Raadsvoorstel en -besluit actieplan eenzaamheid
Tekst van het document
Raadsvoorstel Onderwerp
:
Actieprogramma eenzaamheid
Zaaknummer
:
1103109
Publicatieniveau
:
Openbaar
Portefeuillehouder
:
Behandelend ambtenaar
:
Wethouder Lizanne Lanser Menno Keller
Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit:
1. Het Actieprogramma Eenzaamheid vast te stellen waarbij wordt ingezet om eenzaamheid tegen te gaan;
2. Hiervoor €82.000,- per jaar beschikbaar te stellen voor de jaren 2023 en 2024 en dit op te
nemen in de meerjarenbegroting 2022-2025 waarbij eventueel extra te verkrijgen Rijksmiddelen zullen dienen als dekking.
Inleiding
Eenzaamheid is “het subjectief ervaren van een onplezierig of ontoelaatbaar gemis aan
(kwaliteit) van bepaalde sociale relaties1. Eenzaamheid kan voor ieder mens iets anders
betekenen en (per definitie) is eenzaamheid een negatieve ervaring. Door de corona-pandemie is het ‘verminderen van eenzaamheid’ nog actueler en belangrijker.
In gemeente Molenlanden wordt al veel gedaan om het gevoel van eenzaamheid tegen te gaan. Vanuit de samenleving ontstaan initiatieven als de Huizen van de Waard, de dorpskamers,
ontmoetingsplekken voor jongeren, ouderencomités, meer bewegen voor ouderen en open eettafels. Bij kerken, (sport)verenigingen en lokale stichtingen en verenigingen staat het onderwerp eenzaamheid op de agenda.
Eenzaamheid tegengaan kan niet alleen door het organiseren van activiteiten. In het
koersdocument van het sociaal domein geven we aan dat we ons richten op een integrale aanpak van de achterliggende problemen: op de pit. Eenzaamheid kan bijvoorbeeld ook
verminderen door inwoners aan (vrijwilligers)werk te helpen, financieel beter in balans te laten zijn of hun basisvaardigheden te versterken. Dit actieprogramma is geen afzonderlijk
beleidsplan. Maar een uitwerking van de opgave ‘bevorderen onderlinge betrokkenheid en deelname aan de maatschappij’ uit het koersdocument van het sociaal domein. Het is een praktische aanpak met specifieke acties en maatregelen. 1 Van Tilburg, De Jong Gierveld, 2007
1
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Het College heeft op 15 december 2020 toegezegd dat in mei 2021 een plan tegen
eenzaamheid naar uw raad komt, inclusief financiering, waarbij ook de pilot in Nieuw-
Lekkerland met inzet van straatambassadeurs wordt meegenomen. Het actieprogramma geeft aan de hand van 6 bouwstenen aan op welke gebieden we de komende jaren als samenleving extra moeten inzetten.
Eerdere besluiten -
Begroting 2021: De doelstelling in de gemeentelijke begroting is om het aantal
inwoners die eenzaamheid ervaren met 8 procent te laten dalen (van 35 procent naar 27 procent). Met als resultaat een samenleving waarin het onderwerp eenzaamheid wordt
-
omarmd en we de doelen bereiken.
Deelname aan landelijk actieprogramma Eén tegen eenzaamheid Koersdocument sociaal domein 2020-2023
Beoogd effect
Doel van dit actieprogramma is om het gevoel van eenzaamheid bij mensen te voorkomen of verminderen.
Argumenten
1.1 Doel is om met het actieprogramma het gevoel van eenzaamheid voor alle doelgroepen te verkleinen
In het actieprogramma gaan we uit van een meerjaren-aanpak voor alle doelgroepen om het gevoel van eenzaamheid te verminderen. Daarbij richten we ons vooral op de oorzaken en
bieden we maatwerk. Focus brengen we aan de hand van zes bouwstenen, waarbij we vooral de lokale energie van mensen en organisaties benutten. Voor een effectieve aanpak is het belangrijk om gelijktijdig en in samenhang aan zes bouwstenen te werken. Vanuit het
actieprogramma leggen we verbindingen met bestaande activiteiten van bijvoorbeeld het
sociaal team, Stichting Welzijn Molenlanden en de Seniorenraad. Met de uitwerking van de acties zetten we in op het verminderen van het gevoel van eenzaamheid.
1.2 door het actieprogramma wordt de samenleving in beweging gezet
De kracht en de inzet van de samenleving is belangrijk om eenzaamheid tegen te gaan. Hier is bewustwording voor nodig. Wat is eenzaamheid? Wat doe ik als inwoner zelf om eenzaamheid tegen te gaan? Hoe weten we wie eenzaam is? Wat gaan we hiervoor doen? Vele inwoners zetten zich in om eenzaamheid te verminderen. Met dit actieprogramma willen we de
samenleving stimuleren om nog meer in beweging te komen om met elkaar eenzaamheid tegen te gaan.
1.3 vanuit de rijksoverheid komen extra middelen beschikbaar om eenzaamheid tegen te gaan
Vanuit de rijksoverheid worden gemeenten gestimuleerd om de aanpak eenzaamheid te
structureren. Voor het jaar 2021 (met een overheveling naar 2022) komt vanwege de corona pandemie €87.000 beschikbaar voor de aanpak eenzaamheid. Ingezet zal worden om het verkrijgen van een structurele / meerjarige bijdrage van de Rijksoverheid. Indien extra
2
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Rijksmiddelen worden verkregen zal dit als dekking gehanteerd worden voor de nu gevraagde bedragen.
