231010 Septembercirculaire 2023

Raadsinformatiebrief

-

-_j ,

11!i

Aan de leden van gemeenteraad Montfoort

-

Zaaknummer

229816

Onderwerp

Septembercirculaire 2023

Fortefeuillehouder

Wethouder W. van Wiksetaar

Datum

10 oktober 2023

Geachte raadsleden, Bijgaand treft u een toelichting op de gevolgen van de septembercirculaire 2023 voor de gemeente Montfoo rt.

lnieiding De septembercirculaire 2023 is volgens planning op Prinsjesdag verschenen. Gemeenten ontvangen in principe op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: in mei op basis van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, in september op basis van de Miljoenennota en in december op basis van de Najaarsnota.

Kernboodschap

De opbouw van deze raadsinformatiebrief is als volgt: 1) De analyse van de mutaties uit de septembercirculaire, bestaande uit een toelichting op de ontwikkelingen en de geoormerkte mutaties. Deze mutaties leiden tot een bruto-effect en een netto-effect. 2) Het overzicht met daarin het netto-effect verwerkt in het meerjarenperspectief. 1) Overzicht mutaties septembercirculaire 2023 Tabel 1 _ii-._ Bruto effect septembercirculaire 2023

410.151 V

245.727 V

233.282 V

191.533 V

533.044 V

-1.933 N -7.062 N

-43.324 N -7,062 N

-405.665 N

Subfotaal

0 -110,000 N -118.995 N

0 -1.033.648 N

0 -430.445 N

.4.165 N -7.062 N -33.360 N 0 -44.587 N

-4.128 N

-983.262 NJ

-17.718 N -7.062 N

0 -6.403 N

Saldo: netto effect septembercirculaire 2023

291.156 V

-787.921 N

-197.162 N

146.946 V

526.640 V

Geoormerkte mutaties; Taakmutalies lntegratie-uitkering / decentraiisatie - uitkenng (IU / DU) Actualisatie Jeugdzorg (i.v.m. Herormingsagenda) Reeds opgenornen stelpost onderuitputting BCF

0

-2.275 N

Wanneer het subtotaal van de geoormerkte mutaties afgetrokken wordt van het bruto-effect blijft het vrij te besteden extra deel van de algemene uitkering over. Dit betreft de laatste regel saldo in bovenstaand overzicht: het netto effect van de septembercirculaire 2023.

Toelichting ontwikkelingen en geoormerkte mutaties

ln de tabel wordt dus het bruto-effect bepaald door de geoormerkte mutaties. De geoormerkte mutaties zijn in de tabel verder ook van het financieel effect voorzien. De geoormerkte mutaties worden hieronder tekstueel toegelicht:

cemeente Montfoort l KasteetpteLn 5 l 34171G Montfoort Postbus 41 l 3.417 Zt Montfoort j T 0348-476400 l info@montfoort nl

www.montfoort.nl

emeente Montfoort

. Taakmutaties (geoorrnerkte mutaties) Er is sprake van zes taakmutaties. Van die zes zijn er twee taakmutaties met betrekking op jaarschijf 2023 en verder: Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD), en Hulpmiddelen thuis laten staan. Gezamenlijk leiden deze twee tot een subtotaal van € 1 .933,-- in 2023 (zie tabel 1). En de andere vier taakmutaties gelden vanaf 2024 en verder: Wet visueel beperkten, Rijksvaccinatieprogramma, Bijzondere bijstand en vroegsignalering en Loon prijsbijstelling Jeugd. Zie hiervoor het meerjarig effect in tabel 1. Terugkerend naar de twee taakmutaties, laat het subtotaal van € 1.933,- al zien dat het om geringe bedragen gaat. Daarom beperkt de toelichting zich alleen tot de grootste taakmutatie en die is als volgt: 1. Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD: € 1823,-. De algemene uitkering wordt vanaf 2023 structureel met circa € 1 ,8 miljoen verhoogd in verband met de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD 111). De regeling is op 10 maart 2020 geïmplementeerd en heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Naar aanleiding van EPBD 111 is er een verplichting geïntroduceerd voor het documenteren van de energieprestatie van een installatie, voor het installeren van zelfregulerende apparatuur per verblijfsruimte en voor laadinfrastructuur voor elektrische autos.

Ook zijn de eisen voor de energieprestatie van technische bouwsystemen en de keuring van verwarmingsinstallaties en airconditioningssystemen aangepast. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de

handhaving.

