2021-09-08 Regionale rapportage COVID-19, GGDrU.pdf

Regionale rapportage COVID-19 8 september 2021

Inhoudsopgave INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3 1.

VIRUSVERSPREIDING ................................................................................................................................ 4 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

2.

KWETSBAREN BESCHERMEN................................................................................................................... 14 2.1 2.2.

3.

AANTAL POSITIEF GETESTE PERSONEN ............................................................................................................... 4 TESTEN .................................................................................................................................................... 11 COVID-19 VACCINATIES ............................................................................................................................. 12 AANTAL OVERLEDENEN COVID-19 ............................................................................................................... 13

MONITORING VERSPREIDING VIRUS BINNEN ZORGINSTELLINGEN .......................................................................... 14 MELD- EN ADVIESPUNT BEZORGD ................................................................................................................. 15

ZORGCONTINUÏTEIT ................................................................................................................................ 16 3.1 LANDELIJK AANTAL NIEUWE ZIEKENHUISOPNAMES............................................................................................. 16 3.2 VERLOOP IC- EN KLINIEK-CAPACITEIT REGIO ..................................................................................................... 17 3.3 INSCHALING ZORGCAPACITEIT ZIEKENHUIZEN.................................................................................................... 17 3.4 ZORGINSTELLINGEN (NIET-ZIEKENHUIZEN) ....................................................................................................... 18 3.5 OPVANGLOCATIES BUITEN HET ZIEKENHUIS ...................................................................................................... 18 BIJLAGE 1: COVID MONITOR MIDDEN-NEDERLAND .................................................................................................... 19 BIJLAGE 2: EPIDEMIOLOGISCHE TRENDS ...................................................................................................................... 20 BIJLAGE 3: LANDELIJK PANELONDERZOEK .................................................................................................................... 24

Inleiding Voor u ligt de regionale rapportage COVID-19 van de regio Utrecht. De regionale rapportage is ter informatie. De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) draagt in crisistijd de verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening en draagt zorg voor een regionale gecoördineerde aanpak. De regionale integrale rapportage is een hulpmiddel om zo goed mogelijk overzicht te krijgen in de COVID-19 ontwikkelingen in de zorg (acuut en niet acuut) in de regio en daar waar nodig tijdig bij te sturen en maatregelen te nemen. Zodat een veilige en efficiënte zorgverlening wordt gewaarborgd en de zorg beheersbaar blijft. De regionale rapportage wordt één keer per week opgesteld. De gepresenteerde informatie uit de rapportage kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen en kan op details soms niet synchroon lopen met de door het RIVM gepresenteerde cijfers vanwege het moment van peiling. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen verdere conclusies worden verbonden.

1. Virusverspreiding 1.1. Aantal positief geteste personen Begin juli was na een lange periode van daling, een explosieve stijging te zien in het aantal meldingen. Deze vierde golf daalde weer snel na enkele weken gevolgd door een stabilisatie. Landelijk zijn in week 35 17.890 patiënten gemeld met COVID-19, waar in week 34 17.779 meldingen waren. Dat is een stijging van 111 gevallen ten opzichte van de week ervoor (Figuur 1).

Figuur 1. Landelijk bij de GGD gemelde patiënten COVID-19 vanaf 5 april. Peildatum: 7 september 2021 10:00 uur. Bron RIVM.

Het aantal positieve testen in de regio is iets aan het stijgen (Figuur 2). Het aantal geregistreerde positief geteste personen in de regio is in week 35 licht gedaald tot 1.326, vergeleken met 1.383 in week 34 (Bron: RIVM). Dit is een daling van 4%. Ongeveer 35% van alle besmettingen in week 35 vond plaats in de leeftijdscategorie 20-39 jaar. Sinds begin 2020 tot en met 8 september 2021 08:10 uur zijn in totaal 150.970 personen positief getest op COVID-19 in de regio Utrecht.

Figuur 2. Aantal COVID-19 positief gemelde personen per week GGDrU. Peildatum: 8 september 2021 8:00 uur. Het verschil met de aantallen in de tekst is te verklaren doordat het RIVM een ander datasysteem gebruikt.

Nieuwe varianten Een schatting van welke varianten de nieuwe besmettingen veroorzaken, wordt gedaan door middel van steekproef sequencen voor de nationale kiemsurveillance (Tabel 1) en modellering van het RIVM. Aangezien de analyse van deze bepalingen tot enkele weken kan duren, zijn de resultaten van week 33 het meest recent. Nog niet alle uitslagen van de bepalingen van die week zijn binnen.

Tabel 1. Totaal aantal onderzochte monsters van week 31 t/m week 33 in 2021 die succesvol zijn geanalyseerd door nationale Kiemsurveillance. Peildatum 8 september 2021. Bron: RIVM (Varianten van het coronavirus SARSCoV-2 | RIVM).

