2021-10-27 Regionale rapportage COVID-19, GGDrU.pdf
Tekst van het document
Regionale rapportage COVID-19 27 oktober 2021
Inhoudsopgave INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3 1.
VIRUSVERSPREIDING ................................................................................................................................ 4 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
2.
KWETSBAREN BESCHERMEN................................................................................................................... 15 2.1 2.2.
3.
AANTAL POSITIEF GETESTE PERSONEN ............................................................................................................... 4 TESTEN .................................................................................................................................................... 11 COVID-19 VACCINATIES ............................................................................................................................. 12 AANTAL OVERLEDENEN COVID-19 ............................................................................................................... 15
MONITORING VERSPREIDING VIRUS BINNEN ZORGINSTELLINGEN .......................................................................... 15 MELD- EN ADVIESPUNT BEZORGD ................................................................................................................. 16
ZORGCONTINUÏTEIT ................................................................................................................................ 18 3.1 LANDELIJK AANTAL NIEUWE ZIEKENHUISOPNAMES............................................................................................. 18 3.2 VERLOOP IC- EN KLINIEK-CAPACITEIT REGIO ..................................................................................................... 18 3.3 INSCHALING ZORGCAPACITEIT ZIEKENHUIZEN.................................................................................................... 19 3.4 ZORGINSTELLINGEN (NIET-ZIEKENHUIZEN) ....................................................................................................... 19 3.5 OPVANGLOCATIES BUITEN HET ZIEKENHUIS ...................................................................................................... 19 BIJLAGE 1: LANDELIJK PANELONDERZOEK .................................................................................................................... 20
Inleiding Voor u ligt de regionale rapportage COVID-19 van de regio Utrecht. De regionale rapportage is ter informatie. De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) draagt in crisistijd de verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening en draagt zorg voor een regionale gecoördineerde aanpak. De regionale integrale rapportage is een hulpmiddel om zo goed mogelijk overzicht te krijgen in de COVID-19 ontwikkelingen in de zorg (acuut en niet acuut) in de regio en daar waar nodig tijdig bij te sturen en maatregelen te nemen. Zodat een veilige en efficiënte zorgverlening wordt gewaarborgd en de zorg beheersbaar blijft. De regionale rapportage wordt één keer per week opgesteld. De gepresenteerde informatie uit de rapportage kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen en kan op details soms niet synchroon lopen met de door het RIVM gepresenteerde cijfers vanwege het moment van peiling. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen verdere conclusies worden verbonden.
1. Virusverspreiding 1.1. Aantal positief geteste personen Landelijk zijn in week 42 38.733 besmettingen gemeld met COVID-19, waar in week 41 nog 25.751 meldingen waren (Bron: Weekcijfers coronavirus SARS-CoV-2 | RIVM). Dat is een stijging van 51% ten opzichte van de week ervoor (Figuur 1). In de periode van 19 tot en met 26 oktober 2021 zijn er 50% meer personen met een positieve coronatest gemeld dan in de week ervoor (Bron: Aantal positieve coronatesten in twee weken meer dan verdubbeld | RIVM)
Figuur 1. Landelijk bij de GGD gemelde patiënten COVID-19 vanaf 5 april. Peildatum: 26 oktober 2021 10:00 uur. Bron RIVM.
Het aantal positieve testen in de regio bekend bij GGD regio Utrecht is in week 42 gestegen met 35% naar 2.909, ten opzichte 2.158 in week 42 (Figuur 2). Sinds begin 2020 tot en met 27 oktober 2021 08:10 uur zijn in totaal 163.039 positief geteste personen gemeld in de regio Utrecht.
Figuur 2. Aantal COVID-19 positief gemelde personen per week bij GGDrU. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur. Het verschil met de aantallen in de tekst is te verklaren doordat het RIVM een ander datasysteem gebruikt.
Nieuwe varianten Een schatting van welke varianten de nieuwe besmettingen veroorzaken, wordt gedaan door middel van steekproef sequencen voor de nationale kiemsurveillance (Tabel 1) en modellering van het RIVM. De resultaten van week 40 zijn het meest recent, omdat de analyse van deze bepalingen tot enkele weken kan duren en nog niet alle uitslagen van de bepalingen van die week binnen zijn. Er zijn vier varianten die door WHO worden geduid als ‘Variants of Concern’: Alfa, Beta, Gamma en Delta. Op dit moment is de deltavariant, die veel besmettelijker is dan anderen, dominant in Nederland en wereldwijd.
