Bijlage 1 - Toelichting Locatiekeuze principeverzoeken zonnepark en HS-station Linschoten

Toelichting locatiekeuze regio Woerden nieuw 15021kV Hoogspanningsstation station Linschoten Datum Ontvanger Versie Bijlage(n)

28 juni 2023 AM 1.0 -

Naam Afdeling Telefoon E-mail

Gijsbert van den End AM/NO Ruimte & Recht 06-25300272 gijsbert.vandenend@stedin.nl

Inleiding Zoals in het principeverzoek beschreven, zal het beoogde station bestaan uit twee 150/21 kV transformatoren en een 21kV verdeelsectie. Voor de grondverwerving en het bestemmingsplan wordt rekening gehouden met een derde transformator en een extra 21kV sectie (tranformatoren hebben een vermogen van 3 x 90 MVA). Voor de indeling van het station met transformatoren is een oppervlakte van circa 5000m2 nodig. Voor het nieuwe te realiseren station heeft Stedin in de zomer van 2022 een aantal potentiële locaties geïdentificeerd. Aan de hand van een diverse thema’s, realisatie randvoorwaarden en afwegingscriteria zijn de locaties de afgelopen periode onderzocht en beoordeeld. Stedin heeft de gemeente Woerden meegenomen in dit proces. Het betreft de locaties in de afbeelding hieronder.

Potentiële locaties Hoogspanningsstation Locatie A, B, C en D

1

Van de vier potentiële locaties, liggen er drie in de gemeente Woerden en één in de gemeente Montfoort. Allen locaties zijn op hoofdlijnen beoordeeld op de volgende thema’s: landschap en cultuurhistorie, externe veiligheid, geluid en milieuzonering, ruimtegebruik en archeologie Per thema is aan de afzonderlijke locaties een van de hieronder opgesomde score toegekend: Score

Oordeel

++ + 0 -

Positief effect Beperkt positief effect Geen/neutraal effect Beperkt negatief effect Negatief effect

--

Er is beoordeeld of de locatie past binnen de uitgangspunten zoals geformuleerd in de Omgevingsvisie en overig gemeentelijk beleid en of de locaties passen of passend te maken zijn bij de ruimtelijke ambities van de gemeente (stedenbouwkundig/landschappelijk). Een aantal thema’s zijn niet meegenomen in het beoordelingsproces. Dit zijn: Natuur, Bodem, Water en Magnetische velden. Dit aangezien op voorhand is ingeschat dat dit geen onderscheidende thema’s zullen zijn. Geen van de locaties ligt in of in de nabijheid van een beschermd natuurgebied (Natura 2000 of NNN gebied). Beoordeelde thema’s 1. Landschap en Cultuurhistorie Beoordelingskader – wat wordt verstaan onder landschap en cultuurhistorie De inpassing van het transformatorstation op een bepaalde locatie biedt goede kansen op de versterking/verbetering van de landschappelijke hoofdstructuur, de ruimtelijke kwaliteit en de bijbehorende kenmerkende landschapselementen. De gebruikswaarde van het landschap gaat er sterk op vooruit en de landschappelijke structuren en -elementen (zoals bebouwingslinten, beplantingsstructuren, waterstructuren, wegen, dijken of landmarks) bieden veel aanknopingspunten voor de inpassing van het transformatorstation. De inpassing levert substantiële toekomstwaarde op voor de omgeving van de inpassingslocatie.

2

Effecten locaties Locatie A

satellietfoto locatie A

Deze locatie ligt tussen de Rijksweg A12, Burgemeester van Zwietenstraat (N420) en een bedrijf in de polder Cromwijck. Het gebied heeft een typisch verkavelingsstructuur. De smalle, langgerekte percelen zijn een herkenbaar element van dit waardevolle cultuurlandschap (veenweidegebied). Het gebied maakt deel uit van het Nationaal Landschap het Groene Hart en is daardoor cultuurhistorisch waardevol. Dit geldt eveneens voor de andere locaties, waardoor dit geen onderscheidend gegeven vormt. Ingeschat wordt dat de vestiging van een hoogspanningsstation een aantasting van de openheid en de typische verkavelingsstructuur betekent. Locatie B

