2022-03-01 RIB Leveringsovereenkomst met Gazprom.pdf

mm Montfoort Raadsinformatiebrief

Aan de leden van gemeenteraad

Montfoort

Portefeuillehouder: H.J. van Wiggen Zaaknummer: 1212792 Onderwerp: Leveringsovereenkomst met Gazprom

Montfoort: 1 maart 2022

o 9 lUlUIT 2022

Geachte raadsleden, Na de nieuwe grootschalige inval door Rusland in de Oekraïne op24februari j.l. rijzen er vragen om; 1 de leveringsovereenkomst met Gazpromvoortijdig te beëindigen; 2 de deelname door Gazprom in het nieuwe inkooptrajectte voorkomen. Onder andere zijn er vragen vanuitinwonersontvangen en ookde fractie van D66 heeft mondelinge vragen aangekondigd voorde raadsvergadering van 7 maart a.s.. Met deze raadsinformatiebrief willen wij uw raad informeren over de mogelijkheden en de gevolgen van het eenzijdig voortijdig beëindigen van de leveringsovereenkomst met Gazprom, over de risico’s van voortijdige beëindiging door Gazpromen over de mogelijkheden om Gazprom uit te sluiten van deelname aan de nieuwe aanbesteding duurzame energie. De gemeente Montfoortis samen met 16 andere gemeenten een leveringsovereenkomst aangegaan vooraardgas. Deze overeenkomst eindigt op31 december 2022.Adviseur Source4Energy heeft hierbij onsondersteund bij de gezamenlijke inkoopactiviteiten,bij het uitvoering geven aan de samenwerking en aan het contractbeheer met betrekking tot de overeenkomst voorenergielevering, netbeheer en meetbedrijf. Een nieuwe inkoopprocedurevoorde periode vanaf 1 januari 2023 wordt voorbereid, waarbij Source4Energy onswederom ondersteunt.

Eenzijdigopzeggenvan de ieveringsovereenkomstGazprom Binnende 17gemeenten zijn raadsvragen gesteld en vragen gesteld door inwonersover opzegging van de leveringsovereenkomst aardgas. Belangrijk motivatie daarbij is om niet meer bij te dragen aan de oorlogskas van de Russische president en niet meer bij te dragen aan de afzet van Russischgas in Europa. Juridischkader Gazpromopereert vanuiteen Londens beursgenoteerd bedrijf waar het haar handel opde Europese groothandelsmarkten heeft georganiseerd, waaronder de handel in Nederlandse goederentermijncontracten (futures). Voorhaar verkoopvan gas in Nederland is een verkoopkantoor van Gazprom in Den Bosch gevestigd. Gazpromheeft alle nodige licenties om als gasleverancier in Nederland te kunnen opereren en voldeed daarmee aan de geschiktheidstesten ten tijde van de laatste Europese aanbesteding die ze wonnenin 2018.Op grond van de feedback uit de markt heeft het een redelijke tot goede reputatie ten aanzien van leveren, mutatiebeheer, facturatie en overige dienstverlening.

Gemeente Montfoort| Kasteelplein 5 | 3417JG Montfoort| Postbus 41 [ 3417ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl

gemeente

•Wi.

Tftt lSV Montfoort

Er zijn geen tekortkomingen die juridisch een goede grond zijn om het contractte ontbinden. Eenzijdige beëindiging lijkt daarmee binnen de huidige wet- en regelgeving juridisch niet mogelijk en zouin principetot schadeclaims kunnenleiden. Financiële afwegingen Onder de lopende leveringsovereenkomst werden de tarieven vastgelegd voorde 17gemeenten nadat de leverancier was geselecteerd. Dit opstrategische momenten om kostenstijgingen te beperken en prijsbeweeglijkheid verder te benutten. Neerwaartse correcties konden worden benut om lagere tarieven te realiseren (enigszins vergelijkbaar met het vastleggen van de hypotheekrente onder een lopende variabele rente hypotheekbij een lage rentestand). Zo zijn in Coronajaar2020 opzeer lage prijsniveausde tarieven vastgelegd voorde gasleveringen in kalenderjaren 2021en 2022. Op dit moment looptdoor de geopolitieke spanningen,een relatief lange winter en het aantrekken van de economie na de Coronacrisishet gasaanbod achter opde gasvraag. De gasreserves in Nederland en Europablijven daardoor ver achter bij de gangbare niveaus. In lijn daarmee zijn de groothandelsprijzen flink opgelopen ten opzichtevan de prijs ten tijde dat het tarief werd vastgelegd in 2020. Daarnaast is de prijs nog hoger geworden na de Russische aanval opde Oekraïne.