Tabel 1. Totaal aantal onderzochte monsters van week 38 t/m week 40 in 2021 die succesvol zijn geanalyseerd door nationale Kiemsurveillance. Peildatum 27 oktober 2021. Bron: RIVM (Varianten van het coronavirus SARSCoV-2 | RIVM).
Het reproductiegetal (R, het gemiddeld aantal mensen dat besmet wordt door een persoon met COVID-19) is voor Nederland op 11 oktober rond de 1.19, zo schat het RIVM (Figuur 3). Alleen met een R onder de 1 neemt de verspreiding af.
Figuur 3. Het effectieve reproductiegetal R0 voor Nederland. Bron: RIVM, peildatum 26 oktober 2021 10:00 uur.
Aantal COVID-19 positieve patiënten naar eerste ziektedag en effect van maatregelen In Figuur 4 is het aantal COVID-19 positieve patiënten uitgezet naar de dag dat deze personen voor het eerst klachten ontwikkelden. In het bijschrift staat een toelichting op de versoepelingen en maatregelen. Het effect van aanscherpingen en versoepelingen op het aantal positieven is normaal gesproken na enkele weken te zien. Per 25 september zijn de volgende maatregelen ingegaan: de anderhalvemetermaatregel wordt geschrapt, de coronapas wordt ingevoerd, horeca en nachtclubs mogen open tot middernacht, (meerdaagse) evenementen onder voorwaarden weer mogelijk, en mondkapjes blijven verplicht in het openbaar vervoer in de voertuigen. Voor scholen is de mondkapjesplicht afgeschaft en grote groepen mogen weer bij elkaar komen. Voor de basisscholen is de quarantaine regel voor de hele klas komen te vervallen wanneer er een enkele besmetting heeft plaatsgevonden. Wegens de stijging van het aantal positieven is de persconferentie die in november zou plaatsvinden vervroegd naar dinsdag 2 november.
Figuur 4. Totaal aantal positieve registraties naar begin van de klachten, indien niet aanwezig dan meldingsdag– 3 kalenderdagen. Peildatum 27 oktober 2021 8:00 uur. Coronamaatregelen 1. (8 feb) Basisscholen en kinderdagverblijven weer open. Verzorgingshuisbewoners mogen 2 personen ontvangen per dag. 2. (1 mrt) Middelbare scholen en MBO open voor minimaal 1 dag per week. 3. (16 mrt) Versoepelingen niet essentiële winkels en buiten sporten met maximaal 4 personen in groepsverband. 4. (28 apr) Avondklok verdwijnt, maximaal aantal mensen dat thuis op bezoek mag naar 2 personen, buitenterrassen worden heropend tussen 12-18 uur met maximaal 50 per terras, winkelen in niet-essentiële winkels mag weer zonder afspraak, maximale aantal aanwezigen op een begrafenis gaat naar 100 personen. 5. (15 mei) Reizen naar landen met een laag besmettingsniveau weer mogelijk. 6. (19 mei) Sportscholen en de buitenlocaties van recreatieparken zijn weer open. Buiten sporten in groepen is weer toegestaan met maximaal 30 personen. Er mag weer kunst- en cultuurbeoefening plaatsvinden zowel binnen als buiten met maximaal 30 personen. Alle contactberoepen zijn weer toegestaan. Terrassen mogen langer openblijven, nu van 06.00 t/m 20.00 met maximaal 50 personen. 7. (5 jun) Maximum van 4 bezoekers per dag thuis ontvangen.
