07BP_bijlage 4 Ecologisch onderzoek.pdf
Tekst van het document
Quickscan In het kader van de Wet natuurbescherming en Interim Omgevingsverordening 2020 Plangebied: Parkeerplaatsen Heeswijkerpoort & Joop Westerweelstraat, Montfoort Opsteller(s): K.J. van Veen
Quickscan In het kader van de Wet natuurbescherming en Interim Omgevingsverordening 2020 Ondertitel
Plangebied: Parkeerplaatsen Heeswijkerpoort & Joop Westerweelstraat, Montfoort
Opsteller(s)
K.J. van Veen
Datum
26-01-2022
Versienummer
02
Rapportkenmerk
ER20210629v02
Aantal pagina's
44
Opdrachtgever
Gemeente Montfoort
Contactpersoon
M. Visser
Kwaliteitscontrole
L. Boon
Wijze van citeren
Veen, K.J. de, 2021. Quickscan. In het kader van de Wet natuurbescherming en Interim Omgevingsverordening 2020. Plangebied: Parkeerplaatsen Heeswijkerpoort & Joop Westerweelstraat, Montfoort. Rapportkenmerk: ER20210629v02. Ecoresult B.V., Dordrecht.
Ecoresult B.V. Van Ravesteyn-erf 156 3315 DK Dordrecht 078 75 184 12 info@ecoresult.nl www.ecoresult.nl © copyright Ecoresult B.V. 2021 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, microflm of welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteursrechthebbende. Ecoresult B.V. kan door opdrachtgever niet aansprakelijk worden gesteld voor schade die voortvloeit uit gebruik van data of gegevens of door toepassing van aanbevelingen en conclusies, die zijn opgenomen in deze rapportage.
INHOUDSOPGAVE
1 Inleiding.................................................................................................................................................................................................................................7 1.1 Aanleiding....................................................................................................................................................................................................................7 1.2 Doel..................................................................................................................................................................................................................................7 1.3 Onderzoeksmethodiek........................................................................................................................................................................................8 1.4 Leeswijzer.....................................................................................................................................................................................................................9 2 Toelichting onderzoekskader................................................................................................................................................................................11 2.1 Wet
natuurbescherming..................................................................................................................................................................................11 2.1.1 Bescherming van gebieden..................................................................................................................................................................11 2.1.2 Bescherming van soorten......................................................................................................................................................................11 2.1.3 Bescherming van houtopstanden....................................................................................................................................................12 2.2 Interim Omgevingsverordening 2020....................................................................................................................................................13 3 Omschrijving plangebied........................................................................................................................................................................................15 3.1
Algemeen..................................................................................................................................................................................................................15 3.2 Beschrijving..............................................................................................................................................................................................................15 3.3 Geplande ingrepen.............................................................................................................................................................................................17 3.3.1 Omschrijving werkzaamheden...........................................................................................................................................................17 3.3.2 Werkplanning, werktijden en realisatieperiode........................................................................................................................18 3.3.3 Methode uitvoering: materieel en werkwijze............................................................................................................................18 3.3.4
(ontwerp-)tekening....................................................................................................................................................................................18 4 Onderzoeksresultaten beschermde gebieden..........................................................................................................................................21 4.1 Wet natuurbescherming..................................................................................................................................................................................21 4.1.1 Natura 2000.....................................................................................................................................................................................................21 4.2 Interim Omgevingsverordening 2020....................................................................................................................................................22 4.2.1 Natuurnetwerk Nederland.....................................................................................................................................................................22 4.2.2 Weidevogelkerngebied............................................................................................................................................................................22 5
Beschermde houtopstanden................................................................................................................................................................................25 6 Onderzoeksresultaten beschermde soorten..............................................................................................................................................27 6.1 Soorten Vogelrichtlijn........................................................................................................................................................................................27 6.1.1 Bronnenonderzoek.....................................................................................................................................................................................27 6.1.2 Verkennend veldonderzoek..................................................................................................................................................................27 6.1.3 Efectbeoordeling en toetsing.............................................................................................................................................................28 6.2 Soorten
Habitatrichtlijn....................................................................................................................................................................................30 6.2.1 Bronnenonderzoek.....................................................................................................................................................................................30 6.2.2 Verkennend veldonderzoek..................................................................................................................................................................30 6.2.3 Efectbeoordeling en toetsing.............................................................................................................................................................31 6.3 Nationaal beschermde soorten..................................................................................................................................................................32 6.3.1 Bronnenonderzoek.....................................................................................................................................................................................32 6.3.2 Verkennend veldonderzoek..................................................................................................................................................................32 6.3.3
Efectbeoordeling en toetsing.............................................................................................................................................................33 6.4 Invasieve exoten...................................................................................................................................................................................................33 7 Conclusies en aanbevelingen...............................................................................................................................................................................35 7.1 Algemeen..................................................................................................................................................................................................................35 7.2 Beschermde gebieden.....................................................................................................................................................................................35 7.2.1 Wet natuurbescherming.........................................................................................................................................................................35 7.2.2 Interim Omgevingsverordening
2020............................................................................................................................................35 7.3 Beschermde houtopstanden........................................................................................................................................................................36 7.4 Beschermde soorten..........................................................................................................................................................................................36
7.4.1 Soorten Vogelrichtlijn.................................................................................................................................................................36 7.4.2 Soorten Habitatrichtlijn.............................................................................................................................................................36 7.4.3 Nationaal beschermde soorten...........................................................................................................................................37 7.5 Invasieve exoten.....................................................................................................................................................................................37 7.6 Aanbevelingen........................................................................................................................................................................................37 8 Geraadpleegde bronnen..........................................................................................................................................................................39 8.1 Internet.........................................................................................................................................................................................................39 Bijlage 1
Foto-impressie plangebied.....................................................................................................................................................41
5
1 Inleiding
1.1 Aanleiding In opdracht van de gemeente Montfoort heeft Ecoresult B.V. een quickscan uitgevoerd voor het plangebied genaamd: Parkeerplaatsen Heeswijkerpoort & Joop Westerweelstraat, Montfoort. De aanleiding voor dit verzoek is de voorgenomen aanleg van parkeerplaatsen (zie verder hoofdstuk 3.3). Deze voorgenomen ontwikkelingen kunnen schadelijke efecten hebben op beschermde soorten en natuurgebieden. Wet- en regelgeving voor fora, fauna en natuurgebieden kan hierdoor worden overtreden. Deze quickscan zoomt in op de (mogelijke) efecten door de activiteiten en op welke wijze gehandeld kan worden. Mochten de voorgenomen ontwikkelingen wijzigen dient voorliggend ecologisch onderzoek te worden geactualiseerd. De resultaten in voorliggen Quickscan zijn drie jaar geldig.
