Boekwerk jaarrekening 2025
Tekst van het document
Overhead B € 546.477 L € 6.696.896 6.01 Overhead B € 494.586 L € 6.696.896 6.02 Reserve B € 51.891 primair na wijziging Totaal lasten 5.791.529 6.156.659 6.696.896 -540.237 n Totaal baten 373.092 373.092 494.586 121.494 v Saldo voor bestemming 5.418.437 5.783.567 6.202.310 -418.743 n Toevoeging reserves 0 0 0 0 Onttrekking reserves 0 62.680 51.891 -10.789 n Saldo reserves 0 -62.680 -51.891 -10.789 n Saldo na bestemming 5.418.437 5.720.887 6.150.419 (429.532) n Overzicht baten en lasten Overhead Begroting 2025 Rekening 2025 Verschil voordeel - nadeel Toelichting verschillen Verschil | Verschil Toelichting programma 6 Overhead | lasten | baten Voormalig personeel: Dit betreft de lasten voor een arbeidsonge- schikte medewerker waarvoor nog een ontslagverbod gold (zie batenkant). Voor deze arbeidsongeschikte medewerker is de WIA- uitkering in werking getreden. Hiervoor is een vergoeding ontvan- gen (zie ook de lastenkant). Per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekening saldo. | -54.817 | 61.198 Regeling Vervroegde Uittreding: Als een medewerker gebruik maakt van een vervroegd pensioenregeling (Regeling Vervroegd Uittreden RVU) en dus geen werkzaamheden meer uitvoert voor de organisatie, dan moet er op het moment dat een medewerker stopt met het leveren van werk/prestaties een toereikende voorzie- ning (voorziening RVU) aanwezig zijn.
Dit betekent dus dat voor medewerkers van wie bekend is dat ze stoppen, een voorziening aanwezig moet zijn op de datum dat de betreffende medewerker stopt. Voor toekomstige verplichtingen is een bedrag in de voorzie- ning gestort. Dit betekent een incidenteel nadeel van € 172.700,-. Daarnaast is er een incidenteel nadeel van € 97.400,-. Deze lasten worden gedekt door de onttrekking uit de voorziening RVU (zie batenkant). Dit veroorzaakt dan ook geen nadeel voor het jaarreke- ningsaldo. Voor verdere toelichting zie ook de paragraaf Bedrijfs- voering en resultaatbestemming | -270.122 | 97.382 Bedrijfsvoering: Door de noodzaak van het inhuren van tijdelijke specifieke kennis, het vertrek van medewerkers en ziekte is met name extra personeel ingehuurd. Dit zorgt voor een incidenteel na- deel in 2025. Bij de Najaarsrapportage 2025 is het budget voor in- huur incidenteel met € 100.000,- verhoogd. Per saldo is het effect voor het jaarrekeningsaldo € 217.600,- nadelig. | -317.617 Overhead overige personeelskosten: Voor de lasten van de ove- rige personeelslasten wordt jaarlijks een stelpost opgenomen van € 150.000,-. De daadwerkelijke lasten worden verantwoord op de desbetreffende programma's. Dit zorgt hier voor een voordeel en op de verschillende programma's voor een nadeel. Per saldo heeft dit geen effect op het jaarrekeningsaldo.
Bij de Najaarsrapportage 2025 is het budget voor inhuur incidenteel met € 100.000,- ver- hoogd. Dit zorgt op dit grootboeknummer voor een voordeel van € 100.000,- en op het grootboeknummer Bedrijfsvoering voor een nadeel van € 317.600,-. Per saldo is het effect op het saldo € 217.600,- nadelig. Zie ook de toelichting bij Bedrijfsvoering. Tot slot is er een incidenteel nadeel van € 110.000,- in verband met stortin- gen in de voorziening bovenwettelijk verlof en spaarverlof. De ove- rige mutaties zijn € 40.900,- nadelig. | 100.844 Overige verschillen (inclusief afrondingsverschillen): | 1.475 | -37.086 Totale afwijking voor mutaties reserves | -€ 540.237 | € 121.494 Mutaties reserves: niet van toepassing | -10.789 Totale afwijking na mutaties reserves | -€ 540.237 | € 110.705 (+ voordeel/- nadeel) Investeringen Niet van toepassing Jaarstukken | 202 | 5 - Gemeente Montfoort | 41 | Pagina Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 42 | Pagina Programma 7 . Algemene dekkingsmiddelen, vennoot- schapsbelasting en onvoorzien *) B = baten en L = lasten Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Het 7de “programma” Algemene dekkingsmiddelen is ook als apart hoofdstuk opgenomen, omdat de BBV-voorschriften de gemeente verplichten om naast haar vijf facultatieve programma’s ook dit pro- gramma in de begroting apart op te nemen en te verantwoorden.
Het programma algemene dekkingsmiddelen betreft de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing, en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgeno- men in de betreffende programma’s. Financieel overzicht algemene dekkingsmiddelen 7. Algemene dekkingsmiddelen B € 29.818.046 L € 584.951 7.01 Algemene dekkingsmiddelen B € 29.782.711 L € 63.952 7.03 Mutatie reserve L € 521.000 B € 35.335 primair na wijziging Totaal lasten -520.092 -124.422 63.952 -188.374 n Totaal baten 28.477.128 29.122.488 29.782.711 660.223 v Saldo voor bestemming -28.997.220 -29.246.910 -29.718.759 471.849 v Toevoeging reserves 0 583.665 521.000 62.665 Onttrekking reserves 0 0 35.335 35.335 Saldo reserves 0 583.665 485.665 98.000 v Saldo na bestemming -28.997.220 -28.663.245 -29.233.094 569.849 v Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen Begroting 2025 Rekening 2025 Verschil voordeel - nadeel Toelichting verschillen Verschil | Verschil Toelichting programma 7 Algemene dekkingsmiddelen | lasten | baten Treasury: Bij de begroting 2025 is het renteomslagpercentage op 1,5% gesteld. Het werkelijke renteomslagpercentage is 1,1%.
Dat levert voor het taakveld treasury een nadeel op terwijl in de programma's een voordeel op de kapitaallasten (rente) is ontstaan. | -66.775 Algemene baten en lasten: Dit incidentele nadeel wordt veroorzaakt door de stelpost loon/prijscompensatie. Dit betekent, dat het rijk middels de al- gemene uitkering de gemeente onvoldoende heeft gecompenseerd voor de stijging van de salarissen in 2025. Zie ook de relatie met de batenkant, waar een voordeel wordt gerealiseerd. | -235.151 Bijdrage BSR: De (eind)afrekening van de BSR over de bijdrage 2025 laat op dit onderdeel een incidenteel voordeel zien van € 54.500,-. 54.502 Algemene uitkering: Dit voordeel in de algemene uitkering uit het ge- | 654.691 meentefonds wordt veroorzaakt door de mutaties als gevolg van de sep- tember- en decembercirculaire 2025. Overige verschillen (inclusief afrondingsverschillen): | 59.051 | 5.532 Totale afwijking voor mutaties reserves | -€ 188.373 | € 660.223 Mutaties reserves: | 62.665 | 35.335 Totale afwijking na mutaties reserves | -€ 125.708 | € 695.558 (+ voordeel/- nadeel) Overzicht vennootschapsbelasting (Vpb) Financieel overzicht VPB Dit betreft de boeking voor de aangifte Vpb 2023. Per saldo een incidenteel nadeel van € 5.772. Overzicht Onvoorzien Financieel overzicht onvoorzien Er is in 2025 geen deel gebruik gemaakt van de post onvoorzien als dekking.