1.4 het actieprogramma is met input van betrokken partijen opgesteld
Dit actieprogramma is tot stand gekomen door input van GIGA Molenlanden, de GGD, Stichting
Welzijn Molenlanden, lokale welzijnsorganisaties, Jong Molenlanden, zorgaanbieders, kerken en Young4Waard. Omdat gemeente Molenlanden is aangesloten bij het landelijke Actieprogramma Eén tegen eenzaamheid is er ondersteuning vanuit het Ministerie van VWS.
1.5 de adviesorganen hebben positief geadviseerd op het actieprogramma
De Adviesraad Sociaal Domein en de Seniorenraad zijn actief betrokken bij het opstellen van het actieprogramma eenzaamheid. Zij hebben daarnaast ook een positief advies gegeven op
het actieprogramma eenzaamheid. Het advies van de adviesraad sociaal domein vindt u in de bijlage.
2.1het actieprogramma heeft een meerjaren- aanpak
Een effectieve aanpak eenzaamheid vraagt om een duurzame aanpak. Het actieprogramma heeft een looptijd van drie en een half jaar (tot en met 2024). Voor het jaar 2021 en 2022
kunnen de acties worden gedekt vanuit bestaande budgetten (rijksgelden vanwege Corona). In 2023 en 2024 is geen dekking om de acties uit te kunnen voeren. Voor het jaar 2023 en 2024
wordt een extra bijdrage van €82.000 per jaar voorgesteld. Deze bedragen zijn opgenomen in de kadernota 2022. Na drie en een half jaar zal een vervolgplan met financiële paragraaf
moeten komen. Het is op dit moment nog onbekend hoe dit vervolgplan er uit gaan zien en voor welke doelgroepen dit plan is.
Kanttekeningen
1.1. de effecten van Corona op de diverse doelgroepen zijn op dit moment nog niet volledig in beeld
De effecten van Corona op onze samenleving zijn op dit moment nog niet volledig in te
schatten. Het actieprogramma eenzaamheid is daarom een bewegend document. Ieder jaar vindt een evaluatie plaats en wordt samen met partners gekeken voor welke bouwstenen aanscherping nodig is
Extra uitleg bij de kosten
Vanuit bestaande budgetten wordt al inzet gepleegd om eenzaamheid tegen te gaan. Denk aan de inzet van het project Jij bent in Beeld of de activiteiten die door welzijnsorganisaties worden georganiseerd. Dit actieprogramma laat zien waar we komende jaren extra op in gaan zetten om het ervaren gevoel van eenzaamheid te verminderen.
Voor 2021 is dekking (€87.000) vanuit de extra Corona gelden van de rijksoverheid. In 2021
worden de voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van de acties in 2022 en verdere jaren.
De middelen van de rijksoverheid voor 2021 worden daarom grotendeels overgeheveld naar het jaar 2022. Voor het jaar 2023 en 2024 wordt voorgesteld een extra bijdrage van €82.000 per jaar. Deze bedragen zijn opgenomen in de kadernota 2022.
Onderstaand vindt u een kostenraming van de uitgaven om de diverse acties vallend onder de 6 bouwstenen uit te kunnen voeren. Per actie wordt door de trekker een plan van aanpak
3
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
opgesteld met een specifieke financiële paragraaf. De financiën worden ieder jaar gemonitord door de projectgroep.
inzet GIGA Molenlanden (o.a. structurele verbinding tussen jong & oud en bewegen als middel) inzet Stichting Welzijn Molenlanden (o.a. huisbezoek ouderen in samenwerking met
€17.000 €15.000
lokale partners, lotgenotencontact mantelzorgers)
ambtelijke inzet gemeente Molenlanden
€15.000
inzet budget communicatie (o.a. voor de
€10.000
publiekscampagne, doorbreken taboe eenzaamheid)
project straatambassadeurs
€15.000
kosten nog uit te werken acties
€10.000
Totaal
€82.000
Communicatie
Na besluitvorming wordt het actieprogramma gedeeld met de diverse partners en wordt gewerkt aan de acties vallend onder de 6 bouwstenen.
Vervolgstappen
Een projectgroep eenzaamheid wordt samengesteld om de voortgang van de bouwstenen van het actieprogramma te monitoren. Aan deze projectgroep nemen deel:
Gemeente Molenlanden;
Stichting Welzijn Molenlanden; JongMolenlanden;
GIGA Molenlanden;
delegatie adviesorganen.
Deze projectgroep heeft gemeente breed regie op het proces, monitort de voortgang en zorgt ervoor dat de acties per bouwsteen worden uitgerold. Per actie komt er een trekker. De
kartrekker van een specifieke actie maakt voor zijn of haar actie een plan van aanpak. Hierin wordt het doel, de planning en de werkwijze uitgewerkt
Bij de uitwerking willen we vooral aansluiten bij de behoeften en ‘energie’ van inwoners en
organisaties per dorp/stad. Op die manier gebruiken we de kracht van de samenleving met de meeste kans op succes (in plaats van ‘top down’-sturing). Vanuit de gemeente-brede projectgroep zorgen we voor verbinding en samenhang.
Bijlagen:
1. actieprogramma eenzaamheid
2. infographic actieprogramma eenzaamheid 3. advies adviesraad sociaal domein
4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
Raadsbesluit Onderwerp
:
Actieprogramma eenzaamheid
Portefeuillehouder
:
Wethouder Lizanne Lanser
Zaaknummer
:
1103109
De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. Het Actieprogramma Eenzaamheid vast te stellen waarbij wordt ingezet om eenzaamheid tegen te gaan;
2. Hiervoor €82.000,- per jaar beschikbaar te stellen voor de jaren 2023 en 2024 en dit op te nemen in de meerjarenbegroting 2022-2025 waarbij eventueel extra te verkrijgen Rijksmiddelen zullen dienen als dekking.
Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 22 juni 2021.
de griffier,
de voorzitter,
Marjolein Teunissen
Theo Segers
5
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000