PSA - Accountantsverslag 2024

Accountantsverslag 2024

Geachte leden van de gemeenteraad, Aan de gemeenteraad van de gemeente Molenlanden Postbus 5 2970 AA BLESKENSGRAAF Onderwerp Accountantsverslag 2024 Datum 25 juni 2025 Kenmerk 312020002.25.337

Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 van uw gemeente afgerond. De jaarrekening van gemeente Molenlanden is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Met dit accountantsverslag informeren wij u over onze belangrijkste controlebevindingen. Op 27 mei 2025 hebben wij een aantal controlebevindingen reeds besproken met uw controller en met medewerkers van het Team Financiën. Wij bespreken onze bevindingen op 2 juli 2025 met de auditcommissie. Bij de jaarrekening 2024 hebben wij op 25 juni 2025 een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Ons accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in de beoordeling van de jaarrekening 2024. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden en diverse besprekingen die wij met uw medewerkers hebben gevoerd. Voor de goede orde vermelden wij dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt. Het accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. Wij geven u toestemming om dit accountantsverslag te publiceren via de agenda’s van de raadscommissies en de gemeenteraad.

Met vriendelijke groet, Publieke Sector Accountants B.V. ValidSigned door R. van Hattem Msc RA op 25-06-2025

R. van Hattem MSc RA

Publieke Sector Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Utrecht onder nummer 69411409.

Inhoudsopgave Contact: De volgende personen kunnen benaderd worden bij vragen met betrekking tot dit accountantsverslag:

Ralf van Hattem 06 – 1234 5175 rvanhattem@psa-ra.nl

Rashadell Varlack 06 – 2305 8971 rvarlack@psa-ra.nl

Managementsamenvatting 1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij .... 1 2. Financiële positie en resultaat .............................. 6 3. Bevindingen eindejaarscontrole.......................... 12 4. Interne beheersing ............................................. 20 5. Overige aangelegenheden .................................. 22 6. Bijlage: verplichte tabel SiSa ............................... 31

Managementsamenvatting Algemeen beeld

Belangrijkste bevindingen

De controle van uw jaarrekening is goed verlopen. Uw organisatie is goed in staat om een kwalitatief goede jaarrekening op te stellen, inclusief het bijbehorende balansdossier. De samenwerking hebben wij wederom als prettig ervaren. Wel waren er knelpunten in de controle vanwege het nieuwe financiële pakket.

Centraal in onze controle staan risico’s die verband houden met schattingen en/of fraude. Schattingen kunnen de getrouwheid van de jaarrekening beïnvloeden door schattingsonzekerheden. Voor fraude geldt dat het opzettelijk is waardoor dit minder snel zal worden ontdekt door de interne en externe controle. De voornaamste schattingsposten in uw jaarrekening zijn de voorzieningen. Bij frauderisicofactoren richten wij ons met name op het aspect prestatielevering.

Onze belangrijkste conclusie De strekking van onze controleverklaring bij uw jaarrekening 2024 is goedkeurend. Wij hebben een aantal ongecorrigeerde fouten en onzekerheden opgenomen in de foutenevaluatie. De onzekerheden hebben betrekking op de aangifte van de BTW. Uw rechtmatigheidsverantwoording Het college van burgemeester en wethouders heeft geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd die groter zijn dan de verantwoordingsgrens. De totale begrotingsonrechtmatigheid bedraagt € 865.488, hiervan is € 644.488 als acceptabel aangemerkt. Daarnaast is er sprake van onrechtmatige inkopen van € 436.999. De totale bruto onrechtmatigheid bedraagt € 1.302.487. Dit past binnen de verantwoordingsgrens van € 1.468.480. De niet-acceptabele onrechtmatigheid bedraagt in het totaal € 652.999. Ten aanzien van het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium zijn er geen bevindingen geconstateerd. Financieel resultaat Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten in 2024 bedraagt € 8,1 miljoen positief. Uw eigen vermogen neemt daarom toe. Per saldo is tussentijds € 3,3 miljoen onttrokken aan de reserves, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 4,8 miljoen voordelig bedraagt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie











Wij hebben een onzekerheid geconstateerd van € 100.000 in de BTWaangiften vanwege de mate waarin de bedragen in de aangiften in het nieuwe financiële pakket herleidbaar zijn; Wij benoemen een aantal aandachtpunten voor de voorzieningen groot onderhoud, waaronder de besluitvorming door de gemeenteraad over de uitgangspunten, de kwaliteit van de ramingen en het gelijk blijven van de dotatie. Wij hebben geconstateerd dat er administratieve begrotingswijzigingen zijn doorgevoerd die programma-overschrijdend zijn. Deze begrotingswijzigingen zijn voorbehouden aan de gemeenteraad en daarom opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Wij hebben samen met uw VIC geconstateerd dat uw subsidieverstrekkingen niet altijd binnen de daarvoor gestelde termijn worden afgegeven en voldoen niet aan uw subsidieverordening. Wij vragen uw aandacht voor de juiste registratie van uw niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen.

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

1

1.

Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Reikwijdte van de controle

1

1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij Met de opdrachtbevestiging van 14 augustus 2024 (kenmerk 312020002.24.470) heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van gemeente Molenlanden. In dit accountantsverslag geven wij een toelichting op de bevindingen naar aanleiding van de controle. Onze controle wordt verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden en de beleidsregels toepassing Wet normering topinkomens (WNT). Tijdens de uitvoering van de oorspronkelijke controleplanning hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

Materialiteit

De materialiteitsbepaling bij de gemeente Molenlanden is gebaseerd op het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en het door uw gemeenteraad vastgestelde controleprotocol ‘Controleprotocol 2024’ en het ‘Normenkader 2024’ zoals vastgesteld door de gemeenteraad d.d. 18 maart 2025. De bij onze controle van de jaarrekening 2024 toegepaste goedkeuringstoleranties bedragen derhalve: Bron: jaarrekening 2024*

Fouten

Goedkeuringsmaterialiteit

Onzekerheden € 1.467.770

€ 1.320.000

*de totale lasten (incl. stortingen in de reserves) op basis van de jaarrekening 2024 bedragen € 146.777.000.

De gemeenteraad heeft in het controleprotocol de rapporteringstolerantie vastgesteld op 5% van de goedkeuringstolerantie en bedraagt derhalve € 73.000.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij een aantal aandachtspunten geïdentificeerd die een verhoogd (bruto) risico kunnen vormen op fouten of afwijkingen in de financiële verslaggeving, vóórdat er beheersingsmaatregelen zijn toegepast om deze risico’s te beperken. Deze risico’s kunnen een materiële fout in uw jaarrekening veroorzaken en mogelijk impact hebben op de bedrijfsvoering. Het opnemen van een risicogebied of aandachtspunt in deze opsomming betekent niet dat daadwerkelijk sprake is van risico’s die zich manifesteren. De aandachtspunten zijn enkel bedoeld om aan te geven dat wij tijdens onze controle (extra) aandacht hebben besteed aan deze gebieden. De risicogebieden voor deze jaarrekening zijn als volgt:  De actualiteit van de gevoerde administratie(s), gericht op de betrouwbaarheid van de (tussentijdse) informatievoorziening.  Voorzieningen: vanwege het schattingselement en de daarmee samenhangende (subjectieve) schattingsonzekerheden.  De waardering van activa als gevolg van schattingselementen.  Naleving van de (Europese) aanbestedingsregels en het onderkend corruptierisico hierbij.  Het risico op het ontbreken van een prestatieverklaring in het inkoopproces.  Het risico op een onrechtmatige handmatige betaling.

 De waardering en risico inschatting met betrekking tot lopende grondexploitaties, inclusief de geldende regels rondom het tussentijds winstnemen.  Risico’s en onzekerheden in het sociaal domein, waaronder Pgb’s, Wmo en jeugdzorg  Uw fiscale positie in het kader van de vennootschapsbelasting (Vpb).  Vanuit de controlerichtlijnen dienen wij specifiek aandacht te besteden aan de mogelijkheid die het management heeft om specifieke controlemaatregelen te omzeilen. Dit risico is niet uniek voor uw gemeente. Belangrijke voorbeelden zijn de memoriaalboekingen (handmatige (correctie)boekingen) en posten die gezien hun aard schattingselementen in zich hebben.  De getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.  De voortgang en status van de (noodzakelijke en gewenste) verbeteringen met betrekking tot de kwaliteit van de interne beheersing.  Voortgang van de (geplande) kwaliteitsimpulsen aan uw IT-omgeving. Ter voorkoming van een materiële fout in de jaarrekening heeft u voor bovenstaande risicogebieden interne beheersingsmaatregelen getroffen. Wij hebben ons tijdens de controle gericht op de opzet en het bestaan van de door u ingerichte beheersingsomgeving, die deze risico’s moeten verkleinen. Voor een toelichting op een aantal onderkende risico’s en aandachtpunten verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘belangrijke bevindingen’.

Daarnaast verwijzen wij u naar onze bevindingen in het hoofdstuk ‘Interne beheersing’.

De baten en lasten, alsmede balansmutaties

Uw gemeente maakt gebruik van 31 specifieke uitkeringen die verantwoord zijn via de SiSa-bijlage in uw jaarrekening. Op basis van uw controleprotocol en normenkader hebben wij de naleving van het financieel rechtmatigheidskader voor uw gemeente met betrekking tot deze specifieke uitkeringen gecontroleerd. Hierbij zijn geen materiële bijzonderheden geconstateerd.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

2

Aandachtspunten voor controle en rapportage

Onze conclusie is derhalve dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2024.

De jaarrekening voldoet aan het BBV

Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de baten en lasten van gemeente Molenlanden. Daarnaast vereisen zij van het college van burgemeester en wethouders het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, die vaak – vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken – inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van gemeente Molenlanden zijn uiteengezet in de jaarstukken 2024 in het onderdeel ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Wij hebben het door het college van burgemeester en wethouders toegepaste proces voor belangrijke verslaggevingsgrondslagen geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsgrondslagen en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt: de jaarstukken voldoen aan het BBV (Besluit begroting en verantwoording).

De rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening

In de jaarrekening 2024 legt uw college van burgemeester en wethouders verantwoording af over een drietal rechtmatigheidscriteria die niet expliciet blijken uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de gemeenteraad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de gemeenteraad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 1,47 miljoen. Er zijn geen afwijkingen geconstateerd boven dit grensbedrag en toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording in uw jaarrekening.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

3

met betrekking tot specifieke uitkeringen zijn rechtmatig

Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole resteren er ongecorrigeerde afwijkingen. Door ons gerapporteerde bevindingen zijn niet materieel (dus hebben geen invloed op de strekking van onze controleverklaring). De overige bevindingen zijn naar onze mening van belang voor uw beoordeling van de jaarstukken en de verdere kwaliteitsverbetering van de administratieve organisatie en interne beheersing. Voor de (niet materiële) fouten en tekortkomingen in de jaarstukken verwijzen wij u naar de diverse onderdelen van dit rapport.

Goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid

Wij zijn van oordeel dat de jaarrekening 2024 van gemeente Molenlanden een getrouw beeld geeft van het eigen vermogen op 31 december 2024 en het resultaat over 2024. Onze conclusie is dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2024. Hierbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de gemeenteraad wordt vastgesteld. Wij verzoeken u derhalve ons een door voorzitter en de griffier ondertekend besluit van de vastgestelde jaarrekening te verstrekken. Mochten nog wijzigingen worden aangebracht in de definitieve versie van de jaarrekening dan dienen wij deze te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

4

Geïdentificeerde fouten in de jaarstukken

5

2.

Financiële positie en resultaat

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

6

2. Financiële positie en resultaat

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

In het Bbv, de verslaggevingsregels voor gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen (dat bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves) worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten in 2024 bedraagt € 4,8 miljoen positief. Per saldo is tussentijds € 3,3 miljoen onttrokken aan de reserves, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 8,1 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. 2024

2023

2022

2021

2020

2019

Eigen vermogen per 1 januari

140,6

135,3

131,4

137,5

98,4

97,4

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 3,3

-/- 5,0

-/- 4,8

-/- 12,9

35,3

0,9

Gerealiseerd resultaat

8,1

10,3

8,7

6,8

3,7

0,1

Totaal (‘gerealiseerd saldo van baten en lasten’)

4,8

5,3

3,9

-/- 6,1

39,1

1,0

145,4

140,6

135,3

131,4

137,5

98,4

Eigen vermogen per 31 december

De tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves, in overeenstemming met de besluiten van uw gemeenteraad. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 66% van het balanstotaal (op 1 januari 2024 66% van het balanstotaal). In de toelichting op balans bij het onderdeel eigen vermogen van de jaarrekening geeft het college van burgemeester en wethouders een nadere toelichting op de mutaties in het eigen vermogen over het jaar 2024. Wij verwijzen u naar deze toelichting. Als signaalwaarde voor de solvabiliteitsratio geldt volgens de VNG een percentage van 20%. Bij een solvabiliteitsratio lager dan 20% bevindt de gemeente zich op glad ijs. In de begroting 2024 heeft de gemeenteraad de solvabiliteit bepaald op 46,7% en op basis van de jaarrekening 2024 bedraagt de solvabiliteit 59,9%. De solvabiliteit is derhalve 13,2 procentpunten hoger dan begroot. Ter vergelijking hebben wij de solvabiliteit van een aantal gemeenten opgenomen. Daaruit blijkt dat de solvabiliteit van uw gemeente per 31 december 2024 (59,9%) boven het niveau van de gemeenten van Nederland ligt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

7

De vermogenspositie van uw gemeente neemt in absolute zin toe

8

Ter vergelijking over 2023: Gemeente Nederland Zuid-Holland Gemeenten groter dan 25.000 inwoners en kleiner dan 50.000 inwoners Gorinchem Krimpenerwaard Molenlanden Vijfheerenlanden Altena

Solvabiliteit 2023 39,6% 44,6% 40,7% 40,0% 37,8% 61,2% 22,7% 31,3%

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Resultaat 2024 is beïnvloed door reservemutatie(s)

Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van de door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de bestuurlijke besluitvorming. Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende:

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

9

Exploitatieresultaat (in € 1.000.000) Totale baten

134,5

Totale lasten

129,6

Gerealiseerde saldo van baten en lasten voordelig

4,8

Af: stortingen in reserves

17,2

Bij: onttrekkingen aan reserves

20,5

Saldo mutaties reserves, per saldo onttrekking

3,3

Gerealiseerd resultaat (voordelig)

8,1

De exploitatie over 2024 laat een voordelig gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten van € 4,8 miljoen zien, ten opzichte van een begroot (na wijziging) nadelig saldo van € 4,0 miljoen. Dit is een voordeel van € 8,8 miljoen. Tussentijds is voor € 3,3 miljoen onttrokken aan de reserves wat per saldo leidt tot een gerealiseerd resultaat van € 8,1 miljoen. Het gerealiseerde voordelig resultaat ad € 8,1 miljoen is afzonderlijk op de balans onder het eigen vermogen opgenomen. Uw gemeenteraad besluit (op voorstel van het college) tot het bestemmen van het resultaat 2024. In de jaarstukken wordt op diverse plaatsen een nadere toelichting gegeven op de totstandkoming van het resultaat en worden de verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de gerealiseerde baten en lasten verklaard. Wij verwijzen u naar deze toelichtingen. Het voordelige exploitatieresultaat 2024 (vóór bestemming) is mede ontstaan na een aantal incidentele baten en lasten. Door het effect van de incidentele baten en lasten buiten beschouwing te laten, ontstaat meer inzicht in de reguliere baten en lasten. Het inzicht in de reguliere baten en lasten is van belang, omdat het een betere indicatie geeft van de toekomstige baten en lasten, overigens zonder rekening te houden met beleidswijzigingen.