De andere taakmutatie (hulpmiddelen thuis laten staan) voor 2023 betreft een gering bedrag en wordt daarom in de bijlage nader toegelicht. Daarnaast zijn er (van de zes) nog vier andere taakmutaties vanaf 2024 en 2025 en verder. Daarvan worden de twee met de grootste bedragen hier nader toegelicht (en de andere twee in de bijgesloten bijlage). 1. Bijzondere bijstand en vroegsignalering: éénmalig in 2024, € 16.110,-. Het kabinet stelt in totaal € 200 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2024 beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Van dit bedrag is in 2023 in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld (zie ook paragraaf 2.2-5 van de meicirculaire 2023). Voor 2024 wordt ook in totaal € 50 miljoen via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld; 2. Loon — en prijsbijstelling Jeugd: in 2024 € 22.802,- en in 2025 € 13.135,-. ln de meicirculaire 2023 (zie paragraaf 2.2.8) is de loon- en prijsbijstelling 2023 voor jeugdzorg, voor zover deze betrekking heeft op de reserveringen voor jeugdzorg op de AP, aan het gemeentefonds toegevoegd voor de jaren 2024 en 2025. lrì deze circulaire worden de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg op de AP toegekend.

Ook deze overboeking heeft nu betrekking op 2024 (€ 45,2 miljoen) en 2025 (€ 27,1 miljoen), omdat voor die jaren de middelen van de AP zijn vrijgegeven (zie paragraaf 2.2.7 van de meicirculaire 2023). !ntegratie — en decentraiisatie uitkeringen (geoormerkte mutaties) Een integratie-uitkering (IU) voorziet of in een geleidelijke overgang naar een specifieke uitkering of naar de algemene uitkering. Een decentralisatie-uitkering (DU) is een tijdelijke uitkering, met een looptijd van maximaal 5 jaar. ln de circulaire zijn de volgende (IU-DU)-uitkeringen bekend gemaakt: Veilig wonen (DU): € 7.062,-. De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor

GemeenteMontfoort l Kasteetpìein 5 l 3417jG Montfoort Postbus 61 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l tnfo@montfcort nt

www.moritfoort.nl

hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke

ciemeente Montfoort

ambtsdragers. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming van € 2,4 miljoen perjaar tegenover gesteld voor 2023-2026. Actualisatie Jeugd (i. v.m. Hervormingsagenda) (geoormerkte mutaties) Op grond van de richtlijnen van de provincie is er destijds, naar aanleiding van de meicirculaire 2022, in de begroting de stelpost jeugdzorg opgenomen. Het Rijk en de VNG hebben recent een principeakkoord bereikt voor de Hervormingsagenda Jeugd, waarin allerlei financiële afspraken zijn gemaakt. De afspraken behelzen dat er niet alleen extra rijksbijdragen komen, maar ook dat er bezuinigingen en aanvullende besparingen worden verwacht. PAUW heeft nu bij de presentatie van de septembercirculaire 2023 per gemeente kunnen aangeven wat de financiële effecten zijn. Voor de gemeente Montfoort zijn de bedragen, vanaf 2024 en verder, zoals getoond in het overzicht (zie tabel 1). De opbouw is als volgt: de verwachte taakmutatie (baat) voor Jeugd was € 883.262,- en daadwerkelijk ontvangen we nu een bedrag van € 671.697,-. Dit komt onder andere door de uitvoering van de Hervormingsagenda. Tevens verwacht het Rijk dat gemeenten hun (jeugd) uitgaven gaan aframen. Voor Montfoort komt dit, alleen voor 2024, op € 100.000,-. ln totaal maakt dat € 983.262 voor 2024. Voor 2025 bedraagt het € 405.665. Hiermee wordt deze stelpost administratief afgehandeld.

Onderuitputting BCF (geoormerkte mutaties) Bij de begroting 2022 ¡s de optie stelpost onderuitputting BCF 2022 opgenomen in de begroting, ten bedrage van € 110.000,-. ln deze circulaire is de werkelijke onderuitputting BCF 2022 bekend gemaakt en uitgekomen op € 214.000,-, waardoor deze stelpost administratief opgeheven kan worden. Bijgevoegd is de link naar de septembercirculaire 2023: https:/Lwww.rijksoverheid.ni!documenten/circuiaires/2023/09/19/setembercirculaire-gemeentefonds-2023