Jaarstukken | 202 | 5 - Gemeente Montfoort | 43 | Pagina Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 44 | Pagina 3. Paragrafen Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 45 | Pagina 3.1 Lokale heffingen Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen In deze paragraaf wordt een beeld gegeven van de realisatie op het gebied van de gemeentelijke be- lastingen. Na een samenvatting van de ontwikkeling van de lokale belastingdruk wordt vervolgens per belastingsoort een toelichting gegeven. De gemeente kent de volgende belastingsoorten: -Onroerendezaakbelastingen (OZB/RZB); -Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht; -Rioolheffingen; -Marktgelden; -Lijkbezorgingrechten; -Leges. Ontwikkeling lokale lastendruk In de tabel hieronder wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de belastingdruk voor een gemid- deld huishouden in Montfoort. Hierbij is aansluiting gezocht bij de berekeningen en rapportages die door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de fa- culteit Economische Wetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen jaarlijks worden gemaakt. In deze berekening zijn alleen de belastingen betrokken die voor iedereen van toepassing zijn en dus niet de heffingen van een specifieke belastingplicht.
Toelichting Het kengetal belastingcapaciteit, dat op grond van het gewijzigde BBV dient te worden berekend, geeft aan hoe de lasten van de voornaamste lokale belastingen zich ontwikkelen ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De lasten in het jaar worden afgezet tegen de gemiddelde landelijke lasten van het voorgaande jaar. Als een gemeente het landelijk gemiddelde volgt, dan is in dit kengetal de prijs- ontwikkeling zichtbaar. Het kengetal laat zien dat de gemeentelijke lasten iets hoger zijn ten opzichte van de landelijke lasten. Ontwikkeling lokale lasten: ranglijst COELO Door het COELO wordt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten gepresenteerd. Over het jaar 202 5 staat de gemeente Montfoort in deze atlas op plaats 321 van de 346 (deel)gemeenten, oplopend van lage belastingdruk naar hoog met betrekking tot de meerpersoonshuishoudens. Uitvoering Wet WOZ en bezwaren De Wet waardering onroerende zaken betreft de waardering van woningen en bedrijven. Behalve het periodiek waarderen, omvat dit ook het analyseren van gerealiseerde verkoopcijfers en huurgege- vens, het bijhouden van mutaties in objecten als gevolg van bouwvergunningen en het afhandelen van bezwaar- en beroepschriften, gericht tegen de WOZ-beschikkingen. Tegen de WOZ-beschikkingen zijn over 2025 281 bezwaarschriften ingediend. Dit betreft uitsluitend bezwaarschriften waarin de WOZ-waarde wordt betwist.
Omschrijving Bedragen in euro's 2024 2025 Bedrag in% OZB woningen 565,00 582,00 17,00 3,0% Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishoudens) 398,00 398,00 0,00 0,0% Rioolheffing 309,00 322,00 13,00 4,2% Totaal 1.272,00 1.302,00 30,00 2,4% Gemiddelde alle gemeenten 972,00 1.050,00 78,00 8,0% Index belastingcapaciteit (kengetal BBV) 130,86 124,00 n.v.t. n.v.t. Wijzigingen t.o.v. 2024 Woonlast Bedragen in euro's 2024 2025 2024 2025 Netto 1.272 1.302 30 324 van 345 321 van 346 Bron: COELO-Atlas van de lokale lasten 2025 Bedrag Verschil Rang Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 46 | Pagina Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaan- slag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan op verzoek gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De normen voor het behandelen van kwijtscheldingsverzoeken worden bepaald door de rijksoverheid. Volgens de Rijksnormen wordt beoordeeld of iemand in aanmerking komt voor kwijt- schelding. Kwijtschelding wordt verleend met betrekking tot de volgende gemeentelijke belastingsoor- ten: Onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en de rioolheffingen. De kwijtscheldingen maken deel uit van het minimabeleid, dat onderdeel is van programma Inkomen, jeugd en Wmo.
Kwijtscheldingen worden meegenomen bij het bepalen van de heffingen, omdat daar het uitgangspunt van volledige kostendekkendheid geldt. Bij de onroerendezaakbelastingen spelen de lasten geen directe rol bij het bepalen van de tarieven. Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwer- king Rivierenland (BSR). Zij maken voor de automatische kwijtscheldingen gebruik van het inlichtin- genbureau van de VNG. Dit bureau geeft een advies of een huishouden in aanmerking komt voor kwijtschelding. Is het advies positief dan ontvangt dit huishouden automatisch kwijtschelding. De huis- houdens die niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen, kunnen nog een afzonderlijk verzoek hiertoe indienen bij BSR. Overzicht van de kwijtscheldingen per heffing/belasting: Over 2025 kunnen er nog verzoeken binnen komen. Zolang een aanslag niet betaald is, kan men bin- nen vijf jaar nog kwijtschelding aanvragen. Wanneer de aanslag betaald is, kan dit nog binnen drie maanden. Heffingen en belastingen Onroerende-zaakbelasting De grondslag voor de aanslagen onroerende-zaakbelastingen is de vastgestelde waarde (WOZ- waarde) van de onroerende zaak. Nadere informatie over de WOZ vindt u hiervoor in het onderdeel “Uitvoering Wet WOZ”.
Bij het bepalen van de tarieven die in december 2024 in de belastingverordening zijn opgenomen, is gerekend met de meest recente verwachting van de waardeontwikkeling. In 2025 is de OZB met de reguliere prijsindexatie van 3,2% verhoogd. WOZ tijdvak Waarde- peildatum WOZ- bezwaren Aantal nog in behandeling Aantal afgehandeld Waarvan toegekend 2022 1-1-2021 212 2 210 105 2023 1-1-2022 581 2 579 311 2024 1-1-2023 490 4 486 233 2025 1-1-2024 281 3 278 90 Aantallen verzoeken om kwijtschelding 2022 2023 2024 2025 Verzoeken om kwijtschelding 172 185 164 181 Verzoeken toegewezen (gedeeltelijk en volledig) 135 149 126 135 Verzoeken afgewezen/ingetrokken 37 32 26 46 Verzoeken in behandeling 0 4 12 0 Kwijtschelding Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Totaal bedrag kwijtschelding afvalstoffenheffing 41.417 46.500 40.517 -5.983 Totaal bedrag kwijtschelding rioolheffing 37.685 40.500 38.261 -2.239 Totaal bedrag kwijtschelding extra containers - - - - Totaal bedrag 79.102 87.000 78.778 -8.222 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 47 | Pagina Onbenutte belastingcapaciteit OZB De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum.
De on- benutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten / -ta- rieven te vergelijken met de belastingbaten / -tarieven in de gemeente. Voor de maximale tarieven wordt gebruik gemaakt van de normen van het zogeheten artikel 12 beleid. Een gemeente me t een artikel 12 status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een ‘re- delijk peil eigen heffingen’, willen zij in aanmerking komen voor rijkssteun. In de meicirculaire is het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 voor 2025 vastgesteld op 0,1595%. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit is als volgt: Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de bewoner van een eigendom, waarbij huishoudelijke af- valstoffen worden opgehaald. Voor bedrijven wordt reinigingsrecht geheven. Voor beide heffingen is het uitgangspunt volledige kostendekking. De afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht zijn in 2025 in rekening gebracht door de BSR. Op grond van de regels van het BBV wordt voor de lokale heffingen informatie op hoofdlijnen opgeno- men van kostendekkendheid.
Ten laste van de heffingen mogen alleen die baten en lasten van over- head worden toegerekend, die betrekking hebben op het taakveld van de betreffende heffing. In 2025 was voor de afvalstoffenheffing sprake van 100% kostendekkendheid. Bij de jaarrekening 2025 is € 67.000 in de voorziening Afvalstoffenheffing gestort. Tarieven onroerendezaakbelasting Bedragen in euro's 2022 2023 2024 2025 Gebruikers, niet woningen 0,2828 0,3170 0,3264 0,3061 Eigenaren, woningen 0,1223 0,1121 0,1120 0,1099 Eigenaren, niet woningen 0,3640 0,3810 0,3896 0,3923 Belastingjaar Begroting en rekening baten Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 OZB Baten woningen 2.874.903 2.995.282 2.994.969 -313 OZB Baten niet woningen 1.898.090 1.858.073 1.832.348 -25.725 Totaal opbrengst 4.772.993 4.853.355 4.827.316 -26.039 Omschrijving 2025 Belastingcapaciteit woningen en niet-woningen in € per 1-1-2025 3.257.928.822 Maximale OZB opbrengst (Norm art. 12: 0,1595% van de WOZ-waarde) 5.196.396 Af: Werkelijke OZB opbrengst 2025 4.827.316 Onbenutte belastingcapaciteit 369.080 Afvalstoffenheffing Bedragen in euro's 2022 2023 2024 2025 Bedrag in % Tarief eenpersoonshuishouding 229 243 244 244 - 0,0% Tarief meerpersoonshuishouding 374 398 398 398 - 0,0% belastingjaar Wijzigingen t.o.v.