1.2 Doel Door middel van een oriënterend bronnen- en veldonderzoek zal worden onderzocht of de voorgenomen ontwikkelingen kunnen leiden tot: •
Overtreding van verbodsbepalingen voor (potentieel) aanwezige soorten fora en fauna. In het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb).
•
Een (signifcant) negatief efect op instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. In het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb).
•
Overtreding van verbodsbepalingen voor (potentieel) aanwezige houtopstanden. In het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb).
•
Een (signifcant) negatief efect op de wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Of negatief efect op anderzijds beschermde natuurgebieden op provinciaal niveau (o.a. bijzondere provinciale natuurgebieden, bijzondere provinciale landschappen, weidevogelleefgebied). In het kader van de Interim Omgevingsverordening 2020.
7
1.3 Onderzoeksmethodiek De quickscan komt tot stand door middel van een verkennend veldonderzoek en bureaustudie. •
Het verkennend veldonderzoek is uitgevoerd op 22-06-2021 door K.J. van Veen, ecologisch deskundige1 bij Ecoresult B.V. Het complete plangebied alsmede een zone rondom het plangebied is – daar waar nodig met hulp van een verrekijker en een zaklamp– onderzocht.
•
Ten behoeve van de bureaustudie is de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) geraadpleegd om een indruk te krijgen van de aanwezigheid van beschermde soorten rondom het plangebied tot een afstand van 5 kilometer tot het plangebied. De tabellen in hoofdstuk 6 zijn gebaseerd op waarnemingen uit de NDFF database van de afgelopen 5 jaar in het weergeven grid (zie 1). Op basis van het bronnenonderzoek en de aanwezige habitats was een goede inschatting van de potenties en aan- of afwezigheid van de beschermde soorten te maken.
Afbeelding 1: Grid waarbinnen NDFF-waarnemingen zijn gezocht. De rode cirkel geeft het plangebied weer. Bron: NDFF. •
Voor het onderzoek naar beschermde natuurgebieden en houtopstanden is gebruik gemaakt van de online viewers die de provincie en gemeente ter beschikking heeft gesteld. Hierdoor zal in deze quickscan altijd aan actueel beeld worden weergegeven van gebiedsgrenzen, doelstelling etc.
1
8
Voor een defnitie van ecologisch deskundige wordt verwezen naar https://mijn.rvo.nl/ecologischdeskundige?inheritRedirect=true
1.4 Leeswijzer In deze rapportage wordt allereerst het kader beschreven waar aan getoetst wordt. Vervolgens wordt het plangebied en de geplande activiteiten beschreven. Hierna worden per beschermingsregime de voor het plangebied relevante beschermde gebieden, beschermde soorten en houtopstanden beschreven en beoordeelt. In de conclusie worden de resultaten van dit oriënterend onderzoek samen gevat en wordt (indien van toepassing) geadviseerd welk nader onderzoek noodzakelijk is. Afgesloten wordt met een bronvermelding en een fotobijlage van het oriënterend veldbezoek.
9
2 Toelichting onderzoekskader
2.1 Wet natuurbescherming De Wet Natuurbescherming (Wnb) regelt de bescherming van beschermde natuurgebieden (Natura 2000) en regelt de soortbescherming. De provincies zijn voor de Wet Natuurbescherming het bevoegd gezag en regelt tevens de vergunning en onthefngen. De bescherming van de Wet Natuurbescherming is grofweg op te delen in 3 categorieën.
2.1.1 Bescherming van gebieden De Wnb richt zich met de bescherming van natuurgebieden uitsluitend op de Natura 2000-gebieden. De verschillende Natura 2000 gebieden zijn deels aangewezen voor specifeke Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en/of habitattypen. Invloeden (ook van buiten het Natura 2000 gebied) mogen deze instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar brengen. Daarnaast mag het oppervlakte van het Natura 2000 gebied niet worden aangetast.
2.1.2 Bescherming van soorten De Wnb onderscheidt drie verschillende beschermingsregimes, met elk hun eigen verbodsbepalingen (zie tabel 1). De eerste twee categorieën zijn gebaseerd op de door de Europese Unie opgestelde Vogelrichtlijn (uit 1979) en de Habitatrichtlijn (uit 1992). Het derde beschermingsregime betreft soorten die niet op Europees niveau beschermd zijn, maar wel op landelijk niveau: de Nationaal beschermde soorten (in de wet aangeduid als “andere soorten”). Voor de soorten binnen dit beschermingsregime geldt een onderzoeksplicht, en bij negatieve efecten een onthefngsplicht. De provincies kunnen aangeven of zij soorten uit deze lijst willen vrijstellen van onthefngsplicht. Naar deze soorten is nader onderzoek of een onthefng niet nodig, wel geldt ten alle tijde de zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat men bij werkzaamheden met mogelijk negatief efect op planten en dieren, maatregelen dient te nemen (binnen wat redelijkerwijs van men verwacht kan worden) om onnodige schade aan planten of dieren te voorkomen 2. 2
Ministerie van Economische zaken (2016) Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen
11
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn § 3.1 Wnb
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn § 3.2 Wnb
Art 3.1 lid 1 Het is verboden in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen.
