Raadsvoorstel Inclusie Agenda Molenlanden 2022-2024

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Inclusie Agenda Molenlanden

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

1117054 Burgemeester Theo Segers Openbaar Menno Keller / Arnold Stuij

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. De Inclusie Agenda Molenlanden 2022-2024 (exclusief de bijlagen) vast te stellen waarbij wordt ingezet op het bevorderen (in brede zin) van toegankelijkheid binnen onze gemeente; 2. Hiervoor € 59.500,- per jaar beschikbaar te stellen voor de jaren 2022 tot en met 2024 en dit in 2022 ten laste te brengen van het begrotingsresultaat en voor 2023 en 2024 dit op te nemen in de meerjarenbegroting.

Inleiding

In 2016 heeft Nederland het ‘Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap’. getekend. Kortweg het VN-verdrag Handicap. Dit verdrag gaat over toegankelijkheid en inclusie. Dit betekent: toegankelijk zijn voor iedereen en zorgen dat iedere inwoner - met of zonder beperking - erbij hoort en kan meedoen in de samenleving. Op grond van het VN-Verdrag Handicap zijn gemeenten verplicht om in een zogenaamde inclusieagenda vast te leggen hoe hieraan uitvoering wordt gegeven. Wij hebben als Molenlanden de opgave om passende maatregelen te nemen. Zodat inwoners met een beperking zo zelfstandig en onafhankelijk mogelijk kunnen leven. Dus dat zij: • in beginsel vrijelijk kunnen kiezen waar, met wie en hoe zij willen wonen en leven; • de beschikking hebben over zorg en diensten die hen waar nodig ondersteunen bij het participeren in de samenleving; • net als iedereen toegang hebben tot informatie, producten, openbare voorzieningen, maatschappelijke diensten, gebouwen en openbare ruimten. De inclusieagenda ziet op de komende drie jaar (2022-2024). We gaan uit van een duurzame, meerjarenaanpak voor alle doelgroepen en levensdomeinen die onder het VN-verdrag Handicap vallen. Doel is het thema structureel in te berden in de bedrijfsvoering en reguliere werkzaamheden waarbij het na drie jaar geen eigenstandig onderwerp maar behoeft te zijn.

Het gaat over thema’s als bewustwording, fysieke toegankelijkheid, sport en onderwijs. In de lokale inclusieagenda staan: - Onze ambitie - De uitgangspunten - Onze doelstellingen Een overzicht van de acties om de ambitie en doelstellingen te realiseren, staat in de bijlage. Hierop wordt geen vaststelling gevraagd, dat betreft de uitvoering en is aan het college. Wel worden extra middelen gevraagd voor de uitvoering. Het is voorbehouden aan de gemeenteraad om een besluit over de inclusieagenda te nemen.

Eerdere besluiten

In augustus 2019 is een raadsinformatiebrief stand van zaken uitvoering VN-verdrag handicap toegestuurd.

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Op 29 september 2020 zijn de visie en uitgangspunten van het koersdocument sociaal domein door de gemeenteraad vastgesteld. De Inclusieagenda is hier een uitwerking van en draagt bij aan de missie, integrale uitgangspunten en opgaven van het koersdocument sociaal domein. Op 27 oktober 2020 heeft het college het volgende besloten om de bewustwording en toepassing van de uitgangspunten van het VN-verdrag Handicap te bevorderen, een inclusie agenda op te stellen in 2021 en burgemeester Segers aan te wijzen als portefeuillehouder en bestuurlijk ambassadeur van het VN-verdrag Handicap. Op 29 oktober 2020 hebben de onafhankelijke VN-ambassadeurs Eric Grip en Leo Waaijer (ervaringsdeskundigen) tijdens een beeldvormende raadsvergadering een toelichting gegeven over het VN-verdrag Handicap. Daarbij hadden zij gezorgd dat Rick Brink, de minister voor gehandicaptenzaken, de raad toesprak.

Beoogd effect

De inclusieagenda heeft tot doel dat het onderwerp en de activiteiten tot de normale bedrijfsvoering en inzet gaan horen. We zijn tevreden als Molenlanden op alle domeinen inclusief en toegankelijk is en er dus geen inclusieagenda meer nodig is. Als inclusie een structureel en integraal onderdeel is in de samenleving en in onze werkwijze.

