Begroting 2027 en meerj 2028 - 2030
Tekst van het document
In 2027 en 2028 wordt er samen met de aanbieders van huishoudelijke hulp onderzocht wat de impact van deze wijziging is. Een inwoner wordt, als dat gewenst is, bij een hulpaanvraag ondersteund door bijvoorbeeld een cliëntondersteuner, mantelzorger of ervaringsdeskundige. • | Door de transformatie die is ingezet om de eerstelijns zorg te ontlasten en vragen van inwoners op het psychosociale vlak op te pakken binnen welzijn, zien we een zwaardere belasting van het welzijnsonderdeel van SWOM. MOBW Vanaf 2025 zijn we samen met de regio Utrecht West verantwoordelijk voor onze inwoners die dakloos zijn of dreigen te raken. We hebben in onze gemeente geen daklozenvoorzieningen en richten ons daarom vooral op de ontwikkeling van preventief beleid. Dat doen we in samenwerking met omliggende gemeenten. Het doel van het preventief beleid is kwetsbare inwoners breed te ondersteunen om te voorkomen dat zij in (financiële) problemen raken waardoor zij dakloos kunnen worden. In 2026 hebben wij meegedaan aan de landelijke ETHOS-telling om meer inzicht te krijgen in het aantal (dreigend) daklozen. Tijdens deze telling is gebleken dat wij en onze partners de (dreigend) daklozen goed in beeld hebben. Na de presentatie van de resultaten van de ETHOS-telling zal worden gekeken naar eventuele vervolgstappen die passend zijn in gemeente Montfoort.
Beschermd wonen gaat over inwoners die (tijdelijk) niet volledig zelfstandig kunnen wonen. Deze inwoners kampen met psychische problemen en moeten 24/7 een beroep kunnen doen op zorg. Beschermd wonen kan gaan om ondersteuning in de thuissituatie of tijdelijk verblijven in een instelling. Ook hierbij is het beleid voornamelijk gericht op preventie. We willen deze kwetsbare inwoners zo ondersteunen dat zij geen beroep hoeven doen op beschermd wonen. De bedoeling is onze inwoners zoveel mogelijk lokaal en ambulant te ondersteunen in de thuissituatie. Kaderstellende beleidsnota’s • | Integraal beleidsplan sociaal domein gemeente Montfoort 2023 en verder • | Nota Gezondheidsbeleid 2023-2026 • | Vitaliteitsakkoord III • | Omgekeerde verordening sociaal domein 2020 • | Handelingskader personen met verward gedrag • | Inkoopcontracten regio Utrecht West • | Integrale woon/zorgvisie • | Nota Armoedebeleid 2020 • | Beleidsplan Schuldhulpverlening 2023 e.v. • | Landelijke kaderstellende nota’s: GALA Gezond en Actief Leven Akkoord), IZA (Integraal Zorg Akkoord) en AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord) • | Nota Regionale Aanpak Dakloosheid MRU West 2024-2030 • | Regioplan Beschermd Wonen MRU West 2023-2028 • | Preventie- en handhavingsplan middelengebruik gemeente Montfoort Verbonden en / of uitvoerende partijen I. Ferm Werk II. SWOM (Sociaal team en welzijnsteam) III.
Stichting de Thuisbasis (Jeugdteam) IV. GGD - regio Utrecht V. Regionaal Bureau Leerplicht Utrecht Noordwest (Doorstroompunt) P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 33 | P a g i n a P r o g r a m m a b e g r o t i n g 2 0 2 7 - G e m e e n t e M o n t f o o r t 34 | P a g i n a VI. Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en de schoolbesturen PO, VO en MBO VII. Inkoop en Monitoring Utrecht West (inkoop en contractbeheer Wmo en jeugdhulpaanbieders) VIII. Regiotaxi Utrecht IX. Vluchtelingenwerk Montfoort en Linschoten X. Woningcorporatie Cazas Wonen en Woningcorporatie Woonzorg Nederland XI. Coöperatie Groene Hart Vitaal U.A. XII. Coöperatie Montfoort-Linschoten Gezond XIII. Budgetiek schuldhulpverlening XIV. SchuldhulpMaatje Montfoort-Linschoten XV. Regiegroep Actief Montfoort Programmaonderdeel 5.01: Participatiewet Wat willen we bereiken? 1. De Groene Hart Pas zorgt ervoor dat ook inwoners met een laag inkomen kunnen meedoen in de samenleving. Dit komt doordat het aanbod op de Groene Hart Pas goed aansluit bij de leefwereld van de inwoner. 2. Ook mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt doen mee. 3. Voorkomen van problematische schulden bij inwoners. 4. De toegang en communicatie met de uitvoerende instellingen is helder en op maat. Ze werken allen vanuit het principe van de omgekeerde toets. 5.
Ferm Werk en de inhoud en omvang van hun taken zijn bekend bij inwoners en het bedrijfsleven in onze gemeente. Wat gaan we ervoor doen? 1. Monitoren van de effecten en het gebruik van de Groene Hart Pas, doorlopend uitvoeren klanttevredenheidsonderzoek en oppakken van verbeterpunten. Ook blijven we ons inzetten voor een uitgebreid en passend aanbod op de Groene Hart Pas, waarbij ervaringen en wensen van inwoners worden meegenomen. 2. We hebben extra aandacht voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Laagdrempelige dagbesteding voor deze groep wordt zoveel mogelijk door de SWOM georganiseerd. Daarnaast gaan we door met het verbeteren van de samenwerking tussen bedrijven, gemeenten, Ferm Werk, UWV en onderwijs om inwoners met een groter dan gemiddelde afstand, waaronder statushouders, te (be-)geleiden richting duurzaam werk. 3. We monitoren periodiek de schuldhulpverlening en de vroegsignalering en stellen zo nodig afspraken en beleid bij. 4. In de contacten met uitvoerende instellingen de omgekeerde toets blijven uitdragen. 5. Er worden overleggen gevoerd over het vervolg van de pilot periodiek werkcafé. Daarnaast bevorderen we dat Ferm Werk structureel wordt betrokken bij activiteiten van het bedrijfsleven in onze gemeente. Programmaonderdeel 5.02: Wmo Wat willen we bereiken? 1.
Inwoners met een lichte hulp- en zorgvraag ondersteuning bieden vanuit het lokale team of welzijn. 2. Meer eigen regie door de inwoners van de gemeente Montfoort. 3. Een verdere transformatie van maatwerkvoorzieningen naar algemene voorzieningen. 4. Een goede aansluiting van de woon/zorg behoefte bij het beschikbare woningaanbod. 5. Thuiswonende inwoners met beginnende geheugenproblematiek of die verward zijn in een vroeg stadium ondersteuning bieden. 6. Doorontwikkeling van de opdrachtverstrekking (modulen) aan de SWOM. Wat gaan we ervoor doen? 1. Aanpassen van de module sociaal team, zodat ondersteuning vanuit het lokale team gegeven kan worden. 2. Bij een ondersteuningsvraag de inwoner zodanig handvatten aanreiken dat het ondersteuningsaanbod zoveel mogelijk past bij de wijze waarop de inwoner zijn leven wil leiden. We stimuleren hierbij het benutten van de eigen kracht. Uitbreiden van de module welzijn met sociaal verwijzen 3. Verder uitbouwen en borgen van onze laagdrempelige algemeen toegankelijke zorg-, hulp-, en welzijnsactiviteiten, zoals het DoeMeehuis en de bibliotheek. 4. Nauwer samenwerken met de woningbouwverenigingen en zorgorganisaties over de woonoplossingen voor zorg doelgroepen bij nieuwbouw en vrijkomend vastgoed. 5.