Horeca en meeste publiek toegankelijke locaties, en daarmee ook culturele locaties, open onder voorwaarden. Openingstijden van buitenterrassen verruimd. Mogelijkheden voor sporten en kunst en cultuurbeoefening zijn verruimd. Ook locaties voor recreatie binnen open onder voorwaarden. Alle winkels open volgens reguliere openingstijden. Maximaal aantal mensen bij een huwelijk naar 50 personen. 8. (26 jun) Alle publiek toegankelijke ruimtes weer open, waarbij 1,5 meter afstand houden verplicht is. 100% bezoekerscapaciteit toegestaan met coronatoegangsbewijzen. Op minder plekken hoeven mondkapjes te worden gedragen, enkel in het openbaar vervoer, op stations, vliegvelden en in het voortgezet onderwijs is het verplicht. 9. (10 jul) Horeca sluit om middernacht, entertainment, zoals liveoptredens, is verboden. Discotheken en nachtclubs sluiten hun deuren. Het gebruik van het coronatoegangsbewijs voor uitzondering op de anderhalvemeterregel op pauze voor de horeca. Evenementen, culturele locaties en publiek bij sportwedstrijden toegankelijk als iedereen een vaste zitplaats heeft op 1,5 meter afstand. Toegangsbewijs nog maar 24 uur geldig i.p.v. 40 uur. Evenementen hebben een maximale duur van 24 uur. 10. (30 augustus) De anderhalvemeterregel komt te vervallen in het onderwijs, waarbij maximaal 75 mensen bij lessen en colleges tegelijk aanwezig mogen zijn. 11.
(25 september) De anderhalvemetermaatregel wordt geschrapt, de coronapas wordt ingevoerd, horeca en nachtclubs mogen open tot middernacht, (meerdaagse) evenementen onder voorwaarden weer mogelijk, nachtclubs en discotheken voorlopig nog niet open, mondkapjes blijven verplicht in het openbaar vervoer in de voertuigen. Voor scholen wordt de mondkapjesplicht afgeschaft, en grote groepen mogen weer bij elkaar komen. Voor de basisscholen is de quarantaine regel voor de hele klas vervallen wanneer er een enkele besmetting heeft plaatsgevonden.
Inschaling Het risiconiveau geeft informatie over de druk op de zorg door patiënten met COVID-19. Er zijn drie risiconiveaus mogelijk: (1) waakzaam, (2) zorgelijk en (3) ernstig. Welk risiconiveau geldt, hangt af van het gemiddelde aantal ziekenhuisopnames en het gemiddelde aantal IC-opnames in 7 dagen. Op dit moment zit Nederland in ‘zorgelijk’, doordat er gemiddeld 80 ziekenhuisopnames en 16 IC-opnames per dag waren over de periode van 15 tot en met 21 oktober 2021.
Figuur 5: routekaart voor risiconiveau inschaling
Figuur 6 laat het aantal meldingen per gemeente zien in de afgelopen twee weken. Met 243 besmettingen per 100.000 inwoners in week 42 valt regio Utrecht in de bovenste helft van de middenmoot. Veiligheidsregio Limburg-Noord, IJsselland en Gelderland-Zuid zijn de regio’s met het hoogste aantal meldingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 349, 340 en 299 besmettingen per 100.000 inwoners. Drenthe, Noord-Holland-Noord en Groningen zitten momenteel het laagst in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 142, 130 en 117 meldingen per 100.000 inwoners.
Figuur 6. Aantal aan de GGD’en gemelde personen met een positieve testuitslag voor SARS-CoV-2 per 100.000 inwoners per gemeente met GGD meldingsdatum van 12 t/m 26 oktober 2021 10:00 uur. (Bron: RIVM).
Vindpercentage per week In week 42 was het vindpercentage 13,0%. Landelijk is het vindpercentage gestegen van 12,0% naar 15,3% (Bron: RIVM).
7
Aantal positief geteste COVID-19 inwoners per gemeente in de regio Figuur 7 toont het aantal meldingen van positieve gevallen per gemeente over de afgelopen vier weken. In Figuur 8 zijn de besmettingen in de laatste vier weken per 100.000 inwoners weergegeven per gemeente van de regio Utrecht. Daarbij geldt voor de weergave in relatieve cijfers dat hoe lager het inwonersaantal, des te grilliger het verloop zal zijn. Een kleine toename of afname geeft een relatief groot verschil in de kleinere gemeenten. In vrijwel alle gemeenten is een stijging te zien in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners.
Figuur 7. Aantal positief geteste personen per gemeente van 27 september t/m 24 oktober 2021. Peildatum 27 oktober 2021 8:00 uur.
Figuur 8. Aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners per gemeente van 27 september t/m 24 oktober 2021. Peildatum 27 oktober 2021 8:00 uur.