2024 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 48 | Pagina Reinigingsrechten Bij niet-huishoudens worden reinigingsrechten in rekening gebracht. Dat is een belasting die wordt ge- heven voor het periodiek verwijderen van bedrijfsafval van beperkte omvang. Er is een tarief voor het beschikbaar stellen van een container en een tarief voor elke extra container. Ook reinigingsrechten zijn bestemmingsheffingen, de opbrengsten mogen niet hoger zijn dan de lasten. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom, dat direct of indirect is aangeslo- ten op het gemeentelijke rioolstelsel. Er is geen sprake van een tariefdifferentiatie naar gezinsverhou- ding. De rioolheffing wordt in 2025 in rekening gebracht door de BSR. Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het huren van een kraam op de wekelijkse marktdag op dinsdag. De tarieven zijn met 3,2% prijsinflatie verhoogd. Gezien het aantal kramen is 100% kostendekkend- heid niet realistisch.
Afvalstoffenheffing Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 1.604.332 1.623.784 1.601.600 Inkomsten taakveld, exclusief heffingen -171.963 -90.000 -172.521 Netto kosten product 1.432.368 1.533.784 1.429.079 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 308.175 296.284 286.534 BTW 291.359 278.451 281.059 Onttrekking uit voorziening Uitgaven taakveld 2.031.902 2.108.519 1.996.673 -111.846 Opbrengsten heffingen 2.005.556 2.039.905 1.995.184 2.005.556 2.039.905 1.995.184 -44.721 dekkingspercentage 99% 97% 100% Reinigingsrechten Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 52.606 34.730 75.889 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 10.105 6.337 13.577 BTW 6.335 7.800 6.949 Uitgaven taakveld 69.046 48.867 96.414 47.547 Opbrengsten heffingen 66.284 48.209 94.538 46.329 dekkingspercentage 96% 99% 98% Rioolheffing Bedragen in euro's 2022 2023 2024 2025 Bedrag in% Tarief per huishouden 269 297 309 322 13 4,2% Belastingjaar Wijzigingn t.o.v.
2024 Rioolheffing Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 1.435.922 1.420.826 1.463.570 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 275.826 259.252 261.840 BTW 233.574 219.129 231.850 Uitgaven taakveld 1.945.321 1.899.207 1.957.260 58.053 Onttrekking uit voorziening Opbrengsten heffingen 1.917.891 1.882.444 1.954.872 Opbrengsten heffingen 1.917.891 1.882.444 1.954.872 72.428 dekkingspercentage 99% 99% 100% Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 49 | Pagina Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor vergunningen voor graven, bijzettingen en onderhoud van graven. Er is sprake van een uitgebreide tarieventabel. In deze paragraaf wordt volstaan met een opsomming van de meest bepalende tarieven. Met de programmabegroting 2025 zijn de baten met 3,2% geïndexeerd. Hierbij zijn de tarieven vastge- steld, zoals hieronder weergegeven. Leges De leges worden geheven voor specifieke door de gemeente verstrekte individuele diensten. Voor- beelden hiervan zijn: het verstrekken van paspoorten, voltrekken van huwelijken en afgeven van bouwvergunningen. Er zijn meer dan honderd verschillende diensten en tarieven. Ook voor de leges- tarieven is begroot deze met 3,2% prijsinflatiecorrectie te verhogen. Individuele legestarieven kunnen met meer dan 3,2% stijgen.
Voorbeelden hiervan zijn de wettelijke vastgestelde tarieven en/of rijksle- ges, zoals paspoorten en rijbewijzen. De tarieven 2025 zijn in december 2024 door de raad vastge- steld. Marktgelden Bedragen in euro's 2022 2023 2024 2025 Bedrag in % Standplaats per dag of gedeelte daarvan per strekkende meter Vaste plaatsen 3,05 3,25 3,50 3,60 0,10 2,9% Dagplaatsen 3,65 3,90 4,20 4,35 0,15 3,3% Standwerkersplaatsen 4,55 4,85 5,20 5,35 0,15 3,3% Wijzigingen t.o.v. 2024Belastingjaar Marktgelden Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 10.061 9.761 13.894 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 1.933 1.781 2.486 BTW 803 724 1.592 Uitgaven taakveld 12.797 12.266 17.972 5.706 Opbrengsten heffingen 3.640 7.731 3.744 -3.987 dekkingspercentage 28% 63% 21% Lijkbezorgingsrechten Bedragen in euro's 2022 2023 2024 2025 Bedrag in % Recht eigen graf 10 jaar 1.462,85 1.556,50 1.674,80 1.728,40 53,60 3,2% Recht urngraf 20 jaar 1.462,85 1.556,50 1.674,80 1.728,40 53,60 3,2% Recht kindergraf 20 jaar 1.462,85 1.556,50 1.674,80 1.728,40 53,60 3,2% Begraafrecht 732,00 778,85 838,05 864,85 26,80 3,2% Belastingjaar Wijzigingen t.o.v.
2024 Begraafrechten/lijkbezorgingsrechten Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 75.374 99.102 80.923 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 14.479 18.083 14.478 Uitgaven taakveld 89.853 117.185 95.401 -21.784 Opbrengsten rechten 77.121 80.298 93.238 Totaal opbrengst rechten 77.121 80.298 93.238 12.940 dekkingspercentage 86% 69% 98% Leges Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Secretarieleges KCC 342.841 293.702 321.790 28.088 Leges omgevingsvergunningen 634.429 519.417 526.098 6.681 Leges APV 57.158 65.139 111.910 46.771 Totaal opbrengst 1.034.429 878.258 959.797 81.539 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 50 | Pagina Leges Burgerzaken en APV Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 573.422 480.891 633.080 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 110.148 87.746 113.261 BTW 15.131 6.234 24.409 Uitgaven taakveld 698.701 574.871 770.750 195.879 Opbrengsten heffingen 400.000 349.224 433.700 84.476 dekkingspercentage 57% 61% 56% Leges Omgevingsvergunning Rekening Begroting Rekening Saldo Bedragen in euro's 2024 2025 2025 Kosten taakveld 1.163.773 910.704 1.143.074 Toe te rekenen kosten: Overhead en personeel inclusief rente 223.549 166.172 204.502 BTW 143.045 7.286 101.936 Uitgaven taakveld 1.530.366 1.084.162 1.449.511
365.349 Opbrengsten heffingen 634.429 369.417 526.098 156.681 dekkingspercentage 41% 34% 36% Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 51 | Pagina 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen Het weerstandsvermogen van een gemeente is het vermogen om financiële risico’s op te kunnen van- gen. Voor een beoordeling van het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang: • De beschikbare weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken die onverwachts en substantieel zijn; • De risico’s die de gemeente loopt, de kans dat deze risico’s zich voordoen en het mogelijke schadebedrag. Beide worden in de deze paragraaf uitgewerkt en dit wordt tweemaal per jaar, bij het opstellen van de begroting en jaarrekening, geactualiseerd. In deze paragraaf zijn ook de kengetallen opgenomen die op grond van het gewijzigde BBV voorgeschreven zijn. Doel van deze kengetallen is eenvoudig inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Weerstandscapaciteit We onderscheiden incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit: De incidentele weerstandscapaciteit is het (incidentele) vermogen om calamiteiten eenmalig op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken. Het valt samen met de (al- gemene) reservepositie.
