Raadsvoorstel toetsing locaties Asielopvang

Raadsvoorstel Onderwerp

: Toetsing locaties asielopvang

Portefeuillehouder

: Wethouder Bikker

Zaaknummer

Publicatieniveau

Behandelend ambtenaar

: 1262403

: Openbaar

: Fay Hakkesteegt & Harm Brandwijk

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:

1. de door het college uitgevoerde toetsing van ingediende locaties in het kader van asielopvang vast te stellen.

2. kennis te nemen van het uitvoeren van verder onderzoek naar de locaties: • • • •

Perceel AKL00-C-1006 aan de Parallelweg in Arkel

Gemeentewerf, Koggeplantsoen 13b in Nieuw-Lekkerland

Een gedeelte van perceel BKG00-E-794 aan de Melkweg in Bleskensgraaf Perceel BKG00-E-507 aan de Wervenkampweg in Bleskensgraaf

Inleiding

De druk op asielopvang blijft in Nederland onverminderd groot. Er is al jaren een gebrek aan voldoende opvangplekken voor asielzoekers in Nederland waardoor mensen langer in het

aanmeldcentrum in Ter Apel moeten verblijven dan de bedoeling is en opvanglocaties overvol raken. Daarnaast wordt gezocht naar manieren om asielzoekers onder betere

leefomstandigheden op te vangen op beter betaalbare locaties. De spreidingswet is in het leven geroepen om de asielopgave evenredig over gemeenten te verdelen. Gemeente Molenlanden ziet het als verantwoordelijkheid én morele plicht om bij te dragen aan de opvang van

asielzoekers. Daarom heeft uw raad op 23 september jl. ingestemd met het plan om 251

asielzoekers op te vangen, waarvan 37 alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers) en hiervoor nieuwe criteria vastgesteld (zie bijlage 1).

Tijdens diezelfde vergadering is besloten tot een proces om invulling te geven aan deze opgave (zie de tijdlijn hieronder). In de afgelopen periode is een deel van dit proces uitgevoerd (stap 1.1 t/m 2.1). Inwoners, ondernemers en anderen hebben samen met de gemeente mogelijk

geschikte locaties aangedragen (stap 1.5). Zoals vastgesteld in het raadsbesluit van september 2025 zijn deze locaties vervolgens beoordeeld (stap 2.1).

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Tijdens de raadsvergadering van 23 september 2025 is besloten dat de raad formeel vaststelt of het college de toetsing van locaties op een juiste wijze heeft uitgevoerd (stap 2.3). Deze vaststelling ligt nu voor en is noodzakelijk om verder te gaan richting het aanwijzen van

locaties voor asielopvang. Daarmee wordt uw raad verzocht zijn controlerende rol te nemen. Het voorliggende raadsvoorstel vraagt uw raad dus niet locaties definitief aan te wijzen. Het

definitief aanwijzen van locaties vindt namelijk plaats na het opstellen van de business cases

door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en gemeente; deze bevoegdheid ligt bij het college (stap 2.5). Uw raad wordt te zijner tijd gevraagd op de definitieve besluitvorming formeel wensen en bedenkingen uit te brengen.

Dit voorstel vat de door het college geregisseerde zoektocht en uitgevoerde toetsing samen. De uitwerking van de locatiebeoordeling is te vinden in bijlage 2.

Eerdere besluiten

Motie Betrekken inwoners bij opvanglocaties asielzoekers en vluchtelingen Raadsbesluit Criteria locatiekeuze asielopvang december 2023 Raadsmemo Herzien criteria locatiekeuze asielopvang

Brief gemeenteraad aan college (7 april 2025) herzien criteria opvanglocaties Molenlanden Raadsvoorstel Uitwerking aanpak asielopgave

Raadsinformatiebrief Uitwerking vervolgstappen aanpak asielopgave

Beoogd effect

Duidelijkheid over welke mogelijk geschikte locaties verder onderzocht kunnen worden in het kader van de asielopgave.