Er zijn vier varianten die door WHO geduid als ‘Variants of Concern’: Alfa, Beta, Gamma en Delta. Op dit moment is de deltavariant, die veel besmettelijker is dan andere, dominant in Nederland en wereldwijd. Het reproductiegetal (R, het gemiddeld aantal mensen dat besmet wordt door een persoon met COVID-19) voor Nederland op 23 augustus rond de 0.98, zo schat het RIVM (Figuur 3).

Figuur 3. Het effectieve reproductiegetal R0 voor Nederland. Bron: RIVM, peildatum 7 september 2021 10:00 uur.

Aantal COVID-19 positieve patiënten naar eerste ziektedag en effect van maatregelen In Figuur 4 staan de COVID-19 positieve patiënten vanaf de tweede golf in september 2020 uitgezet naar de dag dat deze personen voor het eerst klachten ontwikkelden en de aanscherpingen van de maatregelen met grijze balken en versoepelingen van de maatregelen met blauwe balken aangegeven waarbij in de voetnoot ook toelichting op de versoepelingen wordt gegeven. Het effect van aanscherpingen en versoepelingen op aantal positieven is normaal gesproken na enkele weken te zien. Naar aanleiding van de snelle daling van besmettingscijfers en stabiele bezetting van de ziekenhuizen, werd op 13 augustus aangekondigd dat de anderhalvemeterregel vanaf 30 augustus komt te vervallen in het onderwijs, waarbij maximaal 75 mensen bij lessen en colleges tegelijk aanwezig mogen zijn. Restaurants en cafés moeten in elk geval tot 19 september om middernacht sluiten. Nachtclubs en discotheken blijven in elk geval tot 1 november dicht. Per 20 september zouden 1,5 meter afstand en de meeste andere maatregelen losgelaten worden, mits aantal besmettingen en ziekenhuis opname laag blijft en voldoende mensen zich laten prikken.

Figuur 4. Totaal aantal positieve registraties naar begin van de klachten, indien niet aanwezig dan meldingsdag– 3 kalenderdagen. Peildatum 9 september 2021 8:00 uur. Coronamaatregelen 1. (8 feb) Basisscholen en kinderdagverblijven weer open. Verzorgingshuisbewoners mogen 2 personen ontvangen per dag. 2. (1 mrt) Middelbare scholen en MBO open voor minimaal 1 dag per week. 3. (16 mrt) Versoepelingen niet essentiële winkels en buiten sporten met maximaal 4 personen in groepsverband. 4. (28 apr) Avondklok verdwijnt, maximaal aantal mensen dat thuis op bezoek mag naar 2 personen, buitenterrassen worden heropend tussen 12-18 uur met maximaal 50 per terras, winkelen in niet-essentiële winkels mag weer zonder afspraak, maximale aantal aanwezigen op een begrafenis gaat naar 100 personen. 5. (15 mei) Reizen naar landen met een laag besmettingsniveau weer mogelijk. 6. (19 mei) Sportscholen en de buitenlocaties van recreatieparken zijn weer open. Buiten sporten in groepen is weer toegestaan met maximaal 30 personen. Er mag weer kunst- en cultuurbeoefening plaatsvinden zowel binnen als buiten met maximaal 30 personen. Alle contactberoepen zijn weer toegestaan. Terrassen mogen langer openblijven, nu van 06.00 t/m 20.00 met maximaal 50 personen. 7. (5 jun) Maximum van 4 bezoekers per dag thuis ontvangen.

Horeca en meeste publiek toegankelijke locaties, en daarmee ook culturele locaties, open onder voorwaarden. Openingstijden van buitenterrassen verruimd. Mogelijkheden voor sporten en kunst en cultuurbeoefening zijn verruimd. Ook locaties voor recreatie binnen open onder voorwaarden. Alle winkels open volgens reguliere openingstijden. Maximaal aantal mensen bij een huwelijk naar 50 personen. 8. (26 jun) Alle publiek toegankelijke ruimtes weer open, waarbij 1,5 meter afstand houden verplicht is. 100% bezoekerscapaciteit toegestaan met coronatoegangsbewijzen. Op minder plekken hoeven mondkapjes te worden gedragen, enkel in het openbaar vervoer, op stations, vliegvelden en in het voortgezet onderwijs is het verplicht. 9. (10 jul) Horeca sluit om middernacht, entertainment, zoals liveoptredens, is verboden. Discotheken en nachtclubs sluiten hun deuren. Het gebruik van het coronatoegangsbewijs voor uitzondering op de anderhalvemeterregel op pauze voor de horeca. Evenementen, culturele locaties en publiek bij sportwedstrijden toegankelijk als iedereen een vaste zitplaats heeft op 1,5 meter afstand. Toegangsbewijs nog maar 24 uur geldig i.p.v. 40 uur. Evenementen hebben een maximale duur van 24 uur. 10. (30 augustus) De anderhalvemeterregel komt te vervallen in het onderwijs, waarbij maximaal 75 mensen bij lessen en colleges tegelijk aanwezig mogen zijn .