Het budget voor het versterken aanbod mensen met geheugenprobleem blijven inzetten om thuiswonende inwoners met geheugenproblematiek en hun mantelzorgers te bereiken. 6. SWOM modules aanpassen aan de opgave om de ondersteuning aan de inwoner steeds meer te verplaatsen naar algemene ondersteuning en welzijn. P r o g r a m m a b e g r o t i n g 2 0 2 7 - G e m e e n t e M o n t f o o r t 35 | P a g i n a Programmaonderdeel 5.03: Jeugd Wat willen we bereiken? 1. Het voortzetten van de Hervormingsagenda Jeugd en de Regiovisie Jeugdhulp en WMO (2025) 2. Meer eigen regie door de inwoners van Montfoort en Linschoten en aansluiten bij de leefwereld van het gezin. 3. Een integrale aanpak. 4. Goede kwaliteit van zorg. 5. Meer grip krijgen op verwijzingen. 6. Het voorveld meer aantrekkelijk en bereikbaar maken voor onze jongeren. 7. Jongeren en jong volwassenen die uitgevallen zijn op school een alternatief bieden in samenwerking met het lokale bedrijfsleven. Wat gaan we ervoor doen? 1. Intensieve samenwerking tussen de gemeenten in de regio Utrecht West, de bovenregio en aanbieders om zoveel mogelijk te voorzien in passend lokaal en regionaal aanbod voor jongeren. Bovenregionale inzet wordt alleen benut wanneer dit noodzakelijk is en passende zorg lokaal of regionaal niet beschikbaar is, met behoud van goede en passende zorg voor de jongere. 2.
Bij een ondersteuningsvraag de jongere en de ouders handvatten aanreiken, zodat het ondersteuningsaanbod zoveel mogelijk past bij de wijze waarop zij hun leven willen leiden. We stimuleren hierbij de eigen kracht van de inwoners en zijn/haar naasten. 3. Toepassen van brede vraagverheldering en afstemming bij een gezinsplan met betrokken partijen zoals huisarts, school, Jeugdhulp/zorg, Wmo, Participatiewet, welzijn. 4. De verscherpte kwaliteitseisen blijven we monitoren. 5. Doorgaan met de goede samenwerking rondom verwijzingen met het medische veld en het gebruik van een sturingsinstrument om ontwikkelingen te volgen en waar nodig bij te sturen. Hierdoor merken we dat de verwijzingen binnen de kaders kunnen blijven. 6. Door de werkwijze ‘Samen Opgroeien en Samen Opvoeden’ bereiken we het voorveld van de jongeren, waardoor zij meer toegang krijgen tot aansprekende en laagdrempelige activiteiten. We gaan door met het jongerenwerk om zo jongeren te bereiken die zich moeilijker in de samenleving handhaven. Een projectleider jeugd gaat aan de slag om de sociale basis te versterken en (nog) meer in te zetten op preventie. 7. Het starten van een pilot met zorgaanbieders, jeugdteam, leerplicht, en werkgevers om thuiszitters een alternatief te bieden. Programmaonderdeel 5.04: Volksgezondheid Wat willen we bereiken? 1.
Blijvend monitoren van de vaccinatiebereidheid van onze inwoners en deze proberen te verhogen. 2. Lokaal Vitaliteitsakkoord III uitvoeren. 3. Zo gezond mogelijke inwoners van onze gemeente. 4. Combinatiefunctie activiteiten nog beter laten aansluiten op het sociaal domein. 5. Gezonde inrichting van de bebouwde omgeving. 6. Onze inwoners duidelijkheid geven in het geval van extreme weerssituaties en/of infectieziekten. 7. Volksgezondheid meer integraal benaderen in combinatie met sport en preventie, en andere (beleids)domeinen. 8. Komen tot een gecoördineerde regionale aanpak op overstijgende gezondheidsthema’s. 9. Het aanpakken van laaggeletterdheid. 10. Verminderen van alcoholgebruik bij minderjarigen. Wat gaan we ervoor doen? 1. Informatie verstrekken, voorlichten en opzetten van sturing naar gedragsverandering. 2. Zie ook programma 4 onderdeel sport. 3. Intensiveren van onze samenwerking met de GGD en nog meer gebruik maken van de aanwezige expertise. Uitvoering van het Vitaliteitsakkoord, de programma’s uit AZWA, en meer aandacht voor preventie. 4. De combinatiefunctionarissen meer betrekken bij de maatschappelijke opgaven in het sociaal domein en de zorg. 5. Beleidskader gezonde leefomgeving opstellen. Gezondheid opnemen als thema in nieuwbouwprojecten en herontwikkeling. Initiatieven voor een beweegvriendelijke omgeving ondersteunen. 6.
Actualiseren en uitvoeren van het lokaal hitteplan en bijbehorende communicatieplan. Aansluiten op de aanpak infectieziektebestrijding van GGDrU. 7. Uitvoering van het Vitaliteitsakkoord III en de programma’s uit AZWA. 8. We voeren, samen met regio Utrecht West en andere samenwerkingsverbanden, het regioplan uit. We werken samen met omliggende gemeenten op thema’s uit het AZWA. 9. Het opzetten en integreren van meerdere welzijnsonderdelen, zoals taalondersteuning, internetvaardigheid, cursussen die gaan over gezondheid en welzijn in de bibliotheekfunctie. 10. We werken samen aan de uitvoering van het Preventie- en handhavingsplan middelengebruik. Financieel overzicht (bedragen x € 1.000) Programma 5.
Inkomen, jeugd en Wmo | Rekening | Begroting* | Begroting 2027 | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN (actuele begr'26) | 15.582 | 15.688 | 15.745 | 15.084 | 14.612 | 14.716 Mutaties: Hervormingsagenda jeugd (incidenteel) | 212 Dekking salarislasten uit AZWA (incidenteel) | -55 | -55 | -55 Vroegsignalering/schuldhulpverlening (incidenteel) | 72 Raming jeugdhulp | -205 Stelpost eigen bijdrage jeugdzorg (meicirculaire 2025) | -146 Huishoudelijke hulp uit WMO en vangnetregeling | -493 Overig | -26 | 20 | 48 Totaal lasten Begroting 2027 | 15.582 | 15.688 | 15.745 | 15.084 | 14.612 | 14.716 BATEN (actuele begr'26) | 4.426 | 3.629 | 2.501 | 2.341 | 2.341 | 2.341 Mutaties: Normvergoeding uitvoeringskosten Oekraïne | 160 Mutaties: Totaal baten begroting 2027 | 4.426 | 3.629 | 2.501 | 2.341 | 2.341 | 2.341 Saldo baten en lasten voor mutaties reserves | 11.156 | 12.059 | 13.244 | 12.743 | 12.271 | 12.375 - waarvan incidenteel | -1.390 | -433 | 69 | -55 | -55 | 0 - waarvan structureel | 12.546 | 12.492 | 13.175 | 12.798 | 12.326 | 12.375 Toevoeging aan reserves | - | - | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 145 | 118 | 501 | - | - | - Saldo mutaties reserves | -145 | -118 | -501 | 0 | 0 | 0 - waarvan incidenteel | -145 | -118 | -501 | - | - | - - waarvan structureel | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten na mutaties reserves | 11.011 | 11.941 |
12.743 | 12.743 | 12.271 | 12.375 Structureel saldo na mutaties reserves | 12.546 | 12.492 | 13.175 | 12.798 | 12.326 | 12.375 *) Begroting 2026 na vastgestelde wijzigingen P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 36 | P a g i n a 2.6. | Dekkingsmiddelen, Overhead, Vpb en onvoorzien 6.01 | 6.02 Overhead | Mutaties B € 387.724 | reserves B € 70.000 L € 6.806.838 | L € 0 6. Financien B € 31.924.163 L € 6.560.151 6.03 Algemene | 6.04 Dekkingsmiddelen | Onvoorzie B € 31.466.439 | n L € - 256.687 | L € 10.000 *) B = baten en L = lasten Het zesde programma is ten opzichte van de vijf eerder genoemde programma's een afwijkend programma. In dit programma worden de (verplichte) onderdelen met betrekking tot de algemene dekkingsmiddelen, overhead, onvoorzien en vennootschapsbelasting weergegeven. Algemene dekkingsmiddelen Het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen gaat over de onroerendezaakbelastingen en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing, en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s.
