Raadsvoortel Structurele personele capaciteit sociaal team Molenlanden

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Personele capaciteit sociaal team Molenlanden

Zaaknummer

:

1167504

Publicatieniveau

:

Openbaar

Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar

: :

Wethouder Piet Vat Tessa Helleman

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:

1. De extra inzet, die tijdelijk is toegevoegd aan het sociaal team om de wachtlijst terug te dringen, structureel te maken per 1 juli 2023;

2. De hierbij horende kosten van € 104.800 voor de periode juli 2023 t/m december 2023 ten laste te brengen van de Algemene Reserve;

3. De hierbij horende structurele kosten van € 221.418 per jaar vanaf 2024 te verwerken in de Begroting 2024.

4. De opgelegde geheimhouding ten aanzien van de bijlage “financiële onderbouwing” behorende

bij het voorliggend raadsvoorstel Personele capaciteit sociaal team Molenlanden te bekrachtigen

Inleiding

In mei 2022 is besloten de extra inzet van het sociaal team te verlengen tot 1 juli 2023. Bij dit

besluit tot verlenging is afgesproken dat in januari 2023 een tweede evaluatie plaatsvindt om te bezien of de wachttijd structureel is afgenomen om de extra inzet af te bouwen of dat het

nodig is de extra inzet nogmaals tijdelijk te verlengen of de inzet structureel toe te voegen aan de capaciteit van het sociaal team. Daarnaast staat het jaar 2023 in het teken van de

aanbesteding van de lokale jeugdzorg. Het proces van deze aanbesteding vraagt nu om het besluit om de structureel benodigde capaciteit voor de lokale jeugdzorg vast te stellen.

De extra fte waren in oktober 2021 toegevoegd aan het sociaal team. Belangrijkste reden hiervoor was het oplopen van de wachttijd.

In Molenlanden is het uitgangspunt dat inwoners met een hulp- en/of ondersteuningsvraag maximaal 4 tot 6 weken wachten tot een eerste afspraak met het sociaal team. Dit is een

wachttijd die we in de gemeente Molenlanden als een acceptabele wachttijd beschouwen.

Eerdere besluiten

Bij vaststelling van ‘Onze kinderen nabij’ is de noodzaak tot het vaststellen van de definitie van wachttijd en wachtlijst van het sociaal team uitgesproken. In 2021 is de werkwijze voor de

toegang en de wachttijd en eventuele wachtlijst vastgesteld. De wachttijd voor een intake is 46 weken. Maar in geval van urgentie, onder andere bij veiligheidsvraagstukken, wordt een

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

melding met voorrang opgepakt. Bij het oplopen van de wachttijd boven de 6 weken is er sprake van een wachtlijst. Raadsbesluit juli 2021:

1. Eenmalig €197.000,- beschikbaar te stellen voor de inzet van tijdelijke capaciteit bij het Sociaal Team om de wachtlijsten te beperken.

2. De kosten ten laste te brengen van het budget ‘de van het Rijk ontvangen compensatie voor corona’.

In oktober 2021 is deze inzet volledig geëffectueerd. Raadsbesluit mei 2022:

1. Voor de periode 1 oktober 2022 tot 1 januari 2023 een bedrag van € 59.848 beschikbaar te stellen voor de verlenging van de inzet van tijdelijke capaciteit bij het Sociaal Team om de wachtlijsten te beperken;

2. Voor de periode 1 januari 2023 tot 1juli 2023 een bedrag van € 102.607 beschikbaar te stellen voor de verlenging van de inzet van tijdelijke capaciteit bij het Sociaal Team om de wachtlijsten te beperken;

3. de kosten ten laste te brengen van de van het Rijk ontvangen Coronamiddelen waarbij het voor 2023 gevraagde bedrag wordt overgeheveld vanuit 2022.

