Raadsvoorstel Starterslening (evaluatie)

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Starterslening (evaluatie)

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

1201987 Wethouder Arco Bikker Openbaar Ronald van Oosterbos

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: Na kennis genomen te hebben van de Evaluatie Starterslening 2024 de regeling van de Starterslening te continueren en akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van een bedrag van € 750.000,- via de SVn voor de uitgifte van leningen.

Inleiding

De huidige Verordening Starterslening Molenlanden (verder: Verordening) is in 2022 vast-gesteld. Het doel van de Verordening is om inwoners van Molenlanden die op zoek zijn naar hun eerste woning een financiële ondersteuning te bieden waardoor het gemakkelijker wordt een woning te kopen. De aanleiding van het voorliggend voorstel is de toezegging van het college om de Starters-lening begin 2024 te evalueren, waarbij is aangegeven dat het college eerder bij de raad zou terugkomen als in de tussentijd zou blijken dat de doelgroep niet wordt bereikt en dat bijstelling van het maximale aankoopbedrag nodig mocht zijn. De tweede aanleiding van dit voorstel is dat het budget voor de Starterslening bijna op is. Daarmee dringt de vraag op of de regeling gecontinueerd dient te worden en of er in dat geval budget beschikbaar dient te worden gesteld. In dit voorstel wordt uw raad de evaluatie van de Starterslening voorgelegd. De conclusie van de evaluatie is dat de regeling duidelijk voorziet in een behoefte. Sinds de vaststelling van de huidige Verordening in 2022 zijn dertien leningen verstrekt. Daarnaast blijkt dat de vraag naar de regeling de laatste tijd groot is. In totaal zijn er vijftig verzoeken om informatie over de Starterslening ontvangen. Om de regeling te kunnen voortzetten stellen wij uw raad voor (opnieuw) middelen beschikbaar te stellen.

Overigens ziet het voorstel niet op aanpassing van de huidige Verordening, omdat de bepalingen van de Verordening Starterslening Molenlanden 2022 onverkort van kracht blijven.

Eerdere besluiten

Verordening Starterslening Molenlanden 2022; Woonvisie Molenlanden 2020-2024.

Beoogd effect

Met het aanbieden van de Starterslening wordt beoogd dat starters in Molenlanden hun eerste woning te kunnen financieren. Daarmee geeft de gemeente uitvoering aan haar wens, zoals verwoord in de Woonvisie, dat iedere inwoner van Molenlanden in beginsel de kans moet hebben een woning te kopen.

Argumenten

1.1 In de Woonvisie is als actie opgenomen om de Starterslening voort te zetten. In de Woonvisie Molenlanden 2020-2024 is de vervolgactie opgenomen om de Starterslening als instrument in te zetten om zo invulling te geven aan de ambitie en doelstelling 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

van de Woonvisie. Concreet gaat het hierbij om de ambitie dat iedere inwoner in beginsel de kans moet hebben een woning in de gemeente te kopen. De Starterslening draagt hieraan bij. 1.2 De Starterslening voorziet in een behoefte Uit de evaluatie blijkt dat de Starterslening effectief is. Vanaf de periode van vaststelling Verordening 2022 tot heden zijn er dertien leningen verstrekt. Eén aanvraag is nog in behandeling bij SVn. Twee aanvragen zijn door SVn afgewezen, omdat de aanvragen financieel inhoudelijk niet voldeden aan de voorwaarde om in aanmerking te komen voor de lening. Daarnaast is de vraag naar de regeling de laatste tijd (vanaf eind 2023) sterk toegenomen. In totaal is er via mail of telefonisch vijftig maal geïnformeerd naar de Starterslening. In feite ligt dit aantal iets hoger, maar bij het bepalen van het aantal verzoeken zijn de informatieverzoeken die uiteindelijk hebben geleid tot aanvragen Starterslening niet meegerekend. De Starterslening is een belangrijk middel om de betaalbaarheid van woningen voor starters te vergroten. De vele ontwikkelingen op de woningmarkt, zoals de stijging van de hypotheekrente waardoor starters minder kunnen lenen, maken het interessant en gewenst om de Starterslening voort te zetten. 1.3 Om de regeling voort te zetten dient een extra bedrag beschikbaar te worden gesteld.

In het besluit van 13 december 2022 heeft uw raad aangegeven dat, indien de situatie daarom vraagt, opnieuw in heroverweging zal worden genomen het voorstel tot verhoging van het budget. Het fonds, waaruit de lening wordt betaald, is zo goed als uitgeput, per 31 december 2023 bedroeg het resterende bedrag €81.107. Nu uit de evaluatie van de Starterslening is gebleken dat er goed gebruik wordt gemaakt van de regeling is het voorstel om opnieuw middelen beschikbaar te stellen. Om uitvoering te kunnen geven aan de wens om de regeling voort te zetten stellen wij uw raad voor een bedrag van € 750.000,- voor de Starterslening beschikbaar te stellen. Met dit bedrag kunnen, uitgaande van een maximum leenbedrag van € 30.000,- per aanvraag, in totaal 25 leningen worden verstrekt. Met nadruk wordt opgemerkt dat het hier geen uitgave / kostenpost betreft maar het beschikbaar stellen van een bedrag op basis waarvan leningen verstrekt kunnen voor door de SVn. Na verloop van tijd zal middels terugbetaling van de leningen het bedrag weer terugvloeien naar de gemeente rekening. Het beschikbaar stellen van het bedrag is derhalve ook budgettair neutraal.

