Raadsinformatiebrief- Pinkeveerse Brug
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Onderwerp
:
Stand van zaken Pinkeveerse Brug
Datum
:
3 februari 2021
:
Arno Vermeulen en Marien Jongkind
Zaaknummer
:
Portefeuillehouder
:
Behandelend ambtenaar
Wethouder Johan Quik
Beste leden van de raad van Molenlanden, Tijdens de besluitvormende raadsvergadering van 26 januari 2021 heeft wethouder Quik toegezegd dat de raad een raadsinformatiebrief ontvangt over de door het Waterschap
voorgenomen vervanging van de Pinkeveerse Brug. Via deze brief geven wij invulling aan
deze toezegging als ook reactie op de gestelde vragen tijdens de raadsvergadering van 26
januari. In de brief wordt inzicht gegeven in het proces tot nu toe. Daarna volgen scenario’s en een doorkijk voor het vervolg van dit traject. De Pinkeveerse Brug
Tussen de Slingelandseweg en de Muisbroekseweg in Giessenburg bevindt zich de
Pinkeveerse Brug. Deze brug als ook de buitenruimte nabij de brug is eigendom van het
Waterschap Rivierenland. De (voormalige tol)brug en de omgeving vormen als geheel (dus
niet specifiek de brug als zelfstandig object) een gemeentelijk monument. Het Waterschap is voornemens de brug te vervangen. Betrokken partijen en rollen De volgende partijen zijn betrokken bij het voorliggende vraagstuk: -
Waterschap Rivierenland
-
Erfgoedcommissie
Eigenaar en initiatiefnemer.
Officieel adviesorgaan van de gemeente inzake monumenten bestaande uit deskundigen en vertegenwoordigers van de historische verenigingen.
-
Omwonenden en verdere inwoners
-
Geschiedkundige Vereniging Giessenburg en Schelluinen
Betrokken en belanghebbend vanuit verschillende belangen en perspectieven.
Betrokken vanuit perspectief voor zorg en behoud van (cultuur)historie. Vertegenwoordigd (sinds september 2020) in de Erfgoedcommissie.
Als gemeente zijn we betrokken vanuit de volgende rollen: -
1
Vergunningverlener (wettelijke rol)
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
De gemeente toetst aanvragen aan wet en regelgeving en verleend of weigert vervolgens een vergunning binnen de kaders van de wet en regelgeving. -
Verbinder
Molenlanden verbindt vanuit het perspectief van het publieke belang. Daar waar de gemeente formeel geen rol heeft treedt de gemeente op als verbinder om
ontwikkelingen mogelijk te maken of partners tot elkaar te brengen. Dit als dat in het belang is van de gemeenschappen in Molenlanden. -
Facilitator
Molenlanden als faciliterende gemeente. De faciliterende rol kan tot uitdrukking komen door het bieden van bijvoorbeeld gespreksfaciliteiten maar ook door het
-
beschikbaar stellen van middelen of een bijdrage in natura.
Handhaver (wettelijke rol)
Molenlanden in haar wettelijke rol gericht op de naleving van wet- en regelgeving, bijvoorbeeld door het opleggen van sancties.
Procesverloop Onderstaand het procesverloop met waar nodig een korte duiding: -
In 2018 heeft het Waterschap een principeverzoek ingediend ter vervanging van de brug. De toenmalige Erfgoedcommissie (Dorp, Stad & Land) bracht hierover een
positief advies uit aan het toenmalige college en door het college van Giessenlanden is een positief principebesluit genomen. De vervanging bestaat uit de realisatie van
een smallere brug dan de huidige als ook uitgevoerd met een andere materialisatie. -
Eerste aanvraag omgevingsvergunning (20 april 2020)
Officiële aanvraag door het Waterschap, in vervolg op het principeverzoek, om de brug te vervangen.