In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is eveneens inzicht in de incidentele baten en lasten gegeven. Kortheidshalve verwijzen wij u naar deze uiteenzetting.

Het college van burgemeester en wethouders kwalificeert

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit heeft het college bepaald op € 33,2 miljoen. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het college een opsomming gegeven van ingeschatte risico’s. Op basis van de door

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

de gemeente uitgevoerde risicosimulatie volgt een benodigde weerstandscapaciteit van € 5,1 miljoen. De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit in de jaarrekening is 6,5. Wij verwijzen u voor de onderkende risico’s en de kwantificering daarvan naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Overigens merken wij hierbij op dat deze cijfers niet aan accountantscontrole of een beoordelingsopdracht zijn onderworpen. Voor meer gedetailleerde informatie over uw weerstandspositie verwijzen wij u naar paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing van uw jaarstukken 2024.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

10

het weerstandsvermogen als goed

11

3.

Bevindingen eindejaarscontrole

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Oplevering is verder verbeterd

12

3. Bevindingen eindejaarscontrole Wij zien een stijgende lijn in de kwaliteit van het balansdossier. Wel waren er bij de controle een aantal knelpunten door de implementatie van het nieuwe pakket. Hierdoor zijn er problemen ontstaan doordat lijstwerk niet gegenereerd kon worden, aansluitingen minder eenvoudig konden worden vastgesteld, er is sprake is erg veel correctieboekingen die de administratie vervuilen en wij kunnen minder eenvoudig aansluiten op voorbereid werk van eerdere jaren. Wij zien ook een afname in het aantal vragen dat wij gedurende de controle hebben gesteld:

Wij hebben een aantal adviezen voor de ambtelijke organisatie om de oplevering verder te verbeteren:  

De formats en werklijsten SiSa worden door uw gemeente nog niet optimaal gebruikt. Wij adviseren de kwaliteitscontrole hierop aan te scherpen; Wij adviseren bij het opbouwen van het balansdossier ook de vragen te betrekken die in iedere jaren zijn gesteld over specifieke posten, hiermee zal u nog een deel van de vragen kunnen afvangen.

Wij hebben bij de controle van de jaarrekening de volledige en constructieve medewerking van uw organisatie gehad. Wij zullen onze bevindingen in een gezamenlijke evaluatie met uw gemeente bespreken gesprek om de samenwerking verder te optimaliseren.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Een belangrijke post in de jaarrekening van de gemeente Molenlanden betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de schattingscomponenten die samenhangen met de waardering van de grondexploitaties, besteden wij hier tijdens de controle bijzondere aandacht aan. De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot de zogenoemde vijf P’s:  

  

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in woningbehoefte en vraag naar bedrijventerreinen. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van aanbod van bedrijventerreinen en woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: de verkoopprijzen van woningen zijn momenteel enorm hoog. Hoe vertaalt dit zich in grondprijzen en wat zijn de verwachtingen op de (middel-)lange termijn, bijvoorbeeld door ontwikkelingen in de hypotheekrente(aftrek). Plankosten: zijn de geraamde kosten die voor de grondexploitaties gemaakt moeten worden realistisch. U kunt hierbij denken aan de totstandkoming van de ramingen van bijvoorbeeld civieltechnische werken en interne plankosten. Parameters: zijn de gehanteerde kosten- en opbrengstenindexaties in lijn met de actuele marktontwikkelingen en zijn de renteparameter en disconteringsvoet in overeenstemming met de voorschriften in het BBV.

De grondexploitaties zijn door uw gemeente voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. In exploitatie genomen gronden De totale boekwaarde per 31 december 2024 bedraagt € 1,9 miljoen en na de verliesvoorziening van € 317.000 resteert er een balanswaarde van € 1,6 miljoen. Uw gemeente heeft een aantal projecten waarop positieve resultaten worden verwacht en een aantal projecten waarop verlies wordt genomen. In 2024 is er € 166.000 winst genomen op basis van de ‘percentage of completion (POC) methode’. Deze POC methode schrijft voor dat winsten genomen moeten worden op basis van de procentuele voortgang van het project, gebaseerd op de gerealiseerde kosten en opbrengsten in relatie tot de totaalraming. Deze winsten komen hoofdzakelijk voort uit het afgesloten project, Melkweg fase 2 (€ 289.000). De onzekerheden die met de resultaten van grondexploitaties samenhangen ontstaan doordat de waardering (en daarmee de te nemen winsten en verliezen) gebaseerd zijn op schattingen. De omvang van de in de toekomst nog te realiseren opbrengsten en kosten is hier een belangrijke factor in.

In de huidige portefeuille van bouwgronden in exploitatie verwacht uw gemeente de komende jaren nog € 3,5 miljoen (2023: € 4,4 miljoen) aan kosten te maken en moet er nog € 6,0 miljoen (2023 € 8,0 miljoen) aan opbrengsten gerealiseerd worden. Veruit de meeste kosten zijn nog te realiseren binnen het project Langerak Zuid € 2,0 miljoen (2023: € 2,8 miljoen). Dat geldt ook voor de meeste opbrengsten € 3,5 miljoen (2023: € 4,9 miljoen). De risico’s die samenhangen met de nog te realiseren opbrengsten zijn overigens deels afgedekt doordat bij Langerak Zuid veruit het grootste deel van de

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

13

Grondexploitaties

Wij hebben vastgesteld dat de uitgangspunten die zijn gehanteerd bij de waardering van de grondexploitaties aanvaardbaar zijn. Uw portefeuille grondexploitaties heeft een laag risicoprofiel. Wij hebben begrepen dat er in de komende jaren mogelijk nieuwe grondexploitaties worden geopend, afhankelijk van de besluitvorming van de gemeenteraad.

