Raadsvoorstel Financiële stukken 2023, 2024, 2025 Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

Financiële stukken 2023/2024/2025 Veiligheidsregio ZuidHolland Zuid 1212653 Burgemeester Theo Segers Openbaar Wille-Anne van ‘t Zelfde

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2023: - kennis te nemen van de jaarrekening 2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid en een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 5. 2. ten aanzien van de te wijzigen begroting 2024 - kennis te nemen van het voornemen om de begroting 2024 te wijzigen en hierop een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 5. 3. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2025: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2025 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 5.

Inleiding Recent ontvingen wij van het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) de ontwerpbegroting 2025. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de gemeente de gelegenheid in de ontwerpfase een zienswijze in te dienen. Ook ontvingen wij ter beoordeling de jaarrekening 2023 van de VRZHZ. Dit past bij het uitgangspunt uit de Nota Verbonden Partijen dat de raad ook over de jaarstukken een zienswijze wil kunnen indienen. In de aanbiedingsbrief wordt tevens het voornemen benoemd om de begroting 2024 te wijzigen. Aangegeven wordt dat hierop geen afzonderlijke zienswijze procedure doorlopen zal worden, maar dat de reactie hierop meegenomen kan worden bij de behandeling van de financiële stukken 2023 / 2025. In voorliggend voorstel wordt geadviseerd om ook een zienswijze in te dienen op de te wijzigen begroting 2024. Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de VRZHZ. Kern jaarrekening 2023 Het saldo van het te bestemmen jaarresultaat 2023 van de VRZHZ komt uit op een saldo van € 2.395.000.

Door het bestuur wordt voorgesteld om dit als volgt te bestemmen: - Toevoegen aan reserve duurzaamheid €400.000 - Toevoegen aan reserve transitie organisatie €220.000 - Toevoegen aan reserve aanbestedingstrajecten €200.000 - Ophogen weerstandsvermogen €590.000 - Uitkeren aan gemeenten €985.000 Ten aanzien van het jaarresultaat wordt opgemerkt dat de begroting 2023 tussentijds is gewijzigd waarbij deze met € 2,48 miljoen is verhoogd middels een verhoging van de gemeentelijke bijdragen. 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Indien uitgegaan worden van een uitkering van €985.000,- dan bedraagt het Molenlandse deel €102.430. Kern te wijzigen begroting 2024 Ontwikkelingen met betrekking tot de leningenportefeuille, het meerjarenplan huisvesting, de energielasten en diverse kleinere posten leiden tot een bijstelling van de begroting 2024. Het betreft een verhoging van de gemeentelijke bijdrage met €774.000,-. Voor Molenlanden betreft dit een bedrag van €80.527,-. Deze verhoging komt bovenop de in september 2023 in de Raad besproken begrotingswijziging, waarvoor in onze Begroting 2024 reeds een structurele verhoging van € 282.000 is opgenomen. Kern ontwerpbegroting 2025 De ontwerpbegroting 2025 is de vierde en laatste begroting die is gebaseerd op het beleidsplan 2022-2025. De hierboven genoemde ontwikkelingen in 2024 werken tevens door in 2025. Daarbij komen in 2025 ook nog de volgende ontwikkelingen: verhoging kosten om vakbekwaamheid van personeel en vrijwilligers op peil te houden en de loon- en prijsindex. Dit alles leidt tot een stijging van de gemeentelijke bijdragen met €3.051.000,- ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2024. Voor Molenlanden is dit circa € 295.990,-. Strekking van de zienswijze op de jaarrekening 2023: 1.1 Niet akkoord met de voorgestelde bestemming van het resultaat.

Standpunt vanuit Molenlanden is dat resultaat terugvloeit naar de gemeenten met uitzondering van de beoogde toevoeging van €200.000 aan de reserve aanbestedingstrajecten. Strekking van de zienswijze op de te wijzigen begroting 2024 2.1 Suggesties of voorstellen om dekking voor de verhoging van de kosten te vinden binnen de bestaande begroting worden gemist. Strekking van de zienswijze op de ontwerpbegroting 2025: 3.1 De kostenstijgingen worden als zeer fors ervaren, waarbij suggesties of voorstellen om dekking voor de verhoging van de kosten binnen de bestaande begroting te vinden, gemist worden. Tevens sluit de verhoging niet aan bij eerdere oproepen om de kostenstijgingen te matigen. 3.2 Het onderzoek naar de financiële positie van de VRZHZ moet eerst worden afgerond alvorens grote wijzigingen aan te brengen. De nu voorliggende verhogingen voldoen hier niet aan. 3.3 Noodzakelijk is het dat de VRZHZ bij de begrotingen voor de komende jaren rekening houdt met de (toekomende) financiële situatie van gemeenten. Daarbij wordt nadrukkelijk verzocht om de begroting te matigen. 3.4 Met de verhoging van de onderhoudskosten zijn wij niet akkoord, verzocht wordt om dit vraagstuk integraal af te wegen na afronding van het lopende onderzoek.