-
Officieel advies Erfgoedcommissie op eerste aanvraag (30 juni 2020)
De Erfgoedcommissie brengt officieel positief advies uit op de vergunningsaanvraag
van 20 april 2020 om de brug te vervangen overeenkomstig het ingediende ontwerp. -
Gesprek met betrokkenen (26 augustus 2020)
Nadat de Erfgoedcommissie officieel advies heeft uitgebracht ontvangt het College van Burgemeester en Wethouders correspondentie van de Geschiedkundige
Vereniging Giessenburg en Schelluinen) waarin bezwaren worden geuit tegen de het ontwerp van voorgenomen nieuwe brug. In de rol van verbinder arrangeert de
gemeente een gesprek tussen de Geschiedkundige vereniging, het Waterschap en de gemeente (bestuurlijk vertegenwoordigd door wethouder Quik). Essentie is dat de
Geschiedkundige vereniging grote bezwaren heeft tegen de smallere uitvoering van de nieuwe brug omdat daardoor de essentie van het historisch belang van de brug geweld wordt aangedaan. De brug voorzag vroeger namelijk in een belangrijke
Noord-Zuid verbinding welke begaanbaar was voor paard- en wagen. Tijdens het
2
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
gesprek wordt door de Geschiedkundige vereniging aangegeven dat als een nieuwe
brug wordt gerealiseerd met de oorspronkelijke breedte invulling wordt gegeven aan de bezwaren waarbij er wel bedenkingen zijn ten aanzien van de materialisatie van de leuningen. Tijdens het overleg wordt de afspraak gemaakt, waarbij door het
Waterschap een voorbehoud wordt gemaakt ten behoeve van eerst intern overleg,
om een alternatieve variant uit te werken waarbij wordt uitgegaan van de breedte van de bestaande brug en dat de bestaande aanvraag zou worden ingetrokken. Enkele dagen na het overleg op 28 augustus heeft het Waterschap per mail aan de
gemeente aangegeven de brede variant niet te verkennen maar vast te houden aan de bestaande aanvraag. -
Weigering omgevingsvergunning (1 september 2020)
Op 1 september (de uiterste beslisdatum, anders zou de vergunning van rechtswege verleend zijn) besluit het College van Burgemeester en Wethouders in de rol van
vergunningverlener de vergunning te weigeren. De belangrijkste overwegingen voor het college om de vergunning te weigeren zijn:
1. Het advies van de Erfgoedcommissie is niet eenduidig
2. Het plan voldoet niet aan de gestelde criteria omdat de cultuurhistorische, landschappelijke en natuurwaarden onevenredig worden aangetast:
3. Er verschillende (premature)bezwaarschriften en handhavingsverzoeken zijn
ingediend en omdat er door de aanvrager geen afgerond participatieproces is doorlopen
Het college realiseert zich bij de afweging dat de juridische onderbouwing van het besluit dun is en het zeer twijfelachtig is of het besluit stand zal houden bij de rechter. Het perspectief van participatie / verbinding geeft de doorslag bij de besluitvorming. -
Verkenning nieuw ontwerp brug (gestart 30 september)
Gesprek vindt plaats tussen bestuurlijk portefeuillehouder Den Hartog van het
Waterschap en wethouder Quik in zijn rol als bestuurlijk portefeuillehouder van de gemeente. Het Waterschap wenst toch een nieuw ontwerp voor de brug te
verkennen. Overigens liep de bezwaartermijn voor de weigering van de vergunning op 30 september nog en was onzeker of hier gebruik van gemaakt zou worden of
niet. Door het Waterschap wordt ingezet op een brug (in lijn met het eerste ontwerp) maar dan met de breedte van de bestaande brug. Op basis van het gesprek van 26 augustus 2020 heeft dit draagvlak van de Geschiedkundige vereniging. Een nieuw
ontwerp zorgt voor extra kosten en het Waterschap wil deze niet (volledig) dragen.
Tijdens het gesprek wordt gesproken, op basis van een eerste kosteninschatting van het Waterschap, over de meerkosten en hoe daar mee omgegaan kan worden. Op 1 oktober wordt door dhr. Den Hartog in een mail ter afstemming teruggekoppeld hetgeen besproken. Op 2 oktober wordt door wethouder Quik hierop per mail
gereageerd dat het een juiste weergave is van de afspraken waarbij opgemerkt wordt dat er zo een voldoende afspraak is om het proces verder in gang te zetten. Onder dit laatste valt onder andere uitwerking van het ontwerp, opstellen kostenraming, doorlopen participatie, maken kostenvergelijk, nader onderzoek naar
3
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
kosten/werkverdeling. Op 16 oktober mailt dhr. Den Hartog aan wethouder Quik dat het goed is om de afspraken vast te leggen in een op te stellen A4. -
Tweede aanvraag omgevingsvergunning – nieuw ontwerp – (6 november 2020)
Het Waterschap dient een officiële vergunningsaanvraag in voor het nieuwe ontwerp zijnde een brug met de breedte van de huidige brug. Opgemerkt wordt dat de aanvraag niet compleet was, nog zonder tekeningen. De aanvraag is gecomplementeerd rond de jaarwisseling.
