Raadsvoorstel en -besluit zienswijze DGJ jaarrekening 2021, begroting 2023.

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

Financiële stukken 2021 / 2023 GR Dienst Gezondheid en Jeugd Zuid-Holland Zuid 1140232 Wethouder Bram Visser / Piet Vat Openbaar Marjolein Moria / Marije Mulder

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2021: - kennis te nemen van de jaarrekening 2021 van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd en een inhoudelijke reactie in te dienen zoals verwoord in bijlage 6, met als strekking dat: 1.1 we de inzet van de DGJ met betrekking tot de bestrijding van de corona pandemie, de uitvoering van haar reguliere taken en de afsluiting met een neutraal financieel resultaat voor de reguliere taken waarderen; 1.2 we graag al meer effect hadden willen zien van de inspanningen tot kostenbeheersing bij het onderdeel Jeugd. 2. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2023 van de GR Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 4, met als strekking dat: 2.1 we instemmen met de extra personele inzet voor het meldpunt Zorg en Overlast voor 2023; 2.2 we instemmen met het behouden van de capaciteit voor Veilig Thuis in 2023; 2.3 we instemmen met de begroting voor 2023, onderdeel Jeugdhulp, zonder de groei van 5% in 2022 en 2,5% in 2023.

Inleiding

Recent ontvingen we van het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Dienst Gezondheid en Jeugd ZHZ (DG&J) de ontwerpbegroting 2023. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de gemeente de gelegenheid in de ontwerpfase een zienswijze in te dienen. Ook ontving de gemeente ter beoordeling de jaarrekening 2021 van de DG&J. Kern jaarrekening 2021 • In 2021 was er een grote stijging van het aan meldingen bij het Meldpunt Zorg en Overlast. De toename werd vooral veroorzaakt door meer meldingen per persoon, het aantal personen waarover gemeld werd nam licht af. • Veilig Thuis zag een lichte daling van het aantal meldingen en huisverboden. Toch werden de doorlooptijden in 30% van de gevallen niet gehaald en is er een wachtlijst. De overdracht naar hulpverlening door de sociaal teams groeide, maar nog niet voldoende. Daarom diende VT voor 2022 een verzoek voor extra formatie in. • De jeugdgezondheidszorg kreeg er een nieuwe taak bij, de vaccinatie Meningokokken ACWY werd aan het basistakenpakket toegevoegd. • Onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt: In het schooljaar 2020-2021 steeg het aantal vrijstellingen leerplicht. Door Matchmakers werden meer jongeren dan gepland aan een baan geholpen. • Het jaarrekeningresultaat voor de reguliere DGJ-taken is neutraal. Er hoeft geen resultaat ten laste of ten gunste van de reserve gebracht te worden.

De extra kosten die gemaakt zijn bij de werkzaamheden voor de coronapandemie worden gedeclareerd bij het Ministerie van VWS. • Het jaarrekeningresultaat voor het onderdeel jeugdhulp (serviceorganisatie Jeugd) is 3,9 miljoen meer dan begroot.

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Kern begroting 2023: • De DGJ merkt dat de opvang in de regio van vluchtelingen uit Oekraïne gevolgen heeft voor de DGJ onder andere door een beroep op jeugdhulp. De omvang is nog niet te kwantificeren en daarom niet meegenomen in deze begroting. • Het Meldpunt Zorg en Overlast heeft structureel te maken met een toename van het aantal meldingen. Ook is de complexiteit van de casuïstiek toegenomen. Daarom worden extra middelen gevraagd voor uitbreiding van formatie. • Veilig Thuis verwacht dat de overdracht naar hulpverlening door de sociaal teams met ingang van 2023 nog onvoldoende tot stand is gekomen. Om te kunnen voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is Veilig Thuis genoodzaakt om voldoende formatie beschikbaar te houden . Daarom worden ook voor 2023 nog extra middelen gevraagd voor uitbreiding van formatie. • Voor Jeugdhulp wordt een afnemende groei verwacht. Het is aan de gemeenten zelf op welke manier zij dit in hun begroting willen opnemen. Ook zonder deze verwachtte groei neemt de bijdrage voor Molenlanden nog toe. Het jaar 2023 is het eerste jaar zonder financiële solidariteit. • Het nieuwe woonplaatsbeginsel is nog niet meegenomen in de begroting, maar is – zeker voor Molenlanden – wel relevant

