2021-12-08 Regionale rapportage COVID-19, GGDrU.pdf

Regionale rapportage COVID-19 8 december 2021

Inhoudsopgave INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3 1.

VIRUSVERSPREIDING ................................................................................................................................ 4 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

2.

KWETSBAREN BESCHERMEN................................................................................................................... 15 2.1 2.2.

3.

AANTAL POSITIEF GETESTE PERSONEN ............................................................................................................... 4 TESTEN .................................................................................................................................................... 10 COVID-19 VACCINATIES ............................................................................................................................. 11 AANTAL OVERLEDENEN COVID-19 ............................................................................................................... 14

MONITORING VERSPREIDING VIRUS BINNEN ZORGINSTELLINGEN .......................................................................... 15 MELD- EN ADVIESPUNT BEZORGD ................................................................................................................. 15

ZORGCONTINUÏTEIT ................................................................................................................................ 16 3.1 LANDELIJK AANTAL NIEUWE ZIEKENHUISOPNAMES............................................................................................. 16 3.2 VERLOOP IC- EN KLINIEK-CAPACITEIT REGIO ..................................................................................................... 17 3.3 FASE REGIONALE ZORGCONTINUÏTEIT .............................................................................................................. 17 3.4 ZORGINSTELLINGEN (NIET-ZIEKENHUIZEN) ....................................................................................................... 18 3.5 OPVANGLOCATIES BUITEN HET ZIEKENHUIS ...................................................................................................... 18 BIJLAGE 1: LANDELIJK PANELONDERZOEK .................................................................................................................... 19 BIJLAGE 2: COVID MONITOR .................................................................................................................................... 23

Inleiding Voor u ligt de regionale rapportage COVID-19 van de regio Utrecht. De regionale rapportage is ter informatie. De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) draagt in crisistijd de verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening en draagt zorg voor een regionale gecoördineerde aanpak. De regionale integrale rapportage is een hulpmiddel om zo goed mogelijk overzicht te krijgen in de COVID-19 ontwikkelingen in de zorg (acuut en niet acuut) in de regio en daar waar nodig tijdig bij te sturen en maatregelen te nemen. Zodat een veilige en efficiënte zorgverlening wordt gewaarborgd en de zorg beheersbaar blijft. De regionale rapportage wordt één keer per week opgesteld. De gepresenteerde informatie uit de rapportage kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen en kan op details soms niet synchroon lopen met de door het RIVM gepresenteerde cijfers vanwege het moment van peiling. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen verdere conclusies worden verbonden.

1. Virusverspreiding 1.1. Aantal positief geteste personen Landelijk zijn in week 48 147.982 besmettingen gemeld met COVID-19. In week 47 waren er 155.152 meldingen (Bron: Weekcijfers coronavirus SARS-CoV-2 | RIVM). Er is een begin van een stabilisatie van het aantal nieuwe meldingen te zien op hoge aantallen, het aantal besmettingen is iets gedaald (Figuur 1), Coronacijfers iets gedaald, maar nog steeds op hoog niveau | RIVM. Dit is mogelijk deels te verklaren door het effect van strengere maatregelen sinds afgelopen maand.

Figuur 1. Landelijk bij de GGD gemelde patiënten COVID-19 vanaf 2 augustus. Peildatum 7 december 2021 10:00 uur. Bron Wekelijkse update epidemiologische situatie van SARS-CoV-2 in Nederland | RIVM

Het aantal positieve testen in de regio dat bekend is bij GGD regio Utrecht is in week 48 gestabiliseerd met 12.370 besmettingen, ten opzichte van 12.382 in week 47 (Figuur 2). Dit is de derde week dat er een stabilisatie is. Sinds begin 2021 tot en met 8 december 2021 8:05 uur zijn in totaal 219.662 positief geteste personen gemeld in de regio Utrecht.