Beoogd effect

Het structureel beperken van de wachtlijst van het sociaal team. Dit is in de lijn van onze

vastgestelde notitie ‘Onze kinderen nabij’ waarin we stellen dat we kind en gezin zo snel mogelijk hulp bieden maar zo min mogelijk kinderen hoeven door te verwijzen naar

specialistische jeugdhulp. De visie op volwassen hulpverlening is daarin in basis hetzelfde.

Argumenten

1.1 Het uitgangspunt is om geen wachtlijst te hebben voor het ondersteunen van kwetsbare inwoners bij hun hulpvraag. De gemeente Molenlanden wil de dienstverlening vroegtijdig en nabij de (meest kwetsbare)

inwoners organiseren. Niet alleen fysiek dichtbij, maar ook in tijd, dus snel en met aandacht. Bij het langer wachten dan 6 weken op een eerste huisbezoek wordt in de gemeente Molenlanden gesproken van een wachtlijst. De wachttijd bleef na het beschikbaar stellen van de extra

ureninzet schommelen tussen de 4 tot 6 weken met een korte uitschieter naar beneden én boven. Met andere woorden met de huidige inzet ontstaat er geen wachtlijst.

1.2 De evaluatie laat zien dat door de huidige inzet er geen structurele wachtlijst ontstaat.

De wachttijd neemt voor inwoners met een hulpvraag toe als de ureninzet van het sociaal team afneemt. Minder uren beschikbaar hebben om te helpen betekent dat inwoners langer moeten wachten. De wachttijd is dan structureel hoger dan de acceptabele periode van 4 tot 6 weken. Dit houdt in dat er een wachtlijst ontstaat. Dit wil de gemeente Molenlanden juist voorkomen.

De evaluatie laat zien dat er sinds mei 2022 sprake is van een acceptabele wachttijd. Ondanks

dat het aantal vragen dat op hulp wacht is toegenomen, is het Sociaal Team in staat binnen de gestelde termijn een eerste huisbezoek af te leggen. In de afgelopen anderhalf jaar is de wachttijd drie keer geanalyseerd. Dit levert de volgende informatie op: Periode 2

jeugd

volwassenen

wachttijd

Wachtlijst

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Mei 2021

22

8

8 weken

2 weken

Mei 2022

37

13

4 tot 6 weken

geen

December 2022

28

12

4 tot 6 weken

geen

Een professional met 1 Fte inzet heeft ongeveer 30 casussen (hulpvragen) in hun caseload. De tijdelijk beschikbaar gestelde fte’s hebben dus ongeveer 65 casussen in behandeling.

1.3 De voorgestelde structurele capaciteit van het sociaal team is nu voldoende om de wachtlijst te beperken.

Het is natuurlijk niet met zekerheid te zeggen dat deze capaciteit in de toekomst voldoende zal blijven. Op basis van de analyse van de afgelopen 1,5 jaar en de huidige situatie die onder

kanttekening 1.1 is toegelicht, is de huidige capaciteit voldoende. Bij een verandering in de

maatschappij, bijvoorbeeld een nieuwe crisis of een crisis die verergert, kan de wachttijd weer

toenemen en mogelijk ook weer leiden tot een structurele wachtlijst. Dat kan dan leiden tot een nieuw structureel capaciteitsvraagstuk. Uw raad wordt hierin uiteraard geïnformeerd.

1.4 Lokaal waar het kan, regionaal waar het moet

Deze ambitie van Onze Kinderen Nabij heeft zijn effect op de vraag aan en de inzet van het

Sociaal Team. De ambitie is om lokaal in te zetten waar kan en die beweging wordt zichtbaar.