P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 37 | P a g i n a (bedragen x € 1.000) Programma 6: Algemene dekkingsmiddelen | Rekening | Begroting* | Begroting 2027 | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN (actuele begr'26) | 64 | -257 | -257 | -382 | -436 | -257 Mutaties: Mutaties treasury (totaalfinanciering) | -131 | -82 | 195 Mutaties algemene uitkering (stelpost) | 42 Overig | 6 | -14 | -16 Totaal lasten Begroting 2027 | 64 | -257 | -257 | -382 | -436 | -257 BATEN (actuele begr'26) | 29.783 | 30.248 | 31.466 | 30.103 | 29.733 | 30.059 Mutaties: Decentralisatie-uitkering bibliotheek (incidenteel) | 105 Dividend nutsbedrijven | 37 Mutaties algemene uitkering Gemeentefonds | -1.295 | -371 | 326 Overig Totaal baten begroting 2027 | 29.783 | 30.248 | 31.466 | 30.103 | 29.733 | 30.059 Saldo baten en lasten voor mutaties reserves | -29.719 | -30.505 | -31.723 | -30.485 | -30.169 | -30.316 - waarvan incidenteel | - | - | -105 | 0 | 0 | 0 - waarvan structureel | -29.719 | -30.505 | -31.618 | -30.485 | -30.169 | -30.316 Toevoeging aan reserves | 521 | - | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 35 | - | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo mutaties reserves | 486 | - | 0 | 0 | 0 | 0 - waarvan incidenteel | 486 | - | 0 | 0 | 0 | 0 - waarvan structureel | - | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten na mutaties reserves | -29.233 |
-30.505 | -31.723 | -30.485 | -30.169 | -30.316 Structureel saldo na mutaties reserves | -29.719 | -30.505 | -31.618 | -30.485 | -30.169 | -30.316 *) Begroting 2026 na vastgestelde wijzigingen Overhead Ook het onderdeel Overhead is ondergebracht in dit zesde programma. De reden hiervoor is dat de BBV-voorschriften de gemeente verplicht om naast haar vijf facultatieve programma’s de kosten van overhead in een overzicht samen te brengen en niet meer in de vijf hoofdprogramma’s te verantwoorden. Het begrip overhead is volgens de regelgeving: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het begrip is nader uitgewerkt in een notitie van de commissie BBV. De notitie duidt overhead nader aan als: leidinggevenden en managementondersteuning primair proces. Hieronder vallen de functies: financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, HRM, inkoop en aanbesteding, interne en externe communicatie, juridische zaken, bestuursondersteuning, informatievoorziening en automatisering (ICT), facilitaire zaken, huisvesting en documentatie- en informatievoorziening.
P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 38 | P a g i n a (bedragen x € 1.000) Programma 6: Overhead | Rekening | Begroting* | Begroting 2027 | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 LASTEN (actuele begr'26) | 6.697 | 6.273 | 6.807 | 6.726 | 6.731 | 6.710 Mutaties: Implementatie nieuw financieel pakket (incidenteel) | 70 Overig | 10 | 4 | -20 Totaal lasten Begroting 2027 | 6.697 | 6.273 | 6.807 | 6.726 | 6.731 | 6.710 BATEN (actuele begr'26) | 495 | 380 | 388 | 388 | 388 | 388 Mutaties: Totaal baten begroting 2027 | 495 | 380 | 388 | 388 | 388 | 388 Saldo baten en lasten voor mutaties reserves | 6.202 | 5.893 | 6.419 | 6.339 | 6.343 | 6.323 - waarvan incidenteel | 16 | 247 | 70 | 0 | 0 | 0 - waarvan structureel | 6.186 | 5.645 | 6.349 | 6.339 | 6.343 | 6.323 Toevoeging aan reserves | - | - | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 224 | 18 | 70 | 0 | 0 | 0 Saldo mutaties reserves | -224 | -18 | -70 | 0 | 0 | 0 - waarvan incidenteel | -224 | -18 | -70 | 0 | 0 | 0 - waarvan structureel | - | - | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten na mutaties reserves | 5.978 | 5.875 | 6.349 | 6.339 | 6.343 | 6.323 Structureel saldo na mutaties reserves | 6.186 | 5.645 | 6.349 | 6.339 | 6.343 | 6.323 *) Begroting 2026 na vastgestelde wijzigingen Vennootschapsbelasting (Vpb) Sinds 2016 moeten gemeenten (en andere overheden)
vennootschapsbelasting (vpb) betalen over de winst die ze met een aantal, nader bepaalde, ondernemingsactiviteiten maken. Jaarlijks wordt er een analyse van de bedrijfsactiviteiten van de gemeente gemaakt. Hierbij is vastgesteld dat voor de gemeente Montfoort de ondernemingsactiviteiten in het kader van de vpb beperkt zijn en voornamelijk betrekking hebben op de grondexploitaties. Voor 2027 worden geen winsten verwacht, die tot een vpb-heffing leiden. (bedragen x € 1.000) Programma 6: Vennootschapsbelasting | Rekening | Begroting* | Begroting 2027 | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten voor mutaties reserves | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Onttrekking aan reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten na mutaties reserves | 6 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 *) Begroting 2026 na vastgestelde wijzigingen Onvoorzien Voor het bedrag voor onvoorziene uitgaven hanteert de provincie Utrecht een richtbedrag van € 2,50 per inwoner. Op basis van inwoneraantal per 1 januari 2026 had een bedrag van € 35.000 kunnen volstaan. Vanwege de aanzienlijke toename van de omvang van de begroting sinds de decentralisaties in 2015 is er een bedrag van € 50.000 opgenomen voor onvoorziene uitgaven.
Bij de begroting 2027 is de post onvoorziene uitgaven verlaagd van € 50.000 naar € 10.000. (bedragen x € 1.000) Programma 6: Onvoorzien | Rekening | Begroting* | Begroting 2027 | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | - | 10 | 10 | 10 | 10 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo baten en lasten voor mutaties reserves | - | - | 10 | 10 | 10 | 10 Toevoeging aan reserves | - | - | - | - | - | - Onttrekking aan reserves | - | - | - | - | - | 0 Saldo baten en lasten na mutaties reserves | - | - | 10 | 10 | 10 | 10 *) Begroting 2026 na vastgestelde wijzigingen P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 39 | P a g i n a P r o g r a m m a b e g r o t i n g 2 0 2 7 - G e m e e n t e M o n t f o o r t 40 | P a g i n a 3 Paragrafen 3.1 Lokale heffingen Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en kostendekkendheid van de heffingen en leges uiteengezet. Daarna wordt de Onroerende zaakbelasting beschreven (OZB). Tot slot wordt ingegaan op de onbenutte belastingcapaciteit en het kwijtscheldingsbeleid. De gemeentelijke heffingen zijn, naast de algemene uitkering uit het gemeentefonds, een belangrijke bron van inkomsten. Er zijn twee gemeentelijke heffingen; rechten en belastingen.
Bij ‘rechten’ is sprake van een tegenprestatie van de gemeente en mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten die de gemeente maakt voor de uitoefening van de taak. Dat wil zeggen: niet meer dan honderd procent kostendekkend. Bij ‘belastingen’ is er geen directe relatie met een prestatie van de gemeente. De gemeente kent de volgende belastingsoorten: - Onroerendezaakbelastingen (OZB/RZB); - Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht; - Rioolheffingen; - Marktgelden; - Lijkbezorgingrechten; - Leges. Heffingen en leges Op basis van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dient een bijlage te worden toegevoegd over de kostendekkendheid van de lokale lasten. Hierbij dient overhead – als onderdeel van de apparaatskosten- centraal onder een taakveld te worden opgenomen en extracomptabel (gegevens buiten de boekhouding om verwerkt) te worden berekend. Alle apparaatskosten en overige directe lasten die te relateren zijn aan een taakveld moeten op het taakveld van de desbetreffende leges en heffingen worden opgenomen. De directe kosten en de toerekenbare overhead worden op deze manier meegenomen om te bepalen in hoeverre de leges en de heffingen kostendekkend zijn. De leges en heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn.