Figuur 2. Aantal COVID-19 positief gemelde personen per week bij GGDrU. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur. Het verschil met de aantallen in de tekst is te verklaren doordat het RIVM een ander datasysteem gebruikt.

Nieuwe varianten Een schatting van welke varianten de nieuwe besmettingen veroorzaken, wordt gedaan door middel van steekproef sequencen voor de nationale kiemsurveillance (Tabel 1) en modellering van het RIVM. De resultaten van week 46 zijn het meest recent, omdat de analyse van deze bepalingen tot enkele weken kan duren en nog niet alle uitslagen van de bepalingen van die week binnen zijn. Er zijn vijf varianten die door WHO worden geduid als ‘Variants of Concern’ (VOC): Alfa, Beta, Gamma, Delta, en Omikron. Sinds medio juli is de deltavariant, die veel besmettelijker is dan anderen, dominant in Nederland en wereldwijd. Met ingang van 12 November 2021 is AY.4.2 door ECDC geëscaleerd van ‘Variant under Monitoring’ naar ‘Variant of Interest’. Sinds 26 november is de nieuwe Omikronvariant door WHO als VOC verklaard. Deze variant is ook in Nederland aangetroffen door screening van mensen die terugkomen uit hoog-risico landen. *De aantallen van AY.4.2 zijn ook opgenomen in de totale aantallen van de Delta variant (B.1.617.2).

Tabel 1. Totaal aantal onderzochte monsters van week 44 t/m week 46 in 2021 die succesvol zijn geanalyseerd door nationale Kiemsurveillance. Peildatum 8 december 2021. Bron: RIVM (Varianten van het coronavirus SARS-CoV2 | RIVM).

Het reproductiegetal (R, het gemiddeld aantal mensen dat besmet wordt door een persoon met COVID-19) is voor Nederland op 22 november rond de 0.95, zo schat het RIVM (Figuur 3). Schattingen van het R-getal recenter dan 14 dagen geleden zijn niet betrouwbaar, omdat de meldingen voor recenter dagen nog niet volledig gerapporteerd zijn. Alleen met een R-getal onder de 1 neemt de verspreiding af.

Figuur 3. Het effectieve reproductiegetal R voor Nederland. Bron: RIVM, peildatum 7 december 2021 10:00 uur.

Aantal COVID-19 positieve patiënten naar eerste ziektedag In Figuur 4 is het aantal COVID-19 positieve patiënten uitgezet naar de dag dat deze personen voor het eerst klachten ontwikkelden. Te zien is dat het aantal besmettingen enorm is toegenomen sinds het begin van de pandemie. Echter, er is nu een stabilisatie van het aantal gevallen te zien.

Figuur 4. Totaal aantal positieve registraties naar begin van de klachten, indien niet aanwezig dan meldingsdag– 3 kalenderdagen. Peildatum 8 december 2021 8:00 uur.

Surveillance luchtwegvirussen Vanaf de eerste week van oktober wordt in samenwerking met GGD regio Utrecht en UMCU onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van virale ziekteverwekkers in neus-keelswabs die zijn afgenomen ten behoeve van SARS-CoV-2 diagnostiek in een GGD teststraat. In de afgelopen weken zijn in totaal meer dan 900 monsters onderzocht. Het patroon van ziekteverwekkers, dat in deze monsters gedetecteerd wordt, is over de tijd stabiel gebleven. Nog steeds wordt sporadisch het influenzavirus vastgesteld. Dit beeld past bij de bevindingen van het RIVM, GGD Amsterdam en het Amsterdam UMC waar ook steekproefsgewijs en aanvullend monsters getest worden op het griepvirus en andere luchtwegverwekkers. Maatregelen Sinds zondag 28 november gelden er nieuwe maatregelen tot ten minste 19 december 2021, waaronder sluitingstijden van 17.00-5.00 uur voor sportlocaties binnen en buiten, niet-essentiele winkels en dienstverlening, horeca en locaties voor kunst en cultuur. De volledige regels zijn te vinden op Kort overzicht coronamaatregelen | Coronavirus COVID19 | Rijksoverheid.nl. Inschaling Het risiconiveau geeft informatie over de druk op de zorg door patiënten met COVID-19. Er zijn drie risiconiveaus mogelijk: (1) waakzaam, (2) zorgelijk en (3) ernstig. Welk risiconiveau geldt, hangt af van het gemiddelde aantal ziekenhuisopnames en het gemiddelde aantal IC-opnames in 7 dagen.