Inschaling ‘Ernstig’ Momenteel zit Nederland over de vierde golf heen die begonnen was in week 26. Tot en met week 28 was een explosieve stijging te zien in het aantal besmettingen, maar sindsdien is sprake van een snelle daling in het aantal besmettingen. Echter is nu een stabilisatie van het aantal besmettingen zichtbaar. In week 35 is het aantal ziekenhuisopnames iets gestegen vergeleken met week 34 (22 per 1 miljoen inwoners ten opzichte van 18,4 per 1 miljoen inwoners in week 34). Hierdoor en door het aantal positieve testen is regio Utrecht ingeschaald op het niveau ‘ernstig’. Landelijk zijn in week 35 zes regio’s ingeschaald als ‘zeer ernstig’, veertien regio’s als ‘ernstig’, en zes regio’s als ‘zorgelijk’ (landkaart risiconiveaus). Figuur 5 laat het aantal meldingen per gemeente zien in de afgelopen twee weken. Met 97 besmettingen per 100.000 inwoners in week 35 valt regio Utrecht in de bovenste helft van de middenmoot. Regio Rotterdam-Rijnmond, Friesland en Amsterdam-Amstelland zijn de regio’s met het hoogste aantal meldingen per 100.000 inwoners met 144, 142 en 140 besmettingen per 100.000 inwoners. Brabant Zuid-Oost, Brabant-Noord en Zeeland zitten momenteel het laagst in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 66, 64 en 56 meldingen per 100.000 inwoners.

Figuur 5. Aantal aan de GGD’en gemelde personen met een positieve testuitslag voor SARS-CoV-2 per 100.000 inwoners per gemeente met GGD meldingsdatum van 24 augustus 2021 t/m 7 september 2021 10:00 uur. (Bron: RIVM).

Uitvoering Bron- en Contactonderzoek GGD regio Utrecht (GGDrU) voert Bron- en Contactonderzoek (BCO) op dit moment volledig uit (fase 1). Dat fase 1 voor GGDrU uitvoerbaar is, is te danken is aan de eigen applicatie (CoronaCare) die GGDrU heeft ontwikkeld om het BCO beter en efficiënter te kunnen uitvoeren. Vindpercentage per week Het vindpercentage in de regio Utrecht is gedaald van 11,99% in week 34 naar 10,49% in week 34. Landelijk is het vindpercentage aanzienlijk gedaald van 13,11% naar 10,74% 7

(Bron: RIVM). Het lagere vindpercentage wordt deels verklaard door het hoge aantal testen bij onderwijssector na positieve meldingen. Aantal positief geteste COVID-19 inwoners per gemeente in de regio Figuur 6 toont het aantal meldingen van positieve gevallen per gemeente in week 35. In Figuur 7 zijn de besmettingen in de laatste vier weken per 100.000 inwoners weergegeven per gemeente van de regio Utrecht. Daarbij geldt voor de weergave in relatieve cijfers dat hoe lager het inwonersaantal, des te grilliger het verloop zal zijn. Een kleine toename of afname geeft een relatief groot verschil in de kleinere gemeenten. In een deel van de gemeenten is een stijging te zien in het aantal registraties per 100.000 inwoners ten opzichte van de week ervoor, waaronder De Ronde Venen en Utrecht. Door relatief lage inwoneraantallen, heeft een klein aantal extra besmettingen een relatief grote impact op het aantal besmettingen per 100.000 inwoners. In Renswoude is in Figuur 6 een hoog aantal besmettingen per 100.000 inwoners te zien. Echter gaat die in totaal om 10 besmettingen en wordt dus door het lage inwoneraantal als relatief grote stijging weergegeven.

Figuur 6. Aantal positief geteste personen per gemeente in week 35. Peildatum 9 september 2021 8:00 uur.

Figuur 7. Aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners per gemeente tussen 9 augustus t/m 5 september 2021. Peildatum 9 september 2021 8:00 uur.

Verschuiving in leeftijdsverdeling Figuur 8 laat het aantal besmettingen per leeftijdsgroep zien. In Figuur 9 worden de jongere leeftijdsgroepen uitgesplitst in kinderopvang (0-3 jaar), basisschool (4-12 jaar), 8

voortgezet onderwijs onderbouw (13-15 jaar), voortgezet onderwijs bovenbouw (16-18 jaar) en jongvolwassenen (19-27 jaar). In week 35 is er in de groepen 40-59 en 60-79 jaar een stijging te zien in het aantal besmettingen. In de groepen 0-19 en 20-39 jaar is een daling te zien in het aantal besmettingen. In de jongerengroepen is te zien dat er een toename is van het aantal besmettingen in de leeftijdsgroep 4-12 jaar, waarschijnlijk veroorzaakt door besmettingen in het onderwijs en de kinderopvang.