Art 3.5 lid 1 Het is verboden soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen.
Art 3.1 lid 2 Art 3.5 lid 4 Het is verboden opzettelijk nesten, Het is verboden de rustplaatsen en eieren van vogels te voortplantingsplaatsen of vernielen of te beschadigen, of rustplaatsen van dieren te nesten van vogels weg te nemen. beschadigen of te vernielen.
Art 3.1 lid 3 Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben.
Beschermingsregime Nationaal beschermde soorten (andere soorten) § 3.3 Wnb Art 3.10 lid 1a Het is verboden soorten opzettelijk te doden of te vangen.
Art 3.10 lid 1b Het is verboden de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen.
Art 3.5 lid 3 Niet van toepassing Het is verboden eieren van dieren in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen.
Art 3.1 lid 4 en lid 5 Art 3.5 lid 2 Niet van toepassing Het is verboden vogels opzettelijk te Het is verboden dieren opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van verstoren. wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetrefende vogelsoort. Niet van toepassing
Art 3.5 lid 5 Art 3.10 lid 1c Het is verboden plantensoorten in Het is verboden plantensoorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. ontwortelen of te vernielen.
Tabel 1: Soortenbescherming en verbodsbepalingen volgens de Wnb
2.1.3 Bescherming van houtopstanden De bescherming van houtopstanden betreft voornamelijk een voortzetting van Boswet en richt zich op de instandhouding van het bosareaal. Bij houtopstanden groter dan 10 are of 20 rijbomen en gelegen buiten de bebouwde kom geldt een meldplicht, herplantplicht en mogelijke oplegging van een kapverbod. Deze voorwaarden zijn tevens van kracht als het slechts een deel van de houtopstand groter dan 10 are of 20 bomen in een rij betreft. Het onderdeel beschermde houtopstanden heeft geen betrekking op: 12
• houtopstanden binnen de bij besluit van de gemeenteraad vastgestelde grenzen van de bebouwde kom, • houtopstanden op erven of in tuinen, • fruitbomen en windschermen om boomgaarden, • naaldbomen, kennelijk bedoeld om te dienen als kerstbomen, indien niet ouder dan twintig jaar, • kweekgoed, • uit populieren of wilgen bestaande: • wegbeplantingen, • beplantingen langs waterwegen, en • eenrijige beplantingen langs landbouwgronden, • het dunnen van een houtopstand, • uit populieren, wilgen, essen of elzen bestaande beplantingen die kennelijk zijn bedoeld voor de productie van houtige biomassa, indien zij: • ten minste eens per tien jaar worden geoogst, • bestaan uit minstens tienduizend stoven per hectare per beplantingseenheid, zijnde een aaneengesloten beplanting die niet wordt doorsneden door onbeplante stroken breder dan twee meter, en zijn aangelegd na 1 januari 2013.
2.2 Interim Omgevingsverordening 2020 In de Interim Omgevingsverordening 2020 is vastgelegd welke gebieden vanuit Nederlandse wetgeving worden beschermd in de provincie Utrecht. Onderdeel van de beschermd gebieden in de Interim Omgevingsverordening 2020 is het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het Natuurnetwerk Nederland betreft een netwerk aan gebieden en verbindingszones die tezamen één geheel vormen en de Nederlandse natuurgebieden verbinden. Het NNN is verankerd in de bestemmingsplannen waarin de regels uit de Interim Omgevingsverordening 2020 zijn verwerkt. Het ruimtelijke beleid voor het NNN kent het “nee, tenzij” principe wat inhoud dat ruimtelijke ontwikkelingen binnen het NNN niet zijn toegestaan tenzij deze geen schadelijke efecten op de aanwezige (natuur)waarden hebben. Deze waarden zijn vastgelegd als de “wezenlijke kenmerken en waarden” van het NNN. Elke provincie heeft zelf de regie over de invulling van deze kenmerken en waarden. In tegenstelling tot Natura 2000 is toetsing van externe efecten op de aanwezige kenmerken en waarden in de provincie Utrecht niet van toepassing. Provincies zijn vrij dit nader in te vullen. Naast het NNN kunnen provincies gebieden planologisch beschermen. In de provincie Utrecht betreft 13
dit Weidevogelleefgebieden. In sommige provincies zijn deze gebieden vervlochten binnen het kader van het NNN en geldt hiervoor eenzelfde toetsingskader.
14
3 Omschrijving plangebied
3.1 Algemeen Het plangebied voor deze quickscan omvat twee terreinen gelegen aan de Heeswijkerpoort en de Joop Westerweelstraat. Montfoort, gemeente Montfoort, Provincie Utrecht (zie 2).
Afbeelding 2: Ligging plangebied (rood omlijnd). Voor regionale ligging zie kaartinzet rechtsboven (Bron: PDOK)
3.2 Beschrijving Heeswijkerpoort (1) •
Het plangebied bestaat uit een parkeerterrein omgeven door grazige vegetatie, enkele bomen en wandelpaden.
•
Bebouwing is binnen het plangebied afwezig. Binnen het plangebied is enkel een fetsenstalling bestaande uit glas en metaal aanwezig. Dichtstbijzijnde bebouwing bevindt zich ten noorden en westen van het plangebied op een afstand van ten minste 11 meter afstand en betrefen woonhuizen.
•
Vegetatie is aanwezig in de vorm van gazon, perken met sierheesters en bomen. De bomen betrefen een groep platanen tot circa 15 meter hoog langs de noordgrens, paardenkastanje en een wilg langs de oostgrens. In geen van de bomen zijn doorlopende boomholten of 15
grotere boomnesten aanwezig. In een kastanje is enkel een oud nest van vermoedelijk Turkse tortel aangetrofen. •
Open water is grenzend aan het plangebied aanwezig in de vorm van een beschoeide watergang met troebel water.