Evaluatie rechtmatigheidsverantwoording 2024

Voor dit boekjaar heeft het college van de gemeente een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering. Inmiddels is ook het BBV en het BADO aangepast en hiermee is de ‘imperfecte regelgeving’ waarvan in 2023 sprake was aangepast. Met de imperfecte regelgeving bedoelen wij dat de Gemeentewet wel was aangepast, maar het verslaggevingsstelsel (BBV) en het BADO nog niet. In dit onderdeel van het accountantsverslag evalueren wij de rechtmatigheidsverantwoording in 2024. Verantwoording Op basis van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 blijkt dat er geen rechtmatigheidsafwijkingen zijn geconstateerd groter dan de verantwoordingsgrens (1%). De rechtmatigheidsafwijkingen hebben betrekking op de criteria begrotingsrechtmatigheid en het voorwaardencriterium. Samenvatting rechtmatigheidsverantwoording

Bedragen

Begrotingscriterium (bruto)

€ 865.488

Begrotingscriterium (netto)

€ 216.000

Voorwaardencriterium (met name Europese aanbestedingen en participatiewet)

€ 436.999

M&O-criterium

€0

Rechtmatigheidsfouten bruto

€ 1.302.487

Rechtmatigheidsfouten netto

€ 652.999

In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college een toelichting opgenomen rondom de interne controlewerkzaamheden inzake rechtmatigheid en haar bevindingen hierbij. De gemeenteraad heeft de rapporteringsgrens (8% van de verantwoordingsgrens) vastgesteld waarboven rechtmatigheidsafwijkingen in de paragraaf bedrijfsvoering moeten worden toegelicht.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

14

opbrengsten vastliggen in overeenkomsten met ontwikkelaars. Bovendien betreft dit een woningbouwproject, waardoor het college de risico’s laag inschat.

Evaluatie aanpak Het college heeft voorafgaand goed nagedacht over haar plan van aanpak om voldoende waarborgen te treffen om een rechtmatigheidsverantwoording te kunnen opnemen in de jaarrekening die geen materiële afwijkingen bevat. Hiertoe is onder andere een risicoanalyse uitgevoerd, processen geactualiseerd en een intern controleplan opgesteld. Daarnaast heeft het college zorggedragen voor het tijdig actualiseren van verordeningen en het in kaart brengen van de risico’s en maatregelen rondom Misbruik & Oneigenlijk gebruik. Evaluatie uitvoering Wij hebben de uitgevoerde interne controleprogramma’s beoordeeld. Op basis van onze werkzaamheden komen wij tot dezelfde conclusie inzake de uitkomsten (fouten en onzekerheden) van de verbijzonderde interne controle. Wij hebben bij onze werkzaamheden verder geconstateerd dat u fouten en of onzekerheden heeft geconstateerd in het kader van de rechtmatigheid. Begrotingscriterium Het totaal aan bruto begrotingsonrechtmatigheden bedraagt € 865.488. Het college heeft hier een analyse op uitgevoerd en in de paragraaf bedrijfsvoering toegelicht wat de aard van deze begrotingsonrechtmatigheden is. Het college heeft dit bedrag gedeeltelijk als acceptabele begrotingsonrechtmatigheden aangemerkt.

Het acceptabel zijn van begrotingsonrechtmatigheden vindt zijn oorsprong in de afspraken tussen uw gemeenteraad en het college in bijvoorbeeld de financiële verordening. Er resteert netto begrotingsonrechtmatigheid van € 216.000. Dit zijn administratieve begrotingswijzigingen die programma-overstijgend zijn. Deze hebben wij elders in het rapport toegelicht. Voorwaardencriterium Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole als onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Vanwege de relevantie van de onderwerp gaan wie hier separaat op in. Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw gemeente uitgevoerde crediteurenanalyse (spendanalyse) gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende het boekjaar 2024 is nageleefd. Op basis van de spendanalyse constateren wij dat uw gemeente de Europese aanbestedingsregels niet in alle gevallen heeft nageleefd. De onrechtmatigheidsfout komt uit op een bedrag van € 436.999 (2023: € 1,2 miljoen). In 2024 heeft deze afwijking geen direct effect meer op de strekking van de controleverklaring. Het college heeft deze afwijking opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsfout is in 2024 dus afgenomen ten opzichte van 2023. Het is positief te constateren dat deze trend zich de afgelopen voortzet.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

15

Daarnaast zijn in de waarderingsgrondslagen de grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. En hebben wij vastgesteld dat de verplichte modeltekst is gehanteerd voor de rechtmatigheidsverantwoording.

Rechtmatigheidsfout 2024

Rechtmatigheidsfout 2023

Rechtmatigheidsfout 2022

ICT Software

€ 124.815

€ 1.131.423

€ 1.273.000

Inhuur

€ 70.862

0

0

Schoonmaak

€ 91.117

0

0

0

0

€ 182.000

Ondersteuning en advies

€ 150.205

€ 25.020

€ 57.000

Totaal

€ 439.999

€ 1.156.443

€ 1.512.000

Onderhoudswerkzaamheden

M&O-criterium Op basis van de rechtmatigheidsverantwoording blijken geen bevindingen in het kader van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O). Uw gemeente beschikt over een vastgesteld M&O-beleid. Het M&O-beleid is vastgesteld door de gemeenteraad op 21 maart 2023.

