Raadsvoorstel en -besluit brieven aan Gemeenschappelijke Regelingen n.a.v.pdf

Raadsvoorstel Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder

: :

Publicatieniveau Behandelend ambtenaar

: :

Brief aan Gemeenschappelijke Regelingen (GR’en) n.a.v. de nieuwe Wet GR 1155059 De Verbonden Partijen Commissie, namens hen de heer Berend Buddingh Openbaar Jarno Groenveld

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. de vier brieven die als bijlagen bij dit raadsvoorstel zijn opgenomen te versturen aan de vier gemeenschappelijke regelingen met een hoog sturingsprofiel (Avres, de Dienst Gezondheid & Jeugd, de Veiligheidsregio en Waardlanden); 2. het college op te roepen zich binnen de besturen van gemeenschappelijke regelingen in te zetten om de Molenlandse inbreng (zoals opgenomen in de vier brieven) een plek te geven bij het actualiseren van de gemeenschappelijke regelingen.

Inleiding Per 1 juli 2022 is de nieuwe Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) in werking getreden. Deze wetswijziging heeft als doel het versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen (GR’en), bijvoorbeeld door de gemeenteraad langer de gelegenheid te geven om hun zienswijze op te stellen en in te dienen. De wetswijziging heeft als gevolg dat alle gemeenschappelijke regelingen hun GR-teksten dienen te actualiseren om aan te sluiten op de nieuwe wet. De Verbonden Partijen-commissie (VPC) ziet dit als een goed moment om als gemeente Molenlanden onze aandachtspunten mee te geven bij het actualiseren van de GR-teksten. Dit is een openstaand actiepunt uit de Nota Verbonden Partijen die raad en college in 2021 hebben vastgesteld. In deze nota is een aantal aandachtspunten opgenomen om mee te nemen bij de actualisatie van GR’en. Aangezien de Verbonden Partijen-commissie van de raad als taak heeft meegekregen (in de verordening op de VPC) om namens de raad het ambassadeurschap te vervullen van de Nota Verbonden Partijen, heeft de commissie het initiatief genomen om deze brieven op te stellen. De commissie is echter van mening dat zij een te grote broek aan zou trekken als de brieven door de commissie namens de raad aan de GR’en verstuurd wordt. Om die reden legt de commissie deze brieven -met dit raadsvoorstel- aan de raad voor.

Eerdere besluiten Nota Verbonden Partijen Op 2 maart 2021 heeft de gemeenteraad de Nota Verbonden Partijen 2021-2026 vastgesteld. In paragraaf 4.1.3 van deze Nota (op bladzijde 17) staat opgenomen hoe de gemeente Molenlanden bij voorkeur GR’en inricht. Dit is beschreven in zes elementen: a. Ten minste eens per vier jaar wordt een meerjarig beleidskader ter besluitvorming aan de gemeenteraden (van de deelnemende gemeenten) voorgelegd. Deze mogelijkheid is met name van belang voor verbonden partijen die beleidsmatige taken uitvoeren. b. De verbonden partij stelt jaarlijks een kaderbrief op ter voorbereiding op de begroting. De colleges worden in staat gesteld richtlijnen mee te geven in de voorbereiding van deze kaderbrief. c. In de jaarstukken staat naast een financiële verantwoording ook een beleidsevaluatie. 1

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

d. Gemeenteraden hebben de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze op de jaarstukken, inclusief de bestemming van het rekeningresultaat. e. Begrotingswijzigingen worden voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Het gaat hierbij om wijzigingen die maatschappelijke effecten en/of een verhoogde financiële bijdrage voor de gemeenten tot gevolg hebben. f. Een passage over uittredingsvoorwaarden. In diezelfde paragraaf staat dat de gemeente Molenlanden zich ervoor inzet dat deze elementen worden meegenomen bij de actualisatie van GR-teksten.

Beoogd effect Het doel van dit raadsvoorstel is om de kaderstellende en controlerende rol van de raad bij GR’en te versterken. Dit met als doel dat de deelnemende gemeenten beter kunnen sturen op beleid en financiën bij deze organisaties. Door deze brieven te versturen wordt een aantal elementen aangedragen bij de GR’en die meegenomen worden bij het actualiseren van de GRteksten. Indien succesvol, versterkt dit de sturingsmogelijkheden van de gemeenteraad en het college.

Argumenten 1.1 De aanbevelingen die zijn opgenomen in de brieven versterken de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad en het college. In de brieven staat als aanbeveling opgenomen dat alle belangrijke documenten in de planning& control-cyclus (P&C-cyclus) beleidsrijk dienen te zijn én aan de raad ter zienswijze voorgelegd dienen te worden. Hierbij gaat het naast ontwerpbegrotingen (waarbij de zienswijzeprocedure wettelijk verplicht is) ook om jaarstukken en begrotingswijzigingen. Een andere belangrijke aanbeveling is dat er meerjarenbeleidsplannen opgesteld worden waar de raden nauw bij betrokken worden. Op die manier komen de gemeenteraden beter in positie om te sturen op beleidsinhoud bij verbonden partijen die op (relatief grote) afstand staan. 1.2 Alle aanbevelingen (met uitzondering van de laatste) komen voort uit de Nota Verbonden Partijen. De Nota Verbonden Partijen is voortgekomen uit een zorgvuldig besluitvormingstraject van raad en college. Daarbij is uitgebreid besproken over hoe de gemeente Molenlanden bij voorkeur gemeenschappelijke regelingen inricht en vormgeeft. De inhoud van de brieven sluit aan bij die Nota, en komt dus logischerwijs voort uit vastgesteld beleid door raad en college. 1.3 Elke aanbeveling voegt iets toe aan de bestaande GR-teksten.

Onder het kopje “Eerdere besluiten” zijn de zes elementen uit de Nota Verbonden Partijen opgenomen. Per GR is geanalyseerd of de aanbeveling reeds een plek heeft in de GR-tekst van de betreffende organisatie. Alleen de aanbevelingen die iets toevoegen (en dus nog niet in de GR-tekst zijn opgenomen) zijn in de brief opgenomen. Dit is de reden dat aanbeveling f (het opnemen van een passage over uittredingsvoorwaarden) in geen enkele brief staat opgenomen. Dit hebben alle vier de GR’en namelijk al gedaan. 2.0 De oproep aan het college sluit aan bij de samenwerking van raad en college in het opstellen van de Nota Verbonden Partijen. Kenmerkend voor het opstellen van de Nota Verbonden Partijen was dat dit een traject van raad en college gezamenlijk was. Terwijl een Nota Verbonden Partijen in veel gemeenten vanuit ofwel de raad ofwel het college komt. Door gezamenlijk op te treden als raad en college, maakt dit dat er een sterk geluid vanuit Molenlanden klinkt. Om die reden is in dit voorstel het nadrukkelijke verzoek aan het college opgenomen om in lijn met deze brieven de Molenlandse belangen te behartigen.

Kanttekeningen 1.1 In de Nota Verbonden Partijen staat niets opgenomen over zienswijzetermijnen. Op één aanbeveling na komen alle aanbevelingen voort uit de Nota Verbonden Partijen. Dat geldt niet voor de laatste aanbeveling in elke brief. Deze aanbevelingen betreffen de verruiming van zienswijzetermijnen. Aangezien dit een prominente verandering is in de WGR, is de VPC van oordeel dat het desondanks goed is om dit punt onder de aandacht te brengen bij de GR’en.

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

1.2 Als de zienswijzetermijnen voor de raad te ruim worden, heeft dit risico’s voor de gemeentelijke P&C-cyclus. Tijdens de zienswijzebehandeling bij de Wijziging GR DG&J gaf het college aan zorgen te hebben over de verruiming van zienswijzetermijnen. Dit door de mogelijke gevolgen van de verruiming voor de gemeentelijke P&C-cyclus (Planning & Control-cyclus). Daar heeft de VPC rekening mee gehouden door in de brieven te pleiten voor raadsbehandeling van zienswijzen vóór het zomerreces. Met deze toevoeging verwacht de VPC geen conflict tussen de verruiming van de zienswijzetermijnen en de gemeentelijke P&C-cyclus. 1.3 De wijziging op de Wet Gemeenschappelijke Regelingen maakt een zienswijzetermijn van twaalf weken mogelijk. In de brieven wordt gepleit voor een minimale zienswijzetermijn van 8 weken, met de oproep om als GR met de gemeenten in gesprek te gaan over maatwerk. Waar ruimere termijnen mogelijk zijn is dit gewenst, om de raad beter in gelegenheid te stellen een zienswijze te behandelen en vast te stellen. De raad kan er ook voor kiezen om te pleiten voor 12 weken. Dit leidt echter mogelijk tot een probleem met de gemeentelijke P&C-cyclus, aangezien de definitieve termijn dan na het zomerreces valt. 1.4 De wijziging op de Wet Gemeenschappelijke Regelingen geeft ook de gelegenheid om een regionale adviescommissie van raadsleden in te stellen.

In de aanloop naar de Nota Verbonden Partijen 2021 klonk in de toenmalige raad weinig enthousiasme over een regionale adviescommissie. Om die reden heeft die commissie geen plek in de Nota gekregen, en wordt er ook niets gezegd over dergelijke commissies in deze brief. Een andere reden om niet voor regionale adviescommissies te pleiten, is dat de gemeente Molenlanden op dit moment met een Verbonden Partijen-commissie werkt. Een regionale adviescommissie is wellicht dubbelop. Tijdens de jaarlijkse beeldvormende sessie over Greep op Verbonden Partijen (op 17 november) is er ruimte om nader stil te staan bij het fenomeen ‘regionale adviescommissies’. Mocht er vanuit de Molenlandse gemeenteraad behoefte bestaan om hier alsnog het initiatief toe te nemen, dan is november vroeg genoeg daarvoor.

Extra uitleg bij de kosten Het versturen van de brieven en het doorvoeren van de aanbevelingen uit de brieven leidt niet tot kosten. Het doorvoeren van de aanbevelingen kan immers meegenomen worden in de actualisatie van de GR-teksten die toch al noodzakelijk is in verband met de wijziging van de WGR.

Communicatie Bij de totstandkoming van de Nota Verbonden Partijen is overleg geweest met de vier betreffende GR’en. Ook na vaststelling hebben de bestuurs- en raadsadviseur van de gemeente Molenlanden overleg gehad met deze GR’en, om de inhoud van de Nota onder de aandacht te brengen. De inhoud van deze brieven is dus al eerder gecommuniceerd en onder de aandacht gebracht met de GR’en.

Vervolgstappen Na vaststelling van dit raadsvoorstel worden de vier brieven verstuurd. Zodra er een voorstel over de wijziging van een GR is voorbereid door een GR en wordt aangeboden aan de gemeenteraden, zal blijken op welke manier het betreffende bestuur om is gegaan met deze brief vanuit de gemeente Molenlanden.

Bijlagen: • • • •

3

Bijlage 1: Brief aan GR Avres n.a.v. wijziging WGR Bijlage 2: Brief aan GR Dienst Gezondheid & Jeugd n.a.v. wijziging WGR Bijlage 3: Brief aan GR Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid n.a.v. wijziging WGR Bijlage 4: Brief aan GR Waardlanden n.a.v. wijziging WGR

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Raadsbesluit Onderwerp

:

Zaaknummer Portefeuillehouder

: :

Brief aan Gemeenschappelijke Regelingen (GR’en) n.a.v. de nieuwe Wet GR 1155059 De Verbonden Partijen Commissie, namens hen de heer Berend Buddingh

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. de vier brieven die als bijlagen bij dit raadsvoorstel zijn opgenomen te versturen aan de vier gemeenschappelijke regelingen met een hoog sturingsprofiel (Avres, de Dienst Gezondheid & Jeugd, de Veiligheidsregio en Waardlanden); 2. het college op te roepen zich binnen de besturen van gemeenschappelijke regelingen in te zetten om de Molenlandse inbreng (zoals opgenomen in de vier brieven) een plek te geven bij het actualiseren van de gemeenschappelijke regelingen. Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 18 oktober 2022.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000