-
Beantwoording schriftelijke raadsvragen CDA en CU (24 november 2020)
In de beantwoording van raadsvragen van het CDA en CU (gesteld op 16 november) op de vraag of het klopt dat de gemeente bereid is een bijdrage te betalen aan de brug wordt het volgende antwoord gegeven:
In het overleg met het waterschap is aangegeven dat de gemeente bereid is om te verkennen hoe de gemeente een bijdrage kan leveren. De gesprekken hierover bevinden zich nog in een oriënterende fase. Er is op dit moment dan ook geen sprake van bijbetalen door de gemeente.
-
Petitie / handtekeningen samenleving (raadsvergadering 24 november 2020)
Twee initiatiefnemers (gedeeltelijk gelieerd aan de Geschiedkundige vereniging) initiëren een petitie / handtekeningen actie tegen de vervanging van de
Pinkeveersebrug. De petitie wordt aangeboden aan de gemeenteraad. In reactie op vragen vanuit de raad wordt aangegeven dat het eerdere standpunt van de
Geschiedkundige vereniging ten aanzien van de aanpassing van het ontwerp is
gewijzigd op onderdelen. Niet alleen de oorspronkelijke breedte van de brug moet terugkomen maar ook de materialisatie en uitstraling look. -
Gesprek met betrokkenen (18 januari)
Op initiatief van de gemeente vindt gesprek plaats tussen initiatienemers petitie,
Geschiedkundige vereniging, Waterschap en gemeente (bestuurlijk vertegenwoordigd door wethouder Quik) over het nieuwe ontwerp / tweede aanvraag
omgevingsvergunning. De wijze van bejegening tijdens het gesprek door een van de
initiatiefnemers van de petitie is voor de heemraad reden om het overleg te verlaten.
Inhoudelijk wordt niet nader tot elkaar gekomen. De afspraak wordt gemaakt dat een artist impression van het nieuwe ontwerp wordt gemaakt en gedeeld gesprekspartners. -
Officieel advies Erfgoedcommissie op tweede aanvraag (27 januari 2021)
De Erfgoedcommissie brengt officieel positief advies uit aan de gemeente op de vergunningsaanvraag van 6 november 2020 om de brug te vervangen overeenkomstig het ingediende ontwerp.
Bovengenoemd proces ziet op het traject ten aanzien van vervanging van de brug ten aanzien van vergunningverlening en participatie. Naast dit proces is er ook een handhavingsspoor. Onderstaand de belangrijkste elementen daaruit:
4
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
-
Verzoek tot handhaving (4/5 augustus 2020)
Door een omwonende wordt een verzoek tot handhaving ingediend wegens het niet onderhouden van de brug.
-
Controle (12 augustus 2020)
-
Ingebrekestelling (11 november 2020)
Door een toezichthouder van de gemeente wordt een controle uitgevoerd.
Door de indiener van het handhavingsverzoek wordt een ingebrekestelling ingediend wegens het uitblijven van een besluit. Hierbij wordt opgemerkt dat er diverse contact is geweest tussen de gemeente en de indiener tussen het moment van indiening en ingebrekestelling waarbij de stappen zijn geduid die gezet werden ten aanzien van vervanging van de brug. Voor de indiener was dit niet afdoende.
-
Toewijzing handhavingsverzoek (24 november 2020)
Besloten wordt om vanuit de wettelijke verplichting tot handhaving het
handhavingsverzoek toe te wijzen en een vooraankondiging last onder dwangsom te sturen aan het Waterschap. Ondertussen zijn de noodzakelijke werkzaamheden om de veiligheid van de brug te waarborgen door en op kosten van het Waterschap uitgevoerd waardoor de brug toegankelijk is gebleven. -
Zienswijze op vooraankondiging last onder dwangsom (6 januari)
Door het Waterschap is een zienswijze ingediend. Kern van de zienswijze is dat er volgens het Waterschap geen sprake is van ondeugdelijk onderhoud en dat handhaving onevenredig is.