Argumenten 1.1

Met de inclusieagenda wordt de toegankelijkheid (in de meeste brede zin) voor mensen met een beperking verbeterd. Door op de verschillende aandachtsgebieden binnen het sociaal domein en fysieke domein de voorgestelde acties uit te voeren wordt de gemeente Molenlanden inclusiever en toegankelijker. De inclusieagenda past binnen de visie, missie en integrale uitgangspunten van het koersdocument sociaal domein. 1.2 Met de inclusieagenda wordt optimaal Ingezet op bewustwording Bewustwording is het centrale thema en de basisvoorwaarde voor een doorontwikkeling van inclusie en toegankelijkheid. Daarom wordt voorgesteld hierin te investeren. Een aanjager vanuit de gemeentelijke organisatie wordt de ambtelijke spin in het web die alle partijen ‘achter de broek zit’ en intensief samenwerkt met ervaringsdeskundigen, vakteams, etc. Het inzetten van een huidige medewerker (die hiervoor wordt vrijgemaakt) biedt naar onze mening de grootste kans op een goed eindresultaat. 1.3 Met een inclusieagenda voldoen we aan onze wettelijke verplichting Het wettelijk kader voor de inclusieagenda bestaat uit verschillende wetten. Zo is het VN-verdrag Handicap zelf de belangrijkste. Overheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn verplicht om het VN-verdrag Handicap in praktijk te brengen. Met als doel een gelijkwaardige participatie van mensen met een beperking in de maatschappij.

De ‘Lokale Inclusie Agenda Molenlanden’ is verplicht op grond van het VN-Verdrag Handicap. In de Tweede kamer is bij de ratificatie van het VN-Verdrag aan de Jeugdwet, Wmo en Participatiewet de verplichting toegevoegd om in het periodiek plan op te nemen hoe de gemeenteraad uitvoering geeft aan het verdrag. Het ‘Amendement Van der Staaij en Bergkamp’ geeft aan dat het bij voorkeur deze periodieke plannen samenvoegt tot één integraal plan voor het hele sociaal domein. Tegelijkertijd bepaalt het ‘Besluit toegankelijkheid’ dat alle sectoren, dus ook de overheid, een actieplan moeten maken waarin zij aangeven hoe zij de algemene toegankelijkheid geleidelijk realiseren, dus ook buiten het sociaal domein. Naast het wettelijk kader is het de morele overtuiging dat inclusiviteit in het algemeen, en voor de kwetsbare mens in het bijzonder, bijdraagt aan een rechtvaardige en volwaardige samenleving. 1.4 De inclusieagenda en acties zijn met input van ervaringsdeskundigen opgesteld Het motto van het VN-verdrag is ‘niets over ons, zonder ons’. Alleen door te organiseren dat mensen met een beperking in het gehele proces – bij de start, ontwikkeling en uitvoering – betrokken zijn, weet je zeker dat je echt werkt aan een inclusieve gemeente. Deze inclusieagenda is tot stand gekomen door de inbreng van diverse partijen.

De Adviesraad Sociaal Domein, het Gehandicaptenplatform Zedje, de Seniorenraad en de Bouwadviescommissie zijn actief betrokken. Gemeente Molenlanden heeft onafhankelijke ambassadeurs voor het VN-verdrag Handicap. Zij hebben in een notitie hun visie en beleidsrichtlijnen voor een inclusieve samenleving opgesteld. Daarnaast hebben de VN-ambassadeurs bijeenkomsten georganiseerd voor mensen met een beperking om de inclusie in