De gemeente heeft ook nog ‘stille’ reserves, in de vorm van vastgoed, gronden en aandelen. Deze zijn niet meegenomen in de omvang van de incidentele weerstandscapaciteit. Het vastgoed en de gro n- den zijn over het algemeen in gebruik of verhuurd en kunnen niet snel worden ingezet in het geval zich risico’s voordoen en de gemeente het geld nodig heeft. NB: in deze berekening is alleen rekening gehouden met de vastgestelde reservemutaties in 2024 en nog niet met het verwachte exploitatieresultaat in 2025. De structurele weerstandscapaciteit: Dit zijn de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Dit is de (po- tentiële) financiële ruimte voor de gemeente. Zo is een stelpost onvoorzien in de begroting opgeno- men. Tot slot kan (in theorie) gebruik gemaakt worden van de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De on- benutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten en - tarieven te vergelijken met de belastingbaten en -tarieven in de gemeente.
Voor de maximale tarieven wordt gebruik gemaakt van de normen voor het zogeheten artikel 12-beleid. Een gemeente met een artikel 12-status is een Nederlandse gemeente die onder financiële curatele is gesteld door het Rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een ‘redelijk peil eigen heffingen’, willen zij in aanmerking kunnen komen voor rijkssteun. De onbenutte belastingcapaciteit OZB voor het begrotingsjaar 2025 wordt berekend op basis van twee uitgangspunten: - De WOZ-waarde met peildatum 1-1-2025; - Het artikel-12 percentage uit de meicirculaire 2024. Saldo algemene reserve vóór jaarrekening 2025 5.858.097 Verwachte onttrekking resultaat 2025 (na bestemming) -133.272 Totale incidentele weerstandscapaciteit 5.724.824 Incidentele weerstandscapaciteit per eind 2025 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 52 | Pagina De WOZ-waarde met peildatum 1-1-2025 wordt vastgesteld en afgegeven door de BSR. De geprog- nosticeerde WOZ-waarde is € 3.257.000.000. In de meicirculaire 2024 is het percentage van de WOZ- waarde voor toelating tot artikel 12 voor 2025 vastgesteld op 0,1595%. Dit leidt tot onderstaand be- drag aan onbenutte belastingcapaciteit OZB. Het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald door de incidentele en structurele weerstandscapaciteit bij elkaar op te tellen.
Risico’s De risico’s zijn geactualiseerd om een goede actuele inschatting te kunnen maken van de benodigde weerstandscapaciteit. In deze paragraaf wordt kort toegelicht wat het risico inhoudt. De risico’s die re- levant zijn voor de paragraaf weerstandsvermogen moeten een financiële omvang hebben van (bruto) € 20.000 of hoger. De gemeente Montfoort hanteert de volgende criteria voor een risico: - Er moet sprake zijn van oorzaak en gevolg; - De kans dat een gebeurtenis zich voordoet en de mate waarin het gevolg zich voordoet zijn onzeker; - Er moet sprake zijn van enige mate van voorkennis; - Het risico moet een bedreiging / belemmering vormen voor het bereiken van de beleidsdoel- stellingen; - Het risico moet financieel kwantificeerbaar zijn. De risico-inschatting wordt per programma bekeken. Bij het signaleren van risico’s wordt gekeken of het risico nog bestaat en of er eventueel nieuwe risico’s gesignaleerd zijn. Wanneer een risico onder- kend is, wordt aan de hand van bovenstaande criteria gekeken of het risico wordt opgenomen in de risicolijst. Vervolgens wordt een inschatting gemaakt hoe groot de kans is dat het risico kan plaatsvin- den; waar mogelijk wordt hierbij gekeken naar de ervaringen in het verleden. Voortzetting opvang Oekraïners In 2025 is de opvang van de Oekraïners voortgezet en zijn daar waar nodig stappen gezet om deze opvang te bestendigen.
Zo zijn er eind 2024 twee opvanglocaties aangekocht (Van Rietlaan 19 en IJs- selveld 20/20A) en hebben er in 2025 de nodige verbouwingen plaatsgevonden. De coördinatie van de opvang en de verbouwingen van deze locaties hebben, net als voorgaande jaren, een beslag op de ambtelijke capaciteit gelegd, die daardoor in iets mindere mate aan hun reguliere werkzaamheden zijn toegekomen. Vooralsnog blijkt het lastig om de huidige en toekomstige effecten van deze opvang om te zetten in een te verwachten risico. Voor verdere toelichting zie de extra paragraaf Oekraïne. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit het totaal van kansen dat risico’s zich voordoen maal het brutobedrag dat ermee gemoeid is. Deze zijn in onderstaande risicoanalyse weergegeven en toe- gelicht: Omschrijving 2025 Belastingcapaciteit woningen en niet-woningen in € per 1-1-2025 3.257.928.822 Maximale OZB opbrengst (Norm art. 12: 0,1595% van de WOZ-waarde) 5.196.396 Af: Werkelijke OZB opbrengst 2025 4.827.316 Onbenutte belastingcapaciteit 369.080 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 53 | Pagina Risico Beheersmaatregelen Ondernomen acties en risico inschatting Kans Kans Bruto Impact Score Netto (kans x bruto) in % cat 1 tm 5 in € cat 1 tm 5 van 1 tm 25 in € Er zijn diverse gemeentegaranties aan instellingen verstrekt (peildatum 31 december 2021).
Het grootste deel hiervan zijn garanties voor woningbouwverenigingen waar de gemeente samen met het Rijk voor 50% een achtervang-positie inneemt. Deze garanties zijn in eerste instantie gegarandeerd door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). In 2025 hebben zich geen problemen voorgedaan rondom de gemeente- garanties. Voor 2025 zijn de bedragen aangepast aan de nieuwe opgave WSW en blijft het risico-% gehandhaafd op 2% 2% 1 17.700.000 5 5 354.000 De wet 'Ruimtelijke ordening' biedt burgers de mogelijkheid voor om planschade te claimen bij de gemeente (artikel 6.1). Eind 2017 is een aanvraagformulier met een claim voor tegemoetkoming planschade ontvangen naar aanleiding van de vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied. In de wet ruimtelijke ordening wordt voor de beoordeling van de claim een onafhankelijk en deskundig adviseur aangewezen. De beoordeling van deze claim is zeer complex, mede gezien de lange periode waarop deze zaak betrekking heeft. Om inzicht te krijgen wordt een conceptbeoordeling van de claim opgevraagd bij een onafhankelijk deskundige adviseur. Deze zaak is afgewikkeld en de claim is afgehandeld. 0% 1 356.345 3 3 0 De PW is een open-einde-regeling. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. Het risico-bedrag is gebaseerd op het totaal aan uitkeringen aan de gemeente volgens de Participtiewet.
Beheersing vindt plaats binnen de GR FermWerk Periodiek ontvangt de gemeente kwartaal- rapportages over realisatie van taken en middelen Door de T-2 systematiek van de BUIG was het risico 2025 nagenoeg gelijk aan de verwachting. 5% 1 2.029.920 5 5 101.496 De WMO is een open-einde-regeling. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. Het gaat hierbij met name om huishoudelijke hulp, woon- en vervoersvoorzieningen. Door invoering van het abonnementstarief en loonontwikkeling bij huishoudelijke hulp is de kans groot dat de totale kosten zullen gaan stijgen. Zonder compensatie via de Rijksbijdrage komen deze méérkosten voor rekening van de gemeente. 1. Toewijzing voor ondersteuning worden binnen de grenzen van de wet individueel bepaald en gemonitord, waardoor de kosten beheersbaar blijven. Binnen de posten die vallen onder de clientgebonden kosten Wmo zijn diverse voor en nadelen die elkaar grotendeels compenseren. Een uitzondering daarop zijn de woningaanpassingen. In 2025 zijn er iets minder incidentele uitgaven geweest dan voorgaande jaren. Er is hierdoor een lichte onderschrijding van ca. € 21.000,- 5% 1 2.778.772 5 5 138.939 De jeugdzorg is een open-einderegeling. Dat houdt in dat eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is.
