Raadsvoorstel en -besluit Verordening burgerinitiatief
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp
:
Verordening burgerinitiatief Molenlanden 2021
Zaaknummer
:
1101666
Publicatieniveau
:
Openbaar
Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar
: :
Presidium, dhr. Bert Snoek Jarno Groenveld
Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:
1. de Verordening burgerinitiatief Molenlanden 2021 vast te stellen;
2. de griffier te mandateren voor het al dan niet in behandeling nemen van een burgerinitiatief, zoals beschreven in artikel 2 van de verordening.
Inleiding
Het burgerinitiatief is de mogelijkheid voor inwoners om een voorstel in te dienen bij de
gemeenteraad. Het verschil met het petitierecht is dat met deze verordening de raad zichzelf verplicht om burgerinitiatieven op haar agenda te zetten en te behandelen. Het hebben van deze verordening is geen landelijke verplichting.
Het burgerinitiatief is een instrument om de volksvertegenwoordigende rol van de raad te
versterken. Het burgerinitiatief biedt een kanaal waarlangs zaken die in de samenleving leven, hun weg naar de gemeenteraad kunnen vinden.
Eerdere besluiten
In het raads- en griffieplan 2021-2022 zijn ambities opgenomen om inwoners beter te
betrekken bij het lokaal bestuur. Het instellen van een verordening burgerinitiatief is een van de acties die opgenomen is in het plan.
Beoogd effect
Het burgerinitiatief is bedoeld als verbindingsschakel tussen de representatieve- en de
participatieve democratie. Dit vergroot de betrokkenheid van inwoners bij de beleidsvorming door de gemeenteraad.
Argumenten
1.1 Het burgerinitiatief is een aanvulling op de bestaande participatiemogelijkheden.
Door het burgerinitiatief krijgen inwoners de mogelijkheid om maatschappelijke thema’s
voor te leggen aan de gemeenteraad. Op dit moment biedt het Reglement van Orde van de
gemeenteraad alleen de ruimte aan inwoners om in te spreken tijdens de commissies of op 1
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
het Open Podium de raad toe te spreken. Met het burgerinitiatief kunnen inwoners voortaan invloed uitoefenen op de politieke agenda.
1.2 Het burgerinitiatief geeft inwoners zekerheid over de behandeling van hun initiatief. De raadsbehandeling van het burgerinitiatief dat inwoners indienen is met deze
verordening gegarandeerd. De uitsluitsels die in de verordening zijn opgenomen (zie artikel 3) zijn om ervoor te zorgen dat alleen onderwerpen die juridisch/staatsrechtelijk in de gemeenteraad thuishoren ingediend kunnen worden.
1.3 De verordening burgerinitiatief sluit aan bij het Participatiebeleid.
In de raadsvergadering van 20 april 2021 is het Participatiebeleid geagendeerd. De
verordening burgerinitiatief sluit aan bij de participatiebeloften en -speerpunten die in het Participatiebeleid genoemd zijn. Met deze verordening wordt de gemeenteraad namelijk
toegankelijker voor initiatieven van inwoners. Ook worden er duidelijke grenzen bepaald in de verordening en is er een juiste balans voor de raad tussen het meedenken van inwoners enerzijds en de bewaking van het algemeen belang anderzijds.
1.4 Het burgerinitiatief is laagdrempelig.
Initiatiefnemers hoeven geen handtekeningen te verzamelen voordat zij een burgerinitiatief in kunnen dienen. Ook wordt de vorm vrij gelaten. Het is bijvoorbeeld niet verplicht om het voorstel concreet uit te werken, er kan ook een algemeen onderwerp of thema aan de raad worden voorgelegd.
2.1 Het mandateren van de procedurele beoordeling aan de griffier versnelt het proces. Het ‘in behandeling nemen’ is een controle van enkele formaliteiten op het
indieningsformulier. Door de griffier te mandateren voor deze procedurele beoordeling hoeft deze processtap niet voorgelegd te worden aan de raad in een besluitvormende raadsvergadering. Wanneer dit besluit wel in een besluitvormende raadsvergadering
genomen moet worden, leidt dit voor inwoners tot een vertraging van het proces van circa 1 maand.
