Raadsvoorstel en -besluit Investeringskrediet Brede School Groot-Ammers

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Investeringskrediet Brede School Groot-Ammers

Zaaknummer Portefeuillehouder Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: : : :

1228140 Wethouder Harmen Akkerman Openbaar Adrie Akkerman

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. Een investeringsbedrag ter hoogte van € 11.914.500 beschikbaar te stellen voor de realisatie van de Brede School Groot-Ammers en de daarbij noodzakelijke aanpassingen in de openbare ruimte, exclusief aanvullende verkeersmaatregelen; 2. De kapitaallasten die volgen uit deze investering op te nemen in de meerjarenraming.

Inleiding Op 20 april 2021 nam u het besluit om de nieuwbouw voor een Brede school te gaan voorbereiden op de locatie in de Molenbuurt, tussen de Korenmolen en de Haarsteeg. Met de raadsinformatiebrieven van 6 juli 2023 en 24 september 2024 brachten wij u op de hoogte over de voortgang van deze voorbereiding. Op 25 oktober 2024 is het college een samenwerkingsovereenkomst aangegaan met de toekomstige gebruikers en zijn de totale financiën gedetailleerd in beeld gebracht om het gebouw en de nodige aanpassingen in de openbare ruimte te kunnen realiseren. De toekomstige Brede school biedt ruimte voor drie basisscholen en een kinderdagverblijf. De huidige locaties van de basisscholen in Groot-Ammers komen hierdoor vrij. Dit betreft de locatie van de Christelijke basisschool Rehoboth aan de Roerdompstraat, Christelijke basisschool Eben-Haëzer aan de Irenestraat en de Openbare basisschool De Ammers aan de Lijsterstraat. Op basis van een gezamenlijk opgesteld Programma van Eisen (scholen, kinderdagverblijf en gemeente) zijn de kosten voor het realiseren van het gebouw in detail geraamd. Daarnaast zijn voor het inpassen in de openbare ruimte, het bouwrijp maken van het perceel en het realiseren van aanvullende verkeersmaatregelen ramingen opgesteld om te komen tot een totaaloverzicht van het benodigde investeringsbedrag.

Het geheel aan investeringen is in overleg met de Critical friend tot stand gekomen. Tijdens het vooronderzoek behorende bij de planologische procedure is gebleken dat er aanvullende verkeersmaatregelen nodig zijn in de wijk. Hiermee is ten tijde van het besluit van 20 april 2021 financieel nog geen rekening gehouden. Inmiddels is een pakket van maatregelen uitgewerkt en zijn de aanvullende kosten grof geraamd. De benodigde maatregelen passen binnen het vigerende bestemmingsplan, de participatie met de omgeving hierover moet echter nog plaatsvinden. In dit voorstel is geen investeringsbedrag voor aanvullende verkeersmaatregelen opgenomen. Door het inwerking treden van de Omgevingswet, is het proces van de planologisch procedure gewijzigd. Er wordt daarom geen bestemmingsplanprocedure doorlopen voor de ontwikkeling van de Brede school. Onder de Omgevingswet kan de Brede school juridisch-planologisch mogelijk gemaakt worden door middel van een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPAprocedure). Deze procedure is vergelijkbaar met een uitgebreide WABO-vergunning onder het 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

oude Omgevingsrecht. Kort uitgelegd is een BOPA een vergunning met een onderbouwing waaruit blijkt dat de ontwikkeling ruimtelijk gezien op de locatie wenselijk is. De BOPA kan verleend worden zodra de onderbouwing en het technisch ontwerp getoetst zijn. Direct aanwonenden van de locatie Brede school krijgen de mogelijkheid om mee te denken over de inpassing van het gebouw en inrichting van de buitenruimte, voordat de planologische procedure start. Hierdoor ontstaat er meer duidelijkheid in het voorstadium over de invulling van het perceel in relatie tot de directe leefomgeving.

Eerdere besluiten Verkenning onderwijshuisvesting Groot-Ammers, raadsbesluit d.d. 20 april 2021. .

Beoogd effect Het realiseren van een Brede school voor de basisscholen en een kinderopvang in GrootAmmers.