Sinds 2 november geldt in Nederland het niveau ‘ernstig’, en op 7 december is dit opnieuw vastgesteld. Er waren gemiddeld 308 ziekenhuisopnames en 53 IC-opnames per dag over de periode van 27 november t/m 2 december 2021 (Bron: Risiconiveaus). Figuur 5 laat het aantal meldingen per gemeente zien in de afgelopen week. Met 925 besmettingen per 100.000 inwoners in week 48 valt regio Utrecht in de bovenste helft van de middenmoot. Veiligheidsregio Limburg-Zuid, Limburg-Noord en Zeeland zijn de regio’s met het hoogste aantal meldingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 1.368, 1.174 en 1.083 besmettingen per 100.000 inwoners. Drenthe, Amsterdam-Amstelland en Groningen zitten momenteel het laagst in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 686, 669 en 557 meldingen per 100.000 inwoners.

Figuur 5. Aantal aan de GGD’en gemelde personen met een positieve testuitslag voor SARS-CoV-2 per 100.000 inwoners per gemeente met GGD meldingsdatum van 30 november t/m 7 december 2021 10:00 uur. (Bron: RIVM).

Vindpercentage per week In de regio Utrecht is het vindpercentage licht gedaald van 18,6% in week 47 naar 18,4% in week 48. Landelijk is het vindpercentage in week 47 aanzienlijk gedaald van 21,4% naar 20,8% in week 48 (Bron: RIVM). Het vindpercentage van regio Utrecht ligt dus onder het landelijk gemiddelde. Aantal positief geteste COVID-19 inwoners per gemeente in de regio Figuur 6 toont het aantal meldingen van positieve gevallen per gemeente over de afgelopen vier weken. De stijging is absoluut gezien het grootst in de grote steden Utrecht en Amersfoort. In Figuur 7 zijn de besmettingen in de laatste vier weken per 100.000 inwoners 7

weergegeven per gemeente van de regio Utrecht. Daarbij geldt voor de weergave in relatieve cijfers dat hoe lager het inwonersaantal, des te grilliger het verloop zal zijn. Een kleine toename of afname geeft een relatief groot verschil in de kleinere gemeenten. In een deel van de gemeenten is een stijging van het aantal besmettingen per 100.000 inwoners te zien, en in sommige gemeenten een daling. Bunschoten, Leusden en Vijfheerenlanden zijn gemeenten met het hoogste aantal besmettingen per 100.000 inwoners in week 48, waarbij er in Leusden een grote stijging te zien is.

Figuur 6. Aantal positief geteste personen per gemeente van 8 november t/m 5 december 2021. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur.

Figuur 7. Aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners per gemeente van 8 november t/m 5 december 2021. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur.

Aantal besmettingen per leeftijdsgroep Figuur 8 laat het aantal besmettingen per leeftijdsgroep zien. In Figuur 9 worden de jongere leeftijdsgroepen opgesplitst in kinderopvang (0-3 jaar), basisschool (4-12 jaar), voortgezet onderwijs onderbouw (13-15 jaar), voortgezet onderwijs bovenbouw (16-18 jaar) en jongvolwassenen (19-27 jaar). In week 48 is het aantal besmettingen gestegen in de leeftijdsgroepen 0-19 en 20-39 jaar. In week 48 is het aandeel besmettingen het hoogst in de leeftijdsgroep 0-19 jaar, voornamelijk de leeftijdsgroep 4-12 jaar. Het aandeel van de leeftijdsgroep (4-12) omvat iets meer dan 25% van het totale aantal besmettingen.