Het grootste risico’s betreft voornamelijk de complexe dure zorgtrajecten, waarbij incidentele zorgbehoeften tot forse extra uitgaven kunnen leiden. Bovendien is de zorgvraag ad hoc en is er nog beperkt historisch inzicht in de kostenontwikkeling. Zonder compensatie via de Rijksbijdrage komen eventuele méérkosten voor rekening van de gemeente. 1. Toewijzing voor ondersteuning worden binnen de grenzen van de wet individueel bepaald en gemonitord, waardoor de kosten zo beheerst mogelijk blijven. Binnen de posten die vallen onder de clientgebonden kosten Jeugd zijn diverse voor en nadelen die elkaar grotendeels compenseren. Er is sprake van een minimale onderschrijding. 5% 1 3.275.708 5 5 163.785 Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente leningen verstrekt aan de Stichting Zwembad, Stichting Kunstgras Montfoort en een voetbalvereniging. Het beleid is erop gericht om de leningenportefeuille zo beperkt mogelijk te houden. Het risicobedrag is gebaseerd op de omvang van de leningen, conform jaarrekening 2025. Gezien de stabiele trend en de beperkte omvang van de portefeuille blijft het percentage gehandhaafd 10% 2 103.000 3 6 10.300 Het gemeentefonds is een van de belangrijkste inkomsten voor de gemeente Montfoort. Vanaf 2021 is er sprake van herijking van de onderliggende verdelingssystematiek van het Gemeentefonds.
De bijgestelde planning is dat per 1-1-2023 de nieuwe verdeling/herijking wordt ingevoerd. Deze nieuwe verdeling wordt uitgevoerd door BZK. De VNG en de ROB hebben hun advies uitgebracht over de nieuwe herverdeling en hun twijfels geuit. Vanaf 2023 vinden wel evaluatie-onderzoeken door BZK uit n.a.v. de herijking, want er zijn voordeel - en nadeelgemeenten. Eventuele correcties kunnen nog volgen. Volgens de laatst bekende herverdeling is Montfoort een voordeelgemeente, € 1,- per inwoner (totaal maakt dat circa € 14.000,-). Het risico bestaat dat het huidige voordeel (van € 1,- per inwoner) een keer, n.a.v. een evaluatie-onderzoek van BZK, wordt bijgesteld. Die bijstelling kan dus voordelig maar ook nadelig uitpakken. Het blijven volgen van de ontwikkelingen omtrent de herijking en daar waar mogelijk invloed uit te oefenen en gesprekken aan te gaan. Het contacteren van de fondsbeheerder, de VNG en de ROB om onze standpunten over te brengen. Op basis van de huidige inzichten is het aannemelijk dat het huidige voordeel in de nabije toekomst, vanaf 2027, wordt bijgesteld. 50% 4 14.000 3 12 7.000 Participatiewet uitkeringen (PW) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) excl.
decentralisatie Verstrekte garanties Planschadeclaim Jeugdzorg Verstrekte leningen Herijking gemeentefonds Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 54 | Pagina Toelichten risicobedrag Verbonden partijen Voor het bepalen van het risico, dat de gemeente loopt door deelname aan diverse verbonden par- tijen, wordt per gemeenschappelijke regeling een inschatting gemaakt van het risicobedrag en grootte van het risico in procenten. Hieronder treft u de berekening van dit bedrag aan. Het totaal is opgeno- men in de inventarisatie van risico’s in de tabel hierboven. De gemeente kan worden geconfronteerd met financiële tegenvallers van verbonden partijen. Door deelname verplicht de gemeente zich namelijk ook om bij te dragen in eventuele extra méérkosten. Op basis van de informatie uit de paragraaf verbonden partijen wordt per verbonden partij ingegaan op de stand van zaken (zie tabel hieronder). Doordat de gemeente steeds meer samenwerkt met andere gemeenten, kunnen de risico’s niet meer zelfstandig beheerst worden. Samenwerking hierin is dus van groot belang, maar ook lastig wanneer er verschillen van inzicht tussen gemeenten rondom de waargenomen risico's zijn. We brengen de risico’s zo goed mogelijk in beeld door de verbonden partijen scherp te monitoren via het accounthouderschap.
Het benodigde weerstands- vermogen is gebaseerd op de omvang van de totale bijdrage en niet per regeling bepaald. Toegezonden kadernota's van GR-en worden beoordeeld op de getoonde budgettaire ontwikkeling. Waar noodzakelijk wordt hierop gereageerd via zienswijze en/of afgestemd met de eigen vertegenwoor-diger binnen AB Het door een GR gevraagde extra budget wordt beoordeeld op de parameters voor kostenontwikkeling conform de septembercirculaire. Toegezonden kadernota's van GR-en zijn beoordeeld op de getoonde budgettaire ontwikkeling. Waar noodzakelijk is hierop gereageerd via zienswijze en/of afgestemd met de eigen vertegenwoordiger binnen AB. De totale budgetmutatie tussen de primaire begroting en de werkelijk kosten bedroeg (7.602.000-/-7.420.000 = 182.000) voordeel. Dit betreft dus een voordeel en valt daarmee binnen de risico-marge Per GR een ander % 3 5.679.086 3 9 283.954 Gemeenschappelijke regelingen met een verschoven debiteurenbeheer, namens de gemeente, kunnen een post dubieuze debiteuren vormen. Conform recente jurisprudentie behoort het vormen van een voorziening ter dekking van dit risico niet bij de GR te worden gedaan, maar bij de opdrachtgever (de gemeente). Als opdrachtgever is het zicht op de uitvoering van debiteuren-beheer en het beoordelen van risico’s niet inzichtelijk. Een evt.
voorziening dubieuze debiteuren kan de gemeente daarom niet onderbouwen met documenten richting accountant/ ihkv rechtmatigheid Het opnemen van een noodzakelijke voorziening wordt vervangen door het benoemen van dit punt in de risico- paragraaf en wordt het fin risico opgevangen binnen het gevormde weerstands-vermogen ten behoeve van de gemeenschappelijke regeling (hierboven) zie 2 hierboven Kapitaallasten Door de ontwikkelingen op Europees niveau (met name door het huidige ECB- beleid) kan de gemeente geconfronteerd worden met een stijgende rente, voor het aantrekken van leningen. Een stijging van de rente zal leiden tot een verhoging van de kapitaallasten. Het blijven monitoren van de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt en leningen markt. Het blijven monitoren van de ontwikkelingen op de kapitaalmarkt en leningen markt pm pm pm pm 0 Implementatie Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is ingegaan op 1-1-24. Voor het implementeren van deze wet moet een Omgevingsplan en Omgevingsvisie opgesteld worden en daarvoor moeten kosten worden gemaakt. Vanaf 2031 moet een definitief omgevingsplan in werking treden. Het intern voorbereiden van de implementatie en het blijven monitoren van de ontwikkelingen. Inmiddels is de Omgevingswet per 1 januari 2024 van kracht gegaan. De fase van voorbereiding van de implementatie is aangebroken.