Argumenten 1.1

Met het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst is het toekomstige eigendom en de exploitatie van het gebouw geborgd. Nu de samenwerkingsovereenkomst is gesloten tussen partijen heeft de gemeente meer zekerheid gekregen over het toekomstig gebruik van de brede school en kan zij overgaan tot het investeringsbesluit. Er is onder andere overeengekomen dat het juridisch eigendom wordt verkregen door één partij (school), de gemeente behoudt het economisch claimrecht. Met de andere twee partijen, school en kinderdagverblijf, worden afspraken over respectievelijk medegebruik en verhuur gemaakt. Zo wordt een Meerjaren onderhoudsplan opgesteld volgende kaders van de NEN 2767. De investering van het deel voor de kinderopvang wordt door middel van een kostprijsdekkende huur afgedragen aan de gemeente. Het leegstandsrisico is bij de gemeente ondergebracht. Het economisch claimrecht van de gemeente houdt in dat bij leegstand het eigendom om niet teruggaat naar de gemeente. De gemeente kan daarmee een andere maatschappelijke invulling geven aan (het betreffende deel van) het gebouw. 1.2 De ontwerpfase van de Brede school moet worden voortgezet om planning te halen. Om de ontwerpfase voort te zetten is een investeringskrediet nodig. We staan op het punt om ontwerpende partijen te selecteren, waarvoor het voorbereidingskrediet niet toereikend is.

Bovendien zijn er extra werkzaamheden uitgevoerd waarover we u met de genoemde raadsinformatiebrieven hebben geïnformeerd. Daarnaast zijn er door het inwerkingtreden van de Omgevingswet, delen van de bestemminsplanprocedure komen te vervallen, moeten er extra onderzoek worden gedaan en onderzoeken worden geactualiseerd. 1.3 De kostenramingen zijn geactualiseerd en geïndexeerd. De bouwkosten zijn in de afgelopen jaren fors gestegen. Dit gaf aanleiding om eerdere ramingen aan te passen aan het huidige prijspeil. Tevens wordt rekening gehouden met kostenstijgingen tot het moment van oplevering (door middel van een jaarlijkse indexering). Met de ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst is voor de gemeente meer zekerheid ontstaan over betrokkenheid van de drie gebruikers bij het project en de (financiële) bijdragen die zij leveren. Dit geeft een volledig beeld over de investeringskosten, behoudens de aanvullende verkeersmaatregelen. 1.4 Aanvullende verkeersmaatregelen zijn nodig voor realisatie van de Brede school. Voor de planologisch procedure van de Brede school zijn de aanvullende verkeersmaatregelen noodzakelijk gebleken, omdat door toevoeging van de Brede school de wijk de Molenbuurt anders wordt belast door verkeer dan in de huidige situatie. Door met name het aantrekkende fietsverkeer van en naar de Brede school is het faciliteren hiervan noodzakelijk.

Met het faciliteren van een fietsverbinding en het nemen van verkeer remmende maatregelen wordt er voldaan aan het verkeerskundig onderzoek. Juridisch gezien is voor het aanleggen van een dergelijke fietsroute geen wijziging op het vigerende bestemmingsplan nodig. Binnen de bestemming groen is namelijk ruimte

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

opgenomen voor aanleg van voet- en fietspaden. Grotendeels kunnen de huidige voetpaden worden opgewaardeerd tot een gescheiden voet- en fietspad. Op basis van het participatiebeleid van de gemeente willen we deze maatregelen afstemmen met de omgeving.

Kanttekeningen 1.1 Het leegstandrisico is bij de gemeente ondergebracht. Bij een teruglopend leerlingenaantal kan het zo zijn dat een deel van het gebouw niet meer wordt benut. Hiervoor bestaat het economisch claimrecht. De gemeente kan met dit recht een nieuwe maatschappelijke functie geven aan het (deel)gebouw. Er wordt niet verwacht dat het aantal leerlingen zal dalen. Uit de leerlingenprognose is namelijk gebleken dat voor de aankomende jaren er een lichte stijging zal zijn van het aantal leerlingen. Op basis hiervan is het aantal vierkante meters voor de Brede school bepaald. Voor het deel van de kinderopvang heeft de gemeente geen zorgplicht ten aanzien van huisvesting. Het leegstandsrisico voor dit deel is daardoor anders. De invloed op een daling in het aantal kinderen op de kinderopvang kan afhangen van meerdere factoren. Er is daarom overeengekomen dat de periode van het huurcontract minimaal 15 jaar moet bedragen. 1.2 Financieel effect Als gevolg van een aangenomen amendement op 24 september 2024 is het verzoek nieuwe investeringen ten laste van de gemeentelijke exploitatie te brengen. De financiële ruimte is er meerjarig niet. De laatste jaarschijf van de begroting 2025-2028 geeft een tekort van ruim een half miljoen euro en biedt daarom op voorhand geen ruimte.