8

Figuur 8. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 45 t/m 48 in 2021. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur.

Figuur 9. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 45 t/m 48 in 2021 met uitsplitsing 03, 4-12, 13-15, 16-18, en 19-27 t.o.v. alle andere leeftijden. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur.

In Figuur 10 worden de besmettingen per gemeente uitgezet naar leeftijdscategorie voor de periode van 8 november t/m 5 december 2021. Hierin is te zien dat de meeste besmettingen per 100.000 inwoners zich met name bevinden in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar. Dit wordt in veel gemeenten gevolgd door de leeftijdsgroep 40-59 jaar. Dit kan verklaard worden doordat schoolkinderen hun ouders besmetten.

Figuur 10. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdsgroep per 100.000 inwoners, periode 8 november t/m 5 december 2021. Peildatum 8 december 2021 8:10 uur.

9

Bron van besmetting Tijdens het bron- en contactonderzoek (BCO) wordt normaal gesproken uitgevraag gedaan naar de mogelijke bron van besmetting. Door het hoge aantal besmettingen is dit helaas niet mogelijk geweest. 1.2. Testen Aantal uitgevoerde testen GGDrU Figuur 11 geeft het aantal testen weer dat per week wordt uitgevoerd door GGDrU. Ten opzichte van vorige week heeft er een lichte daling, tot 60.058 afgenomen testen in week 48, plaatsgevonden. Dit kan deels verklaard worden door het aangepaste testbeleid. Zowel mensen met als zonder klachten mogen de zelftesten uitvoeren. Hierbij dient een positieve zeftest zo snel mogelijk geconfirmeerd te worden middels een professioneel afgenomen PCR of antigeen test. De testcapaciteit is omhoog bijgesteld wegens het hoge aantal gevraagde testen. Vorige weken werd af en toe de maximale testcapaciteit bereikt. Daarom werkt GGDrU hard om de capaciteit te verhogen. De testcapaciteit van GGDrU in de teststraten en het aantal bezoekers vanaf 4 januari is in Figuur 12 weergeven.

Figuur 11. Aantal uitgevoerde testen in teststraten GGDrU weergeven per week in 2021. Peildatum 8 december 2021, 8:10 uur.

Figuur 12. Overzicht van de wekelijkse maximale testcapaciteit en het aantal bezoekers van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari. Peildatum 8 december 2021, 8:10 uur.

10

1.3. COVID-19 vaccinaties Operationele vaccinatielocaties GGDrU is sinds juli gestart met fijnmazig vaccineren in wijken of groepen met een lagere vaccinatiegraad en heeft daarmee grootschalig vaccineren afgeschaald. Dit leidt tot goede resultaten. Bijvoorbeeld in de wijk Overvecht in Utrecht is het percentage inwoners met tenminste één vaccinatie afgelopen tijd het hardst gestegen. Gezette vaccinaties door GGDrU Sinds de start van de COVID-19 vaccinatiecampagne op 8 januari zijn 1.607.731 in totaal vaccinaties gezet op de GGD-vaccinatielocaties binnen de regio (peildatum 8 december 9:30) (Figuur 13). Sinds 19 november zijn er 10.974 boostervaccinaties gezet. Type vaccin In onze regio worden mensen gevaccineerd met Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Na een volledige vaccinatieserie zijn mensen momenteel goed beschermd tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door COVID-19. Vrijdag 19 november is GGDrU begonnen met het zetten van de booster vaccinaties met een mRNA-vaccin bij 80-plussers. Binnenkort start de campagne voor 60-plussers.

Figuur 13. Aantal vaccinaties per dag door GGDrU, uitgesplitst naar eerste en tweede vaccinatie. Peildatum 8 december 2021, 9.30 uur.

