Raadsvoorstel Gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

1154573 Wethouder Lock Openbaar Marc Trouwborst

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. Het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard vast te stellen.

Inleiding In juli 2020 werd bekend dat de provincie Zuid-Holland impulsgelden toegewezen heeft gekregen van het Rijk voortkomend uit Klimaatakkoord. Het gaat om een bedrag van € 22 miljoen. Met dit geld kunnen klimaat mitigerende maatregelen genomen worden op veenbodems die op korte termijn te realiseren zijn. Vanuit het Rijk wordt de Alblasserwaard aangeduid als Veenweidegebied. In voorliggend plan gaat het met name om gebieden binnen de gemeente Molenlanden maar in de toekomst kan dit ook buiten de gemeente zijn. Het is de bedoeling dat dit bedrag in de provincie Zuid-Holland wordt omgezet in broeikasgas remmende maatregelen om de co2-uitstoot uit Veenweidebodems te beperken. De Provincie Zuid-Holland gaat voor de totale provincie uit van een reductie van 25% in 2030. Met het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard willen we komen tot de aanleg van 500 hectare pompgestuurde waterinfiltratie. Systemen voor actieve waterinfiltratie zijn al voldoende ontwikkeld voor toepassing op praktijkschaal. Het gebied wat we op het oog hebben zijn polders rondom Bleskensgraaf / Molenaarsgraaf omdat dit de meest bodemdaling gevoelige gebieden zijn. De gemeente Molenlanden heeft op verzoek van de provincie Zuid-Holland de regie gevoerd om tot een plan voor de Alblasserwaard te komen.

Het afgelopen jaar is in samenwerking met partijen gewerkt om te komen tot een gebiedsplan en is nu zover dat dit plan vastgesteld kan worden.

Eerdere besluiten De gemeenteraad heeft in oktober 2020 de visie landbouw vastgesteld. In de visie Landbouw spreken we uit dat we regie voeren over de uitvoering van de bodembeperkende maatregelen vanuit het Rijk. De gemeenteraad is op 16 juni 2021 geïnformeerd over het maken van het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard.

Beoogd effect Bijdragen aan het reduceren van co2 uitstoot uit Veenweidebodems in de provincie ZuidHolland en aan een vitale en toekomstbestendige landbouw in de Alblasserwaard.

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Argumenten 1.1Het gebiedsplan draagt bij aan de reductie van co2 Het realiseren van 500 hectare pompgestuurde waterinfiltratie draagt bij aan reduceren van co2 uitstoot. Met het realiseren van deze maatregelen wordt een reductie beoogd van 2500 ton. De bijdrage van dit impulsproject met 500 hectare pompgestuurde waterinfiltratie bedraagt ongeveer 3% van de provinciale doelstelling (86500 ton co2 reductie). Daarnaast voorziet het plan in monitoring van de resultaten en het opzetten van een praktijknetwerk waarin boeren, het waterschap, de provincie de gemeente en natuurorganisaties gegevens verzamelen om de werking van de systemen te volgen en te kijken naar de gevolgen voor ondermeer het waterbeheer en de natuur. 1.2 Het gebiedsplan draagt bij aan het toekomstperspectief van de Alblasserwaard Met spoor 2 sorteert het gebied voor op het vervolg, de ontwikkeling van het gebied tot 2030 en daarna. Dit spoor bestaat uit drie onderdelen: verdere maatregelen voor CO2 reductie, uitbreiding van agrarisch natuurbeheer en een gebiedsproces voor de ontwikkeling van het gebied. Het gebiedsplan is gericht op de ontwikkeling van duurzaam landgebruik en toekomstbestendige landbouw na 2025 met en doorkijk naar 2050. 1.3Het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard wordt breed gedragen In het afgelopen jaar is er gewerkt aan het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard.

Om er voor te zorgen dat dit gebiedsplan breed wordt gedragen hebben we een regiegroep ingesteld. De regiegroep staat onder voorzitterschap van de gemeente Molenlanden en bestaat uit vertegenwoordigers van de provincie Zuid-Holland, Waterschap Rivierenland, gemeente Vijfheerenlanden, Blauwzaam, LTO AV, Gebiedsplatform AV, Rabobank, Zuivelfabriek de Graafstroom, Oasen, AJK, Agrarisch Collectief en Den Haneker. Parallel aan de besluitvorming in Molenlanden vindt ook besluitvorming plaats bij de diverse partners 1.4 De kosten worden gesubsidieerd vanuit de overheid Dit gebiedsplan heeft geen financiële consequenties voor de gemeente Molenlanden. Het toepassen van waterinfiltratiesystemen brengt kosten met zich mee. Waterinfiltratiesystemen in combinatie met een peilopzet tot 40 centimeter drooglegging vergen een investering van €4000,- tot €6500,- per hectare. De provincie vraagt een eigen bijdrage te vragen van de boer (€500,- per hectare). Deze bijdrage komt in een gebiedsfonds en wordt verdubbeld door de provincie Zuid-Holland met als doel plannen van boeren te stimuleren die bijdragen aan klimaatadaptatie, klimaatmitigatie waterkwaliteit en biodiversiteit. 1.5 Het gebiedsplan past in een groter geheel In Molenlanden streven we naar een breder doelbereik. Vitale veenweiden met een toekomstbestendige landbouw.

Dat breder doelbereik sluit aan bij het Nationaal Programma Landelijk Gebied.

Kanttekeningen 1.1 Brede toepassing van waterinfiltratiesystemen heeft consequenties voor het watersysteem. Voor het verhogen van het waterpeil moet bijvoorbeeld voldoende zoet water beschikbaar zijn. Het gebiedsplan Veenweideaanpak wordt op 31 oktober besproken in de commissie watersystemen van Waterschap Rivierenland. Ander potentieel punt van discussie bij waterinfiltratie is het gebruik van kunststof en wat de gevolgen zijn voor de kwaliteit van het oppervlaktewater.

Communicatie Iedere deelnemer van de regiegroep legt het gebiedsplan ter besluitvorming voor aan zijn of haar achterban. Uw besluit zal worden gecommuniceerd aan de regiegroep Veenweiden. Tevens zullen wij het gebiedsplan aanbieden aan de provincie Zuid-Holland.

Vervolgstappen 2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Op korte termijn worden er keukentafelgesprekken gevoerd met alle boeren uit de Alblasserwaard. Tijdens deze keukentafelgesprekken is het ook de bedoeling te inventariseren welke boeren geïnteresseerd zijn in de toepassing van waterinfiltratiesystemen. In deze keukentafelgesprekken willen we zoals toegelicht op de boerenbijeenkomst van 29 september 2022 heldere informatie verzamelen over de bestaande situatie, gewenste situatie en wat daar voor nodig is van andere partijen. Tevens gaan we het gesprek voeren met de provincie ZuidHolland over de opgestelde uitgangspunten voor een gebiedsplan NPLG. Uw raad is hier op 11 oktober 2022 over geïnformeerd.

Bijlagen: -

3

Gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard 1154573 Wethouder Lock

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1.

Het gebiedsplan Veenweideaanpak Alblasserwaard vast te stellen.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 10 november 2022

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000