsvoorstel Vaststellen regioplan Beschermd Wonen U16 2023-2028.pdf

RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad

Zaaknummer

131143

Datum Raadsvergadering

20-03-2023

Onderwerp

Vastellen regioplan Beschermd Wonen U16 2023-2028

Datum commissievergadering

07-03-2023

Portefeuillehouder

WethouderA.P.M. van de POII

Raadscommissie Voorstel De raad wordt voorgesteid het regioplan Beschermd Wonen U16 2023-2028 vastte stellen. Kernboodschap Het Regioplan bevat kaders voor de 16 Utrechtse gemeenten (U16) om samen te biijven werken aan de ambitie zoals geformuleerd in de Regionale koers maatschappelijke opvang en beschermd wonen. ln dit Regioplan maken de U16 afspraken over de verdeling van de financiële middelen en concretiseren we de rollen en taken in de samenwerking, met betrekking tot Beschermd Wonen. Deze transitie naar zorg dicht bij cliënten vraagt om meerjarige samenwerking tussen de U16-gemeenten. Door de invoering van het woonplaatsbeginsel en het objectieve verdeelmodel vanaf 2024 verschuiven taken, verantwoordelijkheden en financiëie middelen van de gastheergemeente Utrecht naar alle 16 gemeenten Gemeenten hebben volgens de landelijke Norm voor Opdrachtgeverschap Beschermd Wonen de verplichting om de samenwerking en financiële kaders voor de komende jaren vast te leggen Bijlage(n) 1. Regioplan Beschermd Wonen U16 2023-2028

Aanleiding Het Rijk wil gemeenten beter in staat stellen om de zorg dichter bij de mensen te organiseren. Veel inwoners met psychische problematiek geven aan dat zii het Iiefst in hun eigen omgeving werken aan hun herstel. Daarom organiseren we als gemeenten de zorg en begeleiding voor deze kwetsbare inwoners bij voorkeur zo lokaal mogelijk, dichtbij huis. Dit draagt bij aan hun herstel en vergroot hun mogelijkheden om mee te doen. Het advies van de commissie Dannenberg uit 201 5 (zie hiervoor het Regioplan) is hierbij leidend. Op basis van ditadvies hebben de U16 (inclusiefde aanbieders en woningbouwcorporaties) in 2017 de regionale koers beschermd wonen ondertekend. Het bijgevoegde Regioplan U16 Beschermd Wonen 2023-2028 is de volgende stap in de doordecentralisatie van Beschermd Wonen en bevat de afspraken over de inhoudelijke en financiële samenwerking rond Beschermd Wonen.

Gemeente Montfoort l KasteeLpLein 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l info@montfoort.nL

www.montfoort.nl

Gewenst resultaat ln het regioplan BW U16 2023-2028 bereiden we ons als regio en als U16 voor op de door het rijk verplicht gestelde doordecentralisatie, door afspraken te maken over financiële solidariteit, hoe om te gaan met risicos en overschotten en tekorten zoveel mogelijk te voorkomen. Uiteraard staan behoud van continuïteit en kwaliteit van zorg voor mensen in de U16 voorop. Om dit te bereiken zullen de U16, en op regionaal niveau de regio Utrecht West, voorzieningen gezamenlijk blijven financieren en daarnaast zo veel mogelijk ruimte maken voor lokale ontwikkeling. Argumenten / Toelichting 1. Dit is een volgende stap in de opgave van de doordecentralisatie BW Het betreft de uitwerking van de verdere transitie BW en de beweging naar zelfstandig wonen met begeleiding, een proces dat zich landelijk, en binnen U16 sinds 2017 ontwikkelt met de uitwerking van de vastgestelde Regionale koers Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Volgens de landelijke Norm van Opdrachtgeverschap Beschermd Wonen hebben we als gemeenten ¡n de U16 de verplichting onze samenwerking en de financiële kaders voor de komende jaren vast te leggen. 2. De achterliggende reden van de doordecentralisatie is het aanjagen van een inhoudelijke beweging.