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven van de bewoner van een eigendom, waarbij huishoudelijke afvalstoffen worden opgehaald. Er is sprake van een tariefdifferentiatie naar gezinsverhouding. Voor bedrijven is er sprake van een reinigingsrecht. Voor beide heffingen is het uitgangspunt volledige kostendekking. De afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht worden in rekening gebracht door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Voor de lokale heffingen wordt informatie op hoofdlijnen opgenomen van kostendekkendheid. Ten laste van de heffingen mogen alleen die baten en lasten van overhead worden toegerekend die betrekking hebben op het taakveld van de betreffende heffing. Vanaf het begrotingsjaar 2021 is de afvalstoffenheffing toegegroeid naar 100% kostendekkendheid. Voor 2027 is er, naast de indexering van 3,3%, een extra verhoging van het tarief van 8% noodzakelijk om 100% kostendekkendheid te realiseren. In december 2026 zullen de tarieven voor de afvalstoffenheffing door middel van de Verordening afvalstoffenheffing en reinigingsrechten 2027 ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. De uitgaven en de opbrengsten zijn voor 2027 aangepast aan de realiteit.
Afvalstoffenheffing | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 1.654.522 | 1.636.416 | 1.623.784 | 1.691.741 | 1.857.213 Inkomsten taakveld, exclusief heffingen | -169.570 | -90.000 | -90.000 | -90.000 | -90.000 Netto kosten product | 1.484.952 | 1.546.416 | 1.533.784 | 1.601.741 | 1.767.213 Toe te rekenen kosten: Overhead | 300.529 | 303.410 | 296.284 | 306.501 | 331.148 BTW | 298.095 | 286.728 | 278.451 | 294.798 | 331.321 Uitgaven taakveld | 2.083.576 | 2.136.554 | 2.108.519 | 2.203.040 | 2.429.681 Opbrengsten heffingen | 2.079.905 | 2.079.905 | 2.039.905 | 2.149.441 | 2.392.328 Inkomsten taakveld | 2.079.905 | 2.079.905 | 2.039.905 | 2.149.441 | 2.392.328 dekkingspercentage | 100% | 97% | 97% | 98% | 98% Reinigingsrechten Bij niet-huishoudens worden reinigingsrechten in rekening gebracht. Dat is een retributie die wordt geheven voor het periodiek verwijderen van bedrijfsafval van beperkte omvang. Er is een tarief voor het beschikbaar stellen van een container en een tarief voor elke extra container. Ook reinigingsrechten zijn bestemmingsheffingen, de opbrengsten mogen niet hoger zijn dan de uitgaven. Reinigingsrecht betreft een belasting voor het verwerken van afval voor bedrijven die geen eigen vuilopslagmogelijkheid hebben.
Voorgesteld is om deze belasting nagenoeg 100% kostendekkend te maken en te houden. Ook hier wordt uitgegaan van het principe “de gebruiker dan wel vervuiler betaalt”. Voor 2027 is er, naast de indexering van 3,3%, een extra verhoging van het tarief van 8% noodzakelijk. De opbrengsten zijn voor 2027 aangepast aan de realiteit. Reinigingsrechten | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 30.594 | 31.995 | 34.730 | 40.844 | 44.839 Toe te rekenen kosten: Overhead | 5.557 | 6.581 | 6.337 | 7.400 | 7.995 BTW | 9.346 | 7.273 | 7.800 | 8.352 | 9.189 Uitgaven taakveld | 45.497 | 45.850 | 48.867 | 56.596 | 62.023 Opbrengsten heffingen | 45.209 | 45.209 | 48.209 | 51.892 | 57.756 Inkomsten taakveld | 45.209 | 45.209 | 48.209 | 51.892 | 57.756 dekkingspercentage | 100% | 99% | 99% | 92% | 93% Uitvoering Wet WOZ en bezwaren De Wet waardering onroerende zaken betreft de waardering van woningen en bedrijven. Behalve het periodiek waarderen, gaat dit ook over het analyseren van gerealiseerde verkoopcijfers en huurgegevens, het bijhouden van mutaties in objecten ingevolge van bouwvergunningen en het afhandelen van bezwaar- en beroepschriften gericht tegen de WOZ-beschikkingen. Tegen de WOZ-beschikkingen zijn over 2025 in totaal 281 bezwaarschriften ingediend.
Dit betreft uitsluitend bezwaarschriften waarin de WOZ-waarde wordt betwist (stand jaarrekening 2025). WOZ tijdvak | WOZ- | Aantal nog in | Aantal | Waarvan Waarde-peildatum | bezwaren | behandeling | afgehandeld | toegekend 2022 | 1-1-2021 | 212 | 2 | 210 | 105 2023 | 1-1-2022 | 581 | 2 | 579 | 311 2024 | 1-1-2023 | 490 | 4 | 486 | 233 2025 | 1-1-2024 | 281 | 3 | 278 | 90 Kwijtscheldingsbeleid Als een belastingschuldige als gevolg van financiële omstandigheden niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen, kan op verzoek gehele of gedeeltelijke kwijtschelding worden verleend. De normen voor het behandelen van kwijtscheldingsverzoeken worden bepaald door de rijksoverheid. Volgens de rijksnormen wordt beoordeeld of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. Kwijtschelding wordt verleend met betrekking tot de volgende gemeentelijke belastingsoorten: onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffingen. De kwijtscheldingen maken deel uit van het minimabeleid, dat onderdeel is van programma Inkomen, jeugd en Wmo. Kwijtscheldingen worden meegenomen bij het bepalen van de heffingen, omdat daar het uitgangspunt van volledige P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 41 | P a g i n a kostendekkendheid geldt.
Bij de onroerendezaakbelastingen spelen de lasten geen directe rol bij het bepalen van de tarieven. Het kwijtscheldingsbeleid wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR). Voor de automatische kwijtscheldingen maken zij gebruik van het inlichtingenbureau van de VNG. Dit bureau geeft een advies of een huishouden in aanmerking komt voor kwijtschelding. Is het advies positief, dan ontvangt dit huishouden automatisch kwijtschelding. De huishoudens die niet voor automatische kwijtschelding in aanmerking komen, kunnen nog een afzonderlijk verzoek hiertoe indienen bij de BSR. Overzicht van de kwijtscheldingen per heffing/belasting: Kwijtschelding | Rekening | Rekening | Begroting | Begroting Bedragen in euro's | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Totaal bedrag kwijtschelding afvalstoffenheffing | 41.417 | 40.517 | 44.746 | 45.826 Totaal bedrag kwijtschelding rioolheffing | 37.685 | 38.261 | 42.254 | 43.274 Totaal bedrag kwijtschelding extra containers Totaal bedrag | 79.102 | 78.778 | 87.000 | 89.100 Heffingen en belastingen Onroerendezaakbelasting De grondslag voor de aanslagen onroerendezaakbelastingen is de vastgestelde waarde (WOZ-waarde) van de onroerende zaak. Meer informatie over de WOZ vindt u hiervoor in het onderdeel “Uitvoering Wet WOZ”.
Voor 2027 wordt voorgesteld de opbrengst van de onroerendezaakbelastingen (OZB) met 3,3% te laten stijgen ten opzichte van 2026. De vaststelling van het tarief is mede afhankelijk van de waardeontwikkelingen van de grondslag voor de aanslagen OZB, de vastgestelde waarde van de onroerende zaak (WOZ-waarde). Bij het bepalen van het uiteindelijke tarief wordt hiermee rekening gehouden, zodat bij een gelijkblijvend areaal de totale baten toenemen met 3,3%. Onroerendezaakbelasting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Bedragen in euro's | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 OZB Baten woningen | 2.902.405 | 2.995.282 | 3.098.560 | 3.234.065 OZB Baten niet woningen | 1.726.749 | 1.858.073 | 1.922.325 | 1.957.834 Totaal opbrengst | 4.629.154 | 4.853.355 | 5.020.885 | 5.191.899 Onbenutte belastingcapaciteit OZB De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit kan worden berekend door de maximaal toegestane belastingbaten en -tarieven te vergelijken met de belastingbaten en - tarieven in de gemeente. Voor de maximale tarieven wordt gebruik gemaakt van de normen van het zogeheten artikel 12 beleid.