satellietfoto satellietfoto locatie B

Deze locatie ligt tussen de Rijksweg A12 en de Kromwijkerdijk eveneens in de polder Cromwijck. Op grond van de Interim Omgevingsverordening (IOV) van de provincie Utrecht ligt over deze locatie de Cultuurhistorische Hoofdstructuur – historische buitenplaatszone 3

van Landgoed Linschoten. Tussen Woerden en Montfoort ligt het Landgoed Linschoten, een in het open poldergebied van het Groene Hart gelegen groene enclave die sinds de middeleeuwen als eenheid wordt beheerd. Dit eeuwenlange centrale beheer heeft geresulteerd in een uniek ruim 300 hectare groot ensemble van huis en parkbos aan het riviertje de Lange Linschoten, met bijbehorende boerderijen (15), grienden en landerijen, voornamelijk ter weerszijden van de Haardijk. Het gebied ten zuiden van de A12 maakt (waarschijnlijk om deze reden) ook onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland. Vestiging van een hoogspanningsstation op deze locatie lijkt een grote aantasting van deze historische buitenplaatszone. Locatie C

satellietfoto locatie C

Deze locatie ligt in de gemeente Montfoort ingeklemd tussen de Rijksweg A12 en de Lage Kade in de polder Rapijnen. De 380 kV Hoogspanningsverbinding van TenneT loopt hier parallel aan de Rijksweg; twee dominante infrastructuurelementen. Hoewel het een open polderlandschap betreft, is de openheid door de sinds de jaren 70 gebouwde hoogspanningsverbinding van TenneT reeds aangetast. De nabijheid van deze twee infrastructuurelementen (snelweg en de hoogspanningsverbinding) maakt het negatieve effect dat een transformatorstation op het landschap kan hebben minder sterk.

4

Locatie D

satellietfoto locatie D

Deze locatie ligt tussen de Rijksweg A12 en de Zeeweg (en de daarboven gelegen Cattenbroekerplas) in. Ook dit gebied heeft een karakteristiek verkavelingspatroon. Een vestiging van een hoogspanningsstation zal dit aantasten evenals de openheid van het landschap.

Oordeel

A

B

C

D

-

-- -

-

-

Beperkt negatief effect

Negatief effect

Beperkt negatief effect

Beperkt negatief effect

2. Externe veiligheid Beoordelingskader- wat wordt verstaan onder externe veiligheid Veiligheidsrisico ́s kunnen worden veroorzaakt door de bedrijfsactiviteiten zelf (bijvoorbeeld door de opslag van diesel en gevaarlijke stoffen), maar ook door externe vormen van ruimtegebruik zoals het vervoer van gevaarlijke stoffen over de omliggende wegen of de gasleiding binnen het plangebied. Effecten locaties Station Het 150/21 kV transformatorstation is geen risicovolle inrichting zoals bedoeld in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi). Daarnaast is het transformatorstation geen BRZO (Besluit Risico’s Zware Ongevallen 1999) of VR (Veiligheidsrapport)plichtig bedrijf. Dit betekent dat de veiligheidsrisico’s voor de omgeving (ook in termen van risicobeheersing) zeer klein zijn. Het transformatorstation valt onder de SBI-code 2008 35 C4 (VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering)1. Voor het aspect gevaar adviseert de brochure een richtafstand 1

Als gezegd in de Inleiding komen er 3 transformatoren van 90 MVA elk. In dit stadium van de planvorming is nog niet bekend of deze in een open of gesloten gebouw worden geplaatst. Hierdoor wordt er nu getoetst als ware het een categorie 4.2 bedrijf cf. de VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering. 5

van 50 meter. Hoewel de exacte locatie voor een transformatorstation voor geen van de locaties nog is bepaald, is aannemelijk dat er binnen deze richtafstand geen gevoelige functies gelegen zullen zijn. Hierin zijn de locaties derhalve niet onderscheidend. Transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen en wegen Voor het transport van gevaarlijke stoffen geldt dat de activiteit niet gericht is op het mogelijk maken van kwetsbare objecten. Daarmee speelt dit geen rol. Wel is het relevant dat er een Hoge druk gasleiding (40 bar) in de directe nabijheid van de locaties A, B en D loopt. Een hoge druk gasleiding kent een beperkingsgebied van 4 meter aan weerszijde van de leiding. Dit vormt dus een beperking voor de locaties. Ook vormt dit een beperking voor de in en afgaande kabeltracés. Hier dient rekening mee gehouden te worden bij de realisatie van een transformatorstation aangezien het verleggen van een hoge druk aardgasleiding kostbaar is en veel tijd vergt. Voor locatie C zal dit niet / minder een belemmering vormen nu de gasleiding op een ruime afstand (+/- 50 meter) ten zuiden van de Lage Kade is gelegen. Voor alle locaties geldt dat over de A12 een transportroute vormt voor gevaarlijke stoffen (Basisnet-wegtraject). Hierin onderscheiden de locaties zich niet.

