Raadsvoorstel beleidskader kleinschalige windturbines

Raadsvoorstel Onderwerp Portefeuillehouder Behandelend ambtenaar Zaaknummer

: : : :

Beleidskader kleinschalige windturbines Wethouder Jan Lock Willem van Valen 1170089

Gevraagd Besluit De gemeenteraad van Molenlanden besluit: 1. Het beleidskader kleinschalige windturbines Molenlanden vast te stellen; 2. Een algemene verklaring van geen bedenkingen af te geven voor initiatieven passend binnen het onder 1 genoemde beleidskader; 3. De uitvoering van het beleidskader na 1 jaar te evalueren.

Inleiding

Op 24 januari jongstleden heeft uw raad de uitgangspunten voor het beleid kleinschalige windturbines vastgesteld. Hierbij is de motie M2023-02 ‘uitvoeren brede verkenning aangenomen. We hebben de uitgangspunten voor het beleid uitgewerkt in een beleidskader kleinschalige windturbines, dat u thans ter vaststelling wordt aangeboden. Ter informatie presenteren wij u ook de resultaten van de participatie-avonden die het Gebiedsplatform AlblasserwaardVijfheerenlanden in opdracht van de gemeente heeft uitgevoerd, zodat u kunt beoordelen hoe het resultaat van de participatie in het beleid is verwerkt.

Eerdere besluiten

Op 13 april 2021 heeft de gemeenteraad de Regionale Energiestrategie Alblasserwaard vastgesteld. In deze strategie wordt ruimte geboden aan het realiseren van kleinschalige windturbines in ons gebied. Tijdens deze vergadering is motie M2021-06 (bijlage 1) aangenomen. Op 24 januari heeft de gemeenteraad de uitgangspunten voor het beleid kleinschalige windturbines (bijlage 2) vastgesteld.

Beoogd effect

Met het beleidskader kleinschalige windturbines wil de gemeente een helder uitgangspunt formuleren ten aanzien van kleinschalige windturbines en duidelijkheid creëren over de mogelijkheden en voorwaarden voor de plaatsing van kleinschalige windturbines voor initiatiefnemers en omwonenden.

Argumenten

1.1 Het beleidskader kleinschalige windturbines geeft uitvoering aan de moties M2021-06 In de motie M2021-06 heeft de raad gevraagd om de mogelijkheden voor het plaatsen van kleinschalige windturbines te vergroten. In het beleidskader dat we u ter vaststelling aanbieden (bijlage 5) hebben we een verruiming van het huidige beleid opgenomen, door kleinschalige windturbines onder voorwaarden nu ook toe te staan in de lintbebouwing, op bedrijventerreinen en aan de rand van een dorp (dorpsmolens). We hebben dit samengevat in onderstaand overzicht. Locatie aanvraag

Huidig beleid

Voorstel nieuw beleid

Ruilverkavelingswegen

Toegestaan bij bedrijven, maximaal ashoogte 15 meter Niet toegestaan

Toegestaan, bij bedrijven en woningen, maximale ashoogte 15 meter

Woongebieden

Niet toegestaan

2 Lintbebouwing

Niet toegestaan

Bedrijventerreinen

Niet toegestaan

Dorpsmolens

Niet toegestaan

Toegestaan, bij bedrijven en woningen, maximale ashoogte 15 meter. (Uitgangspunt is dat lintbebouwing buiten bestaand stads- en dorpsgebied is) Toegestaan bij bedrijventerreinen binnen bestaand stads- en dorpsgebied, maximale ashoogte 45 meter Toegestaan onder voorwaarden, waaronder: de initiatiefnemer is een lokale energiecoöperatie, situering buiten de woongebieden én binnen bestaand stads en dorpsgebied, maximale ashoogte is 25 meter.

1.2 Het beleidskader is een concretisering van de uitgangspunten die uw raad heeft vastgesteld. De uitgangspunten die uw raad heeft vastgesteld zijn de richtinggevende principes, waarbinnen het beleid is geconcretiseerd in het beleidskader dat wij u ter vaststelling voorleggen. De concretisering is in hoofdzaak gelegen in de regels die we in argument 1.3 beschrijven. 1.3 Het beleidskader bevat regels om de voorgestelde verruiming van het beleid zorgvuldig en passend, met een zo klein mogelijk impact op de leefomgeving te kunnen realiseren. We hebben in hoofdstuk 5 van het beleidskader regels opgenomen voor de minimale afstand ten opzichte van burgerwoningen, maximale ashoogten, de situering van de kleinschalige windturbines op een perceel, landschappelijke inpassing, type en kleurstelling van de turbines, draagvlak en participatie en ecologisch onderzoek. 1.4 Het beleidskader sluit aan bij voorbeelden van andere gemeenten. We hebben voor het beleidskader gebruik gemaakt van voorbeelden uit andere gemeenten in ons land, waaronder dat van de gemeente Krimpenerwaard, waar de raad in januari 2023 beleid voor kleinschalige windturbines heeft vastgesteld. 1.5 Het beleidskader is onderdeel van de uitvoering van motie 2023-02 (bijlage 3).