Een gemeente met een artikel 12 status is een Nederlandse gemeente die onder preventief financieel toezicht is gesteld door het rijk vanwege een structureel slechte financiële situatie. Deze gemeenten moeten hun tarieven verhogen tot een ‘redelijk peil eigen heffingen’, willen zij in aanmerkingen komen voor rijkssteun. In de meicirculaire 2026 is het percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12 voor 2026 vastgesteld op 0,1595. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit is als volgt: Omschrijving | 2027 Belastingcapaciteit woningen en niet-woningen in € per 1-1-2026 | 3.671.180.000 Maximale OZB opbrengst (Norm art. 12: 0,1595% van de WOZ-waarde) | 5.855.532 Af: Geraamde OZB opbrengst 2027 | 5.191.899 Onbenutte belastingcapaciteit | 663.633 Gemeenten gebruiken voor woningen een vergelijkingsmethode, ook wel bekend onder de naam modelmatige waardebepaling. Zowel verkoopcijfers als de kenmerken van een woning spelen daarbij een rol. De WOZ-waarde is de marktwaarde rekening houdend met enkele waarderingsvoorschriften. Voor andere WOZ-objecten dan woningen, zoals bedrijfspanden, worden (ook op een modelmatige wijze) andere taxatiemethodieken toegepast, omdat er andere vormen van marktgegevens beschikbaar zijn, zoals huurprijzen.
De Waarderingskamer houdt toezicht op de waardebepaling en de waarde vaststelling van onroerende zaken, op de uitvoering van de basisregistratie waarde onroerende zaken (basisregistratie WOZ) en op de overige in de wet P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 42 | P a g i n a geregelde onderwerpen. De belastingplichtige kan binnen zes weken na ontvangst van de WOZ-beschikking in bezwaar gaan en op basis van de uitspraak eventueel in beroep gaan bij de belastingrechter. Rioolheffing De rioolheffing wordt geheven van de gebruiker van een eigendom dat direct of indirect is aangesloten op het gemeentelijke rioolstelsel. Er is geen sprake van een tariefdifferentiatie naar gezinsverhouding. De rioolheffing wordt in 2027 in rekening gebracht door de gemeenschappelijke regeling BSR. Op basis van het Water en Rioleringsplan Montfoort 2025 - 2029 (WRP) is een verhoging van 1% op de geraamde opbrengst ingecalculeerd. Er wordt een prijsindexering van 3,3% toegepast.
Rioolheffing | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 1.291.451 | 1.351.836 | 1.420.826 | 1.561.079 | 1.626.525 Toe te rekenen kosten: Overhead | 231.604 | 250.646 | 259.252 | 282.829 | 290.016 BTW | 217.370 | 228.636 | 219.129 | 222.803 | 193.072 Uitgaven taakveld | 1.740.426 | 1.831.118 | 1.899.207 | 2.066.711 | 2.109.612 Opbrengsten heffingen | 1.740.425 | 1.810.042 | 1.882.444 | 2.026.710 | 2.113.859 Inkomsten taakveld | 1.740.425 | 1.810.042 | 1.882.444 | 2.026.710 | 2.113.859 dekkingspercentage | 100% | 99% | 99% | 98% | 100% Marktgelden Marktgelden worden geheven voor het huren van een kraam op de wekelijkse markt. De tarieven zijn met 3,3% prijsindexatie (afgerond) verhoogd. Marktgelden | Belastingjaar | Wijzigingen t.o.v.
2026 Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Bedrag | in % Standplaats per dag of gedeelte daarvan per strekkende meter Vaste plaatsen | 3,25 | 3,50 | 3,60 | 3,70 | 3,80 | 0,10 | 3,3% Dagplaatsen | 3,90 | 4,20 | 4,35 | 4,50 | 4,65 | 0,15 | 3,3% Standwerkersplaatsen | 4,85 | 5,20 | 5,35 | 5,55 | 5,73 | 0,18 | 3,3% Marktgelden | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 9.207 | 9.407 | 9.761 | 10.089 | 10.196 Toe te rekenen kosten: Overhead | 1.672 | 1.744 | 1.781 | 1.828 | 1.818 BTW | 808 | 724 | 724 | 724 | 724 Uitgaven taakveld | 11.687 | 11.875 | 12.266 | 12.641 | 12.737 Opbrengsten heffingen | 6.962 | 7.491 | 7.731 | 7.986 | 8.250 Inkomsten taakveld | 6.962 | 7.491 | 7.731 | 7.986 | 8.250 dekkingspercentage | 60% | 63% | 63% | 63% | 65% Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor vergunningen voor begraven, bijzettingen en onderhoud van graven. Er is sprake van een uitgebreide tarieventabel. De tarieven van de lijkbezorgingsrechten zijn niet kostendekkend. Dit betekent dat de kosten deels vanuit de algemene middelen worden opgevangen. Voorgesteld wordt om de heffing voor 2027 met 3,3% prijscompensatie te laten stijgen ten opzichte van 2026. Een opsomming van de meest bepalende tarieven zijn: Lijkbezorgingsrechten | Belastingjaar | Wijzigingen t.o.v.
2026 Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Bedrag | in % Recht eigen graf 10 jaar | 1.556,45 | 1.674,80 | 1.728,40 | 1.785,45 | 1.844,35 | 58,90 | 3,3% Recht groot urngraf 20 jaar | 1.556,45 | 1.674,80 | 1.930,55 | 1.994,25 | 2.060,05 | 65,80 | 3,3% Recht kindergraf 20 jaar | 1.556,45 | 1.674,80 | 1.728,40 | 1.785,45 | 1.844,35 | 58,90 | 3,3% Begraafrecht | 778,85 | 838,05 | 864,85 | 893,40 | 922,90 | 29,50 | 3,3% P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 43 | P a g i n a Begraafrechten/lijkbezorgingsrechten | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 86.069 | 100.663 | 99.102 | 105.848 | 143.946 Toe te rekenen kosten: Overhead | 15.634 | 18.664 | 18.083 | 19.177 | 25.666 Uitgaven taakveld | 101.703 | 119.327 | 117.185 | 125.025 | 169.612 Opbrengsten rechten | 72.312 | 77.808 | 80.298 | 82.948 | 85.685 Inkomsten taakveld | 72.312 | 77.808 | 80.298 | 82.948 | 85.685 dekkingspercentage | 71% | 65% | 69% | 66% | 51% Leges De leges worden geheven voor specifieke door de gemeente verstrekte individuele diensten. Voorbeelden hiervan zijn: het verstrekken van paspoorten, voltrekken van huwelijken en afgeven van bouwvergunningen. Er zijn meer dan honderd verschillende diensten en tarieven.
