Raadsvoorstel en -besluit zienswijze jaarrekening 2022 en begroting 2024 Waardlanden
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp
:
Zaaknummer
:
Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar
: : :
Financiële stukken 2022/2024 Waardlanden
1177938 Wethouder Johan Quik Openbaar Francis Hendriks
Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening en jaarverslag 2022: - kennis te nemen van de jaarrekening en het jaarverslag 2022 van de Gemeenschappelijke Regeling Waardlanden en een zienswijze te geven zoals verwoord in bijlage 5. 2. ten aanzien van de ontwerpbegroting en jaarplan 2024: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Waardlanden en een zienswijze te geven zoals verwoord in bijlage 5.
Inleiding Recent ontvingen we van het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Waardlanden de conceptbegroting 2024. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de gemeente de gelegenheid in de ontwerpfase een zienswijze in te dienen. Ook ontving de gemeente de ter beoordeling jaarrekening 2022 van GR Waardlanden. Dit past bij het uitgangspunt uit de Nota Verbonden Partijen dat de raad ook over de jaarstukken een zienswijze in kan dienen. Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de GR Waardlanden. Daarmee geeft de raad uitvoering aan de controlerende en kaderstellende taak. In eerdere instantie zijn vanuit de gemeenteraad (maar ook vanuit het college) zorgen geuit over de financiële control bij Waardlanden. Ook dit aspect is nu aan de orde en komt tot uiting in voorliggend stuk en in de voorgestelde zienswijze. Wel is het van belang om te benoemen dat het bestuur van Waardlanden in 2022 besluiten heeft genomen om de invoering van Diftar te stroomlijnen. Over deze kwaliteitsverbetering heeft u als raad destijds een zienswijze op ingediend en Waardlanden is met deze kwaliteitsverbetering aan de slag gegaan. Aangezien deze besluiten in 2022 van kracht gegaan zijn, worden de werkzaamheden momenteel uitgevoerd en toegepast.
De effecten van deze genomen besluiten zullen pas eind 2023 of in de loop van 2024 zichtbaar worden. Kern jaarrekening en ontwerpbegroting De jaarrekening 2022 sluit af met een positief resultaat maar dit wordt veroorzaakt doordat uitstel van de invoering van Diftar. Doordat deze lasten zich in 2023 alsnog voor zullen doen is het noodzakelijk deze gelden te reserveren. Het uiteindelijke gevolg is dat de algemene reserve van GR Waardlanden negatief zal komen te staan. Oplossingen zullen in 2023 moeten worden aangedragen. De begroting van 2024 vraagt om een gecombineerd tarief van € 289,33 ( inzameling en verwerking) ten opzichte van € 265,66 in 2023 (dit is niet het uiteindelijke tarief die we doorbelasten richting inwoners, want hier komt de gemeentelijke opslag nog bovenop). Een 1
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
stijging van bijna 9 procent. Deze vergelijking is alleen niet reëel gezien het feit de begroting van 2023 uitging van Diftar. Deze is in 2023 alleen nog niet ingevoerd en de begroting is hierop nog niet aangepast middels een begrotingswijziging. De effecten van de begrotingswijziging verwachten wij pas in het vierde kwartaal en zullen we verwerken in de Najaarsnota 2023. Strekking van de zienswijze op de jaarrekening 2022: 1.1 Ingestemd wordt met de bestemming van het rekeningresultaat 1.2 Zorg om verlaging van het weerstandvermogen, waarbij wordt opgeroepen om tot verbetering hiervan te komen 1.3 Teleurstelling over budgetoverschrijding Eco-park Groot-Ammers Strekking van de zienswijze op de ontwerpbegroting 2024: 2.1 Oproep om te komen tot een begrotingswijziging 2023 en 2024 waarin actuele ontwikkelingen worden meegenomen 2.2 Zorg over stijging van de kosten als gevolg van formatie-uitbreiding en loonkosten. Oproep om te kijken naar maatregelen voor een betere organisatorische beheersing om de stijgende kosten te bedwingen. 2.3 Nadrukkelijke wens om actief op de hoogte gehouden te worden van de ontwikkelingen als gevolg van de invoering hiervan;
Eerdere besluiten Wet gemeenschappelijke regelingen Volgens deze wet heeft een gemeente de mogelijkheid om na publicatie van de ontwerpbegroting gedurende acht weken zijn zienswijze aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. Voor de jaarrekening is er geen wettelijke basis voor het indienen van een zienswijze. Wel kunnen op basis van de reglementen van de meeste gemeenschappelijke regelingen een inhoudelijke reactie geven. Nota Verbonden Partijen 2021-2026 Op 2 maart 2021 heeft de raad de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Hierin staan doelen en afspraken over de manier waarop we willen voortbouwen op de samenwerking met partners zoals GR’en.