Aantal besmettingen per leeftijdsgroep Figuur 9 laat het aantal besmettingen per leeftijdsgroep zien. In Figuur 10 worden de jongere leeftijdsgroepen uitgesplitst in kinderopvang (0-3 jaar), basisschool (4-12 jaar), voortgezet onderwijs onderbouw (13-15 jaar), voortgezet onderwijs bovenbouw (16-18 jaar) en jongvolwassenen (19-27 jaar). In week 42 is het aantal besmettingen in alle leeftijdsgroepen toegenomen. Het aandeel besmettingen in de leeftijdsgroep 20-39 jaar is in week 42 sterk toegenomen, met een lichte toename in de leeftijdsgroep 60-79 jaar. In de categorie jongeren is de sterkste toename in het aantal besmettingen in de leeftijdsgroep 19-27 jaar te zien.
8
Figuur 9. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 39 t/m 42 in 2021. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur.
Figuur 10. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 39 t/m 42 in 2021 met uitsplitsing 03, 4-12, 13-15, 16-18, en 19-27 t.o.v. alle andere leeftijden. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur.
In Figuur 11 worden de besmettingen per gemeente uitgezet naar leeftijdscategorie voor de periode van 27 september t/m 24 oktober 2021. Hierin is te zien dat de meeste besmettingen per 100.000 inwoners zich met name bevinden in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar.
Figuur 11. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdsgroep per 100.000 inwoners, periode 27 september t/m 24 oktober 2021. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur.
9
Bron van besmetting GGD regio Utrecht (GGDrU) voert Bron- en Contactonderzoek (BCO) op dit moment uit op maat, waarbij het BCO wordt aangepast aan de hand van de situatie van de persoon met een besmetting. Daarnaast vindt het merendeel van het BCO plaats door middel van digitale ondersteuning met de zelf ontwikkelde applicatie CoronaCare. Hierdoor kunnen we nog steeds zicht houden op de uitbraken, zelfs bij hoge belasting. Tijdens het BCO wordt gevraagd naar de mogelijke bron van besmetting. In Figuur 12 is het aantal COVID-19-registraties uitgezet naar de waarschijnlijke bron van besmetting, zoals geconstateerd in het BCO in periode van 27 september t/m 24 oktober 2021. De meeste besmettingen kunnen net als vorige weken weer worden verklaard door gezinssituaties. Echter is dit wellicht niet helemaal betrouwbaar, gezien het hoge aantal besmettingen in de leeftijdsgroep 20-39 jaar en een groot aantal besmettingen met een onbekende bron. Verder is het aantal besmettingen met als mogelijke bron een evenement, een vereniging, langdurige zorg, buitenland reis en horeca toegenomen.
Figuur 12. Aantal COVID-19-registraties in de regio Utrecht uitgezet naar bron van besmetting. Periode: 27 september t/m 24 oktober 2021. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur.
10
1.2. Testen Aantal uitgevoerde testen GGDrU Door een ICT-storing is figuur 13 niet geupdatet. De testcapaciteit van GGDrU in de teststraten met het aantal bezoekers vanaf 4 januari is in Figuur 14 weergeven.
Figuur 13. Aantal uitgevoerde testen in teststraten GGDrU weergeven per week in 2021. Peildatum 20 oktober 2021, 9:30 uur. Wegens een ICT-storing is dit figuur niet geupdatet.
Figuur 14. Overzicht van de wekelijkse maximale testcapaciteit en het aantal bezoekers van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari. Peildatum 27 oktober 2021, 9:30 uur.
11
1.3. COVID-19 vaccinaties Operationele vaccinatielocaties Het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland hebben gevraagd de afschaling van de vaste vaccinatielocaties voor te breiden en de overgang naar doelgroepgericht vaccineren in te zetten na ongeveer acht maanden grootschalig vaccineren. GGDrU is sinds juli gestart met fijnmazig vaccineren. GGDrU zal voor en met gemeenten bekijken welke plekken/wijken/doelgroepen nog aandacht nodig hebben om na sluiting van de vaste locatie nog interventies op in te zetten. Gezette vaccinaties door GGDrU Sinds de start van de COVID-19 vaccinatiecampagne op 8 januari zijn 1.545.691 vaccinaties gezet op de GGD-vaccinatielocaties binnen de regio. Hiervan hebben 8258.751 mensen een eerste vaccinatie ontvangen en 713.237 hebben hun tweede vaccinatie ontvangen door GGDrU (figuur 15).