Eerdere besluiten - Wet gemeenschappelijke regelingen: volgens deze wet heeft een gemeente de mogelijkheid om na publicatie van de ontwerpbegroting gedurende acht weken zijn zienswijze aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. Voor de jaarrekening is er geen wettelijke basis voor het indienen van een zienswijze. Wel kunnen op basis van de reglementen van de meeste gemeenschappelijke regelingen een inhoudelijke reactie worden gegeven. - Nota Verbonden Partijen 2021-2026: op 2 maart 2021 heeft de raad de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Hierin staan doelen en afspraken over de manier waarop we willen voortbouwen op de samenwerking met partners zoals GR’en.

Beoogd effect Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de VRZHZ.

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Argumenten Jaarrekening 2023 1.1.1 De meeste beleidsvoornemens zijn uitgevoerd, zoals beoogd in de begroting. In dit kader worden genoemd projecten rond nieuw materieel, wervingscampagnes voor beroeps/vrijwilligers, informatiegestuurd werken en opstelling en implementatie van het nieuwe dekkingsplan brandweer. Enkele zaken hebben een langere doorlooptijd, voornaamste reden daarvoor is het moeilijk vervuld krijgen van vacatures. 1.1.2 De jaarrekening 2023 sluit met een positief resultaat van €2.395.000 en is hoger dan begroot. Dit is met name veroorzaakt door: - minder kosten door niet ingevulde vacatures - voordeel op diverse projecten 1.1.3. De jaarrekening 2023 is tijdig ingediend maar een goedkeurende Controleverklaring is nog niet ontvangen. Dit hangt samen met landelijk spelende onduidelijkheden rondom de rechtmatigheidsverklaring. 1.1.4 De beoogde bestemming van het resultaat sluit niet aan op de gewenste lijn van Molenlanden Basislijn is dat positieve resultaten terugvloeien naar de deelnemende gemeenten. Hier wordt niet aan voldaan. Ten aanzien van de toevoeging aan de reserve aanbestedingstrajecten kan wel worden ingestemd omdat hier van onvermijdelijke kostenstijgingen sprake zal zijn op een lopend project.

Met de overige verhogingen van de reserves kunnen wij niet akkoord gaan, om de volgende redenen: - Het is niet wenselijk om (nieuwe) beleidsvoornemens te bekostigen via de bestemming van een jaarresultaat. Beleidsvoornemens dienen integraal afgewogen te worden bij de begroting. Dit punt heeft betrekking op de toevoegingen aan de reserve duurzaamheid en reserve transitie organisatie. - Het Algemeen Bestuur heeft op 18 april de opdracht gegeven een bredere verkenning te doen van de financiële positie van de VRZHZ. Het ligt niet voor de hand om vooruitlopend op deze verkenning wijzigingen aan te brengen in de regionale afspraken en bijbehorende beleidsdocumenten. Mogelijk is de huidige hoogte van het aan te houden weerstandsvermogen niet meer passend bij de actualiteit en is een (beperkte) verhoging wenselijk. Dit zou echter moeten blijken uit de bredere verkenning en zou integraal moeten worden beoordeeld. Eerder is vanuit Molenlanden in een zienswijze aangegeven de afspraken over de hoogte van het weerstandsvermogen te willen continueren. Hierbij wordt verwezen naar de regionale afspraken (2017/2018) waarbij een minimale weerstandscapaciteit van € 500.000,- wordt aangehouden. De overige financiële risico’s dienen gedekt te worden door de deelnemende gemeenten. Dit heeft de VRZHZ ook vastgelegd in haar Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement 2018.

Te wijzigen begroting 2024 2.1.1 De begroting stijgt wederom fors Uitgangspunt zou moeten zijn dat eventuele tegenvallers in de eigen begroting worden opgevangen. Wanneer dit niet mogelijk is, zou inzichtelijk moeten zijn welke alternatieven / keuze mogelijkheden er zijn. Dit is niet inzichtelijk. Daarnaast geldt ook hiervoor dat in een tijd van financiële onzekerheid voor gemeenten dermate stijgende kosten onwenselijk zijn. Ontwerpbegroting 2025 3.1.1. De meeste onderwerpen zijn een voortzetting van de onderwerpen voor 2024. Er is een intensivering van een aantal onderwerpen, onder andere worden genoemd: toekomstbestendige brandweerzorg, omvorming naar Veiligheids- Informatie Knooppunt. Daarnaast worden onder andere genoemd Risico-monitoring-duiding als belangrijk speerpunt voor 2025, tevens klimaatadaptatie, actualisatie regionaal crisisplan, advisering op industriële veiligheid, implementatie van de in 2024 op gestelde Gezamenlijke Landelijke Agenda Crisisbeheersing. 3.1.2 De ontwerpbegroting is sluitend. 3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

