Raadsvoorstel en -besluit Verordening Jeugdhulp Molenlanden 2022

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2022

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

1133122 Wethouder Piet Vat Openbaar Francisca Simons

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. De ‘Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2022’ vast te stellen met terugwerkende kracht per 1 januari 2022; 2. De ‘Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2021’ in te trekken.

Inleiding De Jeugdwet heeft een open karakter. Dat biedt gemeenten ruimte om maatwerk te leveren en integraal te werken maar levert ook dilemma’s op. Want hoe wordt afgewogen welke vormen van zorg en ondersteuning bij jeugdhulp horen en welke vormen van zorg en ondersteuning niet? De verordening jeugdhulp is een van de instrumenten voor de gemeente om sturing te geven aan het gebruik van de jeugdhulp. De verordening geeft een kader aan de professionals in de toegang om afwegingen te maken voor de benodigde jeugdhulp en kan zo duidelijkheid scheppen voor ouders, gezinnen en andere betrokken samenwerkingspartners. De belangrijkste veranderingen ten opzichte van de huidige verordening zijn: • De reikwijdte van de jeugdhulpplicht van de gemeente en de verhouding van de Jeugdwet tot andere wettelijke kaders waar vaak knelpunten worden ervaren (wet passend onderwijs, wet langdurige zorg, wet maatschappelijke ondersteuning, zorgverzekeringswet) wordt nu expliciet omschreven. Het gaat er om hoe we omgaan met mensen die aan de deur staan. We sturen ze nooit weg, voorkomen dat mensen tussen wal en schip vallen en zorgen voor ander traject als de Jeugdwet niet de juiste voorziening is. • Aansluiting bij het inkoopkader jeugdhulp dat sinds 1 januari 2022 van kracht is. Hiermee is de verordening actueel en voor de aanbieders en inwoners wordt uitgegaan van dezelfde begrippen en diensten.

• Invulling van het begrip "eigen kracht" in de verordening. Artikel 12 is volledig nieuw en vervangt de term "gebruikelijke zorg" als invulling van eigen kracht. De begrippen "draagkracht" en "draaglast" sluiten beter aan bij de geest van de Jeugdwet, voorkomen dat ouders het gevoel hebben dat er een aanspraak of recht op hulp is en benadrukken het uitgangspunt van normaliseren; • criteria voor een individuele voorziening en uitwerkingen voor een pgb zijn aangevuld en aangepast aan de kwaliteitseisen voor jeugdzorg. • kosteloze cliëntenondersteuning, dit staat niet in de huidige verordening en is nieuw opgenomen om een stevige basis voor inwoners te creëren. In de regio Zuid-Holland Zuid hebben de 10 gemeenten samengewerkt om te komen tot een modelverordening, die verder toegespitst kon worden op de lokale situatie. De voorliggende verordening is gebaseerd op dat model. Tevens zijn de opbrengsten van een gespreksavond met professionals en clientvertegenwoordigers, die werd georganiseerd op 12 april 2022, in deze verordening verwerkt.

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Eerdere besluiten Plan ‘Onze Kinderen Nabij’, raadsbesluit d.d. 30 juni 2020 Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2021, raadsbesluit d.d. 1 juni 2021 Nadere regels Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2021, collegebesluit d.d. 6 juli 2021

Beoogd effect Deze nieuwe verordening geeft een duidelijker kader aan de professionals in de toegang om afwegingen te maken voor de benodigde jeugdhulp en schept zo duidelijkheid voor ouders, gezinnen en andere betrokken samenwerkingspartners. Hiermee komt de juiste zorg op de juiste plek terecht. 1.1 De nieuwe verordening Jeugdhulp geeft meer duidelijkheid voor inwoners en professionals De huidige verordening jeugdhulp is algemeen geformuleerd, sinds 2018 niet wezenlijk gewijzigd en is niet duidelijk genoeg over wat wel en niet onder jeugdhulp wordt verstaan. Daarmee geeft de huidige verordening onvoldoende duidelijkheid aan ouders, gezinnen en professionals. Met de voorliggende, aangescherpte verordening (Zie bijlage 1) komt er meer helderheid over de reikwijdte van de jeugdhulp. De nieuwe verordening geeft inwoners meer duidelijkheid dan voorheen op welke jeugdhulp zij kunnen rekenen en waarop zijzelf en maatschappelijke partners (zoals onderwijs) kunnen worden aangesproken bij het opvoeden en laten opgroeien van hun kinderen. Het geeft een kader voor vragen als: ‘Wat kan er van opvoeders zelf verwacht worden en wanneer overstijgt dit de “normale” opvoeding?’ Daarnaast biedt de verordening een richtinggevend kader voor de toegang tot jeugdhulp voor jeugdprofessionals en anderen die betrokken zijn bij de toegang. Dit geldt ook voor alle jeugdhulpaanbieders.

