Raadsvoorstel en -besluit jaarstukken 2022, conceptbegroting 2024 en herziene begroting 2023 DG&J.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: Financiële stukken 2022, 2023 en 2024 Dienst Gezondheid en Jeugd : 1176763 : Wethouder Piet Vat : Openbaar : Marije Mulder en Marjolein Moria

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2022: - kennis te nemen van de jaarrekening 2022 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 7. 2.Ten aanzien van de herziene begroting 2023 - kennis te nemen van de herziene begroting 2023 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 7. 3. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2024: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2024 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 7.

Inleiding Recent ontvingen we van het bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Dienst Gezondheid en Jeugd de ontwerpbegroting 2024. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen heeft de gemeente de gelegenheid in de ontwerpfase een zienswijze in te dienen. Ook ontving de gemeente ter beoordeling de jaarrekening 2022 van Dienst Gezondheid en Jeugd. Dit past bij het uitgangspunt uit de Nota Verbonden Partijen dat de raad ook over de jaarstukken een zienswijze in wil kunnen dienen. Daarnaast ontvingen we ook nog een herziene begroting over 2023. Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de Dienst Gezondheid en Jeugd. Daarmee geeft de raad uitvoering aan de controlerende en kaderstellende taak. De onderdelen van de GR DG&J zijn publieke gezondheid, veilig thuis, onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt, jeugdgezondheidszorg, kennisprogramma en service organisatie jeugd (SOJ). Als we DGJ schrijven bedoelen we hiermee alle onderdelen uitgezonderd de SOJ. Kern Jaarrekening 2022 • Het resultaat over 2022 voor de onderdelen DGJ is negatief en bedraagt € 8.200 voor de regio. Bij de 1e burap was nog een tekort voorzien van € 0,9 milj., deze is door het nemen van een aantal maatregelen afgenomen. • De realisatie in 2022 van de SOJ is € 3,8 miljoen lager dan hetgeen was voorzien bij de 2e burap.

Voor Molenlanden is dit nog € 635.290 minder dan in de 2e burap. Bij de 2e burap was al een verschil van 644.060 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. • De uit de reorganisatie van 2015 voortkomende frictiekosten bedragen in 2022 € 51.391. Voor Molenlanden gaat het om een bedrag van € 4.919.

1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Kern herziene begroting 2023 • De DGJ heeft te maken met hogere indexering dan rekening mee is gehouden bij het opstellen van de begroting voorjaar 2022. Deze herziening resulteert in een bijstelling van de gehanteerde percentages, waarbij voor lonen nu een indexatie van 8% is gehanteerd en voor materiele lasten 5,9%. begroting voor DGJ 2023 wordt vanwege een hogere indexering verhoogd met € 1.627.378. • Voor de jeugdgezondheidszorg uitgevoerd door Jong JGZ wordt een verhoging voorgesteld van € 443.000 vanwege hogere indexering en grotere aantallen jeugdigen. • Voor Molenlanden hebben bovenstaande wijzigingen een effect van € 173.962. • Ook in de contracten met de zorgaanbieders is indexering toegepast. Hierdoor wordt voor de SOJ een bijstelling van de begroting voorgesteld van € 4.784.480. De effecten per gemeente verschillen sterk. Voor Molenlanden wordt de begroting afgeraamd met € 1.077.699 naar € 9.675.069. Kern concept begroting 2024 • De begroting 2024 is geïndexeerd volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2024 zijn aangegeven. Dit betekent dat de lonen met 3,9% zijn geïndexeerd en de materiele budgetten met 2,4%. De kosten van deze verhoging bedragen circa € 1,1 miljoen. • Vanwege groei van het aantal meldingen vraagt Veilig Thuis een extra inwonerbijdrage van € 100.000. Hiervan is € 17.600 voor de centrumgemeenten en € 82.400 voor de regiogemeenten.