Beoogd effect Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de GR Waardlanden. Daarmee geeft de raad uitvoering aan de controlerende en kaderstellende taak. Dit sluit aan op de doelen die in de Nota Verbonden Partijen zijn benoemd.
Argumenten Jaarrekening 2022 1.1.1 De Jaarrekening 2022 sluit af met een voordelig resultaat van € 646.592,- maar levert toekomstige verplichtingen op. Het jaarresultaat van GR Waardlanden over 2022 bedraagt uiteindelijk € 646.592 positief. Dit geeft echter een vertekend beeld. Het positieve resultaat wordt namelijk veroorzaakt doordat de uitgaven voor de invoering van DIftar, die in 2022 gepland stonden, maar voor een klein deel zijn uitgevoerd. Hierdoor is voor een bedrag van € 1.143.000 niet uitgegeven in 2022 en dat vertaalde zich door over de gehele exploitatie. Hierdoor hebben per saldo onderbestedingen plaatsgevonden. Als je deze € 1.143.000 van het resultaat zou afhalen ontstaat feitelijk een negatief jaarresultaat van de GR Waardlanden over 2022. Deze effecten zitten over de gehele exploitatie en zijn in de analyse van het jaarrekeningresultaat door Waardlanden niet afzonderlijk inzichtelijk gemaakt omdat de analyse is opgesteld als vergelijking met de geplande begroting van 2022. In totaal is voor invoering van Diftar €506.582,- uitgegeven. De kosten specifiek voor Molenlanden bedroegen € 133.946. De niet gemaakte kosten zijn in de gehele begroting terug te vinden en wat dus een positief effect heeft op het jaarrekeningresultaat. 2
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Echter blijft de verplichting om de kosten voor invoering van Diftar te maken, bestaan. Het geld dient daarom ook beschikbaar te blijven in 2023. Om hier aan te voldoen wordt voorgesteld het bedrag uit het jaar resultaat te halen en in een bestemmingsreserve te stoppen. Dit is slechts voor een deel mogelijk omdat het resultaat over 2022 daarvoor onvoldoende is. Het overige gedeelte dient te komen uit de Algemene Reserve van Waardlanden. Dit laatste zorgt overigens weer voor een negatieve Algemene reserve waarvoor binnen afzienbare tijd een oplossing gezocht moet worden. 1.1.2 De bestemming van het resultaat vloeit logischerwijs voort uit bestaand beleid en nog openstaande verplichtingen Het resultaat van 2022 wordt verdeeld over 3 reserves die een logisch gevolg zijn van het bestaande beleid en nog openstaande verplichtingen. Het jaar 2022 sluit hierdoor dan feitelijk wel af met een tekort. Door middel van een onttrekking aan de Algemene Reserve te doen zal deze reserve negatief komen te staan, dit is niet wenselijk en dient te worden opgelost. Waardlanden zal daarom in 2023 moeten komen met voorstellen om dit om te buigen. 1.1.3 Er is geen goedkeurende controleverklaring van de accountant. In 2022 is het Ecopark Groot-Ammers gerealiseerd. Helaas heeft hier een overschrijding plaatsgevonden van het beschikbaar gestelde investeringsbedrag.