Argumenten

1.1 Het proces is uitgevoerd zoals door de raad vastgesteld.

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Op 23 september jl. heeft uw raad besloten tot uitvoer van het voorgestelde proces (stap 1.4). Conform dit besluit heeft de zoektocht naar geschikte locaties plaatsgevonden (stap 1.5). De zoektocht is gestart door inwoners, ondernemers en anderen expliciet te vragen mogelijk geschikte locaties voor asielopvang aan te dragen. Deze uitvraag is regelmatig breed gedeeld via de gemeentepagina in Het Kontakt en via sociale mediakanalen. Dit heeft plaatsgevonden in de periode 24 september t/m 28 november. Er zijn in totaal 21 locaties aangedragen door inwoners en ondernemers. Na indiening is contact gezocht met de eigenaren van de locaties, en heeft de beoordeling plaatsgevonden. Daarnaast heeft het college de verantwoordelijkheid genomen om actief te bezien welke gemeentelijke gronden mogelijk geschikt zouden zijn voor asielopvang. Er is in totaal naar negen gemeentelijke locaties gekeken. In totaal zijn er 30 locaties beoordeeld. Uit deze beoordeling zijn vier locaties gekomen die voorgedragen worden voor verder

onderzoek. Er is duidelijk verschil in geschiktheid tussen deze vier locaties en de minder

geschikt beoordeelde locaties. Voor het bepalen van de geschiktheid is ook de eerste toetsing en het bijbehorende advies van het COA meegenomen.

1.2 De locaties zijn getoetst aan de door de raad vastgestelde criteria.

Het college heeft getoetst op basis van de door de raad vastgestelde criteria locatiekeuze (zie bijlage 1). Daarbij is ook rekening gehouden met de bestemming van locaties vanuit

omgevingsplannen en lopende of geplande ontwikkelingen. Hierin zijn alle relevante disciplines meegenomen, zoals milieu, ruimtelijke ontwikkeling en beheer buitenruimte.

Elke locatie is allereerst getoetst op de randvoorwaarden. Voor diverse locaties geldt dat ze niet aan de randvoorwaarden voldoen. Deze vallen daarmee af. Locaties die wel aan de

randvoorwaarden voldoen, zijn verder onderzocht en getoetst op de overige criteria. Bijlage 2 geeft een overzicht van alle ingediende locaties en de uitslag van de toetsing op zowel de

randvoorwaarden als de overwegingscriteria en voorkeursvoorwaarden. Dit resulteert in een lijst met locaties geordend op mogelijke geschiktheid.

Vervolgens heeft het COA een ‘papieren’ en fysieke toets uitgevoerd op de locaties die

voorgesteld worden voor verder onderzoek om de haalbaarheid te achterhalen, zoals vervat in het vastgestelde proces.

1.3 De voorgedragen locaties hebben meer potentie voor tijdelijke asielopvang dan andere ingediende locaties

In totaal zijn 30 locaties ingediend. Sommige locaties vallen af doordat ze niet voldoen aan de randvoorwaarden. Bij het toetsen van de resterende locaties op de overwegingscriteria en

voorkeursvoorwaarden is de conclusie dat sommige locaties meer of minder geschikt zijn voor

tijdelijke asielopvang dan andere locaties. Het verschilt per locatie waar dit mee te maken heeft. Soms is het een zeer korte afstand tot bestaande (Oekraïne)opvang, (on)mogelijkheden voor gelijktijdige of opvolgende huisvesting voor ‘eigen Molenlanders’ of uitdagingen met

betrekking tot (nuts)voorzieningen en bereikbaarheid. Enkele locaties vallen mede af door de eerste toetsing en bijbehorend advies van het COA.

Gebaseerd op de beoordeling stelt het college voor de volgende locaties verder te onderzoeken: •

3

Perceel AKL00-C-1006 aan de Parallelweg in Arkel.