Ook ten aanzien van de legestarieven is begroot om deze met het 3,3% prijsinflatiecorrectie te verhogen. Individuele legestarieven kunnen met meer dan 3,3% stijgen. Voorbeelden hiervan zijn de wettelijke vastgestelde tarieven en/of rijksleges, zoals paspoorten en rijbewijzen. De tarieven worden in december door de raad vastgesteld. Leges Burgerzaken | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 467.633 | 453.398 | 480.891 | 534.967 | 564.873 Toe te rekenen kosten: Overhead | 84.941 | 84.065 | 87.746 | 96.923 | 100.719 BTW | 4.633 | 6.154 | 6.234 | 9.840 | 11.291 Uitgaven taakveld | 557.207 | 543.618 | 574.871 | 641.730 | 676.883 Opbrengsten heffingen | 278.249 | 338.396 | 349.224 | 360.749 | 413.578 Inkomsten taakveld | 278.249 | 338.396 | 349.224 | 360.749 | 413.578 dekkingspercentage | 50% | 62% | 61% | 56% | 61% Leges Omgevingsvergunning | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Raming Bedragen in euro's | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Kosten taakveld | 824.445 | 804.111 | 910.704 | 1.012.956 | 1.048.378 Toe te rekenen kosten: Overhead | 149.783 | 149.091 | 166.172 | 183.522 | 186.930 BTW | 11.634 | 11.486 | 7.286 | 6.445 | 6.446 Uitgaven taakveld | 985.862 | 964.688 | 1.084.162 | 1.202.923 | 1.241.754 Opbrengsten heffingen | 332.678 | 357.962 | 369.417 | 481.608 | 497.501
Inkomsten taakveld | 332.678 | 357.962 | 369.417 | 481.608 | 497.501 dekkingspercentage | 34% | 37% | 34% | 40% | 40% P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 44 | P a g i n a P r o g r a m m a b e g r o t i n g 2 0 2 7 - G e m e e n t e M o n t f o o r t 45 | P a g i n a 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Portefeuillehouder(s): W. van Wikselaar Algemeen Het weerstandsvermogen van een gemeente is het vermogen om financiële risico’s op te kunnen vangen. Voor een beoordeling van het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang: • De beschikbare weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken die onverwachts en substantieel zijn; • De risico’s die de gemeente loopt, de kans dat deze risico’s zich voordoen en het mogelijke schadebedrag. De risico’s en weerstandscapaciteit worden in deze paragraaf uitgewerkt en dit gebeurt tweemaal per jaar, bij het opstellen van de begroting en jaarrekening. In deze paragraaf zijn ook de (financiële) kengetallen opgenomen. Doel van deze kengetallen is eenvoudig inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente.
Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende drie componenten: - Reserves - Onbenutte belastingcapaciteit - Overig (begrotingsruimte en stille reserves) Deze componenten zijn in te delen naar de incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit: De incidentele weerstandscapaciteit is het (incidentele) vermogen om calamiteiten eenmalig op te kunnen vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken. Het valt samen met de (algemene) reservepositie. De gemeente heeft ook nog ‘stille’ reserves, in de vorm van vastgoed, gronden en aandelen. Deze zijn niet meegenomen in de omvang van de incidentele weerstandscapaciteit. Het vastgoed en de gronden zijn over het algemeen in gebruik of verhuurd en kunnen niet snel worden ingezet in het geval zich risico’s voordoen en de gemeente het geld nodig heeft. NB: in deze berekening is alleen rekening gehouden met de vastgestelde reservemutaties in 2025 en nog niet met het verwachte exploitatieresultaat in 2026 De structurele weerstandscapaciteit: Dit zijn de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Dit is de (potentiële) financiële ruimte voor de gemeente. Zo is een stelpost onvoorzien in de begroting opgenomen.
Tot slot kan (in theorie) gebruik gemaakt worden van de onbenutte belastingcapaciteit. De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke heffingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit komt tot stand op basis van de drie belangrijkste (belasting)inkomsten van de gemeente, de onroerendezaakbelastingen (OZB), de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Er is sprake van onbenutte belastingcapaciteit wanneer er ruimte is de tussen de eigen OZB-tarieven en het redelijk peil van de OZB dat wordt vastgesteld in het kader van artikel 12 Financiële verhoudingswet (de artikel 12-norm). Voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing is sprake van onbenutte capaciteit als de tarieven niet kostendekkend zijn. Uitgangspunt voor ons gemeentelijk tarievenbeleid is het streven naar kostendekkende tarieven. De tarieven voor rioolrechten en afval zijn kostendekkend, waardoor er voor deze belasting geen onbenutte belastingcapaciteit is.
Uitgaande van de artikel12-norm bij het OZB-tarief (redelijk peil OZB = 0,1595%) kan het volgende worden geconcludeerd: Saldo algemene reserve na jaarrekening 2025 (incl res ultaatbes temming) 4.153.179 Saldo werkelijke onttrekkingen / dotaties aan algemene reserve 2025 -607.000 Totale incidentele weerstandscapaciteit 3.546.179 Incidentele weerstandscapaciteit per eind 2027 Structurele weerstandscapaciteit (in €) Stelpost onvoorzien | 10.000 Onbenutte belastingcapaciteit OZB | 663.633 Totaal structurele weerstandscapaciteit | 673.633 Het totaal aan beschikbare weerstandscapaciteit wordt bepaald door de incidentele en structurele weerstandscapaciteit bij elkaar op te tellen. Risico’s De risico’s zijn geactualiseerd om een goede actuele inschatting te kunnen maken van de benodigde weerstandscapaciteit. In deze paragraaf wordt kort toegelicht wat het risico inhoudt. De risico’s die relevant zijn voor de paragraaf weerstandsvermogen moeten een financiële omvang hebben van € 50.000,- of hoger. De risico’s worden opgemaakt in het score-overzicht.
De gemeente Montfoort hanteert de volgende criteria voor een risico: - | Het risico moet (financieel) kwantificeerbaar zijn, om zo het risico te classificeren naar waarschijnlijkheid (kans) en de verwachte impact (gevolg); - | Er moet sprake zijn van enige mate van voorkennis; - | Het risico moet een bedreiging/belemmering vormen voor het bereiken van de beleidsdoelstellingen; - | De risico’s worden in beeld gebracht in het score-overzicht. In dit overzicht krijgen de risico’s een score aan de hand van | de | mate | van | impact | (financieel | gevolg) | maal | de | inschatting | van | het | percentage | van | de | kans | (de waarschijnlijkheid dat risico zich voordoet, oplopend van 0% tot 100%). De score bepaald de mate en hoogte van prioriteit. De score is als volgt geprioriteerd: tot en met score 5 is laag, tussen 5 en 10 is gemiddeld, tussen 10 en 20 is hoog, groter dan 20 is urgent. Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit het totaal van kansen dat risico’s zich voordoen vermenigvuldigd met het brutobedrag dat ermee gemoeid is.
Deze zijn in onderstaande risicoanalyse weergegeven en toegelicht: Risico | Beheersmaatregelen | Ondernomen acties en risico inschatting 2027 | Kans | Kans | Bruto | Impact | Score | Netto (kans % x € bruto) in % | cat 1 tm 5 | in € | cat 1 tm 5 | van 1 tm 25 | in € Verstrekte garanties Er zijn diverse gemeentegaranties aan instellingen verstrekt Deze garanties zijn in eerste instantie In 2026 heeft zich geen problemen voorgedaan rondom de 2% 1 | 16.500.000 | 5 | 5 | 330.000 (peildatum 31 december 2022). Het grootste deel hiervan zijn gegarandeerd door het | gemeente- garanties. Voor 2027 zijn de bedragen aangepast en garanties voor woningbouwverenigingen waar de gemeente Waarborgfonds Sociale Woningbouw blijft het risico-% gehandhaafd op 2% samen met het Rijk voor 50% een achtervang-positie inneemt.(WSW). Participatiewet uitkeringen (PW) De PW is een open-einde-regeling. Dat houdt in dat eventuele Beheersing vindt plaats binnen de GR Vanwege de bekostigingssystematiek van de BUIG uitkering 5% 1 | 1.621.647 | 5 | 5 | 81.082 overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. FermWerk | voor Montfoort is het gekozen risicoprofiel passend. Per Het risico-bedrag is gebaseerd op het totaal aan uitkeringen aan | kwartaal worden rapportages ontvangen. Daarnaast is er de gemeente volgens de Participtiewet.
| Periodiek ontvangt de gemeente | wekelijks contact over de ontwikkelingen binnen Ferm Werk. kwartaal- rapportages over realisatie van taken en middelen Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) excl. decentralisatie De WMO is een open-einde-regeling. Dat houdt in dat eventuele 1. Toewijzing voor ondersteuning 1. Toewijzing van ondersteuning wordt scherp gemonitord. De 20% 1 | 1.923.000 | 5 | 5 | 384.600 overschrijdingen op deze taak voor risico van de gemeente is. worden binnen de grenzen van de wet bijraming gedaan in 2025 lijkt voldoende binnen de Het gaat hierbij met name om huishoudelijke hulp, woon- en individueel bepaald en gemonitord, component clientgebonden kosten Wmo. Bij Wmo zien we wel vervoersvoorzieningen (clientgebonden kosten). Door invoering waardoor de kosten zo beheerst een toename van het aantal inwoners die gebruik maken van van het abonnementstarief en loonontwikkeling bij | mogelijk blijven. | huishoudelijke hulp al lijkt de toename enigszins af te vlakken. huishoudelijke hulp is de kans groot dat de totale kosten zullen 2. De ramingen zijn bijgesteld n.a.v. Bij begeleiding zien we een forse toename, mede door de gaan stijgen. Zonder compensatie via de Rijksbijdrage komen de prognoses voor 2026. | ondersteuning of huisvesting van mensen met GGZ gerelateerde deze méérkosten voor rekening van de gemeente. | problematiek.