Informatievoorziening aan de gemeenteraad
Tijdens de raadsvergadering van 26 januari is de wethouder gevraagd of hij de
gemeenteraad onjuist geïnformeerd heeft. De aanleiding hiervoor is de beantwoording van 24 november op vragen van het CDA en CU en berichtgeving die in Het Kontakt is
verschenen over de mailwisseling tussen heemraad Den Hartog en wethouder Quik. Het college geeft in reactie hierop aan dat de gesprekken en mailwisselingen over een
eventuele gemeentelijke bijdrage zich in een oriënterende fase bevonden. Op het moment van beantwoording van de raadsvragen was er geen sprake van bestuurlijk geaccordeerde afspraken over een bijdrage vanuit de gemeente.
In de mailwisseling tussen wethouder Quik en heemraad Den Hartog van 1, 2 en 16 oktober wordt nog gesproken over het vastleggen van de afspraken, hetgeen duidelijk maakt dat dit nog dient te gebeuren. Het is zo dat er geen expliciet voorbehoud is opgenomen ten
aanzien van bestuurlijke instemming door college en of gemeenteraad met betrekking tot
een bijdrage in de rol als facilitator. Het college merkt hierbij op dat in een gesprek tussen twee bestuurders verondersteld wordt dat beide bestuurders weten hoe het werkt in het openbaar bestuur. De afspraken zijn als richtinggevend bedoeld maar formele
besluitvorming dient door het juiste orgaan te worden genomen. Hierbij komt dat tot op dit
5
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
moment geen bestuurlijke besluitvorming heeft plaatsgevonden ook omdat het hele proces qua participatie, ontwerp en vergunningverlening niet is afgerond en daarmee wat het college betreft nog open ligt.
Het is dan ook niet zo dat het college de raad onjuist geïnformeerd heeft. Het college is van mening dat dit te vroeg zou zijn geweest. Het college wil eerst zelf een standpunt innemen op grond waarvan de raad wordt geïnformeerd of om besluitvorming wordt gevraagd.
Scenario`s
Voor het vervolg zijn verschillende oplossingsscenario`s denkbaar. De invloed en
beslissingsmogelijkheden hiertoe van de gemeente zijn echter beperkt vanwege de volgende aspecten: -
Het Waterschap is eigenaar en initiatiefnemer
Medewerking, initiatief en draagvlak is nodig van het Waterschap om te komen tot een haalbaar scenario.
-
De Erfgoedcommissie is een onafhankelijk adviesorgaan
De Erfgoedcommissie is op basis van een door de gemeenteraad vastgestelde
verordening ingesteld. De adviezen van de Erfgoedcommissie zijn zwaarwegend en kunnen niet zonder valide argumentatie genegeerd worden. -
Uiterlijk 25 februari moet besloten worden over de vergunningsaanvraag
Het college dient uiterlijk 25 februari te beslissen op de tweede aanvraag
omgevingsvergunning (nieuw ontwerp). Het is mogelijk om deze beslisdatum te verdagen met uiterlijk 6 weken. -
De gemeente is gebonden aan wet en regelgeving
Een omgevingsvergunning kan slechts worden geweigerd wegens strijdigheid met het beleid. Participatie en draagvlak is hierbij geen criterium.
-
Het Waterschap verwacht een bijdrage van de gemeente
Het Waterschap wenst de meerkosten van het nieuwe ontwerp (inclusief
buitenruimte) ten opzichte van het eerste ontwerp niet (geheel) voor haar rekening te nemen. Het Waterschap verwacht een bijdrage van de gemeente. Op basis van een
eerste doorrekening van het Waterschap zou dit circa €55.000,- zijn. Het is aan de
gemeente om af te wegen of een bijdrage gelet op onder andere het inwonerbelang gerechtvaardigd is.