11

Vaccinatiegraad per gemeente Figuur 14 laat de vaccinatiegraad van inwoners per gemeente zien voor inwoners van 12 jaar en ouder die in ieder geval de eerste vaccinatie hebben ontvangen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 74% voor Renswoude tot meer dan 90% in Bunnik. Figuur 15 laat het percentage inwoners van 12 jaar en ouder zien dat het volledige vaccinatieprogramma heeft doorlopen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 72% voor Renswoude tot meer dan 90% in Bunnik. Beide tabellen zijn uitgesplitst naar leeftijdsgroep. Naast deze data ontvangt elke gemeente eens per twee weken op woensdag een document met daarin de vaccinatie per wijk en leeftijdsgroep. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat de totale vaccinatiegraad wordt berekend op basis van de gehele populatie en niet van 12 jaar en ouder.

Figuur 14. Percentage inwoners van 12 jaar en ouder dat ten minste een vaccinatie heeft ontvangen per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 6 december 2021.

12

Figuur 15. Percentage inwoners dat volledig is gevaccineerd per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 6 december 2021.

13

1.4. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in regio Utrecht t/m 8 december 2021 8:10 uur 1.431 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden. Net zoals landelijk (Bron: RIVM) is ook in de regio Utrecht het aantal overlijdens sinds de start van de vaccinaties enorm afgenomen. Het risico op overlijden neemt toe met de leeftijd. Meer dan de helft van het totaal aantal overleden patiënten met een COVID-19 infectie valt binnen de leeftijdsgroep 80+ jaar. Het aandeel van de leeftijdsgroep 60-79 jaar op het totaal aantal overledenen is ongeveer een derde. Voor zover bekend bij het RIVM zijn er landelijk in de periode 30 november t/m 7 december 2021 356 meldingen geweest van het overlijden van mensen aan een COVID-19-besmetting. In dezelfde periode zijn er twaalf overlijdens gemeld bij GGDrU. Een belangrijke kanttekening is dat niet alle overledenen aan de GGD worden gemeld. Hierdoor zal het werkelijke aantal personen dat aan COVID-19 overleden is, hoger zijn. In de gemeenten Utrecht, Amersfoort en Veenendaal is het absoluut aantal overledenen als gevolg van COVID-19 sinds het begin van de epidemie het hoogst (Figuur 16).

Figuur 16. Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum 8 december 2021 10:00 uur.

14

2. Kwetsbaren beschermen 2.1 Monitoring verspreiding virus binnen zorginstellingen Landelijke aantal COVID-19 besmettingen in woonzorgcentra Het landelijk aantal verpleeghuis- en woonzorgcentrumbewoners met COVID-19 uitgezet naar dag van melding aan de GGD’en is weergeven in Figuur 17. Te zien is dat het aantal positief geteste bewoners de afgelopen weken flink is toegenomen.

Figuur 17. Aantal positief geteste bewoners van woonzorgcentra in Nederland vanaf maart 2020, naar meldingsdag. Bron: RIVM. Peildatum 7 december 2021 10:00 uur.

2.2. Meld- en Adviespunt Bezorgd Het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), uitgevoerd door GGDrU, heeft een vraagbaak-, consultatie- en vangnetfunctie waar ketenpartners en bezorgde burgers terecht kunnen met zorgen en vragen over personen met verward gedrag. Het MAB is een regionaal meldpunt voor 17 van de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht. Het MAB geeft ook uitvoering aan de taken uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): ‘Meldfunctie’ en/of ‘Verkennend Onderzoek’. Wanneer een inwoner of ketenpartner denkt dat een persoon in zijn omgeving misschien verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, kan hij/zij hiervan een melding doen bij GGDrU. Verder is vanaf oktober 2020 een nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag (tel: 0800-1205) gelanceerd. Dit meldpunt schakelt door naar desbetreffende regionale meldpunten waaronder het MAB. Door de coronacrisis en quarantainemaatregelen is de druk op de groep mensen met verward gedrag toegenomen en is er risico dat meer mensen in kwetsbare situaties terechtkomen. Daarnaast is een toename van het aantal meldingen afkomstig van de politie bij het MAB te zien. Zo nam het aantal meldingen met een veelvoud toe: gemiddeld 9,4 meldingen per week in 2019, 17,6 meldingen in 2020 en 29,1 meldingen in het eerste half jaar van 2021.