Figuur 8. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 32 t/m 35 in 2021. Peildatum: 8 september 2021 8:00 uur.

Figuur 9. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 32 t/m 35 in 2021 met uitsplitsing 03, 4-12, 13-15, 16-18, en 19-27 t.o.v. alle andere leeftijden. Peildatum: 9 september 2021 8:00 uur.

In Figuur 10 en Tabel 2 worden de besmettingen per gemeente uitgezet naar leeftijdscategorie voor de periode van 23 augustus t/m 5 september 2021. In Figuur 10 is te zien dat de meeste besmettingen per 100.000 inwoners zich met name bevinden in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar. De hoogste aantallen besmettingen per 100.000 inwoners zijn te zien in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar. Daarnaast vindt er ook nog een redelijk aantal besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de groep 40-59 jaar en een kleiner aantal in de groep 60-79 jaar. In de groep 80+ vinden weinig tot geen besmettingen plaats. Met name in Renswoude vinden de meeste besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar. In veel andere gemeenten vinden de meeste besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de groep 20-39 jaar.

9

Figuur 10. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdsgroep per 100.000 inwoners, periode 23 augustus t/m 5 september 2021. Peildatum: 9 september 2021 8:00 uur.

Tabel 2. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdscategorieën, periode 7 augustus t/m 5 september 2021. Peildatum: 9 september 2021 8:00 uur.

10

Bron van besmetting Tijdens het BCO wordt gevraagd naar de mogelijke bron van besmetting. In Figuur 11 is het aantal COVID-19-registraties uitgezet naar de waarschijnlijke bron van besmetting, zoals geconstateerd in het BCO in periode van 9 augustus t/m 29 augustus 2021. De meeste besmettingen kunnen net als vorige weken weer worden verklaard door gezinssituaties. Het aantal besmettingen door een buitenland reis is aan het afnemen. Verder is het aantal besmettingen met als waarschijnlijke bron van besmettingen op de werkplek, bij evenementen, verenigingen en onderwijs gestegen.

Figuur 11. Aantal COVID-19-registraties in de regio Utrecht uitgezet naar bron van besmetting. Peildatum: 9 augustus t/m 5 september 2021. Peildatum 9 september 2021 8:00 uur.

1.2. Testen Aantal uitgevoerde testen GGDrU In week 35 zijn 13.525 testen uitgevoerd door GGDrU (Figuur 12). Dit is een lichte toename in vergelijking met de afgelopen week, toen zijn 12.536 testen uitgevoerd. Deze toename is deels te verklaren door testen in de onderwijssector naar aanleiding van positief meldingen om quarantaine periode te verkorten. De testcapaciteit van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari is in Figuur 13 weergeven. Sinds de start van 2021 zijn op de teststraten van GGDrU 992.353 testen afgenomen.

Figuur 12. Aantal uitgevoerde testen in teststraten GGDrU weergeven per week in 2021. Peildatum 9 september 2021, 9:30 uur.

11

Figuur 13. Overzicht van de wekelijkse maximale testcapaciteit van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari. Peildatum 9 september 2021, 9:30 uur.

1.3. COVID-19 vaccinaties Operationele vaccinatielocaties Het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland hebben gevraagd de afschaling van de vaste vaccinatielocaties voor te breiden en de overgang naar doelgroepgericht vaccineren in te zetten na ongeveer acht maanden grootschalig vaccineren. GGDrU is sinds juli gestart met fijnmazig vaccineren. GGDrU zal voor en met gemeenten bekijken welke plekken/wijken/doelgroepen nog aandacht nodig hebben om na sluiting van de vaste locatie nog interventies op in te zetten. Gezette vaccinaties door GGDrU Sinds de start van de COVID-19 vaccinatie campagne op 8 januari zijn 1.485.214 vaccinaties gezet op de GGD-vaccinatielocaties binnen de regio. Hiervan hebben 803.917 mensen een eerste vaccinatie ontvangen en 681.297 hebben hun tweede vaccinatie ontvangen door GGDrU (figuur 14).

Figuur 14. Aantal vaccinaties per dag door GGDrU, uitgesplitst naar eerste en tweede vaccinatie. Peildatum 9 september 2021, 9:30 uur.

Vaccinatiegraad per gemeente Figuur 15 laat de vaccinatiegraad van inwoners per gemeente zien voor inwoners die in ieder geval de eerste vaccinatie hebben ontvangen. Het percentage varieert van 56% in 12

de gemeente Renswoude tot 75% in de gemeente Bunnik, met een regiogemiddelde van 68%. In Figuur 16 is het percentage inwoners te zien dat het volledige vaccinatieprogramma heeft doorlopen. Dit varieert van 50% van de inwoners van Renswoude tot 70% van de inwoners van Bunnik. Het gemiddelde in de regio Utrecht ligt op 61%.