Eerdere besluiten

- Wet gemeenschappelijke regelingen: volgens deze wet heeft een gemeente de mogelijkheid om na publicatie van de ontwerpbegroting gedurende acht weken zijn zienswijze aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. Voor de jaarrekening is er geen wettelijke basis voor het indienen van een zienswijze. Wel kunnen op basis van de reglementen van de meeste gemeenschappelijke regelingen een inhoudelijke reactie geven. - Nota Verbonden Partijen 2021-2026: op 2 maart 2021 heeft de raad de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Hierin staan doelen en afspraken over de manier waarop we willen voortbouwen op de samenwerking met partners zoals GR’en. Daarin is bijvoorbeeld afgesproken dat de gemeenteraad besluit tot het indienen van zienswijzen bij GR’en met een hoog risicoprofiel. De DG&J valt onder deze categorie. Ook is in de Nota afgesproken dat de raad de mogelijkheid heeft tot het indienen van een reactie op de jaarstukken. En dat de jaarstukken naast een financiële verantwoording, ook een beleidsevaluatie bevatten.

Beoogd effect

Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de DG&J. Daarmee geeft de raad uitvoering aan de controlerende en kaderstellende taak. Dit sluit aan op de doelen die in de Nota Verbonden Partijen zijn benoemd.

Argumenten

Jaarrekening 2021 1.1.1 De DGJ heeft in 2021 veel inspanning geleverd en sluit het jaar af met een neutraal financieel resultaat. De grootste opgave was de enorme inzet met betrekking tot de bestrijding van de Covid-19 pandemie, waarbij in 2021 het vaccineren voor de inwoners van Zuid-Holland Zuid kwam. Ondanks de organisatie hiervoor heeft de DGJ haar overige reguliere taken kunnen uitvoeren. De DGJ sluit het jaar 2021 met een neutraal resultaat. Er hoeft geen resultaat ten laste of ten gunste van de reserve gebracht te worden. De extra kosten die gemaakt zijn bij de werkzaamheden voor de coronapandemie worden gedeclareerd bij het Ministerie van VWS. De financiële kengetallen in de jaarrekening zijn daar waar nodig voldoende toegelicht en geven geen aanleiding tot nadere vragen. De jaarrekening 2021 is tijdig ingediend en is (nog) niet voorzien van een goedkeurende controleverklaring. 1.2.1 De maatregelen die genomen zijn om de kosten voor de jeugdhulp te beheersen hebben nog niet het benodigde effect gehaald Ook in 2021 is het nog niet gelukt om de stijgende kosten voor jeugdhulp te beheersen. Veel werk is er wel in 2021 verzet om dit in de komende jaren wel te realiseren. Een belangrijk onderdeel hiervan is de nieuwe inkoop. De hogere bijdrage wordt grotendeels verklaard door de stijgende zorgkosten. De regionale stijgingen zien we ook in Molenlanden terug.

Alleen op het onderdeel Jeugd en opvoedhulp (J&O) zien we regionaal een sterke stijging,

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

waar we in Molenlanden juist een daling zien. Deze trendbreuk is waarschijnlijk te verklaren door onze inzet van jeugdhulp naar voren conform ons plan ‘onze kinderen nabij’. We zullen daarom ook nogmaals het belang benadrukken om in te zetten op de ontwikkelopgaven voor transformatie en kostenbeheersing. Ontwerpbegroting 2023 2.1.1 Het Meldpunt Zorg en Overlast heeft structureel te maken met meer meldingen en zwaardere problematiek Samen met de gemeenten investeert de DGJ de afgelopen jaren in een effectieve preventieve aanpak van de zorg voor de kwetsbare OGGZ-doelgroepen. Toch heeft het Meldpunt structureel te maken met een verhoogde instroom van nieuwe cliënten en een substantiële verhoging van het aantal recidive meldingen. Tevens is de complexiteit van de casuïstiek toegenomen, met name in de categorie "personen met verward gedrag". De afgelopen jaren is 0,7 fte structureel aan het Meldpunt toegevoegd. Maar er is meer professionele inzet bij het Meldpunt nodig om complexe GGZ-problematiek op te pakken en goed toe te leiden naar lokale aanpak of een (bemoei-)zorgtraject. Daarom stelt de DGJ voor om met ingang van 2023 het Meldpunt structureel uit te breiden met 1 fte (€120.500,00). Gezien de toename van het aantal meldingen en complexiteit van problematiek zien wij dat structurele aanpassing van de capaciteit nodig is.