Deze ruimte kan wel worden gecreëerd, indien er ombuigingen worden gerealiseerd om alsnog te komen tot financiële ruimte. Dit kan leiden tot moeilijk te maken keuzes. Met dit gegeven zal, bij een positief besluit op dit voorstel, een groter begrotingstekort ontstaan in het jaar na oplevering, gepland 2029. Door een eventuele extra bezuinigingsopgave te starten om het tekort in 2029 op te vangen kan het mogelijk zijn de gemeentelijke exploitatie sluitend te krijgen. 1.3 De vertreklocaties vormen op dit moment nog een nader te bepalen onderdeel De huidige 3 vertreklocaties zullen achterblijven maar staan op dit moment nog wel voor een deel als jaarlijkse kostenpost in de gemeentelijke begroting en vertegenwoordigen een balanswaarde. Op dit moment is nog onduidelijk wat er met de 3 locaties gedaan moet worden. Interne-beoordeling heeft niet meteen geleid tot concrete plannen of adviezen. De locaties zijn op het eerste oog namelijk niet snel te wijzigen in een grondexploitatie. Op dit moment vertegenwoordigen de panden nog een balanswaarde van € 366.000 (per 31-12-2024) en een jaarlijkse kapitaallast van € 77.600. Deze worden in de meerjarenraming gedekt uit de kapitaallastenreserve. Als de schoolgebouwen worden gesloopt of verkocht, dan valt de resterende boekwaarde weg tegen de kapitaallastenreserve waardoor er per saldo geen effect op het rekeningresultaat wordt gerealiseerd.

1.4 Aanbestedingsresultaten kunnen hoger uitvallen. De kostenramingen zijn gebaseerd op het prijspeil van 2024 en er is rekening gehouden met een jaarlijkse indexering. De indexering is gebaseerd op een percentage van prijsstijgingen van de afgelopen jaren. Er is geen rekening gehouden met extreme prijsstijgingen. Mocht dit risico zich voordoen in de fase van prijsvorming (aanbesteding van het werk), dan betrekt het college de gemeenteraad in de keuzen over het vervolg van het project. Met extreme prijsstijgingen worden de kosten bedoeld waarmee in de risicoreservering geen rekening is gehouden. In de risicoreservering zijn we uitgegaan van een percentage van 4% per jaar tot aan start bouw en 1.5% tijdens de bouw. 1.5 Onvoorziene zaken in de ondergrond. De kosten zijn gebaseerd op de vooronderzoeken. Mochten er onvoorziene zaken optreden, dan volgt hierover een nieuw besluitvormingstraject. Voor kleine onvoorziene zaken is de kostenpost risicoreservering opgenomen. 1.6

De kosten voor aanvullende verkeersmaatregelen zijn voor deze fase onvoldoende uitgewerkt. De aanvullende verkeersmaatregelen die nodig zijn om de ontwikkeling van de Brede school mogelijk te maken zijn op hoofdlijnen geraamd op een bedrag van 1,4 mln. Het betreft een 3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

principetracé voor een fietsverbinding en verkeer remmende maatregelen in de wijk. De geraamde kosten hiervoor zijn in deze fase onvoldoende uitgewerkt om hiervoor een krediet te kunnen aanvragen, omdat de detailuitwerking en het participatietraject nog moeten plaatsvinden. Van deze uitwerking worden nauwkeurige kostenramingen gemaakt als onderlegger voor het benodigde investeringskrediet.

Extra uitleg bij de kosten Hieronder een kostenoverzicht van hoofdposten gebaseerd op onderliggende kostenramingen. Kostenoverzicht Grondkosten openbare ruimte Aanvullende verkeersmaatregelen Investeringskosten Brede School Programmakosten Totale investering

€ 927.000

Betreft het bouwrijp maken, inpassen openbare ruimte.

PM € 11.167.500

Betreft schoolgebouw met buitenruimte

€ 600.000

Betreft de ambtelijke kosten en onderzoekskosten

€ 12.694.500

Voor een nadere uitsplitsing van kosten wordt verwezen naar Bijlage 1 Investeringskostenoverzicht onder geheimhouding. Deze geheimhouding is opgelegd, omdat het tonen van deze cijfers de komende aanbestedingen kunnen beïnvloeden.