1.5 Deze inzet draagt bij aan de in het collegeprogramma opgenomen ambitie om 10% daling te hebben van het aantal jeugdigen die jeugdhulp via de regionale zorgmarkt ontvangen. In het collegeprogramma staat opgenomen dat we 10% daling willen van het aantal jeugdigen

die jeugdhulp ontvangen via de regionale zorgmarkt. Ook in het plan ‘Onze kinderen nabij’ is

vastgelegd dat we zwaardere hulp willen voorkomen en hulp zo dichtbij mogelijk willen bieden. De tijdige, lokale inzet op hulpvragen van inwoners die nu gevraagd wordt, werkt preventief. Dit is jeugdhulp die aangeboden wordt door het sociaal team. Door korte wachttijden bij het sociaal team kan vroegtijdig hulp worden geboden aan onze inwoners. Doordat het sociaal

team zelf direct en dichtbij ondersteuning biedt aan jeugd en gezinnen zijn we ook minder afhankelijk van de wachttijden bij andere instanties en is doorverwijzing naar de regionale

markt minder vaak nodig. De inzet vanuit het sociaal team draagt ook bij aan het normaliseren. (Tussenevaluatie Onze kinderen nabij mei 2022: “Het sociaal team is bekend met ons

preventieve voorveld en zal hierdoor ook, waar mogelijk, gericht kunnen afschalen. Het Sociaal Team geeft meer hulp zelf, waardoor er minder verwijzingen naar de regionale zorgmarkt nodig zijn en dit leidt daardoor tot een afname van de kosten. De instroom (nieuwe jeugdigen) op deze producten was in 2020 nog 230 en in 2021 gedaald naar 150 (-35%)”.) 1.6 De adviesraad sociaal domein het belang van structurele capaciteitsuitbreiding onderschrijft (zie bijlage) De adviesraad pleit hiervoor omdat zij vinden dat de kwaliteit minstens op het huidige niveau gehandhaafd moet blijven en daarvoor moet de benodigde capaciteit voorhanden zijn.

Gevreesd wordt dat de wachtlijsten weer gaan groeien als de uitbreiding niet definitief wordt.

1.7 De hulpvragen zijn zowel gericht op de doelgroep jeugd (18-) als de doelgroep volwassenen (18+).

Omdat het de doelgroep 0-100 jaar op alle leefgebieden betreft, is er de gevraagde capaciteit uitgesplitst in drie disciplines, jeugdprofessional en (diakonaal) maatschappelijk werk en

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

sociaal werk. Hierbij gaat het om verhoging van het subsidiebedrag voor de inzet van

jeugdprofessional en diakonaal maatschappelijk werk en uitbreiding van de ambtelijke

capaciteit in het vakteam sociaal werk. Per 1-1-2022 is het sociaal werk een vakteam binnen de gemeentelijke organisatie van Molenlanden.

2.1 Voor 2023 is alleen dekking nodig voor de toegevoegde capaciteit van 1 juli 2023 tot 1 januari 2024 voor een bedrag van € 104.800. Zie geheime bijlage.

3.1 Voor 2024 en verder leidt een begroting van de fte tot een bedrag van € 221.418. Zie geheime bijlage

3.2 Het budget door het Rijk ontvangen Coronamiddelen is vrijgevallen in het resultaat.

De kosten voor de extra inzet worden sinds juli 2021 al gemaakt. Tot 1 juli 2023 zijn de kosten voor de extra Fte gedekt uit het budget door het Rijk ontvangen Coronamiddelen. Echter is dit budget inmiddels vrijgevallen. Daarom wordt er nu een ander voorstel tot dekking gedaan, zijnde de Algemene Reserve (het Begrotingsresultaat 2023 is ontoereikend).

3.3 Binnen de huidige budgetten van het sociaal domein is geen dekking voor het begrote

bedrag 2023, en 2024 en verder.

Het sociaal domein Molenlanden laat geen budget onbenut. Elk budget heeft een specifiek doel. Hierdoor is er in dit budget geen dekking te vinden.

4.1 Geheimhouding ten aanzien van de financiële onderbouwing is noodzakelijk in verband met aanbesteding van de lokale jeugdzorg. In het proces van de aanbesteding dient een helder en juridisch goed proces gelopen te

worden. Voor de publicatie van de aanbesteding mag er geen informatie gedeeld worden om enige voorkennis te voorkomen. In de bijlage bij dit raadsvoorstel staan bedragen welke te herleiden zijn naar te hanteren marktconforme bedragen zoals opgenomen in de

inkoopstrategie. Dit is op dit moment nog geen openbare informatie en mag derhalve nog niet gedeeld worden.