In motie 2302-20 heeft u ons gevraagd om als onderdeel van de uitwerking van het beleid van de kleinschalige windturbines een bredere verkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van windenergie in ons gebied en het resultaat aan de gemeenteraad voor te leggen. U heeft daarbij aangegeven welke aspecten u daarbij tenminste onderzocht wilde zien. Het betreft: • de hoogtes binnen en buiten stedelijk gebied. De uitwerking hiervan hebben wij opgenomen in de regels over de toegestane ashoogten en de toelichting daarop. • de afweging tussen enkele grotere windmolens en of meerdere kleine molens in relatie tot landschappelijke inpassing, inclusief gevolgen voor direct omwonenden. In de uitgangspunten voor het beleid dat uw raad heeft vastgesteld hebben we opgenomen dat kleinschalige windturbines een waardevol onderdeel zijn van de duurzame energiemix in ons gebied en een bijdrage leveren aan zelfvoorzienendheid van initiatiefnemers op lokaal niveau. Het beleid voor kleine windturbines is daarom eigenstandig en bedoeld om energieopwek via zon op daken en eventuele grootschalige windturbines aan te vullen, maar niet om deze te vervangen of uit te sluiten. • de bereidheid van de provincie om in te gaan op specifieke wensen van de gemeente Molenlanden als deze buiten het provinciale beleid vallen. Hiervoor verwijzen u naar wat we hebben opgenomen bij kanttekening 1.1 en 3.1.

• draagvlak onder onze inwoners, voor verschillende varianten van opwek via wind. Hiervoor verwijzen u naar wat we hebben opgenomen bij argument 1.6. 1.6 Het beleidskader is gebaseerd op de uitkomsten van een participatieproces Voor het participatieproces zijn we de samenwerking aangegaan met het Gebiedsplatform AlblasserwaardVijfheerenlanden. In dit platform zijn veel organisaties met een maatschappelijke achterban vertegenwoordigd: natuurorganisaties, landbouworganisaties, historische verenigingen, ondernemers (inclusief kleinschalige zelfstandigen) e.d. Op 30 november 2022 en op 6 februari 2023 heeft het Gebiedsplatform regionale participatiebijeenkomsten over kleinschalige windturbines georganiseerd. Via alle mogelijke communicatiekanalen, waaronder de gemeentelijke nieuwsbrief duurzaamheid die naar 1400 adressen gaat, zijn inwoners voor de bijeenkomsten uitgenodigd. Met behulp van ieders inbreng heeft het Gebiedsplatform veel gedachten en denkbeelden van een breed en ruim opgekomen publiek kunnen ophalen. De input uit deze bijeenkomsten heeft het Gebiedsplatform verwerkt in een advies

3 voor het vast te stellen beleidskader (bijlage 4). Ook het Gebiedsplatform ziet, gelet op de uitkomsten van de participatieavonden, draagvlak om het beleid voor kleinschalige windturbines te verruimen en doet ons hiervoor een aantal aanbevelingen. Wij hebben dit advies betrokken bij het formuleren van het beleidskader en het beleidskader hiermee in lijn gebracht. Een aantal uitgangspunten die tijdens de participatie-avonden niet of in mindere mate naar voren kwamen, maar die wij wel van belang achten hebben wij in het beleidskader opgenomen. Het advies van het Gebiedsplatform is als bijlage bij dit voorstel toegevoegd. 2.1 De procedure rondom het verlenen van een omgevingsvergunning voor kleinschalige windmolens kan hiermee worden vereenvoudigd. Om onze agrariërs, ondernemers en inwoners te faciliteren in de duurzaamheidsopgave is het wenselijk de procedure voor het verlenen van een vergunning zo kort mogelijk te houden. Voor een vergunning voor een kleinschalige windturbine kan het in sommige gevallen noodzakelijk zijn om een uitgebreide procedure te doorlopen. Het doorlopen van deze procedure kan versneld worden door een besluit van uw raad om een algemene verklaring van geen bedenkingen (vvgb) af te geven. Initiatieven die passen binnen het beleidskader kleinschalige windmolens kunnen hierdoor door ons worden afgedaan.