•
Verlichting is in het plangebied aanwezig in de vorm van lantaarnpalen.
Joop Westerweelstraat (2) •
Het plangebied betreft een groenstrook tussen de begraafplaats en woonhuizen.
•
Bebouwing is binnen het plangebied afwezig. Direct grenzend aan het plangebied (oostzijde) bevinden zich bergingen. De bergingen hebben stenen muren en lnags de dakrand bevindt zich een dakoverstek.
•
Vegetatie is aanwezig in de vorm van een doorlopende rij knotwilgen, 4 essen tot circa 12 meter hoog en een ruige onderbegroeiing bestaande uit kleefkruid, grote brandnetel, fuitenkruid, look-zonder-look en opslag van jonge bomen. In geen van de bomen zijn doorlopende boomholten of (grotere) boomnesten aanwezig. Meerdere knotwilgen zijn gespleten waardoor de binnenzijde volledig hol is.
•
Open water is grenzend aan het plangebied aanwezig in de vorm van een beschoeide watergang met hoge oever.
•
Verlichting is in het plangebied aanwezig in de vorm van lantaarnpalen.
Afbeelding 3: Het plangebied Heeswijkerpoort gezien vanaf het noordwesten. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V.
16
Afbeelding 4: Het plangebied Joop Westerweelstraat gezien vanaf het noorden Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V. Zie Afbeelding 3, Afbeelding 4 en Bijlage 1 voor een algehele foto-impressie van het plangebied.
3.3 Geplande ingrepen 3.3.1 Omschrijving werkzaamheden Op beide locaties worden parkeerplaatsen gerealiseerd. De exacte invulling is nog niet exact bekend. Vooralsnog wordt uit gegaan van 30 parkeerplaatsen, 15 op elke locatie. De parkeerplaatsen worden voor het grootste deel ingepast tussen de bestaande bomen. Afhankelijk van de gekozen variant worden twee bomen gekapt aan de Heeswijkerpoort ( 2 kastanjes) en vier bomen (es) aan de Joop Westerweelstraat. De werkzaamheden bestaan in beide plangebieden globaal uit: Heeswijkerpoort •
Verlenging van het huidige parkeerterrein.
•
Kap van twee bomen.
•
Aanplant van 6 bomen.
•
Verwijderen fetsenstalling.
•
Aanleg van parkeerplaatsen.
17
Joop Westerweelstraat •
Kap van 4 bomen.
•
Aanleg parkeerplaatsen.
•
Realiseren nieuw groen tussen de parkeerplaatsen.
3.3.2 Werkplanning, werktijden en realisatieperiode Een gedetailleerde planning is nog niet beschikbaar. Een doorlooptijd van de werkzaamheden is nog niet bekend. De planning is deels afhankelijk van de conclusies uit voorliggende rapportage.
3.3.3 Methode uitvoering: materieel en werkwijze De exacte invulling is nog niet bekend.
3.3.4 (ontwerp-)tekening Ontwerptekeningen voor de nieuwe situatie zijn niet beschikbaar.
Afbeelding 5: Concept variant 1, Heeswijkerpoort. Bron: Opdrachtgever 18
Afbeelding 6: Concept variant 2, Heeswijkerpoort. Bron: Opdrachtgever
19
Afbeelding 7: Concept variant Joop Westerweelstraat. Bron: Opdrachtgever
20
4 Onderzoeksresultaten beschermde gebieden
4.1 Wet natuurbescherming 4.1.1 Natura 2000 Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is Uiterwaarden Lek op 8,5 kilometer ten zuidoosten van de plangebieden (zie 8) en heeft verschillende stikstofgevoelige habitats. Op grotere afstand liggen Zouweboezem, Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein, Nieuwkoopse Plassen & de Haeck en Oostelijke Vechtplassen. De werkzaamheden binnen het plangebied behelzen de aanleg van 30 parkeerplaatsen. Negatieve efecten ten gevolge van trillingen, geluidshinder of stikstofdepositie op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden kunnen vanwege de grote afstand tussen het plangebied en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied op voorhand worden uitgesloten. Nader onderzoek (in de vorm van bijv. een AERIUS berekening) is niet noodzakelijk.
Afbeelding 8: Plangebied (blauwe speld) en de nabijgelegen Natura 2000 gebieden (groen, geel en blauw) en stikstofgevoelige habitats (paars). Bron: AERIUS 2021 21
4.2 Interim Omgevingsverordening 2020 4.2.1 Natuurnetwerk Nederland De plangebieden maken geen deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), zie 9. Natuurgebied Hooge Kampsepad is onderdeel van het NNN op circa 475 meter ten westen van het plangebied. In Provincie Utrecht geldt geen externe werking op onderdelen van het NNN 3. Dichtstbijzijnde Groene Contour bevindt zich direct naast het NNN-gebied, op circa 475 meter afstand van het plangebied. In de provincie Utrecht geldt voor de Groene Contour geen toetsing op externe werking, derhalve zijn negatieve externe efecten uitgesloten.
Afbeelding 9: Ligging plangebied (rode stip) ten opzichte van het Natuurnetwerk Nederland. Bron: https://webkaart.provincie-utrecht.nl/viewer/app/Webkaart? bookmark=058789166c484afaa12a77f4ef898fd9
4.2.2 Weidevogelkerngebied De plangebieden zijn niet gelegen in een Weidevogelkerngebied (Zie 10). Diverse polders ten noordoosten van Soest, op een afstand van ca. 13,5 km ten noordoosten van het plangebied, zijn 3
22
https://omgevingswet.provincie-utrecht.nl/sites/omgevingswet/fles/2021-03/Omgevingsverordening %20provincie%20Utrecht%20PS%2010%20maart%202021_INTERACTIEF.pdf
bestemd als Weidevogelkerngebied.