Figuur 15. Percentage inwoners dat ten minste een vaccinatie heeft ontvangen per gemeente op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 6 september 2021.

Figuur 16. Percentage inwoners dat volledig is gevaccineerd per gemeente op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 6 september 2021.

Type vaccin In onze regio worden mensen gevaccineerd met Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Na een volledige vaccinatieserie zijn mensen momenteel goed beschermd tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door COVID-19. Er is een kleine groep mensen waar dit mogelijk niet voor geldt. Het RIVM inventariseert momenteel via de werkgroep van behandelaars van immuun gecompromitteerde patiënten voor wie een derde vaccinatie in de basisserie zinvol kan zijn. Hierna zal het ministerie van VWS besluiten over een aanvulling voor deze patiënten binnen het huidige vaccinatieprogramma COVID-19 (bron: RIVM). 1.4. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in regio Utrecht t/m 5 september 2021 8:10 uur 1.337 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden. Net zoals het landelijk beeld laat zien 13

(Bron: RIVM), is ook in de regio Utrecht het aantal overlijdens sinds de start van de vaccinaties enorm afgenomen en het risico op overlijden neemt toe met de leeftijd. Meer dan de helft van het totaal aantal overleden patiënten met een COVID-19 infectie valt binnen de leeftijdsgroep 80+ jaar (62,3%). Het aandeel van de leeftijdsgroep 60-79 jaar op het totaal aantal overledenen is 34,0%. Voor zover bekend zijn bij het RIVM, in de periode 25 t/m 31 augustus 2021, landelijk 43 meldingen geweest van het overlijden van mensen aan een COVID-19-besmetting. In week 35 is een overlijden gemeld bij GGDrU. Daarnaast is een belangrijke kanttekening dat de GGD niet alle overlijdens krijgt gemeld. Hierdoor zal het werkelijke aantal personen dat aan COVID-19 overleden is, hoger zijn. In de gemeenten met het hoogst aantal inwoners, Utrecht, Amersfoort en in Zeist, is het aantal overledenen als gevolg van COVID-19 sinds het begin van de epidemie het hoogst (Figuur 17).

Figuur 17. Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum 9 september 2021 8:00 uur.

2. Kwetsbaren beschermen 2.1 Monitoring verspreiding virus binnen zorginstellingen Landelijke aantal COVID-19 besmettingen in woonzorgcentra Het landelijk aantal verpleeghuis- en woonzorgcentrumbewoners met COVID-19 uitgezet naar dag van melding aan de GGD’en is weergeven in Figuur 18.

Figuur 18. Aantal positief geteste bewoners van woonzorgcentra in Nederland vanaf 27 februari 2020, naar meldingsdag. Bron: RIVM. Peildatum: 6 september 2021 10:00 uur.

In Figuur 19 is het aantal COVID-19-registraties onder bewoners van zorginstellingen voor 24-uurs zorg weergegeven, uitgezet naar meldingsdag aan de regio Utrecht. Deze grafiek bevat alleen de door laboratoriumonderzoek bevestigde gevallen woonachtig of werkend in deze instellingen en die gekoppeld zijn aan een zorginstelling. Sinds begin januari is, zowel landelijk als regionaal, een gestage afname te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen die geduid door effect van vaccinatie (Figuur 19). Ten gevolge van de 14

vierde golf door de delta variant is op dit moment weer een lichte stijging te zien in het aantal gemelde gevallen binnen de 24-uurs zorg. Deze toename is echter niet gevolgd door aantal ziekenhuisopnames of overlijdens onder de gevaccineerde bewoners van zorginstellingen (Figuur 24).

Figuur 19. Aantal positief geteste personen van woonzorgcentra in de regio Utrecht, naar eerste ziektedag. Peildatum: 9 september 2021 8:00 uur.

In Figuur 20 is het aantal actieve clusters bij instellingen met openstaande monitoring (in de afgelopen vier weken een positieve melding is geweest) weergegeven uitgezet per gemeente. Op dit moment zijn er 17 actieve clusters, zes clusters minder ten opzichte van week 34

Figuur 20. Aantal COVID-19 clusters gerelateerd aan 24-uurs zorg in de regio Utrecht die onder actieve monitoring staan van GGDrU sinds afgelopen vier weken. Peildatum: 9 september 2021 8:00 uur.