Figuur 15. Aantal vaccinaties per dag door GGDrU, uitgesplitst naar eerste en tweede vaccinatie. Peildatum 27 oktober 2021, 9:30 uur.
12
Vaccinatiegraad per gemeente Figuur 16 laat de vaccinatiegraad van inwoners per gemeente zien voor inwoners van 12 jaar en ouder die in ieder geval de eerste vaccinatie hebben ontvangen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 71% voor Renswoude tot 90% in Bunnik. Figuur 17 laat het percentage inwoners van 12 jaar en ouder zien dat het volledige vaccinatieprogramma heeft doorlopen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 70% voor Renswoude tot 90% in Bunnik. Beide tabellen zijn uitgesplitst naar leeftijdsgroep. Naast deze data ontvangt elke gemeente eens per twee weken op woensdag een document met daarin de vaccinatie per wijk en leeftijdsgroep. Een belangrijke kanttekenin g hierbij is dat de totale vaccinatiegraad hierbij wordt berekend op basis van de gehele populatie en niet van 12 jaar en ouder.
Figuur 16. Percentage inwoners van 12 jaar en ouder dat ten minste een vaccinatie heeft ontvangen per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 25 oktober 2021.
13
Figuur 17. Percentage inwoners dat volledig is gevaccineerd per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 25 oktober 2021.
14
Type vaccin In onze regio worden mensen gevaccineerd met Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Na een volledige vaccinatieserie zijn mensen momenteel goed beschermd tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door COVID-19. Per 14 september wordt door de Gezondheidsraad geadviseerd om mensen met een ernstige afweerstoornissen een derde coronaprik te geven. 1.4. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in regio Utrecht t/m 27 oktober 2021 8:10 uur 1.353 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden. Net zoals landelijk (Bron: RIVM), is ook in de regio Utrecht het aantal overlijdens sinds de start van de vaccinaties enorm afgenomen. Het risico op overlijden neemt toe met de leeftijd. Meer dan de helft van het totaal aantal overleden patiënten met een COVID-19 infectie valt binnen de leeftijdsgroep 80+ jaar. Het aandeel van de leeftijdsgroep 60-79 jaar op het totaal aantal overledenen is ongeveer een derde. Voor zover bekend zijn bij het RIVM, in de periode 20 oktober t/m 26 oktober 2021, landelijk 78 meldingen geweest van het overlijden van mensen aan een COVID-19-besmetting. In week 42 zijn er zeven overlijdens gemeld bij GGDrU. Een belangrijke kanttekening is dat niet alle overledenen aan de GGD worden gemeld. Hierdoor zal het werkelijke aantal personen dat aan COVID-19 overleden is, hoger zijn.
In de gemeenten Utrecht, Amersfoort en Zeist is het absoluut aantal overledenen als gevolg van COVID-19 sinds het begin van de epidemie het hoogst (Figuur 18). Per 100.000 inwoners is in De Bilt, Bunschoten en IJsselstein het aantal overledenen het hoogst.
Figuur 18. Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum 27 oktober 2021 8:00 uur.
2. Kwetsbaren beschermen 2.1 Monitoring verspreiding virus binnen zorginstellingen Landelijke aantal COVID-19 besmettingen in woonzorgcentra Het landelijk aantal verpleeghuis- en woonzorgcentrumbewoners met COVID-19 uitgezet naar dag van melding aan de GGD’en is weergeven in Figuur 19.
15
Figuur 19. Aantal positief geteste bewoners van woonzorgcentra in Nederland vanaf maart 2020, naar meldingsdag. Bron: RIVM. Peildatum: 26 oktober 2021 10:00 uur.
In Figuur 20 is het aantal COVID-19-registraties onder bewoners van zorginstellingen voor 24-uurs zorg weergegeven, uitgezet naar meldingsdag aan de regio Utrecht. Deze grafiek bevat alleen de door laboratoriumonderzoek bevestigde gevallen woonachtig of werkend in deze instellingen en die gekoppeld zijn aan een zorginstelling. Sinds begin januari is, zowel landelijk als regionaal, een gestage afname te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen die geduid kan worden door het effect van vaccinatie (Figuur 19). Toch is er de afgelopen weken een kleine toename te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen.