Voor Molenlanden gaat het om een bedrag van € 6.535. • In de meerjarenbegroting van DGJ is een incidentele capaciteit van 3,67 fte voor maatschappelijk werk al verwerkt. Een verbeterplan voor de overdrachten van veiligheidsdossiers tussen Veilig Thuis en de lokale teams wordt momenteel opgesteld. Afhankelijk van het resultaat op het verbeterplan zal de tijdelijke extra inzet in de loop van 2024 worden afgebouwd. • Voor Molenlanden komt hiermee de bijdrage DGJ voor 2024 op een bedrag van € 2.907.055. Dit is € 317.916 hoger dan in onze meerjarenbegroting is opgenomen. • Voor de SOJ wordt in de begroting in het kader van realistisch begroten geen rekening gehouden met groei, maar ook niet met besparingen. Aan de gemeenten wordt de keuze gelaten om gemotiveerd af te wijken van de opgenomen ramingen. Voor Molenlanden wordt de raming gemaakt van € 10.053.050. Dit is € 678.516 lager dan in onze meerjarenbegroting is opgenomen. Strekking van de zienswijze op de jaarrekening 2022: 1.1 Waardering voor het gegeven dat in een jaar met bijzondere omstandigheden vrijwel alle prestaties conform afspraak zijn uitgevoerd. 1.2 Instemmen met het ten laste brengen van het negatieve jaarrekening resultaat van € 8.200 van de algemene reserve van de DGJ. 1.3 Waardering voor het gezamenlijk behalen van een financieel positief resultaat voor de Jeugdhulpuitgaven.

Strekking van de zienswijze op de herziene begroting 2023: 2.1 Hogere indexering van lonen en materiele kosten leidt tot meerkosten voor de DGJ die niet binnen de bedrijfsvoering zijn op te vangen. We roepen op tot een gezamenlijke lobby richting Rijksoverheid voor compensatie vanwege deze verhoogde indexering. Strekking van de zienswijze op de ontwerpbegroting 2024: 3.1 Hogere indexering van lonen en materiele kosten leidt ook in 2024 tot meerkosten voor de DGJ die niet binnen de bedrijfsvoering zijn op te vangen. 3.2 Extra inzet bij Veilig Thuis honoreren maar toezien op verbeterplan en afbouw capaciteit in 2024 en verder. 3.3 Vaart maken met plan van aanpak Meldpunt Zorg & Overlast. 3.4 Niet af te wijken van de voorliggende raming voor de SOJ. 3.5 Aandacht te vragen voor effecten Jeugdzorg Plus.

Eerdere besluiten - Wet gemeenschappelijke regelingen: volgens deze wet heeft een gemeente de mogelijkheid om na publicatie van de ontwerpbegroting gedurende acht weken zijn zienswijze aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. Voor de jaarrekening is er geen wettelijke basis voor het 2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

indienen van een zienswijze. Wel kunnen op basis van de reglementen van de meeste gemeenschappelijke regelingen een inhoudelijke reactie geven. - Nota Verbonden Partijen 2021-2026: op 2 maart 2021 heeft de raad de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Hierin staan doelen en afspraken over de manier waarop we willen voortbouwen op de samenwerking met partners zoals GR’en. Daarin is bijvoorbeeld afgesproken dat de gemeenteraad besluit tot het indienen van zienswijzen bij GR’en met een hoog sturingsprofiel. De Dienst Gezondheid en Jeugd valt onder deze categorie. Ook is in de Nota afgesproken dat de raad de mogelijkheid heeft tot het indienen van een reactie op de jaarstukken. En dat de jaarstukken naast een financiële verantwoording, ook een beleidsevaluatie bevatten.

Beoogd effect Het belang van de gemeente is om aan de hand van een reactie/zienswijze invloed uit te oefenen op het (financiële) beleid van de Dienst Gezondheid en Jeugd. Daarmee geeft de raad uitvoering aan de controlerende en kaderstellende taak. Dit sluit aan op de doelen die in de Nota Verbonden Partijen zijn benoemd.

Argumenten Jaarrekening 2022 1.1.1 De DG&J incl. onderdeel SOJ heeft vrijwel alle prestaties conform afspraak geleverd Voor alle onderdelen van de DG&J (publieke gezondheid, veilig thuis, onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt, jeugdgezondheidszorg, kennisprogramma en service organisatie jeugd) geldt dat zij vrijwel alle prestaties conform afspraak hebben uitgevoerd. Mede in het licht van de bijzondere omstandigheden als de Covid-19 pandemie en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne, een heel mooi resultaat. Hierover willen we in de zienswijze graag onze waardering uitspreken. 1.1.2 Het financieel resultaat bij de DGJ is vrijwel neutraal De jaarrekening 2022 sluit met een negatief resultaat van € 8.200 voor DG&J onderdelen publieke gezondheid, veilig thuis, onderwijs en aansluiting arbeidsmarkt, jeugdgezondheidszorg en kennisprogramma. Na de 1e burap, waarin een negatief resultaat van € 0,9 milj. was voorzien zijn een aantal maatregelen doorgevoerd die hebben geleid tot een vrijwel neutraal resultaat eind 2022. Lagere kosten zijn onder andere gerealiseerd doordat meer kosten ten laste van Covid-19 zijn gebracht, meer inkomsten reizigersvaccinatie, afname van personeelskosten en afname van kosten op het onderdeel inspectie kinderopvang. De DG& stelt voor om het tekort van € 8.200 ten laste van de algemene reserve te brengen, die op dit moment € 500.000 bedraagt.

Wij kunnen ons hierin vinden en stellen voor om dit in de zienswijze op te nemen. 1.1.3 Het financieel resultaat bij het onderdeel SOJ is positief Het financieel resultaat voor het onderdeel SOJ is voor de regio en ook voor Molenlanden positief. De realisatie in 2022 van de Serviceorganisatie Jeugd is € 3,8 miljoen lager dan hetgeen was voorzien bij de 2e burap. Voor Molenlanden is dit nog 635.290 minder dan in de 2 e burap. Dit is in lijn met de eerder geschetste prognoses voor Molenlanden door ingezette beleidswijzigingen (onze kinderen nabij, woonplaatsbeginsel, werkwijze sociaal team). Dit is een mooi resultaat waar we gezamenlijk aan gewerkt hebben en waar we dan ook onze waardering voor uit willen spreken in de zienswijze. Herziene begroting 2023 2.1.1 Hogere indexering leidt tot meerkosten voor de DGJ, lobby is nodig De begroting DGJ is in het eerste kwartaal van 2022 opgesteld. De indexatie die daarbij is toegepast, is conform regionale afspraken, gebaseerd op de septembercirculaire 2022 en bedroeg voor lonen 2% en voor materiele lasten 1,5%. Sindsdien zijn er kosten ontwikkelingen geweest (oorlog Oekraïne en inflatie) die niet waren voorzien waardoor de DG&J voor de lonen nu een indexatie van 8% heeft moeten toepassen en voor materiele lasten van 5,9%. Als gevolg van deze bijstelling wordt een aanvullende inwonerbijdrage van gevraagd.

Voor de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg door Jong JGZ was conform de indexeringsrichtlijnen uit de overeenkomst rekening gehouden met een indexatie van 1,875% en een lager aantal jeugdigen dan er nu gebruik maken van de jeugdgezondheidszorg. Jong

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

JGZ heeft voor 2023 verzocht om een bijdrage van 4,7% van de opdrachtsom, hierbij gaat het om een bedrag van € 443.000. Gezien de situatie stellen wij voor om in te stemmen met de verhoging van inwonerbijdrage. Ook stellen wij voor om in de zienswijze op te nemen dat we de landelijke overheid willen oproepen om tot extra compensatie te komen voor de hoge indexatie vanuit de Rijksmiddelen. 2.1.2 Ondanks hogere indexering zijn er voor Molenlanden geen meerkosten voor de SOJ In de herziene begroting wordt vanwege de hoge indexeringscijfers een bijstelling van de begroting voor de jeugdhulpuitgaven voorgesteld van € 4.784.480. Voor Molenlanden wordt echter een lagere bijdrage opgenomen van € 9.675.069 (is € 1.077.699 lager dan in de oorspronkelijke begroting). Deze daling komt deels door de aanpassing van het woonplaatsbeginsel en deels door onze gezamenlijke inzet vanuit ‘onze kinderen nabij’ en de regionale opgaven. We zijn blij dat dit positief uitvalt. Ondanks deze voor ons gunstige wijziging willen we wel in de zienswijze opnemen dat we het Rijk willen oproepen om tot extra compensatie te komen voor de hoge indexatie vanuit de Rijksmiddelen. Ontwerpbegroting 2024 3.1.1 Hogere indexering leidt ook in 2024 tot meerkosten voor de DGJ Voor het opstellen van de begroting geldt gebruikelijk de begroting van het voorgaande jaar als uitgangspunt.

Nu de begroting 2023 vanwege de inflatie is herzien wordt de herziene begroting 2023 als uitgangspunt gehanteerd voor de begroting 2024. Vervolgens is de begroting 2024 geïndexeerd volgens de kaders zoals deze in de kaderbrief 2024 zijn aangegeven. Dit betekent dat de lonen met 3,9% zijn geïndexeerd en de materiele budgetten met 2,4%. De totale financiële omvang van de indexatie voor gemeenten, en daarmee de voorgestelde ophoging van de inwonerbijdrage, bedraagt circa € 1,1 miljoen. Wij stellen voor hiermee in te stemmen. En hiervoor net als voor de indexeringskosten over 2023, ook met betrekking tot de indexering voor 2024 te kijken of we tot een gezamenlijke lobby kunnen komen richting Rijksoverheid. 3.1.2 Extra inzet bij Veilig Thuis honoreren maar toezien op verbeterplan en afbouw capaciteit in 2024 en verder. Veilig Thuis heeft te maken met een toename van het aantal meldingen. Voor het goed registreren en opvolgen van de meldingen is uitbreiding van de ondersteunende functie in het uitvoeringsproces nodig. Hiervoor wordt een extra inwonerbijdrage gevraagd van € 100.000. Veilig Thuis wordt voor een deel hiervan, € 17.600, gefinancierd door de centrumgemeenten, voor de regiogemeenten gaat het om een bedrag van € 82.400, wat voor Molenlanden een extra bijdrage van € 6.535 betekent.

Wij stellen voor om hiermee in te stemmen maar te verzoeken om in te zetten op het toegezegde verbeterplan voor de afbouw van ‘hulp vroegtijdig en dichtbij’, met hierbij aandacht voor de uitwerking van de afbouw van de extra formatie. 3.1.3 Vaart maken met plan van aanpak Meldpunt Zorg & Overlast Voor de jaren 2023 en 2024 is vanuit de gemeenten extra inwonerbijdrage beschikbaar gesteld voor het aanstellen van een procesregisseur, met als opdracht het verbeteren van de van de samenwerking, een adequate gezamenlijke aanpak van complexe casuïstiek en het terugdringen van de recidive meldingen. Afgesproken is dat met de deelnemende gemeenten een plan van aanpak wordt opgesteld zodat afbouw na 2024 mogelijk is. Nu blijkt dat het plan nog moet worden opgesteld en dat daarom de middelen nog onderdeel zijn van de meerjarenbegroting. Wij stellen voor om in de zienswijze met klem aandacht te vragen voor deze toezegging en vaart te maken met het opstellen van het plan van aanpak en om informatie daarover. 3.1.4 De voorliggende begroting SOJ is gebaseerd op de huidige prognoses De begroting 2024 is gebaseerd op de prognose 2023 incl. indexatie en er wordt uitgegaan van geen groei, maar ook geen besparingen.

Door het organiseren van meer lokale sturing en de ruimte die we als gemeente gekregen hebben om Jeugdhulp naar de voorkant vorm te geven, zien we positieve effecten op de ontwikkelingen binnen de Jeugdhulp. Wij verwachten dat er ook in 2024 in Molenlanden nog wel enige besparing zal zijn, maar vinden de prognose voor nu realistisch. Een risico dat we expliciet willen noemen is de situatie rondom de afbouw van Jeugdzorg Plus. Deze voorziening is van groot belang voor een kleine kwetsbare groep, maar door de effecten van de afbouw van gesloten plaatsingen staat de betaalbaarheid onder druk.

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Hiervoor moet regionaal een passende oplossing gevonden worden en inzicht in de financiële effecten.

Kanttekeningen Jaarrekening 2022 De jaarrekening 2022 is tijdig ingediend en maar is (nog) niet voorzien van een goedkeurende controleverklaring. De jaarstukken worden nog door de accountant gecontroleerd. Uit deze controle kunnen wijzigingen naar voren komen waardoor de jaarstukken mogelijk nog moeten worden aangepast. Herziene begroting 2023 N.v.t. Ontwerpbegroting 2024 3.1.1 De risico’s overtreffen ruimschoots het weerstandsvermogen De weerstandscapaciteit van de DGJ is gelijk aan de omvang van de reserves, ofwel € 1,96 miljoen (stand per 1.1.2023). Gezien de financiële omvang van de risico's, € 2.075.000, leidt dit tot een weerstandsratio van 0,81. Dit betekent dat de DGJ geen ruimte heeft om onvoorziene risico's op te kunnen vangen. Conform de regionale afspraken (2017/2018) houdt de DGJ een eigen vermogen van € 500.000,- aan. Dit verklaart (mede) de lage weerstandsratio. De overige financiële risico’s dienen gedekt te worden door de deelnemende gemeenten. Op het moment dat alle risico’s van GR volledig zijn afgedekt in het weerstandsvermogen van de GR - vermogen dat is opgebouwd uit bijgedragen van gemeenten – kan een gemeente daar niet over beschikken. Daarnaast geldt dat op grond van de wet GR-en gemeenten te allen tijde gehouden zijn bij te dragen in tekorten van GR-en. Dat biedt GR-en 100% garantie dat gemeenten bijdragen indien nodig.

3.1.2 De omvang van de reserves is eigenlijk kleiner dan opgenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit Hierbij moet tevens de kanttekening worden geplaatst dat van de reserves (€ 1,9 miljoen) € 1,2 miljoen is bestemd voor het opvangen van de frictiekosten als gevolg van de uittreding Leerdam/Zederik. Als deze reserve buiten beschouwing wordt gelaten, dan bedraagt de weerstandsratio 0,24. Dit betekent dat de risico's ruimschoots het weerstandsvermogen overtreffen. 3.1.3 De SOJ kent geen weerstandsvermogen maar wel risico’s Het onderdeel SOJ kent geen weerstandsvermogen wat betekent dat tegenvallers en meevallers ten opzichte van de begroting, direct ten laste respectievelijk direct ten gunste van de deelnemende gemeenten komen. Deze specifieke risico’s zijn apart in de begroting opgenomen vanaf pagina 56.

Extra uitleg bij de kosten Jaarrekening 2022 Het jaarrekening resultaat wordt uitbetaald en er moet worden bijbetaald. • Voor het onderdeel SOJ ontvangen we nog € 1.279.350 • Dit is deels verwerkt in de jaarrekening en deels in de zomernota 2023 • De uit de reorganisatie van 2015 voortkomende frictiekosten bedragen voor Molenlanden nog € 4.919. Herziene begroting 2023 Er zijn financiële consequenties namelijk: - Voor het onderdeel DGJ gaat de bijdrage omhoog met € 173.962 - Voor het onderdeel SOJ gaat de bijdrage omlaag met € 1.077.699 De aangepaste bedragen zijn verwerkt in de Zomernota 2023. Ontwerpbegroting 2024 Er zijn financiële consequenties namelijk: de inwonerbijdrage gaat omhoog voor het onderdeel DGJ. Voor Molenlanden betekent dit voor 2024 een bijdrage van € 2.907.055. Dit is € 317.916 hoger dan in onze meerjarenbegroting stond opgenomen.

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Voor het onderdeel SOJ wordt voor Molenlanden een raming gemaakt van € 10.053.050. Dit is € 678.516 lager dan in onze meerjarenbegroting stond opgenomen. Dit is verwerkt in de Kadernota 2024.

Communicatie De reactie van uw raad op de jaarrekening 2022, de ontwerpbegroting 2024 en de herziene begroting 2023 maken we schriftelijk kenbaar aan het bestuur van de Dienst Gezondheid en Jeugd via de bijgevoegde reactiebrief.

Vervolgstappen Door middel van tussentijdse rapportages monitoren we of de Dienst Gezondheid en Jeugd de beleidsdoelstellingen haalt en of zij werkt binnen de gestelde (financiële) kaders van de begroting. Op deze wijze signaleren we afwijkingen vroegtijdig en kunnen we indien nodig bijsturen. In de Algemeen Bestuursvergadering van 6 juli 2023 worden de zienswijzen en het advies wat daarover door het Dagelijks Bestuur van de DG&J is gegeven behandeld en vervolgens vastgesteld. U wordt geïnformeerd over het definitieve besluit.

Bijlagen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

6

Brief JR2022 DGJ dd. 13.04.2023 Bijlage 1. Uitsplitsing frictiekosten reorganisatie 2015 naar gemeenten Concept Jaarstukken 2022 DGJ versie 13.04.2023 Zienswijze brief HB2023 dd. 2023.04.23 Bijlagen bij brief HB 2023 en Begroting 2024 Begroting 2024 GR DGJ dd. 2023.04.13 Concept brief reactie gemeente Molenlanden 20230620

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder

: :

Financiële stukken 2022, 2023 en 2024 Dienst Gezondheid en Jeugd 1176763 Wethouder Piet Vat

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. ten aanzien van de jaarrekening 2022: - kennis te nemen van de jaarrekening 2022 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te dienen zoals verwoord in bijlage 7. 2.Ten aanzien van de herziene begroting 2023 - kennis te nemen van de herziene begroting 2023 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 7. 3. ten aanzien van de ontwerpbegroting 2024: - kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2024 van de Dienst Gezondheid en Jeugd en een zienswijze in te brengen zoals verwoord in bijlage 7.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 20 juni 2023.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

7

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000