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

• • •

Gemeentewerf, Koggeplantsoen 13b in Nieuw-Lekkerland.

Een gedeelte van perceel BKG00-E-794 aan de Melkweg in Bleskensgraaf Perceel BKG00-E-507 aan de Wervenkampweg in Bleskensgraaf.

Deze locaties sluiten het beste aan op de vastgestelde criteria vergeleken met de andere

locaties. Deze locaties zouden zorgen voor een goede spreiding van asiel- en Oekraïneopvang over de gemeente.

Bijlage 2 presenteert de lijst met locaties, geeft per locatie een gedegen beoordeling en

benoemt waarom de door het college voorgestelde locaties het best aansluiten bij de criteria.

1.4 Er is uiteindelijk slechts één opvanglocatie per dorp mogelijk

De vier locaties die voorgesteld worden voor verder onderzoek, bevinden zich in drie dorpen.

Gezien het zwaarwegende criterium van voldoende spreiding van opvang over de gemeente, is het niet mogelijk dat na definitieve besluitvorming één dorp meerdere locaties toegewezen krijgt. Er is maximaal één opvanglocatie per dorp toegestaan.

Op dit moment is er een tijdelijke gemeentelijke opvang in Bleksensgraaf. Deze zal in ieder

geval sluiten zodra er nieuwe locaties gerealiseerd zijn. Indien mogelijk verhuizen de huidige bewoners van deze opvanglocatie naar een nieuwe locatie binnen gemeente Molenlanden.

Kanttekeningen 1.1

Grondig onderzoek naar de (financiële) haalbaarheid heeft nog niet plaatsgevonden.

We volgen het proces zoals vastgesteld in september. Hierbij hoort dat er eerst een toetsing plaatsvindt op basis van de vastgestelde criteria, waaruit een shortlist komt met locaties die voorgesteld worden voor verder onderzoek (hetgeen nu voorligt). Dat betekent ook dat grondig onderzoek naar de (financiële) haalbaarheid nog moet plaatsvinden. Dit zal gebeuren nadat de raad een besluit heeft genomen over voorliggend voorstel. Het COA gaat dan samen met de gemeente voor deze locaties een businesscase opstellen en daarmee de (financiële) haalbaarheid beoordelen.

1.2

Vroegtijdig in gesprek gaan sluit aan op mogelijke zorgen.

In voorliggend voorstel toetst de raad of het college de beoordeling goed heeft uitgevoerd en verder kan met het onderzoek naar de voorgestelde locaties. Er wordt nog geen besluit genomen over de definitieve locaties waar asielopvang gaat plaatsvinden. Toch is de

verwachting dat inwoners vragen en zorgen hebben over het besluit, hetgeen begrijpelijk is. Niet alle zorgen kunnen (aan de voorkant) weggenomen worden. We trachten hier zo goed mogelijk op in te spelen door een zorgvuldig proces en het aangaan van de dialoog. Het achterliggende en resterende proces geeft hier handen en voeten aan.

We realiseren ons dat de thematiek vraagt om vroegtijdig in gesprek te gaan en te blijven. Mede daarom zijn de gesprekken met inwoners van de betreffende dorpen, die gepland stonden in

het voorjaar 2026, vervroegd. Deze gesprekken starten nu in januari en februari van 2026 en lopen, naar behoefte, door tot en met realisatie.

Extra uitleg bij de kosten

Een kostenraming volgt na het voorliggende voorstel: dit is het resultaat van het opstellen van de businesscase door het COA en de gemeente. Indien er kosten voor de gemeente zijn die

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

boven de collegebevoegdheid komen (zoals bijvoorbeeld aankoop van een pand of perceel),

komen we terug bij uw raad voor besluitvorming. Dit geldt ook voor bestemmingswijzigingen en/of tijdelijke uitzonderingen op bestemmingen.