Figuur 20. Aantal positief geteste personen van woonzorgcentra in de regio Utrecht, naar eerste ziektedag. Peildatum: 27 oktober 2021 8:00 uur.
2.2. Meld- en Adviespunt Bezorgd Het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), uitgevoerd door GGDrU, heeft een vraagbaak-, consultatie- en vangnetfunctie waar ketenpartners en bezorgde burgers terecht kunnen met zorgen en vragen over personen met verward gedrag. Het MAB is een regionaal meldpunt voor 17 van de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht. Het MAB geeft ook uitvoering aan de taken uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): ‘Meldfunctie’ en/of ‘Verkennend Onderzoek’. Wanneer een inwoner of ketenpartner denkt dat een persoon in zijn omgeving misschien verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, kan hij/zij hiervan een melding doen bij GGDrU. Verder is vanaf oktober 2020 een nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag (tel: 0800-1205) gelanceerd. Dit meldpunt schakelt door naar desbetreffende regionale meldpunten waaronder het MAB. Door de coronacrisis en quarantainemaatregelen is de druk op de groep mensen met verward gedrag toegenomen en is er risico dat meer mensen in kwetsbare situaties terechtkomen. Daarnaast is een toename van het aantal meldingen afkomstig van de politie bij het MAB te zien. Zo nam het aantal meldingen met een veelvoud toe: gemiddeld 16
9,4 meldingen per week in 2019, 17,6 meldingen in 2020 en 29,1 meldingen per week in het eerste half jaar van 2021. Figuur 21 en 22 tonen het aantal meldingen respectievelijk maandelijks en wekelijks.
Figuur 21. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2020 en 2021, uitgesplitst per maand. Peildatum: 25 oktober 2020.
Figuur 22. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2021, uitgesplitst per week. Peildatum: 25 oktober 2021.
17
3. Zorgcontinuïteit 3.1 Landelijk aantal nieuwe ziekenhuisopnames Landelijk is vanaf begin juli 2021 het aantal ziekenhuisopnames, na een daling in aantallen, toegenomen. Het aantal ziekenhuisopnames nam vanaf eind juli 2021 tot eind september 2021 licht af. Vanaf eind september 2021 tot heden is het aantal ziekenhuisopnames weer toegenomen (Figuur 23).
Figuur 23. Landelijk aantal nieuwe COVID-19 patiënten opgenomen op verpleegafdelingen en Intensive Care. De gegevens van de laatste week zijn nog niet volledig. Gegevens rechts van de stippellijn worden momenteel namelijk nog aangevuld door ziekenhuizen. Bron: NICE. Peildatum: 26 oktober 2021 10:00 uur.
3.2 Verloop IC- en kliniek-capaciteit regio In onze regio neemt de instroom van COVID-19 patiënten (nieuwe opnames) in de klinieken vanaf eind september 2021 toe. De bezetting in de klinieken volgt deze stijgende lijn, maar de aantallen zijn nog niet exorbitant hoog. Het aantal nieuwe opnames op de IC blijft relatief stabiel. Door de langere ligduur is de daling in de bezetting, die vanaf half september 2021 zichtbaar was, wel gestabiliseerd. Problematiek van tekort aan personeel is een issue dat bij alle ziekenhuizen speelt. Daarna is de afgelopen anderhalf jaar de geplande zorg ingeperkt om capaciteit vrij te maken voor COVID-19 patiënten. De zorg die is afgezegd moet ingehaald worden. Dit kan niet 1 op 1 want nieuwe patiënten en zorg zwaarte neemt toe door uitstel van zorg.
18
Figuur 24. Verloop kliniek en IC-capaciteit ziekenhuizen in de regio Utrecht. Peildatum: 27 oktober 2021.