De volgende scenario`s zijn denkbaar met enkele opmerkingen daarbij:
1. Vervangen brug met bestaande breedte maar met andere materialisatie (zijnde huidig lopende vergunningsaanvraag en ontwerp) o o
Positief advies van de Erfgoedcommissie
Op dit moment geen draagvlak bij gesprekspartners zijnde initiatiefnemers
petitie en Geschiedkundige vereniging vanwege de toegepaste materialisatie en uitstraling.
6
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
o o
Het Waterschap verwacht een bijdrage van de gemeente
Op basis van eerste toets geen weigeringsgronden voor de
omgevingsvergunning (ontwerp is niet strijdig met het beleid).
2. Vervangen brug met bestaande breedte, huidige materialisatie en uitstraling o
Geen draagvlak bij het Waterschap vanwege incidentele en structurele meerkosten (met name door onderhoud en kortere levensduur)
o
Verwacht draagvlak bij gesprekspartners zijnde initiatiefnemers petitie en geschiedkundige vereniging
o
Meer (financiële) middelen nodig.
3. Vervangen brug in smallere uitvoering en andere materialisatie (zijnde eerste aanvraag en ontwerp) o
Absoluut geen draagvlak bij gesprekspartners zijnde initiatiefnemers petitie en Geschiedkundige vereniging
o
Is mogelijk terugval optie voor het Waterschap indien de gemeente niet bijdraagt in de meerkosten van het nieuwe en of ander ontwerp
o
Risico van juridische procedures in verband met zwakke argumentatie in geval van weigering van de vergunning
4. Overname van de brug door samenleving en of gemeente o o
Deze optie is (nog) niet onderzocht en besproken met betrokken partijen Medewerking van het Waterschap en de ontvangende partij (inwoners of gemeente) is noodzakelijk
5. Bestaande brug renoveren o o
Voor het Waterschap geen optie
Draagvlak bij gesprekspartners zijnde initiatiefnemers petitie en Geschiedkundige vereniging
6. Bestaande brug buiten gebruik stellen o
Indien er geen maatregelen worden genomen zal de brug op een gegeven moment vanuit het oogpunt van veiligheid niet meer gebruikt kunnen worden. De brug dient dan te worden afgesloten voor gebruik
o
Naar verwachting kan de brug met beperkt onderhoud dan nog jaren blijven liggen
o
Geen gewenste optie voor betrokken partijen
Het vervolg
Met het oog op het vervolg wordt het volgende opgemerkt: -
Vanuit de rol van verbinder is er absolute inspanning verricht. Dit ervaart de
gemeente als lastige rol gelet op de verschillende belangen en plichten die de
gemeente vanuit andere rollen heeft. Omwille van het belang van de inwoners vindt
het College echter dat het maximale moet worden geprobeerd. Helaas zijn betrokken -
7
partijen zijn (nog) niet tot elkaar gekomen.
Vanuit de rol van vergunningverlener is de maximale ruimte benut.
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000
-
-
Vanuit de rol van facilitator is het college bereid om een deel van de meerkosten voor haar rekening te nemen onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraad.
In relatie tot de rol van handhaver, het handhavingsvraagstuk zal naar verwachting aan de orde zijn zolang er geen daadwerkelijke stappen worden gezet.
Het college acht een combinatie van scenario 1 (Vervangen brug met bestaande breedte maar met andere materialisatie) en 2 (Vervangen brug met bestaande breedte, huidige
materialisatie en uitstraling) het meest realistisch en haalbaar. Voorwaardelijk hierbij is dat de gemeente bijdraagt. Het college zet zich in om partijen nader tot elkaar te brengen,
waarbij de beperkingen gelden zoals eerder benoemd onder andere vanuit de wettelijk rol van de gemeente. Na afronding van het participatietraject zal indien een gemeentelijke
bijdrage nodig is een raadsvoorstel hiertoe worden voorgelegd met daarbij inzicht in de (meer)kosten op basis van actuele berekeningen.
Indien scenario 1 en of 2 (of combinatie daarvan) niet haalbaar is ontstaat een nieuwe situatie. Op dat moment zullen we de gemeenteraad informeren. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van gemeente Molenlanden, De secretaris,
De burgemeester,
Femmy Jonker
Theo Segers
8
Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000