Kanttekeningen

1.1 De extra inzet heeft niet geleid tot een afname van het aantal wachtende hulpvragen. De extra inzet is ook niet bedoeld voor het afnemen van de hulpvragen. De extra inzet is

bedoeld voor het voorkomen van een wachtlijst. Het is namelijk een goed signaal dat inwoners

hun hulpvraag bij het sociaal team stellen. Op deze wijze zet het sociaal team direct de nodige hulp en ondersteuning in om inwoners weer zelf regie te geven. Deze snelheid levert goede

bekendheid van het sociaal team op, maar ook een kostenbesparing op langer termijn omdat problemen niet escaleren en duurdere zorg niet nodig is.

Welke oorzaken zijn er nog meer voor de toename van vragen? Corona heeft nu op dit moment geen directe effecten op de samenleving. De coronacrisis heeft echter wel littekens achter

gelaten, zoals depressie- en angstklachten, gebrek aan sociale vaardigheden onder jeugd en eenzaamheid. Niet alleen corona maar ook de energiecrisis en de crisis op de woningmarkt

hebben nu en zullen effecten hebben op (kwetsbare) inwoners, bijvoorbeeld het langer thuis wonen van jongeren met familieruzies als gevolg. Jongeren die beperkt worden in de

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

natuurlijke weg van het leven (huisje, boompje, beestje), wat onzekerheid en depressie tot

gevolg kan hebben. Ondanks de financiële impulsen die worden gegeven om de energiecrisis het hoofd te bieden, is inflatie aan de orde van de dag (bijvoorbeeld het doorzetten van de

prijsverhogingen voor eerste levensbehoeften). Ook het aantal nieuwkomers neemt toe. Ook zij brengen (specifieke) hulpvragen voor het sociaal team met zich mee.

Deze crisissen hebben nu gevolgen voor onze inwoners, maar hebben ook hun effecten op de langere termijn. En hoe langer crisissen duren hoe groter en meer blijvend de effecten.

1.2 Er is een efficiency slag gemaakt in de werkwijze van de sociaal teams

Natuurlijk kijkt het sociaal team steeds naar haar eigen werkwijze en processen. Zijn deze efficiënt en kwalitatief goed? Waar zitten de verbeteringen? Zo is in 2022 teamsgewijs een aantal efficiencyslagen gemaakt om sneller hulp- en ondersteuningsvragen op te pakken.

Ondanks de groei van vragen zijn mede hierdoor de wachttijden niet gestegen. Als eerste zijn de teamoverleggen nu tweewekelijks in plaats van elke week. Ten tweede zijn er nu twee momenten in de week om een casus te bespreken met aantal collega’s en de

gedragswetenschapper. Voorheen waren bijna alle collega’s bij deze overleggen aanwezig. De derde slag die gemaakt is, is dat een professional lopende de week nieuwe aanmeldingen kan

oppakken. Voorheen ging hier een bespreking in het teamoverleg aan vooraf waardoor dit maar één keer in de week kon.

Ook kijkt het sociaal team kritisch naar het afschalen en afsluiten van hulpvragen van inwoners in casuïstiekoverleggen en in de beschikkingsmonitor. Inwoners zijn gebaat bij het snel weer eigen regie krijgen op het leven, maar ook ontstaat er dan ruimte bij de professional om een hulpvraag van een andere inwoner snel op te pakken. De omloopsnelheid gaat omhoog (zie schema argument 1.2).

1.3 Het proces van de aanbesteding van de lokale jeugdhulp vraagt nu om het besluit om de structureel benodigde capaciteit vast te stellen.

Dit voorstel om te komen tot structurele toevoeging van extra capaciteit aan het sociaal team

zou normaliter het proces van de P&C cyclus lopen. Dit voorstel richt zich dan op het opnemen van de structurele middelen in de kadernota 2024. Voor de periode 1 juli 2023 tot 1 januari 2024 is dan een derde tijdelijke verlenging van de extra inzet noodzakelijk.