Afbeelding 10: Ligging plangebied (rode stip) ten opzichte van de Weidevogelkerngebieden. Bron: https://webkaart.provincie-utrecht.nl/viewer/app/ Webkaart?bookmark=a95dcf876ff497f9ab566de38ea00c3
23
5 Beschermde houtopstanden De plangebieden bevinden zich binnen de bebouwde kom van Montfoort (zie 11). In dit geval wordt de Wet natuurbescherming, onderdeel houtopstanden niet overtreden.
Afbeelding 11: De plangebieden zijn gelegen binnen de bebouwde kom van Montfoort.
25
6 Onderzoeksresultaten beschermde soorten
6.1 Soorten Vogelrichtlijn 6.1.1 Bronnenonderzoek 6.1.1.1
Nationale Databank Flora en Fauna
Soort Boomvalk Buizerd Gierzwaluw Grote gele kwikstaart Havik Huismus Kerkuil Ooievaar Ransuil Roek Sperwer Steenuil Wespendief
Beschermingsregime Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest Vogel met jaarrond beschermd nest
Tabel 2: Waargenomen vogels met vaste rust- of verblijfplaatsen binnen een afstand van 5 km van het plangebied. Bron: NDFF geraadpleegd op 2106-2021.
6.1.2 Verkennend veldonderzoek 6.1.2.1
Jaarrond beschermde nesten
De plangebieden zijn ongeschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen van vogels met jaarrond beschermde nesten in gebouwen. Bebouwing is in beide plangebieden geheel afwezig. Dichtstbijzijnde bebouwing die geschikt is voor verblijfplaatsen van gebouwbewonende vogels met jaarrond beschermde nesten bevinden zich op ten minste 10 meter afstand tot de plangebieden. Voor ooievaar zijn geen geschikte plekken aanwezig. Ooievaarsnesten zijn afwezig. 27
Grote gele kwikstaart broedt langs stromende watergangen zoals beken en rivieren, meestal onder bruggen of overige holtes in bomen of bebouwing. Dit habitattype is niet aanwezig. Binnen de begrenzing van de plangebieden zijn grote bomen en bosschages aanwezig. Grote boomnesten of grote boomholten voor bijv. steenuil zijn afwezig. De lage knotwilgen aan de Joop Westerweelstraat zijn ongeschikt wegens het ontbreken van afgesloten holten. Enkele knotwilgen zijn volledig doorgescheurd waardoor één grote holte is ontstaan. Tevens bied de ligging in de bebouwde kom geen geschikt habitat voor de soort. In een kastanje aan de Heeswijkerpoort is enkele een klein oud nest van vermoedelijk Turkse tortel aanwezig. Dit nest is niet geschikt voor vogels met jaarrond beschermde nesten in bomen. Overige boomnesten zijn afwezig in of direct rondom beide plangebieden. Op basis van deze redenen kan de aanwezigheid van vaste rust- en verblijfplaatsen van vogels met jaarrond beschermde nesten in bomen uitgesloten worden. De aanwezigheid van soorten als roek, ransuil, boomvalk, buizerd, havik, sperwer en wespendief kan worden uitgesloten. De plangebieden zijn ongeschikt als essentieel leefgebied. Door de ligging in de bebouwde kom is aanwezigheid van leefgebied voor boombewonende vogels als roofvogels en uilen uitgesloten. Voor huismus betreft het plangebied eveneens geen essentieel leefgebied.
In de plangebieden zijn met name gazon, hoge bomen en ruigtekruiden aanwezig. Dichte bosschages en hoge struiken als schuilplaats en voedselbron zijn afwezig.
6.1.2.2
Niet jaarrond beschermde nesten
De plangebieden zijn mogelijk geschikt voor vogels met niet jaarrond beschermde nesten (zogenoemde Categorie-5 soorten), zoals zwarte kraai en ekster. Boomnesten van deze soorten zijn niet aangetrofen echter is nieuwvestiging niet uitgesloten.
6.1.2.3
Algemene broedvogels
De plangebieden en directe omgeving is geschikt als voortplantingsplaats voor andere algemene broedvogels, te weten Turkse tortel, houtduif, merel of winterkoning.
6.1.3 Effectbeoordeling en toetsing 6.1.3.1
Jaarrond beschermde nesten
De plangebieden zijn ongeschikt als voortplantings- en vaste rust- en verblijfplaats en/of essentieel 28
leefgebied voor vogels met jaarrond beschermde nesten in bebouwing en bomen. Nader onderzoek is niet nodig. De activiteiten kunnen worden uitgevoerd. Het aanvragen van een onthefng Wet natuurbescherming is niet nodig.
6.1.3.2
Niet jaarrond beschermde nesten
De plangebieden zijn geschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen (nieuwvestiging) van vogels met nietjaarrond beschermde nesten, te weten ekster en zwarte kraai. Voor deze soorten zijn er in dezen zijn er geen ecologische omstandigheden waardoor Categorie 5 soorten in het plangebied jaarrond beschermd dienen te zijn. Het betrefen lokaal en regionaal algemene vogels. In de directe omgeving zijn voldoende geschikte structuren die als alternatief gebruikt kunnen worden. De lokale stand van instandhouding zal niet worden aangetast. •
Tijdelijke schadelijke efecten op Categorie 5 soorten vogels door uitvoering van de werkzaamheden op bezette nesten zijn te voorkomen (in gebruik zijnde vogelnesten mogen in principe nooit worden verstoord) door buiten het broedseizoen te werken (buiten grofweg de periode 1 maart – 15 augustus). Werken binnen het broedseizoen is enkel mogelijk indien er geen bezette nesten worden verstoord. Indien er binnen het broedseizoen gewerkt wordt is voorafgaand aan de werkzaamheden een controle door een deskundig ecoloog noodzakelijk. Op aanwijzing van de betrefende persoon dient het werk te worden uitgevoerd teneinde in gebruik zijnde nesten van vogels niet te verstoren. Voorafgaand aan de werkzaamheden dienen eventuele aanwezige ongebruikte nesten te worden verwijderd en wordt kort (maximaal 1 week) voor aanvang van de werkzaamheden door een ecoloog gecontroleerd of er aanwezige nesten gebruikt worden. De werkzaamheden dienen te worden uitgevoerd of uitgesteld op aanwijzingen van de ecoloog.
