Bijlage 2 Participatie in de gemeente Montfoort 2026

6. Participatie via ervaringsdeskundigen Belanghebbende met persoonlijke ervaring (bijv. in zorg of armoede) adviseren over beleid dat hen direct raakt. 7. Inwonerpanel (afhankelijk van opzet) Vaste groep inwoners en andere belanghebbende die regelmatig hun mening geeft over verschillende beleidsthema’s. Kan adviserend of coproducerend zijn.

Coproducerend karakter 1. Co-creatiesessies / ontwerpateliers Gemeente en inwoners en andere belanghebbende ontwerpen samen beleid, plannen of oplossingen. Creatieve en interactieve werkvormen staan centraal. 2. Participatieve planning Inwoners denken actief mee over ruimtelijke ordening, inrichting van de openbare ruimte of wijkontwikkeling. 3. Samenwerkingsverbanden met bewonersorganisaties Structurele samenwerking met lokale verenigingen of initiatieven bij de uitvoering van beleid of projecten. 4. Participatieve monitoring / evaluatie Inwoners volgen en beoordelen beleid in uitvoering, bijvoorbeeld via meetinstrumenten of observaties. 5. Inwonerpanel (coproducerend indien actief betrokken) Vaste groep inwoners die regelmatig meedenkt over beleid. Bij actieve samenwerking en terugkoppeling valt dit onder coproduceren. 6. Gemeentelijke pilots met inwoners Testprojecten waarbij inwoners samen met de gemeente experimenteren met nieuwe vormen van dienstverlening, beleid of inrichting. Meebeslissend karakter 1. Burgerberaad Gelote, diverse groep inwoners en andere belanghebbende gaat diepgaand in gesprek over beleid, formuleert aanbevelingen en stemt hierover. 2. Burgerbegroting Inwoners beslissen (deels) over de besteding van een gemeentelijk budget binnen vooraf gestelde kaders. 3.

Referenda (beperkt toepasbaar) Inwoners en andere belanghebbende stemmen over een beleidsvoorstel. Juridisch mogelijk, maar zelden toegepast op lokaal niveau. Tabel van voorbeelden om participatieniveaus uit te voeren. Participatieniveau

Voorbeelden

Informerend (geen participatie)

Inloopbijeenkomst, Sociale media, Nieuwsbrief / wijkkrant, Informatieve website / dashboard, Infopanelen in de openbare ruimte, informatieve video’s / animaties, en Infomarkten / stands op evenementen

Raadplegend karakter

Inspraakbijeenkomst, Enquête, Werkbezoek, Inwonerforum / discussieforum, Online workshop, Peilingen via sociale media, Digitale stemrondes / polls, en Thematische chatsessies.

Adviseren karakter

Adviesraad, Burgeraudit, Focusgroepen, Burgervisitatie, Thematische werkgroepen, Participatie via ervaringsdeskundigen, en Inwonerpanel

Coproducerend karakter

Co-creatiesessies / ontwerpateliers, Participatieve planning (bijv. bij ruimtelijke ordening), Samenwerkingsverbanden met bewonersorganisaties, Participatieve monitoring / evaluatie, Inwonerpanel, gemeentelijke pilots met inwoners

Meebeslissen karakter

Burgerberaad, Burgerbegroting, Referenda (beperkt toepasbaar).

Uitdaagrecht

Buurtinitiatief / bewonersproject, Right to Challenge (inwoners nemen taken van gemeente over), en open uitnodiging tot samenwerking

24 | P a g i n a

Bijlage 7: Pilot participatie Om ervaring op te doen met verschillende vormen van participatie en de rol van de gemeente hierin, start Montfoort met één of meerdere participatiepilots. Deze pilots zijn bedoeld om in de praktijk te verkennen hoe de gemeente en inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en andere belanghebbenden het beste kunnen samenwerken bij beleid, uitvoering en evaluatie. Het doel van de pilot is om: • • • •

te leren welke participatievorm het beste past bij verschillende soorten vraagstukken. inzicht te krijgen in de rol die de gemeente per situatie inneemt (rechtmatig, presterend, samenwerkend of responsief). te ontdekken wat inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en andere belanghebbenden nodig hebben om goed te kunnen deelnemen. te verbeteren hoe de gemeente communiceert over verwachtingen, keuzes en resultaten.

Bij elke pilot wordt vooraf bepaald: • • •

wat het doel van participatie is (adviseren, raadplegen, meebeslissen, co-creëren). wie de betrokkenen zijn en hoe zij worden bereikt. hoe met de opbrengsten wordt omgegaan en teruggekoppeld.

De leerervaringen uit de pilots worden geëvalueerd en gebruikt als input voor het actualiseren van het participatiebeleid en het uitvoeringsprogramma. Op deze manier groeit de gemeente Montfoort stap voor stap naar een overheid die naast haar inwoners ondernemers en andere belanghebbende staat, transparant werkt en voortdurend leert van de praktijk.

25 | P a g i n a