2020-12-15 RIB Onderzoek naar de implicatie gebruiker - vervuiler betaalt.pdf

4£V

Raadsinformatiebrief

Aan de leden van gemeenteraad Montfoort

Portefeuillehouder: Zaaknummer: Onderwerp:

H.J. van Wiggen Montfoort: 15 december 2020 917255 Uitvoering onderzoek naar de implicaties van ‘gebruiker / vervuiler betaalt’

Geachte raadsleden, In de aangenomen begroting 2021 zijn enkele onderzoeken door u geaccordeerd die naar ven/vachting een positief beleidsmatig en/of financieel effect voor de gemeente hebben in de toekomst. Deze onderzoeken zijn mede gestoeld op de bevindingen van de raadswerkgroep Financiën in de zomerperiode van 2020. Een van deze onderzoeken gaat over de implicaties van het doorvoeren van het principe ‘de gebruiker en/of vervuiler betaalt’, zoals in de kostendekkendheid van verhuur van sportaccommodaties, gronden en gebouwen. Middels deze informatiebrief informeren wij u over de wijze waarop wij uitvoering gaan geven aan dit onderzoek. Afbakening / scope van het onderzoek Het onderzocht richt zich op de gebruikers'' van gemeentelijk vastgoed die zij gebruiken in het kader van het algemeen belang. Dit betreft activiteiten welke door uw raadsbesluit van 30 juni 2014 zijn aangewezen als activiteiten die plaatsvinden in het algemeen belang. Denkt u hierbij aan de scouting en sportaccommodaties, maar ook aan mogelijke verhuur binnen het nieuwe scholencomplex en Burgemeester de Geusplein. De verschillende onderzoeksfases worden ook voor lopende trajecten die nog in de voorbereidende en/of ontwerpfase zijn doorlopen. Commerciële gebruikers vallen buiten de scope van dit onderzoek. Onderzoeksfases In drie fases wordt het onderzoek uitgevoerd.

Iedere fase wordt hieronder toegelicht. Fase 1: Lastentransparantie creëren Voor alle gemeentelijke objecten worden de werkelijke gemeentelijke lasten inzichtelijk gemaakt. Dit gaat zowel om kapitaallasten van investeringen als om alle onderhoudslasten. Binnen het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt hiervoor de term bruto verantwoorden gebruikt. Reeds is bekend dat we nu niet alle kostenposten goed in beeld hebben, bijvoorbeeld als een veld is aangelegd en de kosten zijn in één keer genomen waardoor geen kapitaallasten zichtbaar zijn. In die gevallen wordt berekend wat de kapitaallasten zouden zijn als we de begrotingsrichtlijnen van het BBV zouden hebben gevolgd. De lasten worden inzichtelijk gemaakt en toegewezen aan de drie rollen welke rondom het gebruik van gemeentelijk vastgoed aanwezig zijn, namelijk eigenaar, beheerder en gebruiker. In onze gemeente worden deze functies soms gecombineerd en soms afzonderlijk uitgevoerd. Op deze wijze ■' in het vervolg van deze raadsinformatiebrief kunt u bij de gebruiker ook de huurder lezen en dan gebruikersvergoeding vervangen door huur. Gemeente Montfoort | Kasteelplein 5 [ 3417 JG Montfoort | Postbus 41 | 3417 ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl

fa

gemeente

Montfoort

ontstaat transparantie in welke lasten bij welke rol thuishoren. Momenteel is de eerste indruk dat diverse huidige gebruikers relatief goedkoop gebruik maken van gemeentelijk vastgoed en dat verschillen aanwezig zijn tussen de vergoedingen die vergelijkbare gebruikers betalen. Fase 2: Inventariseren mogelijkheden tot lastenreductie door middel van zelfwerkzaamheid Vanuit uw raadsbesluit op 27 mei 2019 over de aanbevelingen n.a.v. het rekenkameronderzoek resiliatie (sport-)voorzieningen Montfoort en de aangenomen motie Sportaccommodaties op 10 november 2020 wordt gezamenlijk met de huidige beheerder(s) en gebruiker(s) de mogelijkheden tot het uitvoeren van zelfwerkzaamheid geïnventariseerd. Zelfwerkzaamheid kan onder voorwaarden door een gebruiker of beheerder worden uitgevoerd. Bij aanleg of renovatie van een vastgoedobject leidt dit tot een lagere investering. Een lagere investering leidt tot lagere kapitaallasten en zodoende tot lagere lasten voor de gemeente. Bij zelfwerkzaamheid in groot-planmatig en/of klein-dagelijks onderhoud worden de exploitatielasten voor de gemeenten lager. Voorbeelden van voorwaarden waaronder zelfwerkzaamheid kan plaatsvinden zijn bouwnormen zoals NEN-normen en BENG (bijna energieneutraal) bouwen. Ook verlopen de geldstromen altijd via de gemeente als eigenaar van het object, zelfwerkzaamheid is daarmee altijd een bijdrage in natura.