Figuur 18 en Figuur 19 tonen het aantal meldingen respectievelijk maandelijks en wekelijks.

15

180 160

Aantal meldingen

140 120 100 80 60 40 20

januari 2020 februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari 2021 februari maart april mei juni juli augustus september oktober november

0

2021

2020

MAB (maandoverzicht)

Wvggz (maandoverzicht)

Figuur 18. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2020 en 2021, uitgesplitst per maand. Peildatum 7 december 2021

60

Aantal meldingen

50

40

30

20

10

0 1

3

5

7

9 11 13 15 17 19 21 23 25 27 29 31 33 35 37 39 41 43 45 47

weeknummers MAB (weekoverzicht)

Wvggz (weekoverzicht)

Figuur 19. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2021, uitgesplitst per week. Peildatum 7 december 2021

3. Zorgcontinuïteit 3.1 Landelijk aantal nieuwe ziekenhuisopnames Vanaf eind september 2021 is het aantal ziekenhuisopnames landelijk toegenomen. De toename is de afgelopen 2 weken echter wel afgevlakt. Landelijke zorgcontinuïteit is ernstig in gevaar: meerdere regio’s geven aan dat zij de kritiek planbare zorg en de (semi) acute zorg niet meer kunnen leveren (Figuur 20). 16

Figuur 20. Landelijk aantal nieuwe COVID-19 patiënten opgenomen op verpleegafdelingen en Intensive Care. De gegevens van de laatste week zijn nog niet volledig. Gegevens rechts van de stippellijn worden momenteel namelijk nog aangevuld door ziekenhuizen. Bron: NICE. Peildatum 7 december 10:00 uur.

3.2 Verloop IC- en kliniek-capaciteit regio In onze regio nam de instroom van COVID-19 patiënten (nieuwe opnames) in de klinieken vanaf eind september 2021 toe. De afgelopen twee weken is deze toename gestabiliseerd en vervolgens licht afgenomen. De bezetting in de klinieken volgt deze lijn. Ook de instroom met COVID-19 patiënten op de IC neemt licht af. De bezetting met COVID-19 patiënten op de IC is nog stabiel door de langere ligduur. Er is personele uitval, door ziekte, quarantaine of isolatie maatregelen. Momenteel wordt inhaalzorg niet meer geleverd, dit leidt onontkoombaar tot (grote) gezondheidsschade. Planbare reguliere zorg is afgeschaald en kritieke planbare zorg kan niet overal worden geleverd.

Figuur 21. Verloop kliniek en IC-capaciteit ziekenhuizen in de regio Utrecht. Peildatum 8 december 2021.

3.3 Fase regionale zorgcontinuïteit De regionale continuïteit van de (acute) zorg staat onder druk. De zorgcontinuïteit kan alleen door maatregelen van instellingen en met regionale coördinatie worden behouden. Huidige continuïteitsfase is donkerrood (Figuur 22). 17

Figuur 22. Regionaal plan stagnatie in de zorgketen regio Utrecht 2021

3.4 Zorginstellingen (niet-ziekenhuizen) In de regio Utrecht zijn zo’n 265 zorgorganisaties met meer dan 1400 zorglocaties. Het uitgangspunt is dat zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en kwaliteit van zorg voor hun cliënten. In de V&V-, GHZ- en GGZ-sector hebben een aantal zorglocaties (huidig aantal bij ons bekend: 17) te maken met meerdere COVID-19 besmettingen, waarbij er afdelingen in quarantaine zijn. Daarnaast zijn er meerdere locaties met een enkele besmetting. 3.5 Opvanglocaties buiten het ziekenhuis De V&V heeft beddencapaciteit (COVID) buiten het ziekenhuis georganiseerd. Landelijke spreiding is ingezet. Huidig aantal beschikbare bedden is 52.