De lokale opvang en ondersteuning van de MO/BW groep is een substantieel onderdeel van deze toename. Risico kan zitten in een grote woningaanpassing. Tevens is onzeker of en hoe het Rijk gemeenten in voldoende mate compenseren voor de prijsstijgingen en eventuele stijgingen in aantallen. P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 46 | P a g i n a Jeugdzorg De jeugdzorg is een open-einderegeling. Dat houdt in dat | 1. Toewijzing voor ondersteuning | De (bij)raming voor 2027 lijkt voorals nog net toereikend. Bij | 20% | 1 | 1.177.000 | 5 | 5 | 235.400 eventuele overschrijdingen op deze taak voor risico van de | worden binnen de grenzen van de wet | jeugd zien we een toename van jeugdigen in zware gemeente is. Het grootste risico’s betreft voornamelijk de | individueel bepaald en gemonitord, | jeugdvormen. Met name verblijf neemt toe. Dit zijn intensieve complexe dure zorgtrajecten, waarbij incidentele zorgbehoeften | waardoor de kosten zo beheerst | en dure ondersteuningstrajecten die regelmatig geïndiceerd tot forse extra uitgaven kunnen leiden. Bovendien is de | mogelijk blijven. | worden door Gecertificeerde instellingen (Samen Veilig, zorgvraag ad hoc en is er nog beperkt historisch inzicht in de | 2. De ramingen zijn bijgesteld n.a.v. | William Schrikker Groep, Leger des Heils etc.), opgelegd worden kostenontwikkeling.
Zonder compensatie via de Rijksbijdrage | de prognoses voor 2026, omdat de | door een rechter of naar ons toe komen door het komen eventuele méérkosten voor rekening van de gemeente. Het | aantallen voor 2025 nog onzeker zijn | woonplaatsbeginsel. In deze situaties hebben wij weinig nieuwe kabinet is voornemens om enkele tegemoetkomingen te | in verband met de werking van het | invloed op de indicatie, maar dragen wij wel de kosten. doen, de provincie geeft aan dat er enkele baten verwacht mogen nieuwe back-office systeem. worden, waarvoor de gemeente een stelpost mag opnemen. Dit is | Uiteraard probeert het jeugdteam daar waar mogelijk de zorg optioneel. | af te schalen en de ondersteuning terug te brengen naar algemene ondersteuning. Verder is de raming over 2027 ook sterk afhankelijk van startende of stoppende zorgtrajecten. Verstrekte leningen | \ Uit hoofde van de publieke taak heeft de gemeente leningen | Het beleid is erop gericht om de | Het risicobedrag is gebaseerd op de omvang van de leningen, | 10% | 2 | 123.000 | 3 | 6 | 12.300 verstrekt aan de Stichting Zwembad, Stichting Kunstgras | leningenportefeuille zo beperkt | conform jaarrekening 2025. Gezien de stabiele trend en de Montfoort en een voetbalvereniging. | mogelijk te houden.
| beperkte omvang van de portefeuille blijft het percentage gehandhaafd Gemeenschappelijke regelingen De gemeente kan worden geconfronteerd met financiële | We brengen de risico’s zo goed | Het door een GR gevraagde extra budget wordt beoordeeld op | Per GR een | 3 | 6.359.505 | 5 | 15 | 356.275 tegenvallers van verbonden partijen. Door deelname verplicht de mogelijk in beeld door de verbonden | de parameters voor kostenontwikkeling conform de | ander % gemeente zich namelijk ook om bij te dragen in eventuele extra | partijen scherp te monitoren via het | septembercirculaire. Toegezonden kadernota's van GR-en zijn méérkosten. Op basis van de informatie uit de paragraaf | accounthouderschap. Het benodigde | beoordeeld op de getoonde budgettaire ontwikkeling. Waar verbonden partijen wordt per verbonden partij ingegaan op de | weerstands-vermogen is gebaseerd op | noodzakelijk is hierop gereageerd via zienswijze en/of stand van zaken (zie tabel hieronder). | Doordat de gemeente | de omvang van de totale bijdrage en | afgestemd met de eigen vertegenwoordiger binnen AB. steeds meer samenwerkt met andere gemeenten, kunnen de | niet per regeling bepaald. risico’s niet meer zelfstandig beheerst worden.
Samenwerking | Toegezonden kadernota's van GR-en hierin is dus van groot belang, maar ook lastig wanneer er | worden beoordeeld op de getoonde verschillen van inzicht tussen gemeenten rondom de | budgettaire ontwikkeling. Waar waargenomen risico's zijn. | noodzakelijk wordt hierop gereageerd via zienswijze en/of afgestemd met de eigen vertegenwoordiger binnen AB. Gemeenschappelijke regelingen met een verschoven | Als opdrachtgever is het zicht op de | Het opnemen van een noodzakelijke voorziening wordt | zie | 2 | hierboven | 3 | 6 | 0 debiteurenbeheer, namens de gemeente, kunnen een post | uitvoering van debiteuren-beheer en | vervangen door het benoemen van dit punt in de risico- dubieuze debiteuren vormen. Conform recente jurisprudentie | het beoordelen van risico’s niet | paragraaf en wordt het financiele risico opgevangen binnen behoort het vormen van een voorziening ter dekking van dit | inzichtelijk. Een evt. voorziening | het gevormde weerstands-vermogen ten behoeve van de risico niet bij de GR te worden gedaan, maar bij de | dubieuze debiteuren kan de gemeente | gemeenschappelijke regeling (hierboven) opdrachtgever (de gemeente). | daarom niet onderbouwen met documenten richting accountant/ ihkv rechtmatigheid. Implementatie Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet staat gepland op 1-1-2024.
| Het intern voorbereiden van de | Ter voorbereiding wordt een inschatting van de kosten | 10% | 2 | 500.000 | 4 | 15 | 50.000 Voor het implementeren van deze wet moeten kosten worden | implementatie en het blijven | gemaakt. In de Voorjaarsrapportage 2026 is hierover gemaakt. Deze invoeringsdatum is al meerdere opgeschoven | monitoren van de ontwikkelingen. | gerapporteerd en een eerste inschatting van de verwachte door het Rijk, omdat er vertragingen waren. Op het moment van | totale kosten gegeven. Er is budget vanuit het Rijk waarmee een het opstellen van de begroting 2024 is er op Rijksniveau | deel van de kosten gedekt kunnen worden. En in de begroting wederom sprake van ontwikkelingen. Het risico bestaat dat de | 2027 zijn zowel structurele als incidentele budgetten invoeringsdatum weer wordt doorgeschoven. | opgenomen om de verdere doorvoering van de Omgevingswet mee te kunnen bekostigen. Totaal becijferde risico’s excl. Grondexploitaties | € 1.449.658 Grondexploitaties Risico's op grondexploitaties worden grotendeels bepaald door | De risico’s op de grondexploitaties worden | In 2026 en 2027 worden enkele uitbreidingslocaties onderzocht. Het is | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | € 0 marktontwikkelingen.
| jaarlijks becijferd en verwerkt in het | dan ook nog niet bekend of deze later zullen leiden tot een meerjarenprogramma grondbedrijfsfunctie | grondexploitatie. In 2027 laat de planning zien dat enkele bouwprojecten (MPG). | worden opgestart en lopende bouwprojecten gefaseerd doorlopen. Totaal becijferde risico’s incl. grondexploitaties | € 1.449.658 P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 47 | P a g i n a Toelichten risicobedrag verbonden partijen Voor het bepalen van het risico, wat de gemeente loopt naar aanleiding van het deelnemen aan diverse verbonden partijen, wordt per gemeenschappelijke regeling een inschatting gemaakt van het risicobedrag en grootte van het risico in procenten. Hieronder treft u de berekening van dit bedrag aan, het totaal is opgenomen in de inventarisatie van risico’s in de tabel hierboven. Totale bijdrage | Correctie i.v.m.