Aardgasleiding (rode stippellijn)

Oordeel

A

B

C

D

--

--

0

--

Negatief effect

Negatief effect

Geen/neutraal effect

Negatief effect

3. Geluid en milieuzonering Beoordelingskader – wat wordt verstaan onder geluid en milieuzonering Hierbij is beoordeeld of de locatie leidt tot een toe- of tot een afname in het aantal geluidsgevoelige bestemmingen die geluidhinder gaan ondervinden. 6

Effecten locaties Het transformatorstation zelf vormt vanzelfsprekend geen geluidsgevoelige functie. In het kader van geluid en milieuzonering wordt een hoogspanningsstation beschouwd als “Elektriciteitsdistributiebedrijf, met transformatorvermogen >200=1.000 MVA (SBI-code 35 – C4)”, zoals beschreven in de VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering (zie ook voetnoot 1). In deze publicatie staat dat de hindercontour voor geluid voor deze activiteit ten minste 300 meter ten opzichte van de dichtstbijzijnde geluidsgevoelige bestemming is. Als geluidsgevoelige bestemmingen gelegen zijn binnen deze contour, dient nader akoestisch onderzoek plaats te vinden om de mate van geluidshinder vast te stellen. Als aan de eisen voldaan wordt, dan is er in beginsel sprake van een goede ruimtelijke ordening. Als dit niet het geval is, dan dienen geluid reducerende maatregelen toegepast te worden. Hoewel de exacte locatie voor een transformatorstation voor geen van de locaties nog is bepaald, is aannemelijk dat bij de locaties A, B en D enkele woningen binnen deze richtafstand gelegen zullen zijn. Bij locatie C is dit niet het geval.

Oordeel

A

B

C

D

-

-

0

-

Beperkt negatief effect

Beperkt negatief effect

Geen/neutraal effect

Beperkt negatief effect

4. Ruimtegebruik Beoordelingskader – wat wordt verstaan onder ruimtegebruik Het ruimtebeslag van de uitbreiding van het transformatorstation is gedaan op basis van een kwalitatieve analyse. Voor allen locaties geldt dat er geen gebouwen geamoveerd worden. Gekeken naar het ruimtebeslag in relatie tot toekomstige ontwikkelingen die hetzij uit bestemmingsplannen, dan wel een van de beide omgevingsvisies van de gemeenten is af te leiden. Effecten locaties Locatie A In de Omgevingsvisie van de gemeente Woerden is aangegeven dat op dit gebied een nieuwe werklocatie is geprojecteerd. Ruimtelijk is dus al beoogd dit gebied verder te bebouwen, hoewel de vraag is of een transportstation een in een werklocatie passende functie is. Een transportstation vormt immers geen werkgelegenheid voor de omgeving terwijl juist beoogd wordt de lokale economie hiermee te doen groeien.

7

Uitsnede uit Omgevingsvisie gemeente Woerden

Locatie B Voor deze locatie is in de Omgevingsvisie van Woerden beoogd een landschappelijke ‘ader’ via landgoed Bredius tot Landgoed Linschoten te creëren. Deze ader moet een belangrijke ecologische verbinding vormen dwars door Woerden heen, maar ook een fiets- en voetgangersverbinding zodat het Groene Hart vanaf het station snel en direct bereikbaar is. Vestiging van een transportstation zal een belemmering vormen voor een dergelijke landschappelijke ader. Techniek C Op basis van de Omgevingsvisie Montfoort (2021) is deze locatie gelegen in een zonneenergie zoekgebied. Voor deze locatie blijkt dat Sunvest serieuze plannen heeft om agrarisch zonnepark te vestigen. Door samenwerking met deze ontwikkeling te zoeken kunnen beide functies worden ingepast en ontstaat een energiepark dat op een landschappelijk goede manier wordt ingepast. Zie ook verder hetgeen hierover in de Bijlage bij het principeverzoek wordt vermeld.