Figuur 23. Opvanglocaties buiten het ziekenhuis. Peildatum 8 december 2021. Bron: de GHOR.

18

Bijlage 1: Landelijk panelonderzoek Momenteel vindt er een grootschalig landelijk onderzoek plaats van het RIVM en GGD-en in Nederland. Dit onderzoek heeft meerdere peilingen, die ongeveer elke twee/drie weken plaatsvinden. Van 17 tot 24 april 2020 vond de eerste peiling plaats. De laatste en zeventiende meting van 24 tot 28 november. Het onderzoek staat stil bij hoe mensen in Nederland de coronacrisis beleven, in welke mate ze de gedragsregels naleven en hoe het gaat met het hun gezondheid en mentaal welbevinden. Disclaimer: Dit onderzoek is geen representatieve afspiegeling van de samenleving. Een aantal factoren die de representativiteit beïnvloeden worden hierna beschreven. Aan het onderzoek doen beduidend meer vrouwen mee dan mannen. Daarnaast zijn het vooral hoger opgeleiden die de vragenlijsten invullen. Jongeren (16-24 jaar) vullen minder vaak de vragenlijsten in dan 25-plussers. Ten slotte doen er relatief weinig mensen mee die niet in Nederland zijn geboren. Deze bijlage geeft dus alleen een indicatie van hoe de coronacrisis beleefd wordt, er kunnen geen conclusies aan worden verbonden. De gepresenteerde informatie kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen. Gedurende dit jaar hadden en hebben inwoners de kans om zich laten vaccineren tegen het coronavirus. Het overgrote deel van de Nederlandse bevolking heeft dit gedaan.

De overheid besteedt veel aandacht aan het informeren van burgers om zich te laten vaccineren. Hiermee hoopt de overheid dat de groep die niet gevaccineerd is zich alsnog laat vaccineren. Burgers hebben verschillende redenen om zich niet te laten vaccineren. In deze bijlage wordt ingegaan op de redenen die deelnemers hebben om af te zien van het nemen van een vaccin. Alle redenen worden afzonderlijk gesteld en de meeste extreme uitkomsten zijn hier gepresenteerd. In deze meetronde 17 hebben in totaal 3169 deelnemers de vragenlijst ingevuld. Daarvan geven 3031 deelnemers (95,6%) aan tenminste één keer te zijn gevaccineerd. De overige 138 deelnemers geven aan te twijfelen over een vaccinatie of weten zeker dat ze niet gevaccineerd willen worden. In deze bijlage wordt onderzocht wat de redenen zijn van de niet-gevaccineerde deelnemers om geen vaccin te halen. Hier wordt naar de totale groep deelnemers gekeken die zich niet laat vaccineren, omdat dit aantal te klein is om de groepen op te delen in verschillende leeftijdscategorieën. Bijna negen op de tien deelnemers geeft aan geen vaccin te willen vanwege het vertrouwen in eigen immuunsysteem Figuur 1 weergeeft hoe deelnemers denken over hun eigen immuunsysteem in relatie met het niet nemen van een vaccin. 87% van de deelnemers geeft aan geen vaccin te nemen vanwege vertrouwen in het eigen immuunsysteem.

Slechts 9% staat er neutraal tegenover en voor 4% is het vertrouwen in het immuunsysteem als reden om geen vaccin te nemen (helemaal) niet van toepassing.

Geen vaccin wegens vertrouwen in eigen immuunsysteem 100% 80% 60% 40% 20% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 1 Geen vaccin wegens vertrouwen in eigen immuunsysteem tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

19

90% van de deelnemers geeft aan geen vaccin te willen wegens zorgen over mogelijke langetermijneffecten Figuur 2 weergeeft hoe deelnemers denken over het niet nemen van een vaccin door zorgen over mogelijke langetermijneffecten. Er valt te zien dat voor 90% van de deelnemers deze zorgen hen ervan weerhoudt een vaccin te nemen. 4% staat er neutraal tegenover en de overige 6% laat de keuze voor het niet nemen van een vaccin niet afhangen van zorgen over mogelijke langetermijneffecten.