In 2025 zijn de eerste stappen gezet richting het opstellen van een Omgevingsplan en Omgevingsvisie. Deze dienen eind 2030 afgerond te zijn. Een voorzichtige inschatting van de nog te maken totale kosten bedragen ca € 1,1 miljoen. Met deze kosten is nog geen rekening gehouden in de begroting. Vanuit het Rijk zijn incidentele middelen ontvangen, ca € 215.000,-. Deze middelen worden ingezet 25% 3 1.100.000 3 3 275.000 Totaal becijferde risico’s excl. Grondexploitaties 1.334.474 Risico's op grondexploitaties worden grotendeels bepaald door marktontwikkelingen. De risico’s op de grondexploitaties worden jaarlijks becijferd en verwerkt in het meerjarenprogramma grondbedrijfsfunctie (MPG). In 2025 was er geen sprake van een (actieve) GREX-en. n.v.t. n.v.t. 0 1.334.474 Gemeenschappelijke regelingen Totaal becijferde risico’s incl. grondexploitaties Grondexploitaties Verbonden partij Totale bijdrage in 2025 in € Correctie i.v.m. afzonderlijke geldstromen Bijdrage t.b.v.
risico- berekening in 2025 in € Risico in % Risicobedrag in € Afvalverwijdering Utrecht (AVU) 596.062 0 596.062 5% 29.803 Belasting Samenwerking Rivierlanden (BSR) 229.243 0 229.243 5% 11.462 Gemeentelijke GezondheidsDienst regio Utrecht (GGDrU) 723.724 0 723.724 5% 36.186 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) 919.703 0 919.703 5% 45.985 Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek/Lopikerwaard (RHC) 59.232 0 59.232 5% 2.962 Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) 729.794 0 729.794 5% 36.490 Ferm Werk (FW) 4.359.369 1.938.041 2.421.328 5% 121.066 Totaal 7.617.127 5.679.086 283.954 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 55 | Pagina Verhouding benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Bij het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen wordt aangenomen dat de algemene reserve een minimale omvang van € 1 miljoen moet hebben om risico’s op te kunnen vangen. Dit bedrag is exclusief het risico op grondexploitaties, omdat hiervoor een aparte reserve wordt aangehouden. In bovenstaande tabel is het benodigde bedrag nader onderbouwd en op basis van de beschreven ri- sico’s bepaald op € 1,0 miljoen excl. grondexploitaties. Daarnaast is gekeken naar het weerstandsver- mogen als de risico’s en de reserve voor het grondbedrijf wél worden meegenomen. Conform ons financieel beleid moet de factor voor het weerstandsvermogen minimaal 1,5 zijn.
Met 4,29 (exclusief grondexploitaties) wordt daar aan voldaan. Het beleid omtrent de aanwending van de weerstandscapaciteit Wanneer risico’s zich voordoen kan dit leiden tot kosten voor de gemeente. In zo’n geval wordt moge- lijk de financiële positie van de gemeente aangetast en moeten maatregelen worden getroffen om de gewenste situatie weer te bereiken. Het volgende is van toepassing met betrekking tot risicobeheer. 1. Allereerst worden tijdig beheersmaatregelen genomen, zoals het op orde krijgen van proces- sen, de inzet van gekwalificeerd personeel en het verzekeren tegen bepaalde risico’s. 2. Wanneer beheersmaatregelen niet werken, dan wordt gekeken of de schade uit de daarvoor bedoelde programmabudgetten kan worden betaald of uit de post onvoorzien. 3. Als dat niet mogelijk of bestuurlijk ongewenst is, dan worden de algemene reserves aangesproken; onderdeel van de algemene reserves is de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij wordt aangegeven op welke wijze gezorgd wordt dat de algemene reserve hoog ge- noeg blijft voor het opvangen van risico’s. 4. Als de algemene reserves niet toereikend zijn, zal een beroep worden gedaan op de bestemmingsreserves. Ook in dit geval zal aangegeven worden op welke wijze de reserves worden aangevuld en wat de consequenties zijn voor het voorgenomen beleid. 5.
In het geval de algemene reserves en de bestemmingsreserves tekortschieten, wordt de raad voorgesteld om de gemeentelijke belasting te verhogen of om te bezuinigen. Kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) bepaalt dat gemeenten voortaan een basisset van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarreke- ning. Doel van deze kengetallen is de raad op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële posi- tie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: - Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. - Solvabiliteitsratio. - Grondexploitatie. - Structurele exploitatieruimte. - Belastingcapaciteit. Omschrijving (bedragen in €) Exclusief grondexploitaties Inclusief grondexploitaties Beschikbare incidentele weerstandscapaciteit (a) 5.724.824 5.724.824 Benodigde weerstandscapaciteit (zie totaal risico’s) (b) 1.334.474 1.334.474 Ruimte in de weerstandscapaciteit o.b.v. 1,5 --> (a-(1,5 x b)) 3.723.113 3.723.113 Factor weerstandsvermogen (a/b) 4,29 4,29 Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 56 | Pagina Toelichting: Netto schuldquote (inclusief verstrekte leningen en hiervoor gecorrigeerd) Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de ei- gen middelen.
Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een normale netto schuldenlast ligt voor gemeenten tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog en dient deze niet verder toe te nemen. Een quote boven de 130% wordt algemeen beschouwd als te hoog. Voor Montfoort ligt dit cijfer dus ruim binnen de veilige marge. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Deze solvabiliteitsratio is berekend exclusief de voorzieningen. Hoe hoger de solvabiliteitsra- tio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer ligt bij gemeenten doorgaans rond de 30%. Voor Montfoort ligt dit kengetal lager dan de norm en komt voor 2025 uit op 21,9%. Dit geeft aan dat de financiële weerbaarheid van de gemeente onder lichte druk staat en de gemeente verhoudings- gewijs enigszins te weinig eigen vermogen heeft ten opzichte van de hoeveelheid aangetrokken vreemd vermogen. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. In de gemeente Montfoort is er in 2025 geen sprake meer van een openstaande grondexploitatie, dan- wel dat in 2025 een grondexploitatie gestart is.
Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen structurele lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. De structurele exploitatie- ruimte laat voor de gemeente Montfoort een positief kengetal zien. Dat betekent dat de gemeente meer structurele baten heeft dan lasten en daardoor enige ruimte heeft om eventuele lastenstijgingen op te vangen. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het lan- delijk gemiddelde. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een fi- nanciële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. Een kengetal boven de 100% geeft aan dat de lasten van de gemeente boven het landelijk ge- middelde liggen. Voor de gemeente Montfoort komt het kengetal voor de belastingcapaciteit boven de 100% uit. Dit betekent dat de gemeente minder mogelijkheden over heeft om via belastingverhoging bij te sturen. Hiermee is de wendbaarheid van de gemeente om tegenvallers op te vangen beperkter dan gemiddeld.
Duiding van de kengetallen De kengetallen geven, in hun samenhang, een beeld over hoe de financiële gezondheid van de ge- meente ervoor staat. Uit de gepresenteerde kengetallen komt een beeld naar voren van een ge- meente, die in bewolkt weer met hier een daar een opklaring verkeert. Kengetal Rekening 2022 Rekening 2023 Rekening 2024 Rekening 2025 Netto schuldquote 42,6% 73,3% 67,8% 66,2% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 42,6% 73,3% 67,8% 66,2% Solvabiliteitsratio 13,7% 21,1% 23,2% 21,9% Grondexploitatie -0,2% 0,0% 0,0% 0,0% Structurele exploitatieruimte 3,9% 3,9% -0,5% 0,2% Belastingcapaciteit 124,6% 124,5% 124,2% 125,3% Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 57 | Pagina De solvabiliteit is door de jaren heen iets toegenomen en is uitgekomen op 21,9%. Dit geeft aan dat het eigen vermogen is toegenomen, maar ondanks dat het voor de gemeente ook nog lastig kan wor- den om aan haar verplichtingen te voldoen. Aan de andere kant is een lichte versteviging van de fi- nanciële positie zichtbaar in de stijging van kengetal voor de structurele exploitatieruimte. Deze indica- tor geeft aan de er enige speelruimte is om (een stijging van) de structurele lasten op te vangen. Ook de ontwikkeling van de schuldquote lijkt positief te zijn, of dit structureel doorzet is afwachten. Het aandeel vreemd vermogen ten opzichte van het totaal vermogen is wel gestegen.