Maar voor het sociaal domein hebben wij lokaal visie en uitgangspunten vastgesteld waarin we preventief en snel handelen, lokaal en dichtbij willen versterken. Dit leidt op termijn mogelijk ook tot afname van de inzet van het Meldpunt Zorg en Overlast. Daarom willen we het belang van monitoren van aard en omvang van problematiek en het jaarlijks beoordelen van de nodige capaciteit voor het Meldpunt benadrukken. Wij zien de noodzaak van de uitbreiding van 1 fte bij het Meldpunt Zorg en Overlast maar stellen voor deze in eerste instantie alleen voor 2023 toe te kennen en nog niet structureel. 2.2.1 Veilig Thuis voorziet ook in 2023 nog onvoldoende te kunnen afschalen naar het lokale veld In de meerjarenplanning van Veilig Thuis was per 2022 een afbouw van een aantal formatieplaatsen voorzien op basis van de afspraak dat het lokale veld een aantal taken zou overnemen. We hebben voor 2022 al vastgesteld dat deze overname nog onvoldoende tot stand komt en hebben ingestemd met de begrotingswijziging voor 2022 hiervoor. Vastgesteld wordt dat deze overname ook in 2023 nog uitermate onzeker is. De aanpak 'Veilig Opgroeien is Teamwerk' is nog niet voldoende operationeel in regio ZHZ. Daar wordt in 2022 hard aan gewerkt. Hiervoor is onder andere een programmamanager aangesteld.

Om te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke termijnen voor melding, advies en onderzoek is het noodzakelijk dat Veilig Thuis voldoende formatie beschikbaar houdt. Veilig Thuis geeft hierbij aan zij ook in 2023 investeren in de samenwerking met de lokale teams. Hiervoor is het wel nodig dat Veilig Thuis en de gemeenten concrete afspraken maken over de samenwerking, hoe verder af te schalen en wat daarvoor nodig. Wij stellen voor om in te stemmen met het voorstel om de capaciteit bij Veilig Thuis nog op het niveau van 2022 te houden. 2.3.1. Op basis van de maandrapportages zien wij vooralsnog geen reden om uit te gaan van 5% groei in 2022 en 2,5% groei in 2023 In de begroting 2023 wordt de basisraming vermeerderd met een groei van 5% in 2022 en een groei van 2,5% in 2023. De door SOJ beschreven groei is een gemiddelde van de groeipercentages van de deelnemende gemeenten. Uit de maandelijkse rapportages en daarin opgenomen prognoses zien wij vooralsnog een minimale groei voor onze gemeente. Om geen onnodig beslag op budgetten te leggen nemen we deze groei vooralsnog niet op en tegelijkertijd vermelden we in de risicoparagraaf dat we hiermee in zekere zin risicovol begroten. Vanzelfsprekend blijven we deze ontwikkeling monitoren en sturen de budgetten in de Najaarsnota 2022 en Begroting 2023 bij waar dat nodig is.

We denken hiermee alsnog realistisch te begroten, omdat we op dit moment geen aanleiding voor die groei zien. 2.1.4. De begroting is financieel sluitend De ontwerpbegroting sluit met een saldo van €0,00. Dit is structureel in evenwicht en voldoet op dit punt aan de provinciale voorwaarden van financieel toezicht. Zie verder voor de financiële effecten voor Molenlanden bij extra uitleg bij de kosten. De financiële kengetallen in de begroting zijn daar waar nodig voldoende toegelicht.

Kanttekeningen

Jaarrekening 2021 Niet van toepassing Ontwerpbegroting 2023 2.1 Risico’s kunnen niet meer door het weerstandvermogen worden opgevangen

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

De weerstandsratio kent een dalende trend en dit betekent dat de GR DGJ in de toekomst mogelijk niet meer in staat zal zijn om risico’s met haar weerstandsvermogen op te vangen. In het voorkomende geval zullen de deelnemende gemeenten het tekort aan weerstandsvermogen bij de GR DGJ in hun eigen risicoparagraaf moeten opnemen. 2.2 De effecten van de oorlog in Oekraïne zijn nog niet meegenomen Op dit moment is nog niet inzichtelijk wat de financiële effecten zijn van de oorlog in Oekraïne voor de diensten van de DG&J. Dit kan mogelijk nog wel effect hebben op de groei van de kosten.