Met de eigenaren van de locaties zijn, met voorbehouden in relatie tot onder andere de

besluitvorming en uitwerking van de businesscases, intentieovereenkomsten afgesloten.

Communicatie

Na het besluit van uw raad in februari zal er een persbericht worden gedeeld waarin de strekking van het besluit wordt weergegeven en het vervolgproces wordt geschetst.

Inwoners worden gedurende het proces actief geïnformeerd en betrokken. Niet alleen door

middel van de bijeenkomsten in juni en juli 2025 en de gezamenlijke zoektocht naar locaties in het najaar van 2025, maar inwoners worden ook betrokken door middel van verschillende

informatiebijeenkomsten in 2026. De inwoners van dorpen waar locaties zijn die voorgesteld worden voor verder onderzoek, worden op 15 januari 2026 uitgenodigd voor deze

bijeenkomsten (zie bijlagen 3-5). Deze vinden van eind januari tot en met februari 2026 plaats. Inwoners van Molenlanden worden middels een persbericht geïnformeerd, zie bijlage 6.

Verdere communicatie en participatie wordt omschreven bij het kopje ‘Vervolgstappen’.

Vervolgstappen

Eind januari tot en met februari vinden gesprekken plaats in de dorpen waar mogelijk een asielopvang zal komen (stap 2.4). U bent hierover geïnformeerd door middel van de in

december verzonden raadsinformatiebrief Uitwerking vervolgstappen aanpak asielopgave.

Inwoners kunnen tijdens deze gesprekken hun vragen, zorgen en ideeën delen. Verder zal het proces zoals eerder vastgesteld uitgevoerd worden. Dat betekent concreet: •

Voor de aanbevolen locaties wordt door het COA en de gemeente de (financiële)

haalbaarheid bepaald door middel van het opstellen van een businesscase (stap 2.3). •

Parallel aan het opstellen van deze businesscases worden per dorp gesprekken gevoerd met inwoners om mogelijkheden aan te dragen, zorgen te uiten en een plan van aanpak voor de realisatie en exploitatie van de locatie op te stellen (stap 2.4 en 2.6 in de tijdlijn). Dit is een doorlopend proces tot aan de realisatie. Deze gesprekken gaan, indien gewenst, ook door na het realiseren van de locaties.

•

Na het opstellen van de businesscases stelt het college diverse locaties voor als asielopvang. De raad brengt hier formeel wensen en bedenkingen op uit. Vervolgens beslist het college definitief over de locaties (stap 2.5). Inwoners worden van dit besluit op de hoogte gebracht.

•

Na definitieve besluitvorming volgt realisatie van de locaties (stap 2.7).

Het gehele proces en vervolgstappen wordt samengevat in bovenstaande tijdlijn.

Bijlagen:

Bijlage 1. Criteria locatiekeuze asielopvang Bijlage 2. Beoordeling locaties asielopvang Bijlage 3. Brief inwoners Arkel

Bijlage 4. Brief inwoners Bleskensgraaf 5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Bijlage 5. Brief inwoners Nieuw-Lekkerland

Bijlage 6. Persbericht - Molenlanden wil vier mogelijke locaties verder onderzoeken voor opvang vluchtelingen

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Toetsing locaties asielopvang

Portefeuillehouder

:

Wethouder Bikker

Zaaknummer

:

1262403

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1.

de door het college uitgevoerde toetsing van ingediende locaties in het kader van

2.

kennis te nemen van het uitvoeren van verder onderzoek naar de locaties:

asielopvang vast te stellen.

• Perceel AKL00-C-1006 aan de Parallelweg in Arkel

• Gemeentewerf, Koggeplantsoen 13b in Nieuw-Lekkerland

• Een gedeelte van perceel BKG00-E-794 aan de Melkweg in Bleskensgraaf • Perceel BKG00-E-507 aan de Wervenkampweg in Bleskensgraaf

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 24 februari 2026.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

7

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000