Dit is een beweging waarbij de cliënten minder lang en minder vaak in instellingen verblijven en vaker in hun eigen huis of andere woonplek in de wijk wonen. Om dat mogelijk te maken is lokale sturing en aansluiting bij de lokale situatie belangrijk. Doordat de gemeenten per 2024 hiervoor een eigen budget krijgen, wordt dat makkelijker. 3. ln het regioplan staan de kaders waarbinnen we in U-16 verband samen blijven werken aan de transformatie en transitie van Beschermd Wonen. Deze kaders bestaan uit afspraken over de financiën (zie punt 5 en de paragraaf financiën hieronder) en over de governance-structuur. Ook de wijze van evalueren staat benoemd. 4.

De regiogemeenten zijn vanaf 1 januari 2024 verantwoordelijk voor hun eigen inwoners die een beschermd woon voorziening nodig hebben. Het gaat daarbij alleen om nieuwe cliënten. De cliënten die al voor 2024 in een beschermde woonvorm verbleven, blijven de financiële verantwoordelijkheid van de centrumgemeente, in ¡eder geval tot het einde van hun ¡ndicatie. De verschuiving van de budgetten van de centrumgemeente naar de lokale gemeenten gaat stapsgewijs en over een periode van 7 jaar. Op dit moment heeft de centrumgemeente Utrecht namens de 16 gemeenten contracten afgesloten met aanbieders voor het bieden van beschermd thuis, beschermd verblijf en bovenregionaal beschermd wonen. 5. Conform dit Regioplan verzoeken de 16 gemeenten aan Utrecht om ook in 2024 namens hen op te treden als gastheergemeente. Hierdoor blijft gemeente Utrecht vanaf 2024 als gastheergemeente verantwoordelijk voor het uitvoeren van de taken rondom Beschermd Wonen. Dit betekent concreet dat de raad door vaststelling van dit regioplan akkoord gaat met de overheveling van het eigen BW-budget aan de gemeente Utrecht vanaf 2024. Met de financiële afspraken kunnen we zorgcontinuïteit bieden aan onze inwoners en zijn we betrouwbare opdrachtgever richtïng de aanbieders doordat we uit blijven gaan van de huidige inkoopcontracten. De contracten kunnen verlengd worden tot en met 2028.

De gemeente Montfoort verleent mandaat aan de gemeente

Gemeente Montfoort l KasteeLpien 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l tnfo@montfoort.n

www.montfoort.nt

Utrecht voor hun kassiersfunctie. Financiële reserves worden verdeeld onder de 16 gemeenten die nu vallen onder het gastheerschap van gemeente Utrecht. ln de contracten hebben we geborgd dat op termijn de contracten overgenomen kunnen worden door lokale gemeenten/Wmo-regio. Ook kunnen we met de financiële afspraken de beweging naar meer ambulante begeleiding met onze aanbieders gaan maken en inzetten op herstel en voorkomen vanuit de financiële ruimte de we ontvangen voor lokaal maatwerk.

6. Het is belangrijk dat voorzieningen beschikbaar blijven voor alle inwoners uit de U16 die dit nodig hebben. Daarom is het belangrijk om de afspraken te maken over de samenwerking tot en met 2028. Hierbij is wel afgesproken dat er tussentijds geëvalueerd wordt om te bezien of deze afspraken bijgesteld moeten worden

7. Er is gekozen voor een lichtere overleg- en besluitstructuur Dit betekent dat het zwaartepunt van de bestuurlijke samenwerking ligt bij de wethouders (in het Regionaal Bestuurlijk Overleg) en dat de besluitvorming primair ligt bij de afzonderlijke colleges en gemeenteraden van de gemeenten.