Extra uitleg bij de kosten

Jaarrekening 2021 Zoals eerder aangegeven sluit DGJ het jaar 2021 met een neutraal resultaat. Hieruit volgen geen financiële consequenties voor de gemeente Molenlanden. De definitieve bijdrage voor het onderdeel SOJ is echter hoger. De effecten zoals beschreven in BURAP-II (€ 91.414) waren nog niet omgezet in een begrotingswijziging en bij de jaarrekening bleek nog een aanvullend tekort (€ 50.412). Deze afrekening is verwerkt in de Jaarrekening 2021 van de gemeente. Ontwerpbegroting 2023 DG&J: De begroting 2023 is geïndexeerd volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2023 zijn aangegeven. Dit betekent dat de lonen met 2% zijn geïndexeerd en de materiele budgetten met 1,5%. Onderdeel DGJ: met ingang van 2023 is de inwonerbijdrage volledig gebaseerd op de nieuwe systematiek zoals vastgesteld in de bijdrageverordening van 16 mei 2019. In de jaren hiervoor werd een ingroeimodel gehanteerd. De verdeelsleutel van de nieuwe bijdrageverordening sluit beter aan bij de doel(inwoner)groep. In de begroting DGJ 2023 zijn de beleidsvoorstellen verwerkt waarover het AB eerder heeft besloten. De gemeentelijke bijdrage is voor 2023 vastgesteld op € 2.589.140. In 2022 was deze €2.472.605. Bijkomende kosten voor de extra fte Meldpunt Zorg en Overlast zijn voor Molenlanden € 11.525. Totaal komt hiermee de totale gemeentelijke bijdrage DGJ Molenlanden op € 2.60.665.

De meerkosten verwerken we in de kadernota 2023. Onderdeel SOJ: Wij nemen de in de begroting opgenomen groei van 5% in 2022 en 2,5% in 2023 niet op in onze Zomernota 2022 en Kadernota 2023, zoals ook aangegeven bij argument 2.3.1. Vanzelfsprekend blijven we deze ontwikkeling monitoren en sturen de budgetten in de Najaarsnota 2022 en Begroting 2023 bij waar dat nodig is. Het effect van deze keuze blijkt uit de volgende tabel: Bedragen x 1000 Incl. 5% en 2,5% groei Excl. 5% en 2,5% groei Verschil

2023 € 11.483 € 10.748 € 735

2024 € 11.463 € 10.732 € 731

€ € €

2025 11.463 10.732 731

2026 € 11.463 € 10.732 € 731

Het effect voor Molenlanden zonder de groei is na verwerking 2e burap nog 471.102 extra in 2023 en 595.899 in 2024 en 2025. De 2e burap moet nog verwerkt worden in Kadernota – dit deel nemen we dan ook direct mee.

Communicatie

De reactie van uw raad op de jaarrekening 2021 en de ontwerpbegroting 2023 maken we schriftelijk kenbaar aan het bestuur van de GR DG&J via de bijgevoegde reactiebrief.

Vervolgstappen

Door middel van tussentijdse rapportages monitoren we of de GR DG&J de beleidsdoelstellingen haalt en of zij werkt binnen de gestelde (financiële) kaders van de begroting. Op deze wijze signaleren we afwijkingen vroegtijdig en kunnen we indien nodig bijsturen.

Bijlagen: -

4

Bijlage 1: brief Jaarrekening 2021 Bijlage 2: Jaarrekening 2021 Bijlage 3: brief Zienswijze Begroting 2023 Bijlage 4: Begroting 2023 Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

-

5

Bijlage 5: Inwonerbijdrage 2023 Bijlage 6: reactiebrief aan algemeen bestuur van GR DG&J

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Financiële stukken 2021 / 2023 [naam GR] 1140232 Wethouder Wethouder Bram Visser / Piet Vat

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2021: - kennis te nemen van de jaarrekening 2021 van de Gemeenschappelijke Regeling Dienst Gezondheid en Jeugd en een inhoudelijke reactie in te dienen zoals verwoord in bijlage 6, met als strekking dat: 1.1 we de inzet van de DGJ met betrekking tot de bestrijding van de corona pandemie, de uitvoering van haar reguliere taken en de afsluiting met een neutraal financieel resultaat voor de reguliere taken waarderen; 1.2 we graag al meer effect hadden willen zien van de inspanningen tot kostenbeheersing bij het onderdeel Jeugd. 2. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2023: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2023 van de GR Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 4, met als strekking dat: 2.1 we instemmen met de extra personele inzet voor het meldpunt Zorg en Overlast voor 2023; 2.2 we instemmen met het behouden van de capaciteit voor Veilig Thuis in 2023; 2.3 we instemmen met de begroting voor 2023, onderdeel Jeugdhulp, zonder de groei van 5% in 2022 en 2,5% in 2023.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 21 juni 2022

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000