De begroting is structureel in evenwicht en voldoet op dit punt aan de provinciale voorwaarden van financieel toezicht. Echter gaat wel de gemeentelijke bijdrage omhoog. 3.1.3 We zien geen suggesties of voorstellen om kostenstijgingen in de bestaande begroting op te vangen Het gaat echter om een forse kostenstijging van €3.051.000,- ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2024. Voor Molenlanden is dit circa €295.000,- Het is dan noodzakelijk dat gemeenten inzicht hebben in alternatieven en keuze mogelijkheid hebben. Tevens sluit de verhoging niet aan bij eerdere oproepen om de kostenstijgingen te matigen. 3.1.4 Het onderzoek naar de financiële positie van de VRZHZ zou eerst moeten zijn afgerond alvorens grote wijzigingen aan te brengen. De nu voorliggende verhogingen voldoen hier niet aan. Na afronding van het onderzoek kunnen keuzes worden gemaakt. 3.1.5 We willen niet dat verwachte gevolgen die nog niet duidelijk uit onderzoek gebleken zijn al worden doorgevoerd. Daarom willen wij dat de verhoging van de onderhoudskosten niet nu al doorgevoerd worden. Eerst is afronding van het lopende onderzoek nodig, daarna kan een integrale afweging plaatsvinden. 3.1.6.

De VRZHZ moet bij begrotingen voor de komende jaren ook rekening houden met de financiële uitdagingen bij gemeenten Gelet op de financiële uitdagingen waarmee gemeente Molenlanden te maken heeft, besloot de gemeenteraad in 2023 om te bezuinigen. De helft van de voorgenomen bezuinigingen moet in 2024 nog concreet worden gemaakt. Met de kadernota voor 2025 neemt de gemeenteraad daarover een besluit. De gemeenteraad verwacht ook van de Gemeenschappelijke Regelingen zoals de VRZHZ een bijdrage aan de beoogde bezuinigingen. Het is noodzakelijk dat de VRZHZ bij begrotingen rekening houdt met de (toekomende) financiële situatie van gemeenten. Daarbij wordt nadrukkelijk verzocht om de begroting te matigen.

Kanttekeningen Jaarrekening 2023 1.1.1 Alternatief is om de voorgestelde bestemming van het resultaat wel te accepteren De reserves van de Veiligheidsregio worden hiermee versterkt en tevens het weerstandvermogen. Op regionaal niveau (waarop VRZHZ opereert) gaat het om forse bedragen, maar omgerekend naar gemeentelijke bedragen is de impact relatief beperkt. Dit ook omdat het om incidenteel geld gaat. 1.1.2 Het realistisch gehalte van de begroting en tussenrapportages is voor verbetering vatbaar. In de afgelopen jaren en ook in 2023 werd gedurende het jaar een financiële tegenvaller gerapporteerd, die uiteindelijk mee lijkt te vallen. Te wijzigen begroting 2024 2.1.1 De verhoging van de gemeentelijke bijdragen is gedeeltelijk ingegeven door externe, niet door de VRZHZ beïnvloedbare, ontwikkelingen. Ontwerpbegroting 2025 3.1.1 De ontwerpbegroting is sluitend, maar de financiële kengetallen geven redenen tot zorg De (netto) schuldquote, de solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte worden als ‘risicovol’ gekwalificeerd. Het weerstandsvermogen krijgt de waardering ‘ruim onvoldoende’. Dit betekent dat de VRZHZ weinig tot geen vermogen heeft om eventuele tegenvallers op te vangen en dat de deelnemende gemeenten in voorkomende gevallen de tekorten moeten dragen.

Extra uitleg bij de kosten Geen.

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Communicatie De reactie van uw raad op de jaarrekening 2023 en de ontwerpbegroting 2025 en de begrotingswijziging 2024 maken we schriftelijk kenbaar aan het bestuur van de VRZHZ via de bijgevoegde reactiebrief.

Vervolgstappen Door het Algemeen Bestuur zullen in juni definitieve besluiten genomen worden op de voorliggende financiële stukken.

Bijlagen: -

5

Bijlage 1: aanbiedingsbrief jaarstukken 2023 VRZHZ Bijlage 2: jaarrekening 2023 VRZHZ Bijlage 3: aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2025 VRZHZ Bijlage 4: ontwerpbegroting 2025 VRZHZ Bijlage 5: reactiebrief aan algemeen bestuur van GR VRZHZ

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Financiële stukken 2023/2025 VRZHZ 1212653 Burgemeester Theo Segers

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2023: - kennis te nemen van de jaarrekening 2023 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid en een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 5. 2. ten aanzien van de te wijzigen begroting 2024 - kennis te nemen van het voornemen om de begroting 2024 te wijzigen en hierop een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 5. 3. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2025: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2025 van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 5. Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 18 juni 2024;

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000