Rondrekening BTW en aansluiting financiële administratie.

Wij hebben geconstateerd dat er sprake is van verschillen tussen de financiële administratie en de rondrekening van de BTW. Wij hebben begrepen dat in het nieuwe financiële pakket niet het lijstwerk kan worden gegenereerd uit welke boekingen en facturen de aangifte is opgebouwd. Het is daarom niet achteraf vast te stellen welke input in het financiële pakket heeft geleid tot de aangifte. En wanneer de output achteraf handmatig wordt getoetst komt men niet tot dezelfde uitkomsten. Er is daarom een risico dat de BTW- aangiften niet correct zijn. Wij hebben begrepen dat uw gemeente hierover reeds contact heeft gehad met de belastingdienst. De omvang van dit bedrag is € 100.000. Wij nemen dit bedrag mee als onzekerheid in de controle.

Aandacht voor de juistheid Wij hebben uw gemeente in voorgaande jaren geadviseerd om de criteria voor het opnemen van uw financiële verplichtingen aan te van uw financiële niet uit de passen. Uw gemeente heeft voor boekjaar 2024 besloten om de in het verleden gehanteerde criteria te laten vervallen. U neemt alle contracten op met een restwaarde per jaareinde van tenminste € 100.000 waaruit een harde verplichting ontstaat. De contracten balans blijken de met een restwaarde lager dan € 100.000 wordt voor het totaalbedrag een toelichting opgenomen in de jaarstukken. verplichtingen De harde verplichting per jaareinde is bepaald op basis van een inschatting (initiële contractwaarde * resterende looptijd contract), echter hebben wij geconstateerd dat de initiële opdrachtwaarde niet altijd te herleiden is aan een contract. Wij vragen uw aandacht voor een registratie waardoor de juistheid van de niet uit balans blijkende verplichtingen geborgd wordt.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

16

Soort

Op basis van de uitgevoerde interne controlewerkzaamheden blijkt dat de gemeente bij de verstrekking van subsidies niet altijd voldoet aan de gestelde formaliteiten conform de eigen subsidieverordening. Deze formele onrechtmatigheid is tevens opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel interne controle & rechtmatigheid. Op basis van de opgenomen toelichting blijkt de wenst van het college om dit in de toekomst te verbeteren.

Administratieve begrotingswijzigingen

Bij de controle is vastgesteld dat er sprake is van (administratieve) begrotingswijzigingen met een programma-overschrijdend karakter. Het muteren van de begroting waarbij sprake is van mutaties over de programma’s is voorbehouden aan de gemeenteraad. Wij hebben geen controle-informatie ontvangen waaruit blijkt dat de gemeenteraad hiertoe heeft besloten of dat dit niet expliciet noodzakelijk is (bijvoorbeeld op grond van de financiële verordening). Wij hebben begrepen dat het hier gaat over administratieve boekingen in de begroting die programma-overschrijdend. Deze mutaties zijn onrechtmatig en worden daarom meegenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Het bedrag dat hiermee samenhangt is € 216.000. Wij hebben eerder opgemerkt dat door administratieve mutaties het budgetrecht van de raad wordt aangetast. Wij verzoeken u waarborgen te treffen zodat programma-overstijgende begrotingsmutaties niet kunnen worden doorgevoerd zonder een besluit van de gemeenteraad.

Voorzieningen groot onderhoud

In de jaarrekening 2024 is sprake van twee voorzieningen voor groot onderhoud, betreffende gebouwen en openbaar gebied. De stand van de voorzieningen is gebaseerd op een geactualiseerd onderhoudsplan. Wij stellen vast dat de jaarlijkse dotaties steeds muteert en ook de looptijd van de voorziening niet vastligt. Wij hebben begrepen dat de voorziening in 2025 geactualiseerd zal worden. Wij adviseren u de onderhoudsvoorzieningen voor te leggen aan de gemeenteraad inclusief de hoofdlijn van het meerjarenonderhoudsplan, de jaarlijkse (vaste) dotatie en onttrekkingen alsmede de looptijd van de voorzieningen. De goede beheersing van deze voorzieningen, de jaarlijks gelijkblijvende dotaties alsmede de kwaliteit van de onderbouwing blijft voor uw gemeente een belangrijk aandachtspunt.

Wet normering topinkomens (WNT)

De Wet normering topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

17

Subsidieverstrekkingen niet altijd binnen de daarvoor gestelde termijn afgegeven conform uw subsidieverordening

In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat u de plicht heeft om uiterlijk 1 juli 2025 uw WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2024 via internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken. Indien op grond van andere op de verantwoordelijke van toepassing zijnde regelgeving of een besluit een later tijdstip waarop het financieel verslaggevingsdocument openbaar moet worden gemaakt geldt, is die latere datum de uiterlijke datum van openbaarmaking.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

18

Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over € 233.000 niet te boven gaat. Daarnaast dienen gemeenten het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. In 2024 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen.

19

4.