3.3 Inschaling zorgcapaciteit ziekenhuizen De continuïteit van de (acute) zorg is - naast 'basis' COVID-zorg - regionaal niet bedreigd, maar wel bij individuele zorgaanbieders. Huidige continuïteitsfase is geel, dus regulier met enige druk op het systeem (lokaal). Deze moeten op individuele basis – vanuit hun eigen COVID-plannen – maatregelen nemen om de continuïteit van de (acute) zorg te borgen. 3.4 Zorginstellingen (niet-ziekenhuizen) In de regio Utrecht zijn zo’n 265 zorgorganisaties met meer dan 1400 zorglocaties. Het uitgangspunt is dat zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en kwaliteit van zorg voor hun cliënten. In de V&V-, GHZ- en GGZ-sector hebben een aantal zorglocaties (huidig aantal: 6) te maken met meerdere COVID-19 besmettingen, waarbij er afdelingen in quarantaine zijn. Daarnaast zijn er ook een aantal locaties met een enkele besmetting. 3.5 Opvanglocaties buiten het ziekenhuis De V&V heeft beddencapaciteit (COVID) buiten het ziekenhuis georganiseerd. De waakvlamcapaciteit blijft ook na 1 november 2021 beschikbaar. Door een calamiteit (niet COVID gerelateerd) is 1 locatie niet meer beschikbaar en is de andere locatie opgeschaald naar 8 bedden. Dit brengt de huidige capaciteit op 8 bedden.
Figuur 25. Opvanglocaties buiten het ziekenhuis. Peildatum: 27 oktober 2021. Bron: de GHOR.
19
Bijlage 1: Landelijk panelonderzoek Momenteel vindt er een grootschalig landelijk onderzoek plaats van het RIVM en GGD-en in Nederland. Dit onderzoek heeft meerdere peilingen, die ongeveer elke twee/drie weken plaatsvinden. Van 17 tot 24 april 2020 vond de eerste peiling plaats. En de recentste en vijftiende meting van 8 tot 12 september. Het onderzoek staat stil bij hoe mensen in Nederland de coronacrisis beleven, in welke mate ze de gedragsregels naleven en hoe het gaat met het hun gezondheid en mentaal welbevinden. Disclaimer: Dit onderzoek is geen representatieve afspiegeling van de samenleving. Een aantal factoren die de representativiteit beïnvloeden worden hierna beschreven. Aan het onderzoek doen beduidend meer vrouwen mee dan mannen. Daarnaast zijn het vooral hoger opgeleiden die de vragenlijsten invullen. Jongeren (16-24 jaar) vullen minder vaak de vragenlijsten in dan 25-plussers. Ten slotte doen relatief weinig mensen mee die niet in Nederland zijn geboren. Deze bijlage geeft dus alleen een indicatie van hoe de coronacrisis beleefd wordt, er kunnen geen conclusies aan worden verbonden. De gepresenteerde informatie kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen. In deze bijlage wordt ingegaan op hoe deelnemers het handelen van de overheid omtrent corona-maatregelen ervaren.
Er wordt eerst ingegaan op de mate waarin deelnemers het eens zijn over het feit dat de overheid een duidelijke koers vaart. Dan wordt beschreven of de overheid bereid is om verkeerde beslissingen te corrigeren. Daarna wordt gekeken in hoeverre deelnemers het er mee eens zijn dat de overheid de lasten die de maatregelen met zich meebrengen eerlijk worden verdeeld over alle burgers, instanties en groepen. Er wordt ook beschreven in welke mate deelnemers vinden dat de overheid de juiste voorwaarden gebruikt om te versoepelen. Ten slotte wordt er ingegaan op de mening van de deelnemers of de overheid op de juiste momenten de maatregelen versoepelt of aanscherpt. De hoeveelheid deelnemers (N) die in elke plaatje per meetmoment staat weergegeven beschrijft het aantal deelnemers dat het (helemaal) eens is met het onderwerp. Minder dan een derde van de deelnemers vindt dat de overheid een duidelijke koers vaart met betrekking tot de maatregelen Figuur 1 weergeeft de percentages van de deelnemers die het (helemaal) eens zijn met de stelling dat de overheid een duidelijke koers vaart met betrekking tot de maatregelen per leeftijdsgroep. Er valt ten eerste te zien dat er verschillen zijn per leeftijdsgroep. 40minners zijn het minst overtuigd van een duidelijke koers en het percentage deelnemers dat dit wel vindt neemt toe naarmate de leeftijd stijgt.