De verordening helpt dus dilemma's in de uitvoeringspraktijk op te lossen. Hierbij kan worden gedacht aan dilemma’s als: ‘Welke vormen van zorg en ondersteuning horen bij jeugdhulp en welke niet?’. 1.2 De nieuwe verordening is nu nodig om de transformatie voort te zetten Met deze verordening worden dilemma's in de uitvoeringspraktijk aangepakt. Denk daarbij aan dilemma’s als wat vinden we normaal opgroeien en opvoeden, wat is jeugdhulp (normaliseren) en wat kan er gedaan worden in de toegang en het aanbod van jeugdhulp om de groeiende vraag naar jeugdhulp af te remmen? Deze verordening is een flinke verbetering ten opzichte van de tot nu toe geldende verordening. De nieuwe verordening sluit aan bij het Molenlandse beleidsplan ‘Onze Kinderen Nabij’. Wanneer de verordening nu niet zou worden vastgesteld, stagneert het veranderproces dat in Molenlanden met het plan is ingezet. De praktijk heeft deze verordening als basis nodig om de werkwijzen verder te kunnen aanpassen en biedt grondslag voor de uitvoering van de jeugdhulp met de belangrijkste samenwerkingspartners. Zonder deze verordening zal verdere aanscherping en implementatie in de praktijk stil vallen, terwijl dit nodig is om de juiste hulp op de juiste plek te krijgen. De implementatie is een coproductie van cliëntorganisaties, aanbieders, professionals en gemeente.

1.3 De nieuwe verordening Jeugdhulp biedt een juridische basis voor de nieuwe inkoopafspraken die 1 januari 2022 zijn ingegaan De kosten in de jeugdhulp stijgen de laatste jaren fors. De stijging wordt mede veroorzaakt door een toenemende vraag naar lichtere vormen van jeugdhulp. Om hier meer grip om te krijgen, is begin 2021 een nieuw normenkader aangenomen in alle 10 gemeenten in ZuidHolland Zuid. Dit normenkader is het uitgangspunt voor de nieuwe inkoopcontracten die vanaf 1 januari 2022 van kracht zijn. In het normenkader is de maximale looptijd en de intensiteit van de jeugdhulphulpverlening die een jeugdhulpaanbieder kan leveren opgenomen. Om een goede juridische basis te hebben voor het normenkader dient de huidige verordening aangepast te worden. De nieuwe verordening zorgt voor meer aanscherping en harmonisering met aanpalende wetten (bijvoorbeeld de Wet maatschappelijke ondersteuning, de Wet langdurige zorg, de Participatiewet en de Wet op het passend onderwijs) en een aanscherping in het begrip 'eigen kracht'. Deze keuzes zijn noodzakelijk om het jeugdhulplandschap financieel gezond te houden. 1.4 Een geharmoniseerd geheel van verordeningen in de jeugdhulpregio Zuid-Holland Zuid is wenselijk

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Vanaf de start van de decentralisatie Jeugdhulp in 2015, hebben de 10 gemeenten in ZuidHolland Zuid gezamenlijk een verordening Jeugdhulp opgesteld. Ondanks het feit dat de gemeenten in Zuid-Holland Zuid vanaf 2021 de solidariteit gedeeltelijk hebben losgelaten, is het wenselijk om een geharmoniseerd geheel van verordeningen te hebben in de regio. Dit voorkomt dat inwoners van verschillende gemeenten een grote variatie ervaren in de wijze waarop de gemeenten in de regio invulling geven aan de jeugdhulpplicht. Dit geldt ook voor verschillende jeugdhulpprofessionals en jeugdhulpaanbieders die in meerdere gemeenten in de regio werkzaam zijn. Voor hen dragen vergelijkbare lokale verordeningen ook bij aan administratieve lastenverlichting. 1.5 Door het vaststellen van de verordening kan het normenkader geëffectueerd worden Wanneer de huidige verordening Jeugdhulp wordt aangepast, kan het normenkader geëffectueerd worden. Op het moment dat we de verordening niet vaststellen zal de verwachte financiële ombuiging mogelijk niet gerealiseerd kunnen worden. Tot welke extra kosten dit leidt, is niet precies te duiden. Bij de opstelling van de begroting van de SOJ ZHZ is voor Molenlanden wel uitgegaan van een besparing in 2022 door de nieuwe contractsturing en de afbakening van de jeugdhulp.