8

Uitsnede uit Omgevingsvisie gemeente Montfoort

Locatie D Voor deze locatie is in de Omgevingsvisie van Woerden een breed pallet aan functies beoogd (recreatieve/groene voortuin). Er wordt erop ingezet om de Cattenbroekerplas verder te ontwikkelen als recreatief knooppunt. Het vestigen van een transportstation zal met deze ruimtelijke voornemens strijdig zijn.

Uitsnede uit Omgevingsvisie gemeente Woerden

Oordeel

A

B

C

D

-

-

+

-

Beperkt negatief effect

Beperkt negatief effect

Beperkt positief effect

Beperkt negatief effect

9

5. Archeologie Beoordelingskader - wat wordt verstaan onder archeologie Beoordeeld is of de ingrepen een neutraal, beperkt negatief, of negatief effect heeft op in de bodem aanwezige archeologische waarden. Hiertoe is de provinciale en gemeentelijke archeologische waardenkaart en de vigerende bestemmingsplannen geraadpleegd. Effecten locaties Locatie A Gebied heeft op de archeologische waardenkaart van den gemeente Woerden een beleidscategorie 5 (AV) waarbij een archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen groter dan 1.000m2 en dieper dan 100cm-Mv. Locatie B Gebied heeft op de archeologische waardenkaart van den gemeente Woerden een beleidscategorie 3 (AV) waarbij een archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen groter dan 100m2 en dieper dan 30cm-Mv. de verwachtingswaarde is dus hoger.

archeologische waardenkaart Woerden

Locatie C Op basis van de waarden- en verwachtingenkaart van de gemeente Montfoort geeft locatie C grotendeels een lage archeologische waarde. Een geringe strook heeft een middelhoge verwachting.

10

Uitsnede uit Waarden – en verwachtingenkaart gemeente Montfoort

Locatie D Gebied heeft op de archeologische waardenkaart van den gemeente Woerden een beleidscategorie 6 (AV) waarbij een archeologisch onderzoek verplicht is bij bodemingrepen groter dan 10.000m2 en dieper dan 100cm-Mv. De verwachtingswaarde is dus lager.

Oordeel

A

B

C

D

-

--

0

0

Beperkt negatief effect

Negatief effect

Geen/neutraal effect

Geen/neutraal effect

Voorkeurslocatie Hieronder is een samenvattende tabel weergegeven met daarin per locatie de beoordeling. Daaronder is toegelicht welke locatie het voorkeursalternatief is. Thema

A

B

C

D

Landschap en Cultuurhistorie

-

--

-

-

Externe veiligheid

--

--

0

--

Geluid en milieuzonering

-

-

0

-

Ruimtegebruik

-

-

+

-

Archeologie

-

--

0

0

11

In bovenstaande tabel is de totale score voor elke locatie per onderdeel opgenomen. Iedere locatie kent op zichzelf positieve en negatieve effecten, wat tot uitdrukking komt in de veelheid van beoordelingsaspecten. Locatie C komt uit de totaalscore als voorkeursalternatief naar voren. Met name op gebied van ruimtegebruik scoort deze locatie positief. De locatie sluit aan op het ruimtelijk beleid van de gemeente Montfoort. Ook qua milieuthema’s scoort de locatie relatief goed. Wat de locatie verder goed doet scoren is dat zij als enige naar verwachting geen beperkingen gaat ondervinden van de hoge druk aardgasleiding. Locatie B scoort op meerdere thema’s negatief; de locatie heeft een hoge landschappelijk en archeologische waarde. Voor de locaties D en A ten slotte blijkt dat de gemeente Woerden in haar Omgevingsvisie al andere ruimtelijke ambities heeft verwoord die worden doorkruist door het vestigen van een Hoogspanningsstation.

Bronnen: www.Ruimtelijkeplannen.nl www.atlasleefomgeving.nl Interim Omgevingsverordening Provincie Utrecht (maart 2021) Omgevingsvisie Woerden (februari 2022) Omgevingsvisie Montfoort (2021) Woerden, actualisatie archeologische waardenkaart (2022) Waarden – en verwachtingenkaart gemeente Montfoort (2010)

12