Investeringsbedrag Totale investering

€ 12.694.500

Voorbereidingskrediet

- € 780.000

Verstrekt d.d. april 2021

Totale kredietaanvraag

€ 11.914.500

(

Kostendekking De totaal genoemde investering van € 12.694.500 moet worden gedekt uit de gemeentelijke exploitatie. Hierover is in de raad van 24 september 2024 een besluit genomen. De eerste lasten komen in het eerste jaar na oplevering van het pand. Naar schatting is de oplevering in 2028 of bij vertraging in 2029/30. De totale kapitaallasten komen uit op een bedrag van € 425.800 per jaar en komen volgens planning in 2029 op de begroting. In de huidige meerjarenraming is al rekening gehouden met een bedrag van € 27.300 per jaar, waardoor dit deel al is meegenomen in de begroting. We stellen hiermee voor om deze laten door te schuiven en te starten in 2029 i.p.v. 2024, conform de afgesproken werkwijze in het IHP. Dit levert een voordeel op tot en met 2028 in de begroting van € 27.300. Kostendekking Kapitaallasten Huidige kapitaallasten (voorbereidingskrediet) Toekomstige kapitaallasten (totale investering)

€ 27.300 € 425.800

Gemeente (kapitaallasten minus bijdragen) € 400.900 € 6.250 • Bijdrage scholen € 18.650 • Bijdrage Kinderdagverblijf Deze kapitaallasten zijn inclusief de kapitaallasten van het voorbereidingskrediet. De kapitaallasten van het voorbereidingskrediet zijn €27.300 en waren al opgenomen in de meerjarenbegroting gelezen het raadsbesluit van 20 april 2021. De kapitaallasten voor de bestaande schoolgebouwen worden in de meerjarenraming gedekt uit de kapitaallastenreserve. Als de schoolgebouwen worden gesloopt of verkocht, dan valt de

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

resterende boekwaarde weg tegen de kapitaallastenreserve waardoor er per saldo geen effect op het rekeningresultaat wordt gerealiseerd.

Communicatie De schoolbesturen worden geïnformeerd over het raadsbesluit. Omwonenden en andere betrokkenen worden onder andere op de hoogte gehouden via bewonersbijeenkomsten en een nieuwsbrief. Het bewonerspanel wordt nauw betrokken bij het ontwerp van de Brede School. En we organiseren een bijeenkomst over de verkeersmaatregelen voor de direct aanwonenden.

Vervolgstappen Hieronder een grove planning op hoofdlijnen. Er is geen rekening gehouden met een mogelijke bezwarentermijn bij de Raad van State. 2024

Selectie ontwerpteam Brede school

2025

Start ontwerp Uitwerken verkeersmaatregelen Kredietaanvraag verkeersmaatregelen BOPA-procedure Bouwrijp maken Voorbereiding en aanbesteding bouw schoolgebouw Voorbereiding en aanbesteding openbare ruimte/verkeersmaatregelen Start bouwfase Realisatie nieuwbouw Realisatie openbare ruimte en verkeersmaatregelen Oplevering – ingebruikname - nazorg

2026 2027 2028

BOPA-procedure De gemeenteraad heeft bindend adviesrecht bij deze BOPA-procedure. Er zijn namelijk nog geen concrete kaders vastgesteld door de gemeenteraad, zoals bijvoorbeeld een stedenbouwkundige visie of een masterplan. De standaard route hierin is dat de gemeenteraad tijdig een RIB krijgt waarin de BOPA-aanvraag wordt aangekondigd. “Nadat het gehele proces van toetsing is doorlopen kan een formeel raadsvoorstel voor adviesrecht worden opgesteld wat direct ter besluitvorming (dus geen behandeling in de commissievergadering) kan worden aangeboden. Insteek is om het raadsvoorstel, zoals nu ook gebruikelijk bij alle raadsvoorstellen, uiterlijk één week voor de vergadering aan te bieden. Zodoende is er (weliswaar beperkte) tijd voor fractieoverleg en het indienen van vragen”.

Bijlagen: • • •

5

Bijlage 1 Investeringskostenoverzicht (onder geheimhouding) Bijlage 2 Samenwerkingsovereenkomst Bijlage 3 Principetracé aanvullende verkeersmaatregelen

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Investeringskrediet Brede School GA 1228140 Wethouder Harmen Akkerman

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. Een investeringsbedrag ter hoogte van € 11.914.500 beschikbaar te stellen voor de realisatie van de Brede School Groot-Ammers en de daarbij noodzakelijke aanpassingen in de openbare ruimte, exclusief aanvullende verkeersmaatregelen; 2. De kapitaallasten die volgen uit deze investering op te nemen in de meerjarenraming.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 10 december 2024.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000