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Molenlanden te bespreken. De ervaringsdeskundigen vragen aan de raad de inclusieagenda van harte te ondersteunen wat betreft beleid, financiën en uitvoering. Daarnaast wordt er een beroep gedaan op ervaringsdeskundigen, organisaties en de VN-ambassadeurs. Hierdoor is er sprake van een collectieve aanpak, en komt het motto van het VN-verdrag Handicap, ‘niets over ons, zonder ons’, tot haar recht. Ook jongeren en kinderen zijn betrokken bij het thema. 1.5 De adviesorganen hebben positief geadviseerd op de inclusieagenda De adviesorganen zijn nauw betrokken bij de totstandkoming van de inclusieagenda. Zij hebben positief geadviseerd. De adviezen vindt u in de bijlage. 1.6 De inclusieagenda heeft een meerjarenaanpak Een effectieve aanpak vraagt om een duurzame aanpak. De inclusieagenda bepaalt onze koers voor de komende drie jaar (2022-2024). We gaan uit van een meerjarenaanpak voor alle doelgroepen en levensdomeinen die onder het VN-verdrag Handicap vallen. We zetten met de inclusie agenda in op een periode van drie jaar. In deze drie jaar zetten we in om het onderwerp onderdeel te laten worden van de reguliere inzet en processen. Na deze periode hebben we de ambitie dat inclusie geen eigenstandig onderwerp meer is. 1.7. De inclusieagenda is een dynamisch document De inclusieagenda is een werkdocument dat niet in beton is gegoten.

Het is een dynamisch document: samen met inwoners en samenwerkingspartners stellen we actiepunten, waar nodig, bij en vullen deze aan. Ieder jaar vindt een evaluatie plaats en kijken we samen met partners welke acties aanscherping nodig hebben. 2.1 In de begroting zijn nog geen specifieke middelen opgenomen Vanuit bestaande budgetten wordt al inzet gepleegd om inclusie te bevorderen. Voor 2022, 2023 en 2024 wordt een extra bijdrage van € 59.500 per jaar voorgesteld. Deze bedragen zijn nog niet meegenomen in de begroting 2022 (omdat besluitvorming inclusie agenda niet meer kon worden meegenomen bij de begroting voor 2022). Er wordt tijdelijk extra budget gevraagd voor actiepunten, voor zover die niet binnen de bestaande budgetten kunnen worden opgevangen.

Kanttekeningen

1.1 Niet alle onderwerpen zijn in deze inclusieagenda opgenomen. Samen met ervaringsdeskundigen heeft een prioritering plaatsgevonden. Niet alle thema’s om inclusie te bevorderen kunnen de komende 3 jaar worden opgepakt. Zo is de inzet op toegankelijke horeca geen concreet actiepunt in deze inclusieagenda. Wel zetten we in op bewustwording bij lokale horeca. Door bewustwording te vergroten verwachten we dat horeca zelf hun verantwoordelijkheid nemen om een toegankelijke voorziening aan te bieden. Mocht uit evaluatie blijken dat dit op thema’s niet het geval is dan worden voor deze thema’s in 2025 en verder extra acties ontwikkeld. 1.2 De VN-ambassadeurs vragen zich af het onderwerp voldoende aandacht krijgt Alhoewel tijdens het traject de lijntjes tussen portefeuillehouder, ambtenaren en VN-ambassadeurs kort waren, men positief was over de stappen die er gezet waren en er regelmatig afstemming plaatsvond, leefden er soms verschillende verwachtingen. Ook was er bezorgdheid in hoeverre de gemeente voldoende ‘feeling’ houdt met ervaringsdeskundigen. Maar met de aanjaagfunctie, die partijen met elkaar verbindt, ondervangen we deze bezorgdheid. 1.3 De VN-ambassadeurs vragen bijzondere aandacht voor het Sociaal loket Op meerdere momenten hebben de VN-ambassadeurs gevraagd het Sociaal loket als apart thema binnen in de inclusieagenda op te nemen.

Want dit is de toegang tot de voorzieningen en ondersteuning voor alle inwoners van Molenlanden. Vanuit de inclusieagenda is het Sociaal loket als zodanig geen eigenstandig onderwerp. Er zijn meer loketten waar inwoners in contact komen met de gemeente. Het gaat erom dat ongeacht bij welke ingang zij zich melden, mogen rekenen op een inclusieve en toegankelijke gemeente, waarbij medewerkers handelen vanuit bewustwording. Om die reden is er niet voor gekozen het Sociaal loket apart te benoemen.

Extra uitleg bij de kosten

Onderstaand vindt u een kostenraming van de uitgaven om de diverse acties onder de zeven thema’s uit te kunnen voeren. Per actie wordt door de trekker een plan van aanpak opgesteld met een specifieke financiële paragraaf. De financiën worden ieder jaar gemonitord door de projectgroep.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Bij de actiepunten in de inclusieagenda zelf is toegelicht waarvoor het budget wordt ingezet.