2) Overzicht meerjarig perspectief

De septembercirculaire laat in 2023 een positieve (netto) uitkomst zien, maar toont voor 2024 en 2025 een negatieve uitkomst. De jaren 2026 en 2027 hebben weer een positief (netto) resultaat. Het effect hiervan op het begrotingssaldo is, dat voor alle jaren het begrotingssaldi positief blijft, met een uitschieter in 2025. Vanaf 2026 (het zogeheten ravijnjaar) daalt het begrotingssaldo fors, maar blijft positief. Onderstaande tabel (2) toont de ontwikkeling van de mutaties voor de meerjarenramingen 2024 - 2027 vanaf de begroting 2023:

Gemeente Montfoort Kastee[p[ein 5 l 3417JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l nfo@mortfoort.nL

www.montfoort.nl

.

Geme2nte Montfoort

A B

Saldo begroting 2023 (incl najaarsrap) Saldo begroting 2024-2027

305.807

C

Netto saldo septembercirculaire 2023

291.156

Min (-) is negatief

*I1I*

1.598.360

1.774.659

330.474

-89.286

-787.921 I

-197.162

146.946 -PtÆt

526.640

Ondanks de positieve saldi spelen er nog allerlei variabele externe factoren om onomkeerbare beslissingen te gaan nemen. De belangrijkste (externe) factor is wanneer er een nieuw kabinet geformeerd wordt eri welke koers deze zal gaan inslaan. ln haar kielzog zal zii cruciale beslissingen gaan nemen over de klimaatcrisis, de opvangcrisis, de energiecrisis, de stikstofcrisis en andere belangrijke zaken. Een kritische blik op de uitgaven blijft dan ook noodzakelijk.

Gemeente Montfoort l KasteeLpteLn 5 l 341716 Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l info@montfoort.nt

www.montfoort.n[

Gemeente Montfoort Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN MONTFOORT de secretaris de b

mr.F

Bijlage Overige taakmutaties

Gemeente Montfoort l Kastee1p1en 5 l 34Ì7JG Montfoort Postbus 41 l 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l nfo@montfoortn

www.montfoort.nl

-

Bijlage De overige taakmutaties met betrekking op 2024 en verder: Hulpmiddelen thuis laten staan De motie Westervald (GroenLinks) en Bikker (Chnsten-Unie) verzoekt de regenng om met betrokken partijen landelijke afspraken te maken over het behoud van hu!pmiddelen thuis vaor cliënten die verhuizen naar een instelling in de zin van de Wet langdunge zorg (\Nlz) en aangeven thuis te willen logeren. Naar aanleiding ven deze motie heeft het ministerie ven Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bestuurlijke afspraken gemaakt betrokken partijen. 0nderdeel van deze bestuurlijke afspraken is dat de hulpmidde!en die vanuit de Wmo zijn verstrekt thuis blijæn staan en gemeenten de tinancienng daarvan vaortzetten. Gemeenten worden hiervaor gecompenseerd. Vanaf 2023 wordt jaarlijks een bedrag toegevaegd aan de algeniene uitkering oplopend tot € 1 miljoen per 2028. Wet visueel beperkten De Tweede Kamer heeft hel wetsvaorstel aangenomen dat tot doel heeft om de uitvaering van technische werkvaorzieningen voor mensen uit de doelgroep Participatiewet met een suele beperking ovar te dragen aan het UWV. 0p dit moment ligt het welsvaorstel bij de Eerste Kamer.

Als het wetsvaorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen is het de bedoeling dat de middelen vaor de werkvaorzieningen en de structurele uitvaeringskosten budgettair neutraal worden ovargehevaid van het cluster Participatie in het gemeentefonds naar de begroting van het ministene ven Sociale Zaken en Werkgelegenheid (S). Voor 2024 gaat het om € 0,9 miljoen, oplopend naar circa € 1,05 miljoen n 2028. De structurele hoogte bedraagt € 2,3 miljoen perjaar. Rijksvaccinatieprogramma Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoeslvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvaering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel ovargedragen aan de gemeenten. Deze vaccinatie wordt dan toegevaegd aan de opsomming van vaccinalies in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zoals genoemd in artikel 11, tweede lid, in het Besluit publieke gezondheid. Bij deze septembercirculaire worden de bijbehorende middelen, circa € 4 miljoen per jaar aan het gemeentefonds toegevaegd aan het cluster Sociale basisvaorzieningen.

Gemeente Montfoort l Kasteetptein 5 l 3417jG Montfoort Postbus 41 3417 ZG Montfoort l T 0348-476400 l nfo@montfoortnl www.montfoort.nl