Dit betekent dat de volgende financiëlegevolgen zouden ontstaanbij voortijdige beëindiging van de gasleveringsovereenkomsten: 1) De 17 gemeenten dienen een nieuwe overeenkomst aan te gaan waarvooreen Europese aanbesteding nodig zouzijn tenzij hier ontheffing voorwordt verleend door de bevoegde instantie. De doorlooptijdzal minimaal enige weken tot enige maanden zijn. Een nieuwe overeenkomst zal daarbij naar venwachting alleen met een variabele gasprijs beschikbaar zijn. 2) Zelfs al zou binnen dagen een nieuwe leveringsovereenkomst kunnenworden gesloten, dan zoude prijs daarin de huidige markt weerspiegelen. De gasprijzen zullen vele malen hoger zijn dan in de lopende overeenkomst. 3) Gazpromzouhet niet aan de gemeenten geleverde gas dat zij voorde beoogde gasleveringen in 2020 zeer goedkoop inkochtennutegen hoge prijzen opde groothandelsmarkt kunnenterug verkopen. Als het beoogde doel is om te voorkomendat uit geleverd gas de oorlogvanuitRusland in de Oekraïne wordt gefinancierd, dan is het juist verstandig de overeenkomsten niet te beëindigen. De marge die door Gazpromverdiend wordt opde leveringen is marginaal ten opzichtevan de winst die bij Gazpromontstaatdoor het teruggeven van laag ingekochte gasvolumes. Risico vaneenzijdig opzeggen vanleveringsovereenkomst doorGazprom Ook Gazpromzoukunnenoverwegen eenzijdig de gasleveringsovereenkomst opte zeggen.

In dat geval zouden de 17gemeenten Gazprom In principein gebreke kunnenstellen en schade kunnen gaan verhalen. Zakelijk is dit meer een risico dan een kans voorde gemeenten, gezien de kosten van vervangende gasleveringen. Dit scenario wordt niet erg aannemelijk geacht tenzij door Nederlandse of EU maatregelen het opereren door Gazprom In Nederland zouworden geblokkeerd. Gazprom uitsluitenbij nieuwe aanbestedingen Om tegemoet te komen aan de wens Gazprom buiten de dit jaar te organiseren nieuwe aanbesteding te houden kan gedacht worden aan: Overheidsingrijpen dat het Gazpromonmogelijk maakt aan de huidige geschiktheidseisen en uitsluitingsgronden te voldoen; Overheidsmaatregelen dat tot nieuwe uitsluitingsgronden leidt; Vrijwillig afzien van deelname door Gazprom. Overheidsmaatregelen leidend totnietkunnen functioneren DoorEuropese of Brits ingrijpen als onderdeel van de boycot van Rusland zouGazprom haar notering aan de in Groot-Brittannië gevestigde gasbeurs ICE-ENDEX kunnenworden ontnomen.Daarmee zou het geen toegang meer hebben tot de markt en Gazpromzouhaar mogelijkheid verliezen om volumes voorlevering in de Nederlandse markt te verhandelen. Gemeente Montfoort| Kasteelplein 5 | 3417JG Montfoort| Postbus 41 | 3417ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl

M

gemeente

Montfoort

Overheidsmaatregelen leidend tot uitbreiden van de uitsluitingsgronden Nieuwe uitsluitingsgronden met bijvoorbeeld een relatie naar destabiliserende activiteit door de uiteindelijke belanghebbende in het gasbedrijf (UBO) of soortgelijke criteria zouden in Europakunnen helpen Gazprom’s aanwezigheid diep in de EU markt niet meer toe te staan. Vrijwillig afzienvandeelname Mogelijk ziet Gazpromzelf in het huidige klimaat en vanwege het risico ophet hierboven genoemde overheidsingrijpen vrijwillig af van deelname aan EU aanbestedingen. Al met al zal echter veel afhangen van overheidsingrijpen. Zonder dat kan Gazpromals Britse speler die opde Nederlandse markt opereert, voldoen aan de huidige geschiktheidseisen en waaropgeen van de huidige uitsluitingsgronden van toepassing is, moeilijk de toegang tot een tender ontzegd worden. Het college ziet opdit moment af van directe ontbinding van de huidige leveringsovereenkomst met Gazpromomdat dit averechts werkt voorde financiering van het conflictin de Oekraïne. Wel zal bij de nieuwe aanbesteding onderzochtworden in hoeverre Gazprombuiten de nieuwe aanbesteding gehouden kan worden. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN MONTFOORT de secretaris de burgemeester

M.H. van der Veer

mr. P.J. van Hartskapip-d

Gemeente Montfoort| Kasteelplein 5 | 3417JG Montfoort| Postbus 41 | 3417ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl