Raadsvoorstel en -besluit Instemmen met beleidsdocument Inburgering
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp
:
Beleidsdocument Inburgering
Zaaknummer
:
1087136
Publicatieniveau
:
Openbaar
Portefeuillehouder
:
Behandelend ambtenaar
:
Wethouder Lizanne Lanser John de Bus
Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:
1. Tot uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering met de ambitie om inburgeraars zo snel mogelijk
actief burgerschap te laten verwerven door het leren van de Nederlandse taal te combineren met participatie in de samenleving, met als ultieme doel het duurzaam uitstromen uit de uitkering;
2. Hiertoe het beleidsdocument Inburgering vast te stellen;
3. De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering kosten neutraal uit te voeren, zijnde binnen de te ontvangen Rijksmiddelen.
Inleiding
Op 1 januari 2022 treedt (vermoedelijk) de nieuwe Wet Inburgering in werking. Met deze nieuwe wet krijgen de gemeenten de regie over de inburgering van statushouders en
gezinsmigranten. In december 2019 hebben de 3 colleges van Gorinchem, Molenlanden en
Vijfheerenlanden besloten om samen te werken in het kader van de nieuwe Wet Inburgering. Avres en Vluchtelingenwerk zijn daarbij essentiële partners.
Het afgelopen jaar heeft voor een groot gedeelte in het teken gestaan van de gezamenlijke
voorbereiding op het nieuwe inburgeringsstelsel. Zo is in 2019 de pilot ‘De Taalsnelweg naar
Werk’ gestart en in oktober 2020 de pilot ‘Het Toekomstboek’. Daarnaast is gezamenlijk met partners in beeld gebracht wat de gevolgen zijn van het nieuwe inburgeringsstelsel voor de arbeidsmarktregio Gorinchem. Eind september 2020 is de aanbesteding voor de Wet
Inburgering en de Volwasseneneducatie online gegaan. Gezamenlijk met de 3 gemeenten is er voor de nieuwe Wet Inburgering een beleidsdocument opgesteld. In het document wordt de
ambitie van de 3 gemeenten uiteengezet en ook de gemaakte keuzes voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering. Dit document is tijdens de regionale radenbijeenkomst van woensdag 16 december 2020 toegelicht.
Eerdere besluiten
In december 2019 hebben de 3 colleges van Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden besloten om samen te werken in het kader van de nieuwe Wet Inburgering. 1
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Beoogd effect
Een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet vanuit eigen kracht en competenties.
Argumenten
1.1 Actief de Nederlandse taal leren in combinatie met een vorm van participatie is de beste manier om actief burgerschap te verwerven.
Vanuit de ervaring die wij hebben opgedaan met de pilot De Taalsnelweg naar Werk, blijkt dat
de combinatie van taal en participatie de beste manier is om actief burgerschap te verwerven in onze samenleving. De persoonlijke (thuis)omstandigheden van inburgeraars en hun intrinsieke motivatie spelen daarbij een belangrijke rol. Wij zetten er daarom op in om inburgeraars te
ondersteunen bij het wegnemen van belemmeringen, die persoonlijke (thuis)omstandigheden kunnen hebben op het inburgeringstraject. Ook zetten wij erop in het inburgeringstraject
zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij de intrinsieke motivatie van de inburgeraar, zodat de
inburgeraar gemotiveerd kan toewerken naar een (arbeids)doel. Voor het toewerken naar een arbeidsdoel is het essentieel dat inburgeraars een realistisch beeld hebben van hun
mogelijkheden in Nederland. Opleidingen en opgedane werkervaring in het land van herkomst
kunnen in Nederland anders gekwalificeerd worden. We zetten daarom op basis van ervaringen uit de pilots in op de eigen kansen en mogelijkheden op de Nederlandse arbeidsmarkt, zonder daarbij de intrinsieke motivatie te verliezen.
2.1Voor de implementatie van de nieuwe wet dient er een beleidsplan te worden opgesteld. De gemeente moet vóór 1 januari 2022 voorbereid zijn op de nieuwe taken. In het
beleidsdocument wordt de inburgeringsketen uitvoerig beschreven om een concrete handreiking te doen voor de voorbereiding op en uitvoering van de Veranderopgave Inburgering.
2.2 De gemeente krijgt de regie over de inburgering.
De nieuwe Wet Inburgering legt de regie over de inburgering bij de gemeente. Reden
hiervoor is dat de gemeente het dichtst bij haar inwoners staat en het beste verbinding kan leggen met onderwijsinstellingen en werkgevers.
2.3 De gemeente moet invulling geven aan de kerntaken van de nieuwe wet.
De nieuwe Wet Inburgering kent een aantal kerntaken, waarna de gemeente invulling moet geven: -
Het zo snel mogelijk na koppeling aan onze gemeente (statushouder) of huisvesting in
-
Het op basis van de Brede Intake en de leerbaarheidstoets opstellen van een persoonlijk
onze gemeente (gezinsmigrant) afnemen van een Brede Intake.
Plan Inburgering en Participatie (PIP). Het PIP is gericht op maatwerk en wordt met de inburgeringsplichtige afgestemd. Het PIP kwalificeert als een beschikking, waarop
-
-
2
gehandhaafd kan worden.
Het gedurende het inburgeringstraject volgen van de ontwikkelingen en vorderingen van inburgeringsplichtigen en waar nodig bijstellen van het Plan Inburgering en Participatie of toepassen van handhaving.
Het aanbieden van de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). Het aanbieden van het Participatieverklaringstraject.
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
-
-
Het financieel ontzorgen. De gemeente dient gedurende (ten minste) zes maanden de vaste lasten (huur, zorgverzekering, gas, water en elektra) te bekostigen vanuit de bijstandsuitkering.
Het inkopen van de inburgering.
De inkoop bestaat uit 3 leerroutes: -
De reguliere leerroute gericht op taalniveau B1;
-
Z-route voor degenen voor wie de B1- of onderwijsroute buiten bereik ligt, een speciale
-
Onderwijsroute gericht op doorstroming naar opleiding MBO, HBO of universitair; route zodat iedereen leert zich in de maatschappij te redden.
Naast de inkoop dient er maatschappelijke begeleiding te zijn voor de statushouders. De
maatschappelijke begeleiding bestaat zowel uit praktische zaken rondom wonen en inkomen, als met de participatie en integratie in onze samenleving. Deze taak is op dit moment belegd bij Vluchtelingenwerk en het voornemen is om dit niet te veranderen.
2.3 De gemeente moet besluiten welke partijen de kerntaken gaan uitvoeren.
De gemeente wordt verantwoordelijk voor de kerntaken van de nieuwe Wet Inburgering en
krijgt de regie over de inburgering. Dat wil echter niet automatisch zeggen dat de gemeente de kerntaken ook zelf moet uitvoeren. De gemeente kan de uitvoering van de kerntaken mandateren of delegeren naar andere partijen. In onze gemeente zal AVRES primair
verantwoordelijk zijn voor de meeste taken en Vluchtelingenwerk secundair verantwoordelijk. Dit gezien de volgende aspecten:
Avres
Avres voert voor de gemeente diverse wetten uit zoals de Bijstand- en Participatiewet. Vanuit de Wet Inburgering wordt van de gemeente wordt verwacht dat zij haar regierol op de
uitvoering van de inburgering gebruikt om inburgering te verbinden met andere relevante
onderdelen van het sociaal domein en dan met name de Participatiewet. Reden hiervoor is dat
een aanzienlijk deel van de inburgeringsplichtigen bijstandsgerechtigd is, ondersteuning nodig heeft bij het vinden van werk en ondersteuning nodig heeft op de werkvloer (jobcoaching).
Vluchtelingenwerk
Vanwege de goede ervaringen met Vluchtelingenwerk, de expertise van deze partij en de jarenlange subsidierelatie die de gemeenten met hen hebben voor de uitvoering van de maatschappelijke begeleiding, blijft ook onder de nieuwe wet Vluchtelingenwerk de
uitvoerende partij. Naast dat er professionele mensen werken die goed zijn in hun werk, maakt Vluchtelingenwerk ook gebruik van vrijwilligers die als maatschappelijke begeleider,
arbeidscoach, budgetcoach en/of taalmaatje voor inburgeringsplichtigen worden ingezet. Met
de inzet van vrijwilligers blijft de maatschappelijke begeleiding een betaalbare voorziening voor de gemeenten.
3.1 De gestelde ambities moeten worden uitgevoerd binnen het budgettair kader van de wet.
De ambities worden uitgevoerd binnen het budgettair kader van de nieuwe wet. Dit vraagt om een maximale inspanning om slim in te kopen en we moeten zoeken naar oplossingen en
mogelijkheden binnen de beschikbare middelen. Er worden dus geen extra middelen in de
3
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
begroting vrijgemaakt voor de uitvoering van de nieuwe wet. De specifieke uitkering is op basis van het aantal inburgeringsplichtigen in de regio.
Kanttekeningen
1.1 De landelijke ICT en monitoring is nog niet (volledig) ingericht.
Op dit moment vinden veel innovaties omtrent automatiseringsvraagstukken plaats, maar een
sluitend (landelijk) keten breed, data-gedreven systeem is er nog niet. De infrastructuur komt
in verschillende fases richting gemeenten, hier dienen de gemeenten rekening mee te houden.
Avres zal de uitvoerende partij zijn als het gaat om de monitoring van de inburgeringstrajecten. Avres zal vooralsnog zelf alle relevante informatie uit de keten moeten verzamelen en vastleggen. Als het landelijke systeem gereed is, zal Avres hierbij aansluiten.
3.1 Formeel is er nog geen duidelijkheid over de structurele Specifieke Uitkering.
De structurele Specifieke Uitkering wordt vanaf 1 juli 2021 jaarlijks ontvangen via een aparte beschikking (dit wordt mogelijk per 1 januari 2022). Deze uitkering is bestemd voor de bekostiging van de volgende inburgeringsvoorzieningen: leerroutes, MAP, PVT,
maatschappelijke begeleiding en de tolkenvoorziening. De Specifieke Uitkering wordt voor het eerste beschikt in het voorjaar van 2021. Op dit moment wordt er vanuit het Rijk alleen aangegeven wat gemeenten kunnen gaan verwachten per migrant.
Extra uitleg bij de kosten
Vanuit het Rijk komen er drie geldstromen beschikbaar voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering: -
Incidenteel Integratiebudget 2020 (€ 87.312)
Structureel Integratiebudget 2021 en volgende jaren (€60.007/2021, 133.367/2022 en 146.720/2023);
Structurele Specifieke Uitkering (€ 12.713 per arbeidsmigrant)
De ambities worden uitgevoerd binnen het budgettair kader van de nieuwe wet. Dit vraagt om een maximale inspanning om slim in te kopen en we moeten zoeken naar oplossingen en
mogelijkheden binnen de beschikbare middelen. Er worden dus geen extra middelen in de
begroting vrijgemaakt voor de uitvoering van de nieuwe wet. De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering is, met de kennis van vandaag, dus kosten neutraal. De subsidie aan
Vluchtelingenwerk komt gedeeltelijk uit de algemene middelen, deze bijdrage uit de algemene middelen blijft onveranderd.
Communicatie
Het besluit zal gecommuniceerd worden met de samenwerkende gemeenten en met Vluchtelingenwerk en Avres.
Vervolgstappen
Na besluitvorming zullen er uitvoeringsafspraken worden gemaakt met Vluchtelingenwerk en Avres.
4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Besluitvorming vindt plaats in de drie gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden. Mocht 1 van de gemeenteraden amenderen dan kan het voorstel, afhankelijk van het ingebrachte amendement, opnieuw ter stemming worden gebracht.
Bijlagen: -
5
bijlage: beleidskader Wet Inburgering
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Raadsbesluit Onderwerp
:
Beleidsdocument Inburgering
Portefeuillehouder
:
Wethouder Lizanne Lanser
Zaaknummer
:
1087136
De raad van de gemeente Molenlanden, gelezen hebbend bovenstaand voorstel, besluit: 1. Tot uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering met de ambitie om inburgeraars zo snel mogelijk actief burgerschap te laten verwerven door het leren van de
Nederlandse taal te combineren met participatie in de samenleving, met als ultieme doel het duurzaam uitstromen uit de uitkering;
2. Hiertoe het beleidsdocument Inburgering vast te stellen;
3. De uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering kosten neutraal uit te voeren, zijnde binnen de te ontvangen Rijksmiddelen.
Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 2 maart 2021.
de griffier,
de voorzitter,
drs. M.A.J. Teunissen
drs. T.C. Segers MBA
6
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000