Rest de vraag of de gemeente nog financieel kan bijsturen aan de batenkant: door het verhogen van de eigen inkomsten. Uit het kengetal van de belastingcapaciteit kan men concluderen dat de gemeente hier weinig meer mogelijkheden heeft, maar mogelijk is wel een positieve trend zichtbaar. Deze indicator staat ver bo- ven de 100% waaruit blijkt dat de belastingdruk voor de inwoners van de gemeente Montfoort hoger is dan gemiddeld in Nederland. Echter, deze indicator is stabiel gebleven de afgelopen jaren. Verder wordt de beperkte mogelijkheid tot sturing op de baten wordt mede onderbouwd door de beperkte om- vang van de nog aanwezige onbenutte belastingcapaciteit van € 369.000. 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Portefeuillehouder(s): drs. C. van Dalen Intro De gemeente Montfoort heeft veel eigendommen in de openbare ruimte liggen. De paragraaf kapitaal- goederen gaat over het onderhoud van deze kapitaalgoederen. We spreken dan over de buitenruimte, inclusief de ondergrondse infrastructuur, die in beheer en onderhoud van de gemeente is.
De para- graaf heeft betrekking op de kapitaalgoederen die vallen onder de begrotingsproducten: • | Wegen en verkeer • | Openbare verlichting • | Groen en speelplaatsen • | Waterhuishouding • | Civiele kunstwerken In cijfers betekenen de ontwikkelingen van het areaal het volgende: Onderdeel | Eenheid | Areaal | Areaal | Toe-/ afname % 2024 | 2025 Openbaar groen | M2 | 464.308 | 452.815 | -2,62% Bomen | St | 8.338 | 8.344 | 2,18% Spelen | St | 290 | 291 | 0,00% Verharding | M2 | 668.081 | 673.606 | 1,35% Openbare verlichting | St | 2.755 | 2.765 | 0,36% Weg- en straatmeubilair | St | 275 | 275 | 0,00% Riolering | M1 | 84.000 | 82.800 | 0,00% Water | M2 | 20.630 | 20.229 | -1,94% Oeverbescherming | M1 | 10.225 | 12.050 | 0,00% Kunstwerken | St | 36 | 36 | 0,00% Gebouwen | St | 35 | 37 | 0,00% Gronden (met overeenkomst) | St | 16 | 16 | 0,00% Opname areaal 24-02-2026 Een korte uitleg over de grootste veranderingen: De beheergroep openbaar groen heeft door een aantal projecten onder andere de parkeerplaatsen bij het scholencomplexen areaal moeten inleveren. Dat areaal heeft de beheergroep verharding er bij ge- kregen. De beheergroep bomen hebben een grote aanvulling gekregen in areaal, dit is veroorzaakt door het aanvullen van het beheersysteem met al bestaande bomen in het buitengebied.
Kaders Montfoort In de onderstaande beleidsplannen en notities zijn keuzes gemaakt die invloed hebben op de kapitaal- goederen en de kwaliteit van het onderhoud. Daarnaast heeft ook ons financieel beleid invloed op ka- pitaalgoederen en de kosten. Het gaat om de volgende notities: - | Keuzes maken Montfoort 2014, bijna de gehele openbare ruimte wordt op C-niveau onderhou- den, uitgezonderd de vakken met vaste planten. - | Nota grondprijsbeleid, - | Meerjarenonderhoudsplan gebouwen 2021-2030 Ontwikkelingen in beleid In 2021 is regionaal beleid voor klimaatadaptatie vastgesteld. Dit beleid heeft gevolgen voor de in- richting van de huidige en toekomstige openbare ruimte en dus ook voor onze kapitaalgoederen. Dit beleid gaat in op de gevolgen door het veranderen van het klimaat, dit zijn vier onderdelen namelijk: droogte, hitte, wateroverlast en gevolgenbeperking. Vooral de eerste drie onderdelen hebben invloed op het uiterlijk van de openbare ruimte. In 2025 is de Lokale Adaptie Strategie (LAS) door de raad vastgesteld. Hierbij zijn in het uitvoeringsplan maatregelen opgenomen die van invloed zijn op het Jaarstukken | 202 5 - Gemeente Montfoort | 58 | Pagina Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 59 | Pagina uiterlijk van de openbare ruimte. Maatregelen richten zich vooral richten op de locaties waar water- overlast speelt.
Ook het Water en Rioleringsplan is vastgesteld en heeft, naast het onderhoud van de bestaande riolering ook maatregelen opgenomen die gericht is op het verminderen van wateroverlast. Daarnaast zijn er steeds meer uitdagingen en zeker ook mogelijkheden op het gebied van het vermin- deren van het gebruik van energie en de uitstoot van CO2 en het hergebruik van materialen en grond- stoffen. In de (toekomstige) beheerplannen wordt aandacht gegeven aan deze onderwerpen en de mogelijkheden die er op dat moment zijn. Ontwikkelingen door stedelijke uitbreidingen Vanuit de woonvisie is aangegeven dat Montfoort de ambitie heeft om woningen te bouwen. Van hier- uit zijn er een heel aantal projecten gestart voor de realisatie van woningen. Deze projecten hebben tot gevolg dat te zijner tijd ook nieuwe openbare ruimte wordt toegevoegd aan deze paragraaf. In de begroting nemen we de ontwikkelingen mee en uiteindelijk ook de nieuwe arealen openbare ruimte. De projecten die nu lopen en zeker gevolgen hebben op het totaalareaal van onze openbare ruimte en dus ook de begroting zijn: Project Toelichting Gevolgen begrotings- jaar Beno- digde € De Bleek fase 1 Project zit in de start van de bouwfase. IBOR heeft opdracht gegeven om de beheerpara- graaf op te stellen. Verwachting 2029 - Park Rapijnen, Lin- schoten Zuid. De bouwfase van dit project is eind 2025 ge- start.
Verwachting 2028 Nog niet bekend Scholencomplex Vanaf 2025 wordt het door gemeente onder- houden. Vanaf be- groting 2025 Zit in be- groting G. van Damstraat Zit nog in de fase van ontwikkeling Hofdijk / Linde- boomsweg Zit nog in de fase van ontwikkeling Update: maart 2026 Met uitzondering van het scholencomplex zijn de projecten nog volop in ontwikkeling, hierdoor zijn nu nog geen concrete cijfers te geven. Wanneer er, bij de volgende begroting, wel nieuwe (areaal)cijfers en informatie beschikbaar is, wordt dit opgenomen in dit overzicht. Ook nieuwe projecten worden dan opgenomen. Het scholencomplex is wat betreft dit onderdeel van deze paragraaf klaar en is nu opgenomen in de begroting. Daarmee kan deze regel komen te vervallen. Ontwikkelingen binnen de beheerplannen In de onderstaande tabel staan de betreffende beheerplannen met de status en planperiode. Het be- heer is een cyclisch proces en zo ook de beheerplannen. Per beheerplan is opgenomen of en hoe goed de middelen voor het onderhoud (klein - en grootonder- houd) en de vervanging zijn opgenomen in de begroting. Onder aan de tabel wordt een enkele nadere toelichting gegeven op de inhoud van de tabel en het eventuele achterstallige onderhoud.