Kanttekening(en)

1.1 De Starterslening zou een prijsopdrijvend effect hebben. Een veel gehorende ‘kanttekening’ van de Starterslening is dat de regeling het risico in zich heeft van prijsopdrijving. Dit omdat de leencapaciteit toeneemt waardoor een hogere prijs betaald kan worden. Uit onderzoek van het Kadaster in 2019 is echter gebleken dat de regeling van de Starterslening geen prijsopdrijvend effect heeft op de woningmarkt. Daarnaast kan worden aangevoerd dat het niet aan de gemeente is om woningzoekenden financieel te faciliteren bij het kopen van een woning, maar dat dit een taak is van een kredietvestrekker zoals een bank. Zoals hiervoor is opgemerkt heeft uw raad in de Woonvisie aangegeven om de Starterslening als instrument in te zetten om zo invulling te geven aan de ambitie en doelstelling van de Woonvisie. 2.1 Buurgemeenten hanteren de NHG-grens bij Starterslening De gemeenten die de Starterslening aanbieden in de regio, zoals Krimpenerwaard, Sliedrecht en Vijfheerenlanden hanteren de NHG-grens als maximum koopprijs van de woning. Per 1 januari 2024 is de NHG verhoogd van € 405.000,- naar € 435.000,-. De vraag is in hoeverre een maximale aankoopprijs van een woning waarbij de NHG-grens wordt gehanteerd nog aangemerkt kan worden als woning bedoeld voor starters.

De regeling van de Starterslening is bedoeld voor woningzoekenden die onvoldoende budget hebben om de aankoop van hun eerste woning te financieren. Het uitgangspunt van de regeling is dat het gaat om betaalbare woningen voor mensen die zich voor het eerst op de woningmarkt begeven. Het lijkt ons niet passend om de NHG-grens als maximale aankoopsom woning in de Verordening te hanteren. Om die reden is het voorstel om de maximale aankoopprijzen van woningen (gekoppeld

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

aan woninglabel), zoals die in de Verordening 2022 zijn vastgelegd, te handhaven. Concreet betekent dit voor de maximale koopsom van de woning (inclusief verbeterkosten en meerwerk) het volgende: - Woning label A: € 355.000,- Woning label B: € 327.500,- Woning label C en lager: € 300.000,Bij vaststelling van bovenstaande bedragen heeft uw raad destijds besloten de maximale aankoopsom woning te verhogen. In de Verordening van 2021 was de maximale aankoopsom woning nog € 275.000,-. Ook om deze reden stellen wij uw raad voor de huidige bedragen te handhaven.

Extra uitleg bij de kosten

Bij het besluit om de Starterslening te gaan aanbieden heeft (voormalige) gemeente Molenwaard destijds als eis gesteld dat de regeling budgettair neutraal wordt uitgevoerd. Inmiddels is wel gebleken dat dit niet realistisch is omdat de gemeente altijd kosten heeft voor het beheren van het gestorte budget bij SVn. De beheervergoeding bedraagt nu 0,5% op jaarbasis over de restschuld van de leningen en de kapitaallasten. De nieuwe beheervergoeding is niet veel hoger dan de beheervergoeding in 2023 (0,2%). De variabele beheervergoeding gaat van 0,5725 procent in 2023 naar 0,5736 procent in 2024. Naast de hierboven genoemde beheervergoeding werkt SVn met een vast bedrag per jaar. Dit bedrag heeft betrekking op de totale dienstverlening van SVn, dus ziet het ook op producten en diensten die de gemeente van SVn afneemt. Voor 2024 is het vaste bedrag van € 3.442,-. De genoemde verhoging zal als autonome ontwikkeling in het genoemde proces rondom de kadernota/ begroting 2025 worden meegenomen. Revolverend fonds Het revolverend fonds heeft als eigenschap dat het fonds weer (op termijn) aangroeit door aflossing en rente op uitstaande leningen. Het Molenlands fonds is een voortzetting van het fonds van de gemeente Molenwaard.

Onderstaand een financieel overzicht: Stortingen door gemeente in fonds: Ontvangen bedragen van deelnemers Saldo van verrekeningen (credit rente/afboekingen) Totaal Uitstaande leningen per 31/12/2023 (vanuit Molenwaard) Verstrekte leningen per 31/12/2023 (door Molenlanden) Totaal nog beschikbaar per 31/12/2023

€888.000 €168.825 -€19.979 €1.036.846 -€570.739 -€385.000 €81.107

Communicatie

Na vaststelling van de evaluatie en het besluit tot beschikbaar stellen van middelen voor de Starterslening zal dit via de officiële kanalen bekend worden gemaakt. Van het besluit zal SVn in kennis worden gesteld en zal de informatie op de gemeentelijke website worden aangepast. Voorts zullen makelaars, werkzaam binnen gemeente Molenlanden, via mailing op de hoogte worden gehouden.

Vervolgstappen

Om na te gaan of de regeling werkt en of het beschikbaar gestelde budget toereikend is zal één jaar na vaststelling van dit besluit worden gekeken of de regeling aanpassing behoeft.

Bijlagen: -

3

Bijlage 1: Evaluatie Starterslening

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Starterslening (evaluatie) 1201987 Wethouder Arco Bikker

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: De gemeenteraad van Molenlanden besluit: Na kennis genomen te hebben van de Evaluatie Starterslening 2024 de regeling van de Starterslening te continueren en akkoord te gaan met het beschikbaar stellen van een bedrag van € 750.000,- via de SVn voor de uitgifte van leningen.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 19 maart 2024

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000