Dit resulteert in een afkeuring voor rechtmatigheid door de accountant. Het bestuur van Waardlanden heeft opdracht gegeven om een onderzoek te laten uitvoeren door een externe partij naar de oorzaak van de omissie in de te volgen procedure. Dit onderzoek wordt momenteel uitgevoerd. De jaarrekening zelf, met hierin de baten en lasten en de balans, is door de controlerend accountant overigens wel van een goedkeurende verklaring voorzien. Ontwerpbegroting 2024 2.1.1.De begroting 2024 is sluitend maar nog niet alle ontwikkelingen zijn opgenomen De begroting is meerjarig sluitend maar de kosten in 2024 stijgen wel ten opzichte van 2023. De bijdrage per huisaansluiting stijgt minder hard door de invoering van het nieuwe Afvalstoffenbeleid van Diftar. In de formatie is wel rekening gehouden met de invoering van Diftar. Daarnaast ziet Waardlanden de kosten rondom de uitkomsten van de nieuwe CAO flink stijgen. Verder heeft binnen de interne bedrijfsvoering een uitbreiding van capaciteit plaatsgevonden om interne processen beter beheersbaar te krijgen. De nu voorliggende begroting 2024 zal waarschijnlijk in 2023 of 2024 nogmaals gewijzigd moeten worden als gevolg van grote schommelingen in de prijsstellingen van de afvalverwerkers, inflatie op ingekochte goederen en mogelijke nieuwe loonstijgingen.
De begroting 2024 zoals die nu wordt gepresenteerd is gebaseerd op de invoering van Diftar in Molenlanden, Gorinchem en Hardinxveld-Giessendam. Er is gebruikgemaakt van de gegevens en berekeningen in de Strategienota. Het gegeven dat de kosten stijgen en ook nog niet alle ontwikkelingen zijn meegenomen nopen tot enige zorg en vraagt ook om een verkenning om hier mee om te gaan en richting aan te geven, gericht op het beter in balans brengen van de kosten. 2.1.2. Het is de vraag of de begroting 2024 materieel in evenwicht is De ontwerpbegroting is meerjarig sluitend met een nihil resultaat van € 0,00. Of de begroting ook materieel in evenwicht is, is niet volledig bekend gezien het feit dat er geen overzicht is opgesteld van de incidentele baten en lasten in hoofdstuk 7.2. Het is zeer wenselijk deze inzichtelijk te maken. Dit punt is ook onderdeel van de provinciale voorwaarden van financieel toezicht. Mogelijk zal de provincie hier ook opmerkingen over maken. 2.1.3 Een begrotingswijziging 2023 is nodig In het derde kwartaal van dit jaar dient een begrotingswijziging van het huidige begrotingsjaar te worden gepresenteerd die alle mutaties beter inzichtelijk maakt. Het betreft onder andere de stijgingen van de salarissen als gevolg van de nieuwe CAO en de hogere inflatie. 2.3.1 3
De invoering van diftar is een grote verandering met een complex implementatietraject Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
De voortgang en de uiteindelijke invoering van Diftar vraagt alle aandacht. Het is toekomstmuziek hoe de nieuwe wijze van afvalinzameling en dus ook -verwerking zich gaat ontwikkelen. Het aantal kilo’s restafval daalt al, mede door het feit dat Corona tot het verleden behoort. Die dalende trend zal mede door beleidsmatige maatregelen - zoals tegengaan afvaltoerisme en betere administratie van diverse afvalstromen – zich in 2024 en volgende jaren naar verwachting verder doorzetten. Het jaar 2024 zal gekenmerkt worden door grote veranderingen voor de inwoners en de organisatie van Waardlanden. De effecten van de door de raden vastgestelde strategienota, zullen na een lange voorbereiding zichtbaar worden. In de aanbiedingsbrief geeft het bestuur van de GR Waardlanden een beknopte toelichting.
Extra uitleg bij de kosten Jaarrekening 2022 Het resultaat Jaarrekening 2022 ad € 646.592 zal worden toegevoegd aan de algemene reserve. Daarnaast zal een bestemmingsreserve Diftar ( dit is een reserve binnen GR Waardlanden, niet binnen Molenlanden) worden ingesteld van van € 1.143.000. Tot slot zal een toevoeging worden gedaan aan de reserve grondwaardering van €140.142. Gevolg hiervan is dat de Algemene Reserve van Waardlanden negatief komt te staan voor een saldo van € 636.550. Door de noodzakelijke dekking uit de Algemene Reserve ontstaat een negatieve Algemene reserve binnen GR Waardlanden. Een negatieve reserve is onder voorbehoud toegestaan als voldaan wordt aan een plan waaruit blijkt dat deze in de toekomst weer positief zal komen te staan. In 2023 zal daarom gekeken worden naar een oplossing waarbij mogelijk een extra bijdrage gevraagd wordt vanuit de deelnemende gemeenten. Eventuele voorstellen zullen dan separaat aan de gemeenteraden worden aangeboden. Ontwerpbegroting 2024 De financiële gevolgen van de voorliggende conceptbegroting van Waardlanden zorgt voor een toename van de gemeentelijke lasten van per saldo € 23,67 ten opzichte van 2023. De dekking hiervan zal volledig plaatsvinden via de tarieven voor Afvalstoffenheffing.