6.1.3.3
Algemene vogels
De plangebieden zijn geschikt als broedplaats voor enkele soorten algemene broedvogels. Nesten van algemene vogels vallen alleen tijdens het broedseizoen onder de bescherming van de wet. Schadelijke efecten door uitvoering van de werkzaamheden op bezette nesten van algemene vogels zijn onder andere te voorkomen (in gebruik zijnde vogelnesten mogen in principe nooit worden verstoord) door buiten het broedseizoen te werken (buiten grofweg de periode 1 maart – 15 augustus), of een inspectie te laten uitvoeren door een ecologisch deskundige.
29
6.2 Soorten Habitatrichtlijn 6.2.1 Bronnenonderzoek 6.2.1.1
Nationale Databank Flora en Fauna
Soort Baardvleermuis Franjestaart Gewone dwergvleermuis Gewone grootoorvleermuis Kleine dwergvleermuis Laatvlieger Meervleermuis Rosse vleermuis Ruige dwergvleermuis Tweekleurige vleermuis Watervleermuis Bever
Soortgroep Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren
Soort Heikikker Kamsalamander Vroedmeesterpad Rugstreeppad Rivierrombout Groene glazenmaker Platte schijfhoren
Soortgroep Amfbieën Amfbieën Amfbieën Amfbieën Libellen Libellen Weekdieren
Tabel 3: Waargenomen Habitatrichtlijnsoorten binnen een afstand van 5 km van het plangebied. Bron: NDFF, geraadpleegd 21-06-2021
6.2.2 Verkennend veldonderzoek 6.2.2.1
Vleermuizen
De plangebieden zijn ongeschikt voor gebouwbewonende soorten vleermuizen. Bebouwing is binnen beide plangebieden afwezig. Direct grenzend aan de oostzijde van het plangebied aan de Joop Westerweelstraat zijn bergingen aanwezig. Langs de dakrand van de grote bergingen in de uiterste zuidoosthoek is een houten overstek/boeibord aanwezig dat op meerdere plaatsen enkele centimeters wijkt. De dakrand is met een zaklamp geïnspecteerd, echter is deze ruimte gevuld met spinnenrag, stof en bladeren wat duidt op afwezigheid van potentiële verblijfplaatsen van vleermuizen. De bomen in en rondom beide plangebieden zijn ongeschikt voor boombewonende vleermuizen zoals ruige dwergvleermuis, watervleermuis en rosse vleermuis. De bomen bevatten geen holten of scheuren welke geschikt zijn om door deze soorten gebruikt te worden als vaste rust- en verblijfplaats. De scheuren/openingen in de knotwilgen betrefen grote openingen op een lage hoogte (tot maximaal 1,5/2 meter hoog) die geen beschutting bieden voor verblijfplaatsen. 30
De plangebieden en de directe omgeving kan functioneren als leefgebied bestaande uit vliegroutes 4 en foerageergebied voor vleermuizen. In de omgeving van het plangebied zijn alternatieve mogelijkheden van een vergelijkbare kwaliteit aanwezig.
6.2.2.2
Amfibieën en reptielen
De plangebieden zijn ongeschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen en voortplantingsplaatsen van heikikker, kamsalamander, poelkikker, rugstreeppad en vroedmeesterpad. In het plangebied ontbreekt watergangen met natuurvriendelijke oevers en geschikt habitat zoals zandgronden en overig ecologisch beheerde terreinen. De watergangen naast beide plangebieden zijn beschoeid met een hoge houten beschoeiing. Het plangebied is ook niet geschikt als terrestrisch habitat. Vanwege de ligging binnen de bebouwde kom en het nagenoeg ontbreken van dichte bosschages en de onbereikbaarheid vanwege de drukke openbare wegen kunnen amfbieën en reptielen het plangebied niet gebruiken/bereiken als terrestrisch habitat.
6.2.2.3
Overige Habitatrichtlijnsoorten
Open water, rivieren en poelen zijn in de plangebieden afwezig. Hierdoor kan de aanwezigheid van watergebonden zoogdieren als libellen, kevers, vaatplanten en platte schijfhoren worden uitgesloten. Libellen als rivierrombout zijn gebonden aan stromend water bij rivieren en zandige stranden. Groene glazenmaker is afhankelijk van veenweidegebieden met sloten met een dichte krabbenscheervegetatie. Water is niet aanwezig binnen het plangebied, waardoor platte schijfhoren binnen het plangebied uitgesloten kan worden. Tevens zijn de watergangen grenzend aan de plangebieden van een te slechte waterkwaliteit om habitat aan deze soort te kunnen bieden.