Kanttekeningen en alternatieven Er is een aantal maatschappelijke ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de doordecentralisatie van beschermd wonen, zoals de woningnood en de krapte op de arbeidsmarkt. Door de huidige situatie op belangrijke onderdelen zoals de zorginkoop voor te zetten, en gezamenlijk te sturen op het zorglandschap, beogen we deze risicos te beperken. Met de kennis van nu lijken dit de beste afspraken en houden we hiermee zicht op de ontwikkelingen. Financiën Met de geplande invoering van het woonplaatsbeginsel in 2024 worden gemeenten inhoudelijk en financieel verantwoordelijk voor nieuwe clïënten. Elke gemeente ontvangt op basis van een objectief verdeelmodel het budget om zorg en ondersteuning te realiseren. Dit is in Montfoort en Linschoten gebaseerd op 5 inwoners die naar verwachting gebruik zullen gaan maken van BW. De gemeente Utrecht blijft het budget voor bestaande cliënten ontvangen. De huidige aanbesteding loopt door en daardoor blijven de kosten in feite hetzelfde als de voorgaande jaren. Vooralsnog blijven iederjaar reserves over. Deze afspraken gelden alleen ten behoeve van de doordecentralisatie BW. Utrecht blijft voorlopig wel centrumgemeente voor de Maatschappelijke Opvang. Het budget hiervoor wordt ook nog niet doorgedecentraliseerd.

Financieel beeld op regionaal niveau (U16) Alle gemeenten voegen het objectieve BW-budget dat zij vanaf 2024 ontvangen samen met het historische budget dat gastheergemeente Utrecht ontvangt. Op die manier ontstaat het collectieve BW-budget van de U16. Het collectieve BW-budget van de U16 voor de jaren 2023 en 2024 ziet er als volgt uit:

Collectieve budget U16 BW 2023 (historisch)

€ 88.594.837

Gemeente Montfoort l Kastee(plein 5 l 3/.17JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-4761.00 l info@montfoort,nL

www.montfoort.nl

2024 (historisch en objectief budget)

€ 88.529.076

Er wordtjaarlijks gezamenlijk een werkbegroting BW opgesteld. Deze werkbegroting voor 2023 en 2024 bestaat uit de volgende onderdeien:

Totate Rijksbijdrage BW

€ 88.594.837 € 88.529.076

BW zorgkosten totaal

€ 63.343.887 € 63.343.887

Aanvullende ¡nfrastructuur U16

€ 1.787.500

Uitvoeringskosten totaal

€ 3.143.319

Lokaal maatwerk

€ 2.500.000 € 21. 155. 170

Ontkkelbggdet U16

€ 1.994.500

€ 277.000

Eigen bijdrage

-1 524 tY

-1.524.00C

Totale kosten

€ 3.489.519

€ 69.457.706 € 88.529.076

Voor een toelichting van de bovenstaande posten wordt verwezen naar het regioplan. 2023 ln 2023 komen alle middelen voor de begroting uit de Rijksbijdrage BW die Utrecht-Stad als centrumgemeente ontvangt. Alle kosten worden hieruit gefinancierd. Daarnaast is er financiële ruimte gecreëerd voor lokaal maatwerk in de regiogemeenten. Het totaalbedrag van het rijksbudget is hoger dan de werkbegroting. Doordat Utrecht ontschot begroot zit dit deel van dit budget in 2023 nog vast in de begroting van Utrecht. Het verschil tussen de werkbegroting en de rijksbijdrage is beschikbaar om tegenvallers op te vangen. Eventuele tekorten boven de rijksbijdrage zullen door alle gemeenten gedekt worden op basis van de verdeelsleutel naar aantal inwoners. Overschotten op de begroting 2023 worden in 2024 meegenomen ¡n het totale bedrag dat beschikbaar is voor de BWbegroting 2024. 2024 Op 1 januari 2024 is de doordecentralisatie een feit. De situatie verandert dan doordat gemeenten een eigen deel van het BW-budget via het objectief verdeelmodel gaan ontvangen. Vanaf 2024 leggen de gemeenten de BW-budgetten (het historische budget dat Utrecht ontvangt en de objectieve budgetten die gemeenten ontvangen) bij elkaar. Daarvan bekostigen we gezamenlijk de zorgvoorzieningen en de uitvoeringskosten (oa. beleid en toegang), reserveren we een buffer en een U16-ontwikkelbudget.