2.2. Meld- en Adviespunt Bezorgd Het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), uitgevoerd door GGDrU, heeft een vraagbaak-, consultatie- en vangnetfunctie waar ketenpartners en bezorgde burgers terecht kunnen met zorgen en vragen over personen met verward gedrag. Het MAB is een regionaal meldpunt voor 17 van de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht. Het MAB geeft ook uitvoering aan de taken uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): ‘Meldfunctie’ en/of ‘Verkennend Onderzoek’. Wanneer een inwoner denkt dat een persoon in zijn omgeving misschien verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, kan hij/zij hiervan een melding doen bij GGDrU. Verder is vanaf oktober 2020 een nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag (tel: 0800-1205) gelanceerd. Dit meldpunt schakelt door naar desbetreffende regionale meldpunten waaronder het MAB. Door de coronacrisis en quarantainemaatregelen is de druk op de groep mensen met verward gedrag toegenomen en is er een risico dat meer mensen in kwetsbare situaties 15

terechtkomen. Daarnaast is een toename van het aantal meldingen afkomstig van de politie bij het MAB te zien. Zo nam het aantal meldingen met een veelvoud toe: gemiddeld 9,4 meldingen per week in 2019, 17,6 meldingen in 2020 en 29,1 meldingen in het eerste half jaar van 2021. Figuur 21 en 22 tonen het aantal meldingen respectievelijk maandelijks en wekelijks.

Figuur 21. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2020 en 2021, uitgesplitst per maand. Peildatum: 6 september 2021

Figuur 22. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2021, uitgesplitst per week. Peildatum: 6 september 2021.

3. Zorgcontinuïteit 3.1 Landelijk aantal nieuwe ziekenhuisopnames Landelijk is vanaf begin juli 2021 het aantal ziekenhuisopnames, na een daling in aantallen, opnieuw toegenomen (Figuur 23).

16

Figuur 23. Landelijk aantal nieuwe COVID-19 patiënten opgenomen op verpleegafdelingen en Intensive Care. De gegevens van de laatste week zijn nog niet volledig. Gegevens rechts van de stippellijn worden momenteel namelijk nog aangevuld door ziekenhuizen. Bron: NICE. Peildatum: 6 september 2021, 10:00 uur.

3.2 Verloop IC- en kliniek-capaciteit regio Het aantal ziekenhuisopnames laat vanaf eind juli 2021 tot heden een stabiel beeld zien. In onze regio laat de instroom (nieuwe opnames) en bezetting voor de IC een stabiel beeld zien. De instroom in de kliniek fluctueert. De bezetting in de kliniek heeft momenteel geen duidelijke stijgende of dalende trend. Patiënten die opgenomen worden liggen voornamelijk in de kliniek. De ligduur voor de kliniek is lager, waardoor de bezetting sneller reageert op veranderingen in de instroom voor de kliniek.

Figuur 24. Verloop kliniek en IC-capaciteit ziekenhuizen in de regio Utrecht. Peildatum: 6 september 2021.

3.3 Inschaling zorgcapaciteit ziekenhuizen De continuïteit van de (acute) zorg is - naast 'basis' COVID-zorg - regionaal niet bedreigd, maar wel bij individuele zorgaanbieders. Huidige continuïteitsfase is geel, i.e. regulier met enige druk op het systeem (lokaal). Er is sprake van reguliere drukte in de (acute) zorg OF de continuïteit van de (acute) zorg is – naast ‘basis’ Covid-zorg- regionaal niet bedreigd, maar wel bij individuele zorgaanbieders. Deze moeten op individuele basis – vanuit hun eigen Covid-plannen – maatregelen nemen om de continuïteit van de (acute) zorg te borgen. 17

3.4 Zorginstellingen (niet-ziekenhuizen) In de regio Utrecht zijn er zo’n 265 zorgorganisaties met meer dan 1400 zorglocaties. Het uitgangspunt is dat zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en kwaliteit van zorg voor hun cliënten. In de V&V-, GHZ- en GGZ-sector is vrijwel geen druk door COVID-19 zorg. Wel heeft een aantal zorglocaties te maken met meerdere COVID-19 besmettingen, waarbij er weer afdelingen in quarantaine zijn. Veelal gaat het om volledig gevaccineerde bewoners die besmet zijn. 3.5 Opvanglocaties buiten het ziekenhuis De V&V heeft beddencapaciteit (COVID) buiten het ziekenhuis op waakvlamniveau tot ten minste 1 november 2021 georganiseerd. Er zijn momenteel 10 bedden beschikbaar.

Figuur 25. Opvanglocaties buiten het ziekenhuis. Peildatum: 6 september. Bron: GGD GHOR.