6.2.3 Effectbeoordeling en toetsing De plangebieden zijn ongeschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen en/of essentieel functioneel leefgebied van Habitatrichtlijnsoorten. Nader onderzoek is niet nodig. De activiteiten kunnen worden uitgevoerd. Het aanvragen van een onthefng Wet natuurbescherming is niet nodig. Aanbevolen wordt om eventuele nieuwe verlichting zo in te richten dat de boomkronen niet verlicht worden. Op deze wijze wordt een functie als foerageergebied of vliegroute van vleermuizen niet verstoord. 4
Een vliegroute is essentieel wanneer er geen goede alternatieve vliegroute is om vanuit de verblijfplaats het betrefende foerageergebied te bereiken dan wel dat er wel een alternatieve vliegroute is, maar het gebruik hiervan kost vergeleken met de originele vliegroute teveel energie (te ver omvliegen of te onbeschut). Een foerageergebied is van essentieel belang voor het functioneren van de verblijfplaats wanneer er geen alternatieve foerageergebieden zijn om de eventuele aantasting ervan op te vangen.
31
6.3 Nationaal beschermde soorten 6.3.1 Bronnenonderzoek 6.3.1.1
Nationale Databank Flora en Fauna
Soort
Soortgroep
Boommarter Bosmuis Bunzing Dwergspitsmuis Egel Haas Hermelijn Huisspitsmuis Konijn Ree Rosse woelmuis Steenmarter Veldmuis Vos Waterspitsmuis Wezel
Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren Zoogdieren
Provinciale vrijstelling Nee Ja ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Nee Ja Ja Nee Ja
Soort
Soortgroep
Ringslang Bastaardkikker Bruine kikker Gewone pad Kleine watersalamander Meerkikker Grote bosaardbei Wilde Ridderspoort
Reptielen Amfbieën Amfbieën Amfbieën Amfbieën Amfbieën Vaatplanten Vaatplanten
Provinciale vrijstelling Nee Ja Ja Ja Ja Ja Nee Nee
Tabel 4: Waargenomen niet vrijgestelde Nationaal beschermde soorten (Andere soorten § 3.3 Wnb) binnen een afstand van 5 km van het plangebied. Bron: NDFF, geraadpleegd 21-06-2021
6.3.2 Verkennend veldonderzoek 6.3.2.1
Vaatplanten
Tijdens het verkennend veldonderzoek zijn geen beschermde planten aangetrofen. Daarnaast zijn geen oude (kalk-)muren – geschikt voor muurvegetatie – aanwezig in het plangebied. In en rondom het plangebied zijn ecologisch beheerde terreinen zoals akkerreservaten afwezig.
6.3.2.2
Zoogdieren
De plangebieden zijn enkel geschikt voor algemene soorten waarvoor in Utrecht een provinciale vrijstelling geldt. Dit betrefen o.a. de egel en verschillende soorten (spits-) muizen. Vaste rust- en verblijfplaatsen en essentieel leefgebied van steenmarter en boommarter in het plangebied zijn ook uit te sluiten wegens het ontbreken van bebouwing en grotere boomholten. Het is niet uit te sluiten dat 32
het gebied in en rondom de plangebieden gebruikt wordt als functioneel leefgebied van steenmarter. Rondom het plangebied zijn voldoende alternatieven voorhanden. Waterspitsmuis is afhankelijk van dichte oeverbegroeiing langs wateren met een goede waterkwaliteit, een dichte submerse vegetatie, geen oeverbeschoeiing en relatief verstoringsvrij. Dergelijk habitat is in en rondom de plangebieden niet aanwezig waardoor aanwezigheid van waterspitsmuis is uitgesloten.
6.3.2.3
Amfibieën en reptielen
De plangebieden zijn enkel geschikt voor Nationaal beschermde soorten amfbieën waarvoor in Utrecht een vrijstelling geldt, zoals gewone pad en bruine kikker. Overige beschermde amfbieën, reptielen en vissen worden niet verwacht. Voor soorten zoals ringslang ontbreekt dichte oeverbegroeiing langs wateren met een goede waterkwaliteit, een dichte submerse vegetatie, geen oeverbeschoeiing en relatief verstoringsvrij.
6.3.2.4
Overige soorten
De plangebieden zijn ongeschikt voor overige Nationaal beschermde soorten niet vrijgesteld van onthefng. De plangebieden liggen buiten het natuurlijk verspreididngsgebied en geschikt habitat is afwezig.
6.3.3 Effectbeoordeling en toetsing De plangebieden zijn geschikt voor Nationaal beschermde soorten waarvoor in de provincie Utrecht een vrijstelling geldt, zoals algemene (spits)muizen, egel, gewone pad en bruine kikker. Nader onderzoek naar deze soorten is niet noodzakelijk. Wel geldt te allen tijde de zorgplicht. Dit houdt in dat indien mogelijk schadelijke efecten op soorten zoals gewone pad, bruine kikker, egel en muizen zoveel mogelijk dienen te worden voorkomen. Te denken valt aan het verplaatsen van dieren naar veilige locaties buiten het werkgebied indien zij aangetrofen worden tijdens de werkzaamheden, of daar direct aan voorafgaand. Voor overige niet-vrijgestelde Nationaal beschermde soorten is het plangebied ongeschikt.
6.4 Invasieve exoten Tijdens het veldbezoek werden geen (onbeschermde) invasieve exotische plantensoorten, zoals Japanse duizendknoop, in het plangebied aangetrofen. Ook is geen groeiplaats van Japanse duizendknoop of andere soorten duizendknoop in het plangebied bekend. Daardoor is het 33
aannemelijk dat deze soorten afwezig zijn.
34
7 Conclusies en aanbevelingen
7.1 Algemeen In opdracht van de gemeente Montfoort heeft Ecoresult B.V. een quickscan uitgevoerd voor het plangebied genaamd: Parkeerplaatsen Heeswijkerpoort & Joop Westerweelstraat, Montfoort. De aanleiding voor dit verzoek is de voorgenomen aanleg van parkeerplaatsen waarvoor enkele bomen en groen verwijderd worden. Deze voorgenomen ontwikkelingen kunnen schadelijke efecten hebben op beschermde soorten en natuurgebieden.