1.

Thema Bewustwording (intern/extern)

Budget € 24.000 voor 10 uur per week inzet ambtelijke capaciteit voor de aanjaagfunctie en borging actiepunten inclusieagenda. Gezien doelstelling is het uitgangspunt om dit in vullen met een medewerker van de gemeente.

2.

Fysieke toegankelijkheid

3.

Communicatie en informatie

€ 4.000 voor uitvoeringskosten en voor ontwikkeling en aanschaf van voorlichtingsmateriaal en voor het kunnen inhuren van landelijke (ervarings-) deskundigen. € 10.000 (Keuringen door een extern keuringsbureau zoals ‘Ongehinderd’ ) € 5.000 (voor extra inzet communicatiebudget)

4.

Onderwijs en ontwikkeling

Past binnen bestaande budgetten

5.

Werk en inkomen

Loopt buiten inclusieagenda om via andere financieringsaanvragen

6.

Sport en vrije tijd

€ 16.500 (inzet GIGA Molenlanden)

7.

Wonen

Loopt buiten inclusieagenda om via andere financieringsaanvragen

Werkbudget werkgroep VN-verdrag

Valt binnen reguliere budgetten van de adviesorganen

Totaal per jaar

€ 59.500,00

Toelichting op ‘Sport en vrije tijd’ Momenteel heeft GiGa een beperkt aantal uren beschikbaar voor de doelgroep van mensen met een beperking. Dit betekent dat alleen het bestaande werkplan van GIGA Molenlanden kan worden uitgevoerd. Het VN-verdrag biedt kansen, want er komen steeds meer vragen (zowel vanwege het VN-verdrag als vanuit de doelgroep zelf). Met de extra uren kan GiGa een structuur creëren waarin al deze vragen en kansen opgepakt worden. Niet door dit zelf allemaal op te pakken, maar juist door hun netwerk (organisaties, sport- en beweegaanbieders etc.) te versterken en waar nodig te helpen. Het is dus een tijdelijke ondersteuning, waarbij de komende drie jaar gebruikt wordt om alles inhoudelijk en randvoorwaardelijk zo optimaal mogelijk in te richten en te borgen, zodat de inwoners hun hele leven lang mee kunnen blijven doen in Molenlanden. Voor het jaar 2025 wordt bekeken op welke thema’s wordt ingezet en wat hiervan de financiële consequenties zijn. Die zijn op dit moment nog niet in te schatten.

Communicatie

Tijdens de commissievergadering van de gemeenteraad op 10 februari wil de heer Waaijer, VN-ambassadeur inspreken om met name het belang van de actiepunten te benadrukken. Na besluitvorming wordt de inclusieagenda gedeeld met de diverse partners en wordt samen met ervaringsdeskundigen en partners gewerkt aan de acties vallend onder de zeven thema’s.

Vervolgstappen

De inclusieagenda is een dynamisch document. Samen met ervaringsdeskundigen en samenwerkingspartners bewaken we de voortgang van de acties. Per specifieke actie maken we, indien nodig, een plan van aanpak. Er kunnen acties worden afgerond, maar er worden ook nieuwe opgaven aan toegevoegd. We realiseren ons dat inclusie en toegankelijkheid doorlopend en structureel aandacht vragen.

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5.

5

Inclusie Agenda Molenlanden Advies van Zedje Advies van de Adviesraad Sociaal Domein Advies van de Seniorenraad Advies van de Bouwadviescommissie

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Inclusie Agenda Molenlanden 2022-2024 1117054 Burgemeester Theo Segers

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. 2.

De Inclusie Agenda Molenlanden 2022-2024 (exclusief de bijlagen) vast te stellen waarbij wordt ingezet op het bevorderen (in brede zin) van toegankelijkheid binnen onze gemeente; Hiervoor € 59.500,- per jaar beschikbaar te stellen voor de jaren 2022 tot en met 2024 en dit in 2022 ten laste te brengen van het begrotingsresultaat en voor 2023 en 2024 dit op te nemen in de meerjarenbegroting.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 22 februari 2022.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000