1.6 De verordening is tot stand gekomen middels een intensief (participatie) proces De 10 gemeenten in Zuid-Holland Zuid hebben gezamenlijk bureau JB Lorenz gevraagd voor het opstellen van een modelverordening jeugdhulp. Aan de hand van een programma van eisen is een projectleider aan de slag gegaan vanuit een tweesporenbeleid. Allereerst is er bureauonderzoek verricht naar de landelijke stand van zaken. Op basis van een analyse van verordeningen van zeven gemeenten, die bekend staan als voorloper, is een inventarisatie gemaakt van werkzame elementen die dienend zouden kunnen zijn voor de verordening in de regio Zuid-Holland Zuid. Daarnaast heeft de projectleider iedere individuele gemeenteraad bezocht om de raad, tijdens een technische sessie, te informeren over het proces en om actief input in de vorm van prioriteiten. Er zijn ook (werk)sessies geweest met professionals, ouders, jongeren en cliëntvertegenwoordigers. Er is aangesloten bij het nieuwe inkoopkader jeugdhulp, er is een (interne en externe) juridische toets gedaan en gebruik gemaakt van de modelverordening van de VNG. 1.7/3.1 De Adviesraad Sociaal Domein Molenlanden kan zich – grotendeels – vinden in de nieuwe verordening De Adviesraad Sociaal Domein Molenlanden was aanwezig op de bijeenkomst op 12 april.

Daarnaast hebben zij ook een formeel advies uitgebracht op de verordening en de concept nadere regels (bijlage 3). Het college heeft hier een reactie op gegeven (bijlage 4). De adviesraad kan zich grotendeels vinden in de nieuwe verordening en op hun aandachtspunten is een reactie gegeven. De nadere regels worden later nog vastgesteld door het college (zie ook kanttekening 1.1). 2.1 De gewijzigde verordening is nu het uitgangspunt. De oude verordening moet worden ingetrokken omdat anders niet duidelijk is welke voorwaarden van toepassing zijn om voor een jeugdhulpvoorziening in aanmerking te komen in de gemeente Molenlanden. Omdat besluitvorming over de verordening per gemeente in ZHZ niet gelijktijdig plaatsvindt, is er wel gekozen voor 1 ingangsdatum met terugwerkende kracht per 1 januari 2022. Dit om bij de uitvoering in de regio door de SOJ geen verschillen te krijgen binnen welk kader wordt gewerkt en omdat de uitvoeringspraktijk (bijvoorbeeld de aanvraagprocedure en het normenkader) zo snel als mogelijk worden bekrachtigd binnen de verordening.

Kanttekeningen 1.1 De nadere regels zijn nog niet vastgesteld door het college Het college heeft de bevoegdheid om de nadere regels vast te stellen. Deze nadere regels worden bij voorkeur gelijktijdig of vlak na het vaststellen van de verordening vastgesteld. Op dit moment heeft het college deze nadere regels nog niet kunnen vaststellen, omdat er nog een aantal – juridische – onderdelen worden uitgezocht in de regio. De nadere regels zullen zo snel mogelijk door het college worden vastgesteld en met u worden gedeeld. Met de nadere regels is de uitvoeringspraktijk voor onze professionals duidelijk. Zij zijn reeds op de hoogte van de concept nadere regels en hebben hun input geleverd. De adviesraad heeft reeds een advies gegeven op de concept nadere regels.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Extra uitleg bij de kosten Het vaststellen van de verordening heeft op zichzelf geen financiële consequenties, maar een aangescherpte verordening is een belangrijk sturingsinstrument en onderdeel van de bredere transformatie om meer grip te krijgen op het inhoudelijke en financiële gebruik van de jeugdhulp.

Communicatie Na vaststelling van de gewijzigde verordening wordt deze op de gebruikelijke wijze gepubliceerd.

Vervolgstappen Met de vaststelling van de nieuwe verordening Jeugdhulp zal de verordening, met terugwerkende kracht, per 1 januari 2022 in werking treden. Samen met de nadere regels vormt de verordening het kader voor de uitvoering van de jeugdhulp dat door de jeugdprofessionals gehanteerd zal worden.

Bijlagen: 1. 2. 3. 4.

4

Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2022 Was-wordt lijst wijzigingen verordening per artikel Advies Adviesraad Sociaal Domein Reactie college op advies Adviesraad Sociaal Domein

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder

: :

Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2022 1133122 Wethouder Piet Vat

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. De ‘Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2022’ vast te stellen met terugwerkende kracht per 1 januari 2022; 2. De ‘Verordening Jeugdhulp Gemeente Molenlanden 2021’ in te trekken.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 7 juli 2022.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000