Geen vaccin wegens zorgen over mogelijke langetermijneffecten 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 2 Geen vaccin wegens zorgen over mogelijke lange-termijn effecten tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

Ruim twee derde van de deelnemers neemt geen vaccin door het gebrek aan vertrouwen in de werkzaamheid tegen corona Figuur 3 weergeeft in hoeverre deelnemers geen vaccin nemen met als reden dat ze weinig vertrouwen hebben in de werkzaamheid tegen corona. Voor 71% van de deelnemers is dit (helemaal) wel van toepassing. Net als in de vorige figuren zijn de groepen die hier neutraal tegenover staan of waarvoor het gebrek van vertrouwen in de werkzaamheid (helemaal) niet van toepassing is aanzienlijk kleiner (respectievelijk 17% en 12%).

Geen vaccin wegens het gebrek aan vertrouwen in werkzaamheid tegen corona 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 3 Geen vaccin wegens het gebrek aan vertrouwen in werkzaamheid tegen corona tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

20

Bijna 80% van de deelnemers laat zich niet vaccineren vanwege het gebrek aan vertrouwen in de intenties van de overheid omtrent vaccinatie Figuur 4 weergeeft in hoeverre deelnemers geen vaccin nemen vanwege het gebrek aan vertrouwen in de intenties van de overheid omtrent vaccinatie. Er valt te zien dat dit voor 78% van de deelnemers (helemaal) wel van toepassing is. Het patroon in het figuur is gelijkwaardig aan het patroon in Figuur 3.

Geen vaccin wegens het gebrek aan vertrouwen in de intenties van de overheid omtrent vaccinatie 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 4 Geen vaccin wegens het gebrek aan vertrouwen in de intenties van de overheid omtrent vaccinatie tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

Ruim negen op de tien deelnemers geeft aan geen vaccin te willen omdat ze zich onder druk voelen gezet om een vaccin te nemen Figuur 5 weergeeft in hoeverre deelnemers geen vaccin willen wegens het gevoel onder druk te staan om zich te laten vaccineren. Voor ruim 90% is het gevoel onder druk te staan (helemaal) wel van toepassing om geen vaccin te willen. 4% van de deelnemers staat hier neutraal tegenover en voor 5% is dit (helemaal) niet van toepassing.

Geen vaccin wegens het gevoel onder druk te staan om een vaccin te nemen 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 5 Geen vaccin wegens het gevoel onder druk te staan om een vaccin te nemen tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

21

Deelnemers verschillen sterk van mening als het gaat om de keuze zich niet te laten vaccineren als hun omgeving dit ook niet doet Figuur 6 weergeeft in hoeverre deelnemers geen vaccin willen wegens het feit dat familie en vrienden niet gevaccineerd zijn. In tegenstelling tot voorgaande figuren zien we nu een ander patroon. Één op de vier deelnemers geeft aan dat het (helemaal) niet van toepassing is dat ze geen vaccin hebben genomen omdat mensen in hun omgeving niet gevaccineerd zijn. Ruim twee derde staat hier neutraal tegenover. Toch blijkt uit de data dat een kwart van de deelnemers zich niet laat vaccineren door de lage vaccinatiebereidheid in hun omgeving.

Geen vaccin wegens het feit dat familie en vrienden niet gevaccineerd zijn 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% (Helemaal) niet van toepassing

Neutraal

(Helemaal) wel van toepassing

Figuur 6 Geen vaccin wegens het feit dat familie en vrienden niet gevaccineerd zijn tijdens meetronde 17 (24 tot 28 november 2021).

22

Bijlage 2: Covid Monitor

23