Interne beheersing

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

20

4. Interne beheersing Kernboodschappen interim- Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij de managementletter uitgebracht op 20 november 2024. Deze managementletter is besproken met uw concerncontroller en de auditcommissie. Hieronder treft u de managementsamenvatting controle aan.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

21

5.

Overige aangelegenheden

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Aanpassing BADO en BBV met ingang van boekjaar 2025

22

5. Overige aangelegenheden Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is aangepast en bevat wijzigingen die relevant zijn vanaf 2025 voor de rechtmatigheids-verantwoording Op 16 april 2025 heeft het Rijk in het Staatsblad een aantal wijzigingen gepubliceerd van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, het Waterschapsbesluit en het Besluit van 29 oktober 2021 tot wijziging van het Besluit financiële verhouding 2001. De wijzigingen gaan in voor verantwoordingen over het begrotingsjaar 2025. Hieronder hebben wij de belangrijkste wijzigingen die voor u relevant zijn opgenomen. Wijzigingen Besluit accountantscontrole decentrale overheden  



In artikel 1 zijn de “begrippen” afwijking, deelverantwoording, financiële rechtmatigheid en openbaar lichaam aangepast; In artikel 2 is aangegeven dat de goedkeuringstolerantie wordt aangepast. Vanaf het verslagjaar 2025 bedraagt deze 2% van de omvangsbasis. Deze is tot en met 2024 1%. De omvangsbasis is daarbij gelijk aan de totale lasten van de gemeente exclusief de toevoegingen aan de reserves. Tot en met 2024 was de omvangsbasis gelijk aan de totale lasten van de gemeente inclusief de toevoegingen aan de reserves; en De goedkeuringstolerantie is de som van de afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle. Dit betekent dat fouten en onzekerheden gezamenlijk worden afgewogen (lees: opgeteld) ten opzichte van de goedkeuringstolerantie van 2%. Tot en met 2024 werden fouten (1%) en onzekerheden (3%) afzonderlijk afgewogen. Wanneer fouten en onzekerheden samen meer dan 2% van de omvangsbasis bedragen, dient de accountant een niet-goedkeurende controleverklaring af te geven.

Deze aanpassingen zijn relevant voor het intern controleplan van uw gemeente en de uitvoering daarvan. Wijzigingen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten 

In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (Bbv) zijn wijzigingen doorgevoerd, waarmee de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is geformaliseerd. Aan artikel 1 van het Bbv zijn daartoe de volgende onderdelen toegevoegd: o Rechtmatigheidsverantwoording; o Verantwoordingsgrens; o Financiële rechtmatigheid;

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

23

o Rechtmatigheidsfout; en o Onduidelijkheid. De verantwoordelijkheid voor deze verantwoording is daarmee expliciet bij het college neergelegd. In het Bbv is nu expliciet geregeld dat in de paragraaf bedrijfsvoering een beschrijving wordt opgenomen van de maatregelen die worden ondernomen om rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden met betrekking tot de financiële rechtmatigheid te voorkomen.  De paragraaf “Wet open overheid” is een verplichte paragraaf geworden.  In titel 4.7 zijn in artikel 58b de verslaggevingskaders voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Deze zijn: o De jaarrekening bevat een rechtmatigheidsverantwoording. o De rechtmatigheidsverantwoording bevat een overzicht van de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De verantwoordingsgrens is een totaalbedrag voor rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De gemeenteraad en provinciale staten stellen de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. o Voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, worden deze in het kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Bij ministeriële regeling wordt voor de rechtmatigheidsverantwoording een model vastgesteld. De belangrijkste aanpassing is dat de verantwoordingsgrens vanaf 2025 maximaal 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves kan zijn. 

Deze aanpassingen zijn relevant voor de jaarrekening 2025 (verantwoording) en uw kaderstelling (verantwoordingsgrens maximaal 2%). Voor een totaalbeeld van de wijzigingen verwijzen wij naar https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-99.html.

Geen meningsverschil met het college van burgemeester en wethouders

Er zijn geen meningsverschillen met het college van burgemeester en wethouders geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het college en de medewerkers van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Wij hebben namens het college van burgemeester en wethouders een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen d.d. XX XXXX 2025.

Naleving van wet- en regelgeving

Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met het niet-naleven van wet- en regelgeving met uitzondering van de bevindingen die elders in het rapport zijn opgenomen ten aanzien van met name EU-aanbestedingen.

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen.

Geen aanwijzingen van fraude

In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Wij merken op dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd met het controleteam en met het financieel management en de directie van de gemeente Molenlanden, waarbij wij de nadruk hebben gelegd op de vermoedens van materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management en directie hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn op de jaarrekening, zijn betrokken. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben middels gegevensanalyses onderzocht of sprake is van significante en ongebruikelijke transacties.

Hoewel wij op grond van de controle- en overige standaarden een kritische houding moeten hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, merken wij op dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

24

Bevestigingen van het college van burgemeester en wethouders ontvangen

Inzicht in onze tijdsbesteding

In het rapport “In het publieke belang” van de NBA, de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountant, zijn maatregelen opgenomen die de kwaliteit en onafhankelijkheid van de controlerend accountant moeten waarborgen of verbeteren. Op basis van één van de maatregelen rapporteren wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u. Hieronder treft u de opgave van onze tijdsbesteding aan.