Kanttekeningen
1.1 De gemeente biedt ook andere participatiemogelijkheden.
In het eerder aangehaalde Participatiebeleid is uitgewerkt welke participatiemogelijkheden
het college biedt. Dit is gedaan op basis van de participatieladder: meeweten, meedenken,
meewerken en meebeslissen. Het burgerinitiatief is een toevoeging hierop. Het kan gezien worden als een aanvulling op de huidige participatiemogelijkheden voor inwoners.
1.2 Het burgerinitiatief is met name bedoeld voor als andere mogelijkheden uitgeput zijn.
Zoals bij kanttekening 1.1 beschreven biedt de gemeente andere participatiemogelijkheden. Dat is geen nadeel. Het burgerinitiatief is immers een sluitstuk, een ‘laatste mogelijkheid’
voor inwoners als zij niet op andere plekken (zoals bij een dorpsraad of het college) terecht kunnen met hun idee of voorstel.
1.3 Er kan geen burgerinitiatief ingediend worden over een onderwerp waarover de raad in dezelfde raadsperiode een besluit heeft genomen.
2
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Deze passage (artikel 3.1 lid 1e) kan inwoners ontmoedigen. Echter is het risico van één
raad die op één onderwerp verschillende besluiten neemt dat er geen consistentie meer is in het beleid dat de gemeente voert. Het kan voor zowel bestuur als samenleving
frustrerend zijn als beleid relatief snel weer wordt aangepast. Als de omstandigheden
veranderen dan kan dat wel leiden tot een veranderend initiatief binnen één raadsperiode.
1.4 Initiatiefnemers dienen geestelijk eigenaar te blijven van het burgerinitiatief.
De kern van het burgerinitiatief is dat inwoners de gelegenheid hebben om mee te denken
en mee te werken aan beleidsvorming. De rol van de overheid daarbij is slechts faciliterend. In die lijn is het niet passend dat de gemeenteraad zonder instemming van de
initiatiefnemers een voorstel onherkenbaar verandert. Burgers moeten hun eigen
burgerinitiatief kunnen blijven herkennen. Bij de uitvoering van burgerinitiatieven is het de
verantwoordelijkheid van het college dat initiatiefnemers betrokken worden. Dit gebeurt in overleg aan de hand van de participatieladder (zoals opgenomen in het Participatiebeleid).
Extra uitleg bij de kosten
Aan deze verordening wordt binnen de huidige formatie en binnen het bestaande budget
uitvoering gegeven. Zodra er burgerinitiatieven ingediend worden moet er in elk burgerinitiatief ingegaan worden op de specifieke dekking voor dat voorstel.
Communicatie
De communicatie over het burgerinitiatief wordt niet afzonderlijk opgepakt, maar geïntegreerd binnen de communicatie van de gemeente over participatie. Voor inwoners moet duidelijk en overzichtelijk zijn welke mogelijkheden zij hebben om een initiatief in te dienen. Het is
belangrijk dat inwoners weten waar zij terecht kunnen met hun idee of voorstel. Wanneer
inwoners bij de griffie hun interesse uiten voor het indienen van een burgerinitiatief worden zij begeleid en geadviseerd over waar zij het best terecht kunnen.
Wanneer een inwoner gebruik wil maken van het burgerinitiatief, dient de procedure helder, simpel en klantvriendelijk te zijn. Na vaststelling van de verordening wordt hiertoe heldere informatie verschaft op de websites van de gemeente én de gemeenteraad.
In het tweede kwartaal van 2022 zet de gemeente een voorlichtingscampagne in voor het
burgerinitiatief. Deze kan in de toekomst regelmatig herhaalt worden. Dit is afhankelijk van de ervaringen. Deze voorlichtingscampagne start niet direct na vaststelling van de verordening.
Het najaar van 2021 en het eerste kwartaal van 2022 staan namelijk qua communicatie in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen.
Vervolgstappen
De verordening wordt in het laatste volle jaar van een raadsperiode geëvalueerd.
Bijlage:
3
Verordening burgerinitiatief Molenlanden 2021
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Raadsbesluit Onderwerp
:
Verordening burgerinitiatief Molenlanden 2021
Portefeuillehouder
:
Presidium, dhr. Bert Snoek
Zaaknummer
:
1101666
De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. de Verordening burgerinitiatief Molenlanden 2021 vast te stellen;
2. de griffier te mandateren voor het al dan niet in behandeling nemen van een burgerinitiatief, zoals beschreven in artikel 2 van de verordening.
Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 1 juni 2021.
de griffier,
de voorzitter,
Marjolein Teunissen
Theo Segers
4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000