In de praktijk wordt hiermee een tijdswinst van circa 3 maanden behaald. 3.1 Om wijzigingen in beleid van de provincie tijdig te kunnen verwerken is een evaluatie na 1 jaar noodzakelijk De provincie is momenteel bezig met de uitvoering van een onderzoek naar de mogelijkheden om voor kleinschalige windturbines in het buitengebied een grotere ashoogte van 15 meter toe te staan. Een wijziging van het provinciale beleid, gebaseerd op dit onderzoek, is echter op korte termijn nog niet te verwachten, maar is voor de langere termijn wel denkbaar. In dat geval zullen we bezien of het herziene provinciale beleid voldoende aanknopingspunten biedt om ons gemeentelijk beleid hierop te herzien. Om deze reden stellen wij u een evaluatie van het beleidskader voor, die wij u 1 jaar na besluitvorming door uw raad zullen aanbieden.

Kanttekeningen

1.1 Het vast te stellen beleidskader is gebaseerd op het huidige provinciaal beleid. Eén van de uitgangspunten voor het beleid die uw raad op 24 januari jongstleden heeft vastgesteld luidt: ‘de regels die de provincie Zuid-Holland voor kleinschalige windturbines hanteert, vormen de bandbreedte waarbinnen het gemeentelijk beleid wordt opgesteld.’ Het provinciaal beleid is daarmee leidend voor de ashoogten van kleinschalige windturbines die we kunnen toestaan. Binnen de grenzen van bestaand stads- en dorpsgebied (zie https://staatvan.zuid-holland.nl/portfolio_page/bestaandstads-en-dorpsgebied) biedt de provincie gemeenten te ruimte om een ashoogte tot maximaal 45 meter te hanteren. Daarbuiten, in het buitengebied dus, is maximaal 15 meter toegestaan. De provincie voert momenteel een onderzoek uit naar de mogelijkheden om voor kleinschalige windturbines in het buitengebied een grotere ashoogte van 15 meter toe te staan. Een wijziging van het provinciale beleid, gebaseerd op dit onderzoek, is op korte termijn nog niet te verwachten, maar is voor de langere termijn wel denkbaar. In dat geval zullen we bezien of het herziene provinciale beleid voldoende aanknopingspunten biedt om ons gemeentelijk beleid hierop te herzien. We nemen dit mee in de evaluatie die we u hebben voorgesteld. 1.2 weerstand tegen initiatieven die passen in het beleidskader is niet uit te sluiten.

Ondanks de positieve uitkomsten van het participatieproces en het opnemen van regels die zijn bedoeld om mogelijke overlast te voorkomen, draagvlak en participatie te creëren kan er met betrekking tot bepaalde (collectieve) initiatieven voor kleine windturbines weerstand ontstaan. We zullen daarom de verruiming van het beleid goed communiceren en benadrukken dat deze alleen plaats kan vinden binnen de voorwaarden die we hiervoor in het beleidskader hebben gesteld. 2.1 De windturbine blijft vooralsnog nog strijdig met het vigerende bestemmingsplan Met de vaststelling van het beleidskader verandert er op het vlak van vergunningverlening nog niets omdat de bestemmingsplannen hiermee nog niet gewijzigd zijn. Vergunningen kunnen echter na vaststelling van het beleidskader wel verleend worden, waarbij het beleidskader als toetsingskader gehanteerd zal worden.

4 3.1 De gemeente behoudt de vrijheid om elementen uit nog te verwachten herzien provinciaal beleid al dan niet over te nemen. Een eventuele verruiming van de toegestane ashoogte voor kleinschalige windturbines in het buitengebied in provinciaal beleid betekent nog niet automatisch dat deze wijziging in het gemeentelijk beleid wordt doorgevoerd. Hiervoor is aanvullende gemeentelijke besluitvorming nodig.

Extra uitleg bij de kosten n.v.t.

Vervolgstappen en communicatie • • •

Publicatie van het beleidskader Communicatie op website en via social media Evaluatie beleidskader na 1 jaar

Bijlagen

1. Motie M2021-06 ruimtelijke kader kleinschalige windmolens 2. Uitgangspunten en toelichting uitgangspunten beleid kleinschalige windturbines 3. Motie M2023-02 brede verkenning 4. Advies Gebiedsplatform Alblasserwaard-Vijfheerenlanden d.d. 1 maart 2023 5. Beleidskader kleinschalige windturbines Molenlanden

5

Raadsbesluit Onderwerp Zaaknummer Portefeuillehouder

: : :

Beleidskader kleinschalige windturbines 1170089 Wethouder Jan Lock

De raad van de gemeente Molenlanden: Gelet op het bijbehorende raadsvoorstel; Besluit: 1. Het beleidskader kleinschalige windturbines Molenlanden vast te stellen; 2. Een algemene verklaring van geen bedenkingen af te geven voor initiatieven passend binnen het onder 1 genoemde beleidskader; 3. De uitvoering van het beleidskader na 1 jaar te evalueren.

Aldus besloten tijdens de openbare raadsvergadering van de gemeente Molenlanden, gehouden op 18 april 2023.

de griffier,

de voorzitter,

Marjolein Teunissen

Theo Segers