18

Bijlage 1: COVID Monitor Midden-Nederland

19

Bijlage 2: Epidemiologische trends Epidemiologische trend in aantal testen, meldingen en ziekenhuisopnames van COVID-19 binnen GGD regio Utrecht in 2021 7 september 2021 door Loulou Schram, Yke Tromp, Anne Welling, Anniek Bonhof, Welling Oei Voor u ligt een samenvatting waarin de epidemiologische trends in het aantal testen, meldingen, en ziekenhuisopname van COVID-19 zijn bekeken binnen GGD regio Utrecht (GGDrU), in vergelijking met verschillende veiligheidsregio's, vanaf begin 2021. Hiermee proberen we een beeld van de virus verspreiding en het indirecte effect van de COVID-19 maatregelen op de infectiedruk sinds begin 2021 te schetsen binnen GGDrU, in vergelijking met andere veiligheidsregio’s. 1. Aantal testen Figuur 1 toont het totaal aantal mensen getest per week voor COVID-19 per veiligheidsregio met regio Utrecht in het paars dikgedrukt. Hierin zijn de 3 e en de 4e golf goed zichtbaar. Daarbij valt op dat de 4e golf veel korter heeft geduurd dan de 3e golf. GGDrU heeft het hoogst aantal testen uitgevoerd in vergelijking met andere regio’s. Dit is waarschijnlijk te verklaren doordat de GGDrU relatief veel meer inwoners heeft dan andere veiligheidsregio’s.

Figuur 1- Aantal testen uitgevoerd door GGDrU(paarse lijn) sinds begin 2021 vergeleken met andere veiligheidsregio’s. Bron: RIVM

20

2. Aantal positieve testen. Figuur 2 toont het aantal positieve testen per week per veiligheidsregio. Hierbij is goed te zien dat het aantal positieve testen steeg tijdens de 3e golf (week 7 tot week 19) en de 4e golf (week 26 tot week 30). Het aantal positieve testen van de GGDrU ligt relatief hoog vergeleken met ander veiligheidsregio’s. Echter, dit figuur gaat uit van het absolute aantal positieve testen per regio. Doordat de GGD Utrecht een van de grootste regio's is, zijn er in absolute zin ook meer positieve testen dan in andere regio’s. Er is een daling te zien van het aantal positieve testen na de 4e golf, deze is vergelijkbaar met de andere veiligheidsregio’s. Sinds week 30 lijkt het aantal positieve testen gestabiliseerd te zijn, waarbij in de GGDrU tussen de 1000-1300 gevallen per week zijn.

Figuur 2- Aantal positieve testen uitgevoerd door GGDrU (paarse lijn) sinds begin 2021 vergeleken met andere veiligheidsregio’s.

3. Vindpercentage per regio Figuur 3 laat zien welk percentage van de afgenomen testen positief was. Er is een toename te zien rond week 26, wat samenvalt met de 4e golf. Deze toename is ook te zien in andere veiligheidsregio’s. De GGDrU zat het afgelopen jaar vaak net onder het landelijk gemiddelde. Daarnaast valt op dat het vindpercentage al een aantal weken stabiel rond de 10-12% schommelt. Een relatief lager vindpercentage bij een groot aantal uitgevoerde testen geeft aan dat er voldoende capaciteit binnen GGD Utrecht is geweest tijdens en na de 3e en 4e golf.

21

Figuur 3- Het vindpercentage van positieve testen van het totaal aantal uitgevoerde testen door GGDrU (paarse lijn) sinds begin 2021 vergeleken met andere veiligheidsregio’s.

4. Incidentie per veiligheidsregio Figuur 4 laat het aantal besmettingen zien per 100.000 inwoners. Er is een toename te zien vanaf week 7: de 3e golf. Deze houdt een tijd aan en neemt dan af. De GGD Utrecht volgt hierbij de trend van de andere regio’s en zit net onder het landelijk gemiddelde. Tijdens de 4e golf is te zien dat in de GGD Utrecht de incidentie erg steeg. Echter waren er andere veiligheidsregio’s in Nederland waar de incidentie hoger was. Vanaf week 28 is een daling te zien van de incidentie, deze is sinds week 31 stabiel gebleven waarbij de incidentie rond de 100 nieuwe besmettingen per 100.000 inwoners per week was. Tijdens de piek in week 28 was dit 429,1 besmettingen per 100.000 inwoners per week. 5. Aantal covid-19 gerelateerde ziekenhuisopnames Figuur 5 toont het aantal ziekenhuisopnames per 1.000.000 inwoners. De GGD Utrecht laat eenzelfde trend zien als de andere veiligheidsregio’s van Nederland. Hierbij is te zien dat het 2 of 3 weken duurt voordat de ziekenhuisopnames stijgen nadat het aantal positieve test toeneemt. Dit komt doordat mensen pas 2 of 3 weken na een besmetting zoveel last van de infectie krijgen, dat ze in het ziekenhuis moeten worden opgenomen. De laatste paar weken lijkt het aantal ziekenhuisopnames in de meeste regio’s gestabiliseerd te zijn.

Daarnaast valt op dat er tijdens de 4 e golf minder mensen werden opgenomen in het ziekenhuis dan tijdens de 3e golf. Dit kan verklaard worden doordat er tussen die periode veel gevaccineerd is waardoor veel potentiële ziekenhuisopnames voorkomen zijn.