Uren realisatie controle 2024 (t/m 25 juni 2025)

Uren realisatie controle 2022

Tekenend accountant en (senior) manager

364

340

302

Overige teamleden

636

744

789

1.000

1084

1091

TOTAAL

Bevestiging onafhankelijkheid

Uren realisatie controle 2023

Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van gemeente Molenlanden in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Publieke Sector Accountants beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

25

Tot slot merken wij op dat het college beschikt over een geactualiseerde frauderisicoanalyse. Wij adviseren deze frauderisicoanalyse verder in procedure te brengen.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Wij merken op dat er in het kader van onze controleopdracht geen sprake is geweest van een dergelijke bedreiging. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

26

organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie:  Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.  Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle partners en werknemers bij Publieke Sector Accountants.  Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.  Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.  De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

 Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen.  Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Publieke Sector Accountants wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Wij zullen dan ook overwegen de gemeenteraad of de auditcommissie te raadplegen.  Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Publieke Sector Accountants, een bestuurder of interne toezichthouder van Publieke Sector Accountants of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente Molenlanden of een bij de gemeente Molenlanden betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij zijn van mening dat de verstrekte en ontvangen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid gepast zijn en derhalve niet tot een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht hebben geleid. Volledigheidshalve merken wij op dat wij geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid hebben verstrekt/ontvangen die een (geschatte) waarde van meer dan € 100 hebben. Aanvullende dienstverlening Een overzicht van de aanvullende dienstverlening hebben wij hieronder opgenomen.

Aanvullende dienstverlening Geen Conclusie onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen Publieke Sector Accountants ingebed. Op basis van onze toetsing concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij de gemeente Molenlanden in 2024 voldoende is gewaarborgd.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

27

Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Publieke Sector Accountants, haar partners en haar medewerkers en de gemeente Molenlanden, die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden.

Overzicht van de controleverschillen: Aard van de fouten

Bedragen

Rechtmatigheidsfouten inzake specifieke uitkeringen Rechtmatigheidsfouten

N.v.t.

Totaal rechtmatigheidsfouten in de controle

N.v.t.

Getrouwheidsfouten Fouten in de transitorische posten bij de SiSa

€ 114.000

Totaal getrouwheidsfouten in de controle

€ 114.000

Aard van de onzekerheden

Bedragen

Onzekerheid inzake rechtmatigheid

N.v.t.

Onzekerheid inzake getrouwheid inzake aangiften BTW

€ 100.000

Totaal onzekerheden in de controle

€ 100.000

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat de nietgecorrigeerde fouten, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Daarnaast is in de jaarrekening een aantal correcties doorgevoerd naar aanleiding van onze controle. Uw organisatie beschikt over een overzicht van deze correcties.

Disclaimer en beperking in gebruik

Dit verslag is alleen bestemd voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders en mag niet in zijn geheel of gedeeltelijk worden verstrekt of aangehaald zonder onze schriftelijke toestemming vooraf. Er wordt geen verantwoordelijkheid aan een derde partij geaccepteerd, omdat dit verslag daar niet voor opgesteld en bedoeld is. Dientengevolge nemen wij geen enkele verplichting of plicht van zorg aan ieder ander persoon aan wie dit verslag getoond of in zijn handen komt, op ons. De in dit verslag aan de orde gestelde onderwerpen zijn door ons geconstateerd gedurende onze controleopdracht waarvan wij van mening zijn dat zij uw aandacht behoeven. Het is geen allesomvattend verslag van alle geconstateerde zaken en in het bijzonder kunnen wij niet verantwoordelijk worden gesteld voor het rapporteren van alle bedrijfsrisico’s of tekortkomingen in het systeem van

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

28

Controleverschillen

Evenzo geldt dat de opmerkingen, bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot het systeem van interne beheersing niet gelezen dienen te worden als een afzonderlijke opinie van het systeem van interne beheersing en haar werking.

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

29

interne beheersing. Elke conclusie, opinie of opmerking in dit verslag is verstrekt in de context van onze controleverklaring over de jaarrekening als geheel.

30

6.

Bijlage: verplichte tabel SiSa

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Verplichte tabel fouten en onzekerheden SiSa-bijlage

31

6. Bijlage: verplichte tabel SiSa In overeenstemming met hoofdstuk 7.2.1 van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024 is onderstaande tabel leeggelaten (de kolommen ‘Financiële omvang in euro's’ en ‘Toelichting fout/onzekerheid’), als er geen sprake is van fouten of onzekerheden die boven de rapporteringstoleranties uitkomen. Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening: goedkeurend. Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen: goedkeurend. Nr.

Specifieke uitkering of overig

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

B2 C92

Fout of onzekerheid

Fout

Fout

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Fout

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

Onzekerheid

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

Financiële positie

Bevindingen controle

Toelichting fout/onzekerheid

Onzekerheid

C92

Aanpak en uitkomsten

Financiële omvang in euro's

Onzekerheid

Fout

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Onzekerheid

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

Onzekerheid

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

Fout

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

Onzekerheid

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Fout

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

Onzekerheid

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 20222023 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024

Fout

D23

E84 G2

Aanpak en uitkomsten

Financiële positie

Bevindingen controle

32

D14

Fout

Onzekerheid Fout

Interne beheersing

Overige onderwerpen

Bijlage

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024

Onzekerheid

G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet totaal 2023

Fout

G2

G2A

Onzekerheid

Fout

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet totaal 2023

Onzekerheid

G2A

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet totaal 2023 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet totaal 2023 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024