Het valt op dat in februari, maart en juni een gelijk patroon zien is. Tijdens deze meetronden zijn rond de 20% van de 1639 jarigen het (helemaal) eens dat de overheid een duidelijke koers vaart. In de andere leeftijdsgroepen ligt dit percentage iets hoger, vooral voor 70-plussers. In mei, juli en september zien we een hetzelfde patroon als in de eerdergenoemde maanden, maar dan liggen de percentages nog lager. Dan is slechts rond de 15% van de 16-39 jarigen en rond de 25% van de 70-plussers het (helemaal) eens met het feit dat de overheid een duidelijke koers vaart wat betreft de corona maatregelen.
20
Figuur 1 De overheid vaart een duidelijke koers met betrekking tot de maatregelen per leeftijdsgroep tussen meetronde 10 (10 tot 14 februari 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).
Sinds september zijn deelnemers minder overtuigd van het feit dat de overheid bereid is om verkeerde beslissingen omtrent de maatregelen te corrigeren Figuur 2 weergeeft het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling dat de overheid bereid is om verkeerde beslissingen omtrent maatregelen te corrigeren per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat deze mening licht fluctueert tussen februari en eind juli, maar dat het draagvlak aanzienlijk afneemt in september. Waar eerst zeker 50% van de deelnemers vindt dat de overheid op beslissingen terugkomt, is dat in september 40%. Over het algemeen zijn 40-minners minder enthousiast over de toegevingsbereidheid van de overheid dan 40-plussers.
Figuur 2 De overheid is bereid om verkeerde beslissingen omtrent maatregelen te corrigeren per leeftijdsgroep tussen meetronde 10 (10 tot 14 februari 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).
Maximaal drie op de tien deelnemers is van mening dat de overheid de lasten die de maatregelen met zich meebrengen eerlijk verdeeld over alle burgers en instanties Figuur 3 weergeeft het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling dat de overheid de lasten die de maatregelen met zich meebrengen eerlijk verdeelt over alle burgers en instanties per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat naarmate de leeftijd van de deelnemers stijgt, het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling stijgt. Wat wel opvallend is, is dat deelnemers tot en met juli (meetronde 14) beduidend positiever zijn dan in september. Tot en met juli lag het totaal aantal deelnemers dat het eens was met de stelling rond de 25%. Echter zakt dit percentage in september naar 13% 21
voor 16-39 jarigen, 17% en 19% voor 40-54 jarigen en 55-69 jarigen, en naar 25% voor 70-plussers.
Figuur 3 De overheid verdeelt de lasten die de maatregelen met zich meebrengen eerlijk over alle burgers, instanties en groepen in de samenleving per leeftijdsgroep tussen meetronde 10 (10 tot 14 februari 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).
Het overgrote deel van de deelnemers vindt niet dat de overheid de juiste voorwaarden gebruikt om maatregelen te versoepelen Figuur 4 weergeeft het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling dat de overheid de juiste voorwaarden gebruikt om de maatregelen te versoepelen per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat de percentages in juni aanzienlijk hoger zijn dan in de maanden daarna. In juni ligt dat voor 16-69 jarigen rond de 40% en voor 70-plussers is dat 51%. Deze cijfers kunnen mogelijk verklaard worden door het feit dat er begin juni weinig besmettingen waren en dit snel opliep richting eind juni. Eind juli en september neemt het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling af. In deze maanden liggen de percentages voor 16-69 jarigen rond de 22%. De 70-plussers zijn iets meer overtuigd.
Figuur 4 De overheid gebruikt de juiste voorwaarden om maatregelen te versoepelen per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).
22
Van de deelnemers die jonger zijn dan 70 jaar vindt slechts 15% dat de overheid op de juiste momenten maatregelen aanscherpt of versoepelt Figuur 5 weergeeft het percentage deelnemers dat het (helemaal) eens is met de stelling dat de overheid op het juiste moment nieuwe maatregelen instelt of versoepelt per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat er kleine verschillen zijn tussen de meetmomenten. Het algemene beeld is dat 70-plussers iets positiever zijn dan 70-minners, maar in alle leeftijdsgroepen is maximaal 2 op de 10 deelnemers het (helemaal) eens met de stelling dat de overheid op de juiste momenten nieuwe maatregelen instelt of versoepelt.
Figuur 5 De overheid stelt op de juiste momenten nieuwe maatregelen in of versoepelt maatregelen per leeftijdsgroep in meetronde 14 (28 juli tot 1 augustus) en 15 (8 tot 12 september 2021).
23