raadsvoorstel en -besluit uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard

Zaaknummer

:

1174007

Publicatieniveau

:

Openbaar

Portefeuillehouder

:

Behandelend ambtenaar

:

Wethouder Jan Lock Willem van Valen

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:

1. De uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe alternatieve windenergie locaties in RES Alblasserwaard, beschreven in bijgevoegde notitie, vast te stellen.

Inleiding

In twee beeldvormende sessies op 14 maart en 4 april jl. hebben we u en de raad van gemeente Gorinchem gevraagd uitgangspunten te formuleren voor de verkenning naar alternatieve

locaties voor windenergie in de RES-regio Alblasserwaard. Met dit raadsvoorstel vragen wij u de uitgangspunten vast te stellen. Gelijktijdig liggen dezelfde uitgangspunten voor in de gemeenteraad van Gorinchem. Achtergrond

RES Alblasserwaard

In het Nationale Klimaatakkoord uit 2019 is afgesproken dat alle Nederlandse lagere overheden in regionaal verband samenwerken aan grootschalige opwekking van hernieuwbare energie op land, via een regionale energiestrategie (RES).

Gemeenten Gorinchem en Molenlanden, provincie Zuid-Holland en waterschap Rivierenland hebben zich verenigd in de RES-regio Alblasserwaard. Evenals andere regio’s heeft RES

Alblasserwaard gezamenlijk een bod opgesteld (RES 1.0) over de mate waarin en wijze waarop men wil bijdragen aan grootschalige opwekking van hernieuwbare energie op land.

Deze RES 1.0 is medio 2021 vastgesteld door beide gemeenteraden, Provinciale Staten en het

Algemeen Bestuur van het waterschap. Het bod van de Alblasserwaard kenmerkt zich door de ambitie om in 2030 1150 TJ (oftewel 0,32 TWh) hernieuwbare elektriciteit op te wekken, waarvan 49% (562 TJ) door windenergie en 51% (588 TJ) door grootschalige zon-opdakinstallaties.

Winddeel van de RES

Het winddeel van het bod wordt in RES 1.0 ingevuld door enerzijds 126 TJ van de drie

bestaande turbines van Giessenwind (langs de A15) en de twee reeds vergunde, maar nog niet 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

gebouwde, windturbines ten noorden van het nog te bouwen bedrijventerrein Groote Haar in Gorinchem.

Voor de overige 436 TJ van het windbod zijn twee zoekgebieden aangewezen in de RES 1.0: A15-Oost en Avelingen. Beide zoekgebieden zijn gelegen in gemeente Gorinchem. De

gemeenteraad van Gorinchem heeft zoekgebied A15-Oost medio 2021 onwenselijk verklaard, in verband met de korte afstand tot huidige en toekomstige woningen.

In oktober van 2022 heeft de raad van Gorinchem besloten tot een no-go van de volgende stap in de lopende verkenning van zoekgebied Avelingen. De provincie Zuid-Holland heeft

Avelingen vervolgens wel laten opnemen in de provinciale verordening als mogelijke locatie

voor windturbines. Dit laatste punt is relevant omdat de provincie het bevoegde gezag is voor het planologisch mogelijk maken van grote windturbines. Bestuursovereenkomst

Op 16 februari 2023 ondertekenden wij samen met gemeente Gorinchem, provincie ZuidHolland, waterschap Rivierenland en het Rijk, als grondeigenaar van een deel van locatie

Avelingen, een bestuursovereenkomst. ‘Deze overeenkomst hebben we door middel van een lobbybrief onder de aandacht gebracht van de informateur voor de Provinciale Staten.’

We hebben daarin afgesproken om tot eind 2023 samen op zoek te gaan naar “reële en

haalbare” alternatieve windlocaties voor de zoeklocatie Avelingen, om alsnog invulling te

kunnen geven aan het windbod van RES Alblasserwaard. Het gaat om het zoeken van één of

meer locaties voor de plaatsing van in totaal 6 tot 10 grote windturbines. Het precieze aantal is afhankelijk van de opbrengst van de individuele turbines. Indien deze locatie(s) niet word(t)(en) gevonden, dan wordt teruggevallen op Avelingen. Daarbij is relevant om op te merken dat

locatie Avelingen alleen naar verwachting onvoldoende ruimte zal bieden voor het realiseren van het volledige windbod uit de RES 1.0.

Eerdere besluiten

RES 1.0 Alblasserwaard april 2021.

Beoogd effect

Vaststellen van heldere en transparante kaders waarbinnen de gezamenlijke RES-bestuurders

de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties kunnen uitvoeren. Aan deze kaders kan uw raad vervolgens concrete zoeklocaties toetsen die het resultaat zijn van de verkenning.

Argumenten 1.1

Door het vaststellen van heldere politieke uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties kan deze verkenning op een voor ieder transparante wijze worden uitgevoerd, met voldoende rekenschap aan de politieke voorkeuren in uw raad.