Beheerplan Looptijd van / tot Financiële verta- ling in begroting? Opmerkingen Achterstal- lig onder- houd? Openbaar groen (niet aanwezig) Nog in ont- wikkeling Onderhoud: Ja; Vervanging: deels Het beheerplan wordt in 2026/2027 geactualiseerd. Voor nu geldt dat vervanging van groen voor 10% gebud- getteerd is in de exploitatie. Nee, door Bloemrijk* Bomenbeheerplan*1 | Nog te actua- | Onderhoud: Ja; | Voor de vervanging is vol- | Nee liseren | Vervanging: ja | doende gebudgetteerd in de begroting. Speelbeheerplan | 2022/ 2030 | Onderhoud: Ja; | Er zijn voldoende middelen | Nee Vervanging: Ja | voor onderhoud. Voor het ver- vangen is aanvullend krediet beschikbaar. Beheerplan begraaf- | 2022/ 2025 | Onderhoud: Ja; | Nee plaatsen | Vervanging: nvt Wegenbeheerplan*2 | 2022/ 2026 | Onderhoud: Ja; | Actualisatie in afronding | Ja Vervanging: Nee Beheerplan openbare | 2021/2031 | Onderhoud: Ja; | * zie bij de onderstaande toe- | Nee verlichting | Vervanging: Ja | lichting Weg- en straatmeubi- | ntb | Onderhoud: Ja; | Actualisatie beheerplan is | Nee lair (niet aanwezig) | Vervanging: | bijna afgerond. deels Gladheidsbeheerplan | 2019/ 2025 | Onderhoud: Ja | Nvt Vervanging: nvt Gemeentelijk riole- | 2025/ 2029 | Onderhoud: Ja | In 2025 is het WRP vastge- | Nee ringsplan (WRP) | Vervanging: Ja | steld.
Beheerplan water | 2025/2029 | Onderhoud: Ja | Opgenomen in WRP | Nee (baggeren en duikers) | Vervanging: nvt Beheerplan oeverbe- | Nog te actua- | Onderhoud: | Beschoeiing is vooral vervan- | Nee scherming | liseren | deels; Vervan- | ging en zeer beperkt onder- ging: Ja | houd. Afval nota | 2026 -2030 | Via leges | Is in 2025 geactualiseerd en | Nvt vastgesteld Beheerplan kunstwer- | 2024 - 2034 | Onderhoud: Ja; | In budget zitten middelen | Nee ken | Vervanging: Nee | voor klein onderhoud, voor groot onderhoud is een kre- diet beschikbaar. Tractieplan | Nog te actua- | Onderhoud: Ja; | Investeringen worden meege- | Nee liseren | Vervanging: | nomen in begroting, kleine re- deels | serve aanwezig. MJOP Gebouwen | 2017-2026 | ja | Nee * Zie de onderstaande toelichting op de tabel Uitleg/ toelichting op beheerplannen *1 | Bomenbeheerplan: In het beheerplan zijn de inspecties en de onderhoudsmaatregelen cyclisch ingepland. Deze werk- zaamheden lopen structureel door in de komende jaren. Naar verwachting zal het plan in 2026 geac- tualiseerd worden. *2 | Wegen: Op basis van de weg inspectie van 2024 is een fors grotere hoeveelheid van D-niveau geconstateerd dan in de voorgaande inspectieronde | (25% vs 12%). De resultaten en cijfers zijn met het actualiseren van het beheerplan meegenomen.
Kwaliteit In dit onderdeel van deze paragraaf wordt een weergave gegeven van de raadskeuzes voor de onder- houdsniveaus van de verschillende elementen in de openbare ruimte. Dit geldt overigens niet voor alle onderdelen, voor onder andere de speeltoestellen, de gebouwen, de bruggen en sluis, de tractie en het functioneren van de watergangen gelden externe normen. Veel onderdelen van de openbare ruimte kunnen volgens de beeldsystematiek en de normen van de CROW worden gemonitord. Bij ge- bouwen gebeurt het monitoren door middel van de NEN-normen. In de onderstaande tabel zijn voor ieder beheerplan verschillende onderdelen opgenomen die aange- ven welke kwaliteit is gekozen en hoe dit wordt gemonitord, zo is de frequentie, de normering/ me- thode en de uitvoering beschreven. De eerste tabel betreft een legenda voor de beeldkwaliteit.
Jaarstukken | 202 5 - Gemeente Montfoort | 60 | Pagina Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 61 | Pagina Legenda voor CROW-beeldkwaliteit: Kwali- teit Omschrijving A+ Zeer goed Ongeschonden, net nieuw aangelegd A Goed Mooi en comfortabel B Voldoende Functioneel C Matig Onrustig beeld, enige vorm van hinder, aanloop naar achterstallig onder- houd D Te slecht Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheid Onderdeel Vastge- stelde am- bitie Frequentie Normering Uitgevoerd door Openbaar groen C Maandelijks CROW-beeldkwal. Intern Bomen C ¼ per jaar CROW-beeldkwal. Intern Bloemrijk Montf. A Maandelijks CROW-beeldkwal. Intern Spelen C Maandelijks Warenwet Intern/ Extern Begraafplaatsen A Maandelijks CROW-beeldkwal. Intern Verharding C 1 x per 2 jaar CROW- nr. 146 Extern Openbare verlichting C Jaarlijks Scheefstand, schade, lamp Intern/ Extern Wegmeubilair C Maandelijks CROW-beeldkwal. Intern Gladheid Nvt Indien nood- zakelijk Geen normen beschik- baar Intern Riolering Nvt Inspectie 1/7 deel CROW-normen Extern Duikers Nvt Water Nvt Jaarlijks Waterkeur Extern Oeverbescherming C CROW Intern Zwerfafval C Maandelijks CROW-beeldkwal. Intern Afvalstoffen Nvt Jaarlijks Scheidingsmeter Extern Marktkasten Nvt Jaarlijks Technische normen Extern Sluis en bruggen Nvt 1 x per 4 jaar.
Technische normen Extern Tractie Nvt Jaarlijks APK-Keuring Extern Gebouwen 3 Om de 4 jaar NEN 2767 Extern Conclusies Om een goed en compleet overzicht te geven, is hieronder een tabel opgenomen met daarin de con- clusies over de beheerplannen waarin de vraag wordt beantwoord welke goed in de begroting zijn ver- taald. Als dit niet het geval is wat is dan het jaarlijks benodigde bedrag om geen achterstanden op te lopen en de openbare ruimte structureel te kunnen onderhouden. Relatie beheerplan en de risico’s Beheerplan Financieel te kort / ruimte Opmerking Algemeen De kapitaalgoederen zijn goed in beeld en behalen de vast- gestelde kwaliteit. Bij de wegen moeten we opletten Algemeen Jaarlijks zijn enkele beheerplannen weer toe aan actualisa- tie. Jaarstukken 202 5 - Gemeente Montfoort 62 | Pagina 3.4 Financiering Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen De paragraaf Financiering is op grond van de Wet financiering decentrale overheden (FIDO) en het- Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) een verplicht onderdeel van de gemeentebegroting en jaarrekening. De paragraaf is een weergave van de wijze waarop de financie- ringsfunctie (het stelsel van leningen, beleggingen en garanties) binnen de gemeente is ingericht. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in deze paragraaf.
Treasury is een proces binnen een organisatie dat tot doel heeft het financieringsmanagement en het cashmanagement te optimali- seren en te waarborgen dat het bedrijf aan zijn verplichtingen tegenover schuldeisers kan voldoen. Het treasurybeleid wordt gevoerd vanuit de door de raad vastgestelde financiële verordening en het treasurystatuut, daarnaast op onderdelen door wetgeving van de centrale overheid. Financieringspositie en -resultaat Financieringspositie De financieringspositie wordt bepaald door de boekwaarde van de activa af te zetten tegen de be- schikbare financieringsmiddelen in het eigen vermogen (reserves) en vreemd vermogen (langlopende geldleningen en voorzieningen). Als de waarde van de activa lager is dan de financieringsmiddelen spreken we van een financieringsoverschot, als de waarde hoger is van een financieringstekort. In het volgende schema is het verloop van de financieringspositie van de gemeente Montfoort per jaar ultimo over 2025 en de verwachte financieringspositie 2026 tot en met 2030 weergegeven. In 2025 zijn er geen vaste geldleningen aangetrokken. Naar de actuele inzichten loopt het financie- ringstekort in de toekomst op en is mogelijk opnieuw een beroep op de kapitaalmarkt nodig. De wijze van dekking hangt onder meer af van het daadwerkelijk verloop van de verwachte investeringen en de renteverwachting.