Echter staat 2023 ook in teken van de aanbesteding van de lokale inzet van jeugdhulp

(jeugdprofessionals van het sociaal team). In dit proces dient helder te zijn wat de opdracht van aanbesteding is en daarbij hoort inzicht in het totaal fte’s voor een potentiële opdrachtnemer. Vanaf 2024 gaat het contract voor deze opdrachtverlening in.

Dit voorstel onderbouwt de conclusie dat de inzet structureel nodig is voor nu en de komende jaren. Dat betekent dat er geen andere mogelijkheid is dan deze capaciteitsuitbreiding op te

nemen in de aanbestedingsopdracht die wordt uitgezet en opgenomen dient te worden in het plafondbedrag wat daarin wordt opgenomen. Voor een potentiële opdrachtnemer van de

aanbesteding moet het plafondbedrag namelijk klip en klaar zijn. Daarnaast mag er geen strijd zijn met artikel 23 van de Verordening Jeugdhulp, die voorschrijft dat er een reële prijs

weggezet moet worden en de fte’s maken onderdeel uit van deze reële prijs. Verder is het ‘disproportioneel’ (zie bijvoorbeeld artikel 1.10 Aanbestedingswet 2012) om een

plafondbedrag gebaseerd op 16 fte te nemen, terwijl na 1,5 jaar inzet objectief vaststaat dat 17 fte nodig is. Dat betekent dat de middelen voor de capaciteit structureel in de begroting 2024 en verder moeten zijn opgenomen om het op te kunnen nemen in de

aanbestedingsdocumenten die in de zomer van 2023 worden gepubliceerd.

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

1.4 Het alternatief is om de tijdelijke extra inzet voor een derde keer te verlengen.

De aanbesteding van de lokale jeugdzorg vraagt nu om een besluit ten aanzien van het

structurele toevoegen van de capaciteitsuitbreiding jeugdprofessional. De beide andere functies zouden voor een derde keer verlengd kunnen worden. Het besluit over de structurele

toevoeging en de dekking hiervan vanaf 2024 kan dan via de kadernota en begroting 2024 verlopen.

Echter in 2021 en 2022 is er in één besluit overgegaan op tijdelijk extra fte voor de drie

verschillende functies in het sociaal team. Het is dan ook wenselijk om dit in het voorliggende besluit ook te doen. Daarnaast geeft het alle professionals in het sociaal team direct één

duidelijk antwoord, rust en perspectief voor de toekomst. De kans verkleint hiermee dat het

huidige personeel vertrekt en een organisatie opnieuw moet werven. Het geeft meer zekerheid tot het behoud van de huidige goed ingewerkte professionals.

Extra uitleg bij de kosten Niet van toepassing

Communicatie

Communicatie vindt plaats naar de huidige subsidierelaties en naar het vakteam Sociaal Werk

Vervolgstappen

Niet van toepassing

Bijlagen:

1. Bijlage 1: Ongevraagd advies Adviesraad Sociaal Domein 2. Bijlage 2: Financiële onderbouwing (GEHEIM)

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Structurele personele capaciteit sociaal team

Zaaknummer

:

1167504

Portefeuillehouder

Molenlanden

:

Wethouder Piet Vat

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1.

De extra inzet, die tijdelijk is toegevoegd aan het sociaal team om de wachtlijst terug

2.

De hierbij horende kosten van € 104.800 voor de periode juli 2023 t/m december

3.

De hierbij horende structurele kosten van € 221.418 per jaar vanaf 2024 te verwerken

4.

De opgelegde geheimhouding ten aanzien van de bijlage “financiële onderbouwing”

te dringen, structureel te maken per 1 juli 2023;

2023 ten laste te brengen van de Algemene Reserve; in de Begroting 2024.

behorende bij het voorliggend raadsvoorstel Personele capaciteit sociaal team Molenlanden te bekrachtigen

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 21 maart 2023.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

7

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000