1.2

Voor bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden ontstaat een duidelijk beeld van waar de raden aan toetsen bij het zoeken naar en later eventueel vaststellen van nieuwe windzoeklocaties.

1.3

Door het vaststellen van dezelfde uitgangspunten in beide raden wordt de onderlinge samenwerking in het RES-proces versterkt. Hiermee wordt naar provincie Zuid-Holland,

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

die als bevoegd gezag voor grootschalige windturbines een belangrijke speler is in het winddossier, een positief signaal afgegeven. 1.4

Met deze uitgangspunten creëert u een duidelijk toetsingskader, waaraan u concrete zoeklocaties kunt toetsen die later in het proces het resultaat zijn van de verkenning.

Kanttekeningen 1.1

Het is denkbaar dat het proces van ‘trechtering’, zoals we dat hebben beschreven bij ‘vervolgproces’ op basis van bovenstaande uitgangspunten niet voor eind 2023 leidt tot “reële en haalbare” nieuwe windzoeklocaties. De haalbaarheid wordt beïnvloed door: • • •

1.2

De definitie die de ondertekenende partijen hanteren voor “reëel en haalbaar”;

De rekkelijkheid en flexibiliteit die de ondertekenende partijen hanteren tijdens de verkenning;

De snelheid en kwaliteit van inzet van (waar nodig aanvullende) ambtelijke capaciteit op de verschillende werksporen van de verkenning.

Het is denkbaar dat in het (nog te sluiten) provinciale coalitieakkoord het plaatsen van grootschalige windturbines in het Groene Hart zeer moeilijk of onmogelijk wordt gemaakt. De vast te stellen uitgangspunten zijn nog niet gedeeld/vastgesteld door provinciale staten en het Algemeen Bestuurd van het waterschap.

1.3

Het is denkbaar dat nog vast te stellen landelijke geluids- of afstandsnormen lang op zich laten wachten (in dat geval is vaststelling van eigen normen mogelijk) en/of dermate streng worden vastgesteld dat plaatsing van grootschalige windturbines sterk wordt bemoeilijkt of onmogelijk wordt op het grondgebied van RES Alblasserwaard, of op de voorkeurslocaties uit het verkenningsproces.

Extra uitleg bij de kosten

Het vaststellen van de uitgangspunten vraagt geen aanvullende financiële middelen. De

middelen voor de uitvoering van de verkenning zijn toegekend via de vaststelling van het uitvoeringsprogramma duurzaamheid en klimaat 2023-2026.

Communicatie

Na uw besluit brengen we een persbericht uit.

Vervolgstappen

Onder aansturing van de stuurgroep RES start de ambtelijke RES-organisatie formeel met de verkenning naar nieuwe windzoeklocaties in RES Alblasserwaard.

We starten de verkenning met een technische scan over het hele grondgebied van RES

Alblasserwaard, waarin op basis van landelijke wetten en regels wordt gekeken welke plekken

in technisch zin kansrijk zijn voor plaatsing van grootschalige windturbines. Voor onderwerpen waar op dit moment geen geldende landelijke regels zijn (met name geluidsdruk en/of afstand tot kwetsbare objecten, zoals woningen) hanteren we expertmatige aannames over nieuwe

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

regelgeving en waar mogelijk bandbreedtes daarin. De verwachting is dat deze exercitie leidt

tot een ‘vlekkenkaart’ waarop zichtbaar wordt welke locaties in technisch zin kansrijk zijn voor plaatsing van grootschalige windturbines, en waar dat niet zo is.

Hierna zal een proces van ‘trechteren’ worden doorlopen, op basis van uitgangspunten – van

verschillende aard – die u met dit voorstel vaststelt. Door dat trechteren gaan we van een kaart met meerdere technische kansrijke locaties (de gebiedsdekkende technische scan), naar een kaart met enkele locaties die zo goed mogelijk aan de gestelde uitgangspunten voldoen.

Daarbij worden overigens ook de uitgangspunten in het omgevingsbeleid van de provincie Zuid-Holland en eventuele uitgangspunten van waterschap Rivierenland meegewogen.

Lopende de verkenning houden we u geregeld via raadsinformatiebrieven op de hoogte van de voortgang.

Bijlagen: 1. 2.

4

Bestuursovereenkomst windenergie RES Alblasserwaard d.d. 16 februari 2023 Uitgangspunten verkenning windenergie RES Alblasserwaard

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Uitgangspunten verkenning windenergie RES

Zaaknummer

:

1174007

Portefeuillehouder

Alblasserwaard

:

Jan Lock

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. De uitgangspunten voor de verkenning naar nieuwe alternatieve windenergie locaties in RES Alblasserwaard, beschreven in bijgevoegde notitie, vast te stellen.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 25 mei 2023.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000