Afgesproken is dat de implementatiekosten voor Diftar niet worden afgewend op de inwoners maar dat Molenlanden deze dekt uit de Gemeentelijke Voorziening voor Afvalstoffenheffing. Alleen de meerkosten voor autonome kostenstijgingen worden dus doorberekend in het tarief. De stijging ten opzichte van 2023 geeft een vertekend beeld omdat de begroting van 2023 nog moet worden aangepast aan de actuele omstandigheden, zoals bijvoorbeeld de stijgingen bij de salarissen als gevolg van de nieuwe CAO en de hogere inflatie. Het tarief voor de dienstverlening stijgt van € 202,94 in 2023 naar € 225,74 voor het jaar 2024. Deze stijging van ongeveer 11% is relatief hoog, maar wordt ook veroorzaakt door de vergelijking met de begroting 2023. De effecten van de nieuwe CAO in 2023 zorgen er al voor dat het tarief voor het jaar 2023 met € 6,76 moet stijgen. De feitelijke stijging voor het jaar 2024 ten opzichte van 2023 bedraagt dan 8%. Het tarief voor de afvalverwerking, voor de gemeenten die Diftar invoeren, stijgt van € 62,72 in 2023 naar € 63,59 voor 2024. Voor de gemeente Vijfheerenlanden (welke geen Diftar invoeren) is er sprake van een stijging van het tarief in 2023 ad € 86,39 naar € 89,84 in 2024. De huidige stijgingen van de tarieven worden veroorzaakt door de fluctuaties in de prijzen voor de grondstoffen.
Zo is de prijs voor papier ingezakt, ten opzichte van het jaar 2022, met € 640.000 en is er sprake van een stijging in de kosten voor gft-inzameling met € 825.000. Uitstel van Diftar heeft gezorgd voor het uitblijven van € 1.143.000,- aan kosten die niet zijn besteed in 2022. Omdat deze nog wel gedaan dienen te worden in 2023 dienen deze middelen beschikbaar te blijven. Hier wordt binnen GR Waardlanden een specifieke bestemmingsreserve gevormd.
Communicatie 4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
De reactie van uw raad op de jaarrekening 2022 en de ontwerpbegroting 2024 maken we schriftelijk kenbaar aan het bestuur van de GR Waardlanden via de bijgevoegde reactiebrief.
Vervolgstappen Door middel van tussentijdse rapportages monitoren we of de GR Waardlanden de beleidsdoelstellingen haalt en of zij werkt binnen de gestelde (financiële) kaders van de begroting. Op deze wijze signaleren we afwijkingen vroegtijdig en kunnen we indien nodig bijsturen.
Bijlagen: -
5
Bijlage 1: Aanbiedingsbrief jaarrekening 2022 gemeenteraden inzake zienswijze Bijlage 2: Jaarrekening 2022 Bijlage 3: Aanbiedingsbrief begroting 2024 gemeenteraden inzake zienswijze Bijlage 4: Begroting 2024 Bijlage 5: Zienswijzebrief Jaarstukken 2022 en Begroting 2024 GR Waardlanden
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder
: : :
Financiële stukken 2022 / 2024 GR Waardlanden 1177938 Wethouder Johan Quik
De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1.ten aanzien van de jaarrekening en jaarverslag 2022: - kennis te nemen van de jaarrekening en het jaarverslag 2022 van de gemeenschappelijke Regeling Waardlanden en een zienswijze te geven zoals verwoord in bijlage 5. 2. ten aanzien van de ontwerpbegroting en jaarplan 2024: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Waardlanden en een zienswijze te geven zoals verwoord in bijlage 5.
Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 20 juni 2023;
de griffier,
de voorzitter,
Marjolein Teunissen
Theo Segers
6
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000