7.2 Beschermde gebieden 7.2.1 Wet natuurbescherming 7.2.1.1
Natura 2000
Signifcante negatieve efecten van stikstofemissie op nabijgelegen Natura 2000-gebieden kunnen worden uitgesloten als gevolg van de afstand en de aard van de werkzaamheden (aanleggen parkeerplaatsen). Passend nader onderzoek naar stikstofemissies (van de aanlegfase en gebruiksfase) – middels de Aerius Calculator – of andere verstoringsfactoren is niet noodzakelijk. Het aanvragen van een onthefng op de Wet natuurbescherming met betrekking tot gebiedsbescherming is niet van toepassing.
7.2.2 Interim Omgevingsverordening 2020 De plangebieden zijn niet gelegen in een gebied van Natuurnetwerk Nederland (NNN). Hierdoor valt voorhand uit te sluiten dat de activiteiten geen negatieve efecten hebben op het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Vanwege de ligging buiten Groene Contour en Weidevogelkerngebied treden geen schadelijke efecten op voor deze gebieden. Nader onderzoek is niet noodzakelijk. Het aanvragen van een vergunning is niet nodig. 35
7.3 Beschermde houtopstanden De plangebieden bevinden zich binnen de bebouwde kom. In dit geval is de Wet natuurbescherming, onderdeel houtopstanden niet van toepassing.
7.4 Beschermde soorten 7.4.1 Soorten Vogelrichtlijn 7.4.1.1
Jaarrond beschermde nesten
De plangebieden zijn ongeschikt als voortplantings- en vaste rust- en verblijfplaats en/of essentieel leefgebied voor vogels met jaarrond beschermde nesten in bebouwing en bomen. Nader onderzoek is niet nodig. De activiteiten kunnen worden uitgevoerd. Het aanvragen van een onthefng Wet natuurbescherming is niet nodig.
7.4.1.2
Algemene vogels en niet jaarrond beschermde nesten
Schadelijke efecten door uitvoering van de werkzaamheden op bezette nesten van vogels met niet jaarrond beschermde nesten en algemene vogels zijn te voorkomen (in gebruik zijnde vogelnesten mogen in principe nooit worden verstoord) door buiten het broedseizoen te werken (buiten grofweg de periode 1 maart – 15 augustus). Werken binnen het broedseizoen is enkel mogelijk indien er geen bezette nesten worden verstoord. Indien er binnen het broedseizoen gewerkt wordt is voorafgaand aan de werkzaamheden een controle door een deskundig ecoloog noodzakelijk.
7.4.2 Soorten Habitatrichtlijn 7.4.2.1
Vleermuizen
De plangebieden zijn ongeschikt voor vaste rust- en verblijfplaatsen en/of essentieel functioneel leefgebied van Habitatrichtlijnsoorten. Nader onderzoek is niet nodig. De activiteiten kunnen worden uitgevoerd. Het aanvragen van een onthefng Wet natuurbescherming is niet nodig. Aanbevolen wordt om eventuele nieuwe verlichting zo in te richten dat de boomkronen niet verlicht worden. Op deze wijze wordt een functie als foerageergebied of vliegroute van vleermuizen niet verstoord. 36
7.4.3 Nationaal beschermde soorten Het plangebied is geschikt voor Nationaal beschermde soorten waarvoor in de provincie Utrecht een vrijstelling geldt, zoals algemene (spits)muizen, egel, gewone pad en bruine kikker. Nader onderzoek naar deze soorten is niet noodzakelijk. Wel geldt ten alle tijde de zorgplicht. Dit houdt in dat indien mogelijk schadelijk efect zoveel mogelijk dient te worden voorkomen.
7.5 Invasieve exoten Er is ook gekeken naar groeiplaatsen (voor zover waarneembaar) van exoten als Japanse duizendknoop en reuzenberenklauw. Er werden geen groeiplaatsen van deze soorten aangetrofen. Wellicht is tijdens de quickscan nog geen volledig beeld van alle exoten verkregen.
7.6 Aanbevelingen Los van de onderzoeksresultaten, maar als duurzame inrichtingsmaatregel “inclusief bouwen voor vleermuizen en vogels, heeft het de ecologische voorkeur om rekening te houden met de wensen van vleermuizen en vogels in het nieuwe ontwerp. Plaats bijvoorbeeld vogelnestkasten of vleermuiskasten aan de bomen of plaats dichte beplantingen als schuilplaats voor zoogdieren, insecten en/of huismus.
37
8 Geraadpleegde bronnen
8.1 Internet Beschermde gebieden & soorten •
http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/googlemapszoek2.aspx
Kadastrale Kaarten •
https://bagviewer.kadaster.nl/lvbag/bag-viewer/index.html
Kennisdocumenten soorten •
https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/kennisdocumenten-soortenonthefngen-wet-natuurbescherming/
Nationale Databank Flora en Fauna •
https://ndf-ecogrid.nl/
Natuurwetgeving •
www.rvo.nl
•
https://www.rudutrecht.nl/diensten/natuur/
•
https://omgevingswet.provincie-utrecht.nl/sites/omgevingswet/fles/2021-03/ Omgevingsverordening%20provincie%20Utrecht%20PS%2010%20maart %202021_INTERACTIEF.pdf
PDOK – Publieke Dienstverlening op de Kaart •
http://pdokviewer.pdok.nl
Vleermuisprotocol 2021 •
https://www.netwerkgroenebureaus.nl/vleermuisprotocol
39
Bijlage 1 Foto-impressie plangebied Heeswijkerpoort
De Henri Dunantfat gezien vanaf het oosten. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V.
41
Te kappen bomen (links op de foto) en naastgelegen fetsenstalling. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V. Joop Westerweelstraat
De essen en knotwilgen binnen het plangebied. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V.
42
Beschoeide watergang grenzend aan het plangebied. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V.
43
Bergingen direct grenzend aan het plangebied. Foto: K.J. van Veen | Ecoresult B.V.
44