| Bijdrage aan | Op te nemen Verbonden partij | in 2027 | afzonderlijke | risico | Risico in % | risicobedrag geldstromen Afvalverwijdering Utrecht (AVU) | 642.000 | 0 | 642.000 | 5% | 32.100 Belasting Samenwerking Rivierlanden (BSR) | 317.000 | 0 | 317.000 | 5% | 15.850 Gemeentelijke GezondheidsDienst regio Utrecht (GGDrU)735.000 | 0 | 735.000 | 5% | 36.750 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) | 1.058.000 | 0 | 1.058.000 | 5% | 52.900 Regionaal Historisch Centrum Rijnstreek/Lopikerwaard (RHC)86.000 | 0 | 86.000 | 5% | 4.300 Omgevingsdienst Utrecht (ODU) | 766.000 | 0 | 766.000 | 10% | 76.600 Ferm Werk (FW) | 4.743.000 | 2.215.495 | 2.527.505 | 5% | 126.375 IBMN | 70.000 | 70.000 | 5% | 3.500 GR Utrecht West | 158.000 | 158.000 | 5% | 7.900 Totaal | € | 8.575.000 | € | 2.215.495 | € 6.359.505 | € | 0 € | 356.275 Verhouding benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Bij het bepalen van het benodigde weerstandsvermogen wordt aangenomen dat de algemene reserve een minimale omvang van € 2 miljoen moet hebben om risico’s op te kunnen vangen. Conform ons financieel beleid moet de factor voor het weerstandsvermogen minimaal 1,5 zijn. Met 2,91 wordt daaraan ruimschoots voldaan. Hierbij is uitgegaan van de stand van de algemene reserve en de benodigde weerstandscapaciteit per 1 januari 2026.
Ontwikkelingen weerstandsratio | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit (a) | 4.219.812 | 3.156.179 | 3.168.179 | 2.703.179 Berekend weerstandsrisico (zie totaal risico’s) (b) | 1.449.658 | 1.449.658 | 1.449.658 | 1.449.658 Benodigde weerstandscapaciteit ( c) (= 1,5x b) | 2.174.486 | 2.174.486 | 2.174.486 | 2.174.486 Vrije ruimte in de weerstandsvermogen --> (d) (= a-c) | 2.045.326 | 981.693 | 993.693 | 528.693 Weerstandsratio | 2,91 | 2,18 | 2,19 | 1,86 In bovenstaande tabel, uitgaande van het meerjarig begrotingssaldo van 2027 tot en met 2030, is ook het meerjarig beeld van de weerstandsratio weergegeven. Het beleid omtrent de aanwending van de weerstandscapaciteit Wanneer risico’s zich voordoen kan dit leiden tot kosten voor de gemeente. In zo’n geval wordt mogelijk de financiële positie van de gemeente aangetast en moeten maatregelen worden getroffen om de gewenste situatie weer te bereiken. Het volgende is van toepassing met betrekking tot risicobeheer. 1. Allereerst worden tijdig beheersmaatregelen genomen, zoals het op orde krijgen van processen, de inzet van gekwalificeerd personeel en het verzekeren tegen bepaalde risico’s. 2. Indien | beheersmaatregelen | niet | werken, | dan | wordt | gekeken | of | de | schade | uit | de | daarvoor | bedoelde programmabudgetten kan worden betaald, of uit de post onvoorzien. 3.
Als dat niet mogelijk of bestuurlijk ongewenst is, dan worden de algemene reserve aangesproken; onderdeel van de algemene reserve is de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij wordt aangegeven op welke wijze gezorgd wordt dat de algemene reserve hoog genoeg blijft voor het opvangen van risico’s. 4. Indien de algemene reserve niet toereikend is, zal een beroep worden gedaan op de bestemmingsreserves. Ook in dit geval zal aangegeven worden op welke wijze de reserves worden aangevuld en wat de consequenties zijn voor het voorgenomen beleid. 5. In het geval de algemene reserve en de bestemmingsreserves tekortschieten zal de raad voorgesteld worden om de belastingen te verhogen of om te bezuinigen. Kengetallen Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bepaalt dat gemeenten voortaan een basisset van vijf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarrekening. Doel van deze kengetallen is op eenvoudige wijze inzicht te geven in de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: P r o g r a m m a b e g r o t i n g | 2 0 2 7 - | G e m e e n t e | M o n t f o o r t | 48 | P a g i n a - Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. - Solvabiliteitsratio. - Grondexploitatie. - Structurele exploitatieruimte. - Belastingcapaciteit.
Kengetal | Rekening | Begroting | Begroting | Raming | Raming | Raming 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 66,2% | 53,3% | 67,6% | 62,8% | 56,6% | 56,6% Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte | 66,2% | 53,1% | 67,6% | 62,8% | 56,6% | 56,6% leningen Solvabiliteitsratio | 21,9% | 16,1% | 14,9% | 13,3% | 13,2% | 13,2% Totaal financiële uitzettingen > 1 jaar (BBV art. 36 d, e, | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% | 0,0% f) Structurele exploitatieruimte | 0,2% | 0,5% | 0,4% | -1,2% | -1,8% | -1,8% Belastingcapaciteit | 125,3% | 115,2% | 123,5% | 121,7% | 118,0% | 118,0% Toelichting: Netto schuldquote (inclusief verstrekte leningen en hiervoor gecorrigeerd) Dit kengetal geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een normale netto schuldenlast ligt voor gemeenten tussen 0% en 90%. Als de netto schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog en dient deze niet verder toe te nemen. Een quote boven de 130% wordt algemeen beschouwd als te hoog. Voor Montfoort ligt dit cijfer dus ruim binnen de veilige marge. In aanloop van het opstellen van deze begroting is de financieringsbehoefte voor 2027 en verder geactualiseerd. In de paragraaf financiering is dit nader toegelicht.
Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Dit cijfer ligt bij gemeenten doorgaans rond de 30%. Voor Montfoort ligt dit kengetal lager dan de norm, en er is een lichte neerwaartse beweging zichtbaar. Dit komt voornamelijk door een negatief jaarresultaat van de jaarrekening 2025 (waardoor de Algemene Reserve is afgenomen). De financiële weerbaarheid van de gemeente vermindert ten opzichte van 2026, en blijft onder druk staan. Er is verhoudingsgewijs te weinig eigen vermogen beschikbaar ten opzichte van de hoeveelheid aangetrokken vreemd vermogen. Grondexploitatie Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Voorgaande jaren zijn enkele grondexploitaties (o.a. Voorvliet) afgesloten. In 2027 worden er enkele ontwikkellocaties onderzocht en eventueel enkele bouwlocaties gestart, waarvan nog bepaald gaat worden of deze tot een grondexploitatie zullen leiden. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen structurele lasten te dragen of welke structurele stijging van de baten of daling van de lasten daarvoor nodig is.
Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken. De structurele exploitatieruimte laat voor de gemeente Montfoort (nog) een positief kengetal zien. Dat betekent dat de gemeente voor nu meer structurele baten dan lasten heeft. De meerjarige doorkijk laat zien dat in de toekomst de structurele exploitatieruimte negatief wordt. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde. De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin bij het voordoen van een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of ruimte is voor nieuw beleid. Een kengetal boven de 100% geeft aan dat de lasten van de gemeente boven het landelijk gemiddelde liggen. Voor de gemeente Montfoort komt het kengetal voor de belastingcapaciteit boven de 100% uit. Dit betekent dat de gemeente minder mogelijkheden over heeft om via belastingverhoging bij te sturen. Hiermee is de wendbaarheid van de gemeente om tegenvallers op te vangen beperkter dan gemiddeld.