22

Figuur 4- Het aantal nieuwe besmette personen per 100.000 inwoners. Uitgevoerd door GGDrU (paarse lijn) sinds begin 2021 vergeleken met andere veiligheidsregio’s.

Figuur 5- Het aantal nieuwe ziekenhuisopnames per 1.000.000 inwoners. Uitgevoerd door GGDrU (paarse lijn) sinds begin 2021 vergeleken met andere veiligheidsregio’s.

Conclusie: De GGD Utrecht volgt dezelfde trends als de andere veiligheidsregio’s in Nederland. Er is een duidelijke 3e en 4e golf te zien sinds begin 2021. De 3e golf heeft langer aangehouden dan de 4e golf. Wel waren er op de piek in de 4e golf meer positieve testen per dag dan in de 3e golf. Dit heeft echter niet geleid tot meer ziekenhuisopnames, doordat er in de tussentijd veel gevaccineerd is. De GGD Utrecht zit net onder het landelijk gemiddelde wat betreft het aantal nieuwe corona besmettingen per 100.000 inwoners en het aantal nieuwe ziekenhuisopnames ten gevolge van het coronavirus.

23

Bijlage 3: Landelijk panelonderzoek Momenteel vindt er een grootschalig landelijk onderzoek plaats van het RIVM en GGD-en in Nederland. Dit onderzoek heeft meerdere peilingen, die ongeveer elke twee/drie weken plaatsvinden. Van 17 tot 24 april 2020 vond de eerste peiling plaats. De laatste en veertiende meting van 28 juli tot 1 augustus 2021. Disclaimer: Dit onderzoek is geen representatieve afspiegeling van de samenleving. Een aantal factoren die de representativiteit beïnvloeden worden hierna beschreven. Aan het onderzoek doen beduidend meer vrouwen mee dan mannen. Daarnaast zijn het vooral hoger opgeleiden die de vragenlijsten invullen. Jongeren (16-24 jaar) vullen minder vaak de vragenlijsten in dan 25-plussers. Ten slotte doen er relatief weinig mensen mee die niet in Nederland zijn geboren. Deze bijlage geeft dus alleen een indicatie van hoe de coronacrisis beleefd wordt, er kunnen geen conclusies aan worden verbonden. De gepresenteerde informatie kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen. In deze bijlage wordt ingegaan op de testbereidheid onder volwassenen na terugkomst van vakantie. Eerst wordt het aantal deelnemers dat ondankt het reisadvies van de overheid voor vakantie naar het buitenland is gegaan beschreven. Daarna wordt onderzocht in hoeverre de vakantiegangers na terugkomst zich laten testen zoals geadviseerd is door de overheid.

16% van de deelnemers in dit onderzoek hebben tegen het reisadvies landen met COVID-19-risico bezocht tijdens vakantie. In figuur 1A is te zien wat de percentages zijn van de 847 respondenten die zijn teruggekeerd uit een vakantiegebied. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen de kleurencodes van de gebieden: groen, geel, oranje, rood en een deel waar het niet duidelijk was waar de respondenten vandaan kwamen. De overheid heeft geadviseerd om alleen naar landen met een groene of gele code te reizen. Zoals te zien in het figuur kwamen de meeste mensen uit een vakantie gebied met de kleurcode ‘geel’ (71%), met risico’s voor COVID-19 en vereiste maatregelen bij terugkomst. Nu is het belangrijk om aan te geven dat op dit moment (6-9-2021) er slechts negen landen een groene kleurencode hebben gekregen van de rijksoverheid. De meeste landen zijn oranje (alleen noodzakelijke reizen), gevolgd door geel. Er zijn een aantal landen ook rood met een negatief reisadvies. Dit geldt voor landen met ernstige veiligheidsrisico’s (levensgevaarlijk) of vergaande coronamaatregelen waardoor mensen het land of gebied niet goed in of uit kunnen reizen.

Figuur 1A. Percentage van 847 mensen die afgelopen zes weken terug van vakantie (kleurcode van bezochte gebied). 24

In figuur 2A is te zien wat de percentages zijn van de 323 respondenten die zich hebben laten testen bij terugkomst. Zoals te zien is in het figuur hebben de meeste mensen (78%) zich niet na terugkomst laten testen. Een klein percentage van 7% heeft zich bij de GGD laten testen en 8% heeft een zelftest gedaan. Figuur 3A toont wanneer mensen zich hebben laten testen. In dit figuur is te zien dat de meesten van de 47 respondenten zich laten testen binnen 24 uur nadat ze zijn aangekomen in Nederland.

Figuur 2A. Percentage van deelnemers die zich laten testen bij terugkomst.

Figuur 3A. Wanneer hebben mensen zich laten testen bij terugkomst?

25