Het overige BW-budget wordt voor lokaal maatwerk verdeeld naar de 16 gemeenten. Financieel beeld voor de regios

Gemente Montfoot l Kstetp1ein 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l info@montfoort.nl

www.montfoort.nl

Door de financiële afspraken zijn de risicos voor de regiogemeenten grotendeels afgedekt. Alle nieuwe cliënten zullen vanuit het collectieve budget worden gedekt. Daarnaast ontvangen de regios ook middelen voor de uitvoering (beleid en toegang) en lokaal maatwerk. Voor de regio Utrecht West komt in 2023 en 2024 beschikbaar: Regio Utrecht West Uitvoeringskosten Lokaal Maatwerk

2023 € 238.319 € 337.250

2024 € 353.719 € 2.598.063

Het budget voor uitvoeringskosten blijft regionaal beschikbaar (bijvoorbeeld voor de inzet van een aandachtsfunctionaris voor de lokale wijkteams, een projectleider voor het ontwikkelen van alternatieve woonvormen). Het budget voor lokaal maatwerk wordt in de regio Utrecht West verdeeld op basis van inwoneraantallen (voor 2023) en het objectief verdeelmodel (voor 2024) waardoor voor Montfoort in 2023 en 2024 beschikbaar komt: Montfoort Lokaal Maatwerk

2023 € 25.027

2024 € 210.763

Het budget voor lokaal maatwerk kan worden ingezet voor bijvoorbeeld de doorontwikkeling van lokale opvangvoorzieningen (zoals pitstops) en alternatieve woonvormen (kamers met aandacht, samen een thuis, adempauzeplekken), maar ook voor extra individuele begeleiding uit de Wmo voor de BW-doelgroep. Planning en aanpak We informeren de raad over de voortgang zowel inhoudelijk als financieel, gekoppeld aan de evaluatiemomenten en via de reguliere P&C-cyclus. ûp die manier kan de raad volgen wat de voortgang is op de doordecentralisatie van Beschermd Wonen. De eerste evaluatie is gepland in de eerste helft van 2024. Communicatie / Participatie Met zorgaanbieders zijn bijeenkomsten gehouden en ook in de accountgesprekken is hier aandacht aan besteed. De documenten zijn tot stand gekomen met input van de beleidsadviseurs. Voor adviesraden en gemeenteraden zijn informatiebijeenkomsten gehouden. Daarnaast zijn de gemeenteraden met brieven op de hoogte gehouden over de voortgang en impact van de doordecentralisatie. ln februari 2023 wordt nogmaals een U16-brede raadsbijeenkomst georganiseerd. Daar zijn ook de zorgaanbieders bij uitgenodigd.

Toets inclusiviteit Met het vaststellen van het regioplan zet de raad een volgende stap in de ontwikkeling van de doordecentralisatie en daarmee het continueren van zorg en begeleiding voor de mensen die dat nodig hebben, regionaal waar nodig, lokaal waar dat kan.

Cemeente Montfoort l Kasteelplein 5 l 3417JC Montfoort Postbus 41 ¡ 3417 ZG Müntfooít l

03/.8-476400 l info@montfoort.nl

www.montfoort.nl

íemeente Montfoort

Montfoort, 7 februari 2023 BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN MONTFOORT de burgemeester, de secretaris,

vaneer

mr. P.J. van

RAADSBESLUIT ln de openbare vergadering van 20 maart 2023 heeft de gemeenteraad besloten: het regioplan doordecentralisatie Beschermd Wonen vast te stellen.

de griffier,

de voorzitter,

mr. S.G. Meijer

mr. P.J. van Hartskamp-de Jong

Gemeente Montfoort l KasteeLplein 5 l 317j Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 03.48-476400 l info@niontfoort.nl

www.montfoort.nl