Dit vindt zijn oorsprong in inkoop- en/of aanbestedingsregels. Omdat de gemeente eigenaar van het object is, kan aanleg, renovatie en onderhoud nooit volledig uitgevoerd worden door de gebruiker. Regievoering, toezicht, kwaliteitscontrole en administratie zijn altijd de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Fase 3: Gezamenlijk verkennen van een reële lastenverdeling Het resultaat van onderzoeksfase 2 is inzicht in wat de gebruikersvergoeding zou moeten worden als de gebruiker voor de volle 100% de lasten van de gemeente aan de gemeente betaalt in een gebruikersvergoeding. Omdat transparantie momenteel ontbreekt, kan het zijn dat het toepassen van 'de gebruiker betaalt’ leidt tot een onacceptabele hoogte van de gebruikersvergoedingen in relatie toe de exploitatie van de gebruiker. In fase 3 wordt in gezamenlijkheid met de huidige beheerders en gebruikers bezien wat een reële verdeling van de lasten is tussen eigenaar, beheerder en/of gebruiker(s). Hierdoor ontstaat de ruimte voor (gedeeltelijke) maatwerkoplossingen, maar wel op een transparante wijze. Het is niet ondenkbaar dat de gemeente te alle tijden een deel van de lasten voor haar rekening neemt, bijvoorbeeld door te besluiten een ander dekkingspercentage dan 100% door te belasten of door het verstrekken van een exploitatiesubsidie.

Met het doorlopen van deze onderzoeksfases wordt de gehele financiering van het gebruik van gemeentelijk vastgoed in het algemeen belang transparant. De werkelijke lasten zijn inzichtelijk en transparantie ontstaat in de lastenverdeling. Besluitvorming door de raad Nadat de onderzoeksfases zijn doorlopen leggen wij u een voorstel voor om te besluiten over de lastenverdeling, ten einde ongewenste effecten te voorkomen. Vanwege verschillende gebruikers, verschillende voortrajecten en tempi ontvangt u per onderwerp een voorstel. Voor de aankomende kwartalen staan de volgende onderwerpen gepland; Notitie exploitatie, onderhoud en beheer gemeentelijk vastgoed 1® kwartaal 2021 Herziening krediet scoutinggebouw 2® kwartaal 2021 Sportaanpak / buitensportaccommodaties 2® kwartaal 2021 Pas na besluitvorming door u als raad wijzigt eventueel de omvang van de lasten voor de beheerders en gebruikers, waarbij ook een transitie- dan wel overgangsperiode voor de hand ligt. Dit mede in het licht van bestaande gebruikersovereenkomsten en het kunnen anticiperen in eigen exploitatie door gebruikers. Gemeente Montfoort | Kasteelplein 5 | 3417 JG Montfoort | Postbus 41 | 3417 ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl

fi® f^lonZort

Participatie huidige gebruikers De uitvoering van het onderzoek geschiedt in gezamenlijkheid en met betrokkenheid van alle huidige gebruikers. Door middel van transparantie in de onderzoeksfases en op welke momenten we met onze gebruikers in gesprek zijn, verwachten wij dat de kwaliteit van de uitkomsten van het onderzoek worden verhoogd. Daarnaast ontstaat zodoende een gelijk beeld over de feitelijkheden en vergroten we het draagvlak voor de uitkomsten van het onderzoek. Alle huidige gebruikers (of beheerders) zijn uitgenodigd voor een digitale informatiebijeenkomst waarin het onderzoek wordt toegelicht. Daarna volgen individuele gesprekken. Alleen samen met elkaar kan de gewenste transparantie en gelijke monniken gelijke kappen ontstaan. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN MONTFOORT e secretaris de burgemeester

m M

an der Veer

mr. P.J. vaiÖlafté1<amp-de Jong

Gemeente Montfoort | Kasteelplein 5 | 3417 JG Montfoort | Postbus 41 | 3417 ZG Montfoort T 0348-476400 | F 0348-474214 | info@montfoort.nl