Memo - begroting opvang 20 personen per locatie

Memo Onderwerp

:

Begroting kleinschalige opvanglocatie

Datum

:

22 september 2025

Wethouder

:

Arco Bikker

Aan

Behandelend ambtenaar

: :

Leden commissie Samenleving, Duurzaamheid, Bedrijfsvoering Fay Hakkesteegt/Menno Keller

Geachte leden van de commissie Samenleving, Duurzaamheid en Bedrijfsvoering, Op 18 september jl. ontvingen we een begroting van het CDA voor een opvanglocatie van 20 asielzoekers per locatie. Het CDA gaat hierbij uit van in totaal 50 woonunits verspreid over 12 locaties. De begroting is een prima basis voor de opbouw van een begroting van een opvanglocatie. Er zijn echter enkele posten niet of slechts deels meegenomen in de

begroting, waardoor het bedrag dat onder aan de streep overblijft een vertekend en te

rooskleurig financieel beeld geeft. We zullen op hoofdlijnen ingaan op de door het CDA ingediende begroting, waarna we vervolgens met een in onze ogen passende begroting komen.

Reactie begroting CDA

1. Financiële onzekerheden

Bij het berekenen van de inkomsten wordt uitgegaan van een vergoeding van €78 per

persoon per dag over 10 jaar. Gezien de financiële onzekerheden op dit dossier is het een risico om uit te gaan van een normbedrag dat 10 jaar lang hetzelfde blijft. Zo daalt het

normbedrag voor de opvang van Oekraïners ieder jaar (inmiddels van 100 euro per persoon per dag naar 44 euro) en daalde dit jaar het normbedrag voor een tijdelijke gemeentelijke

opvang (zoals in Bleskensgraaf) van 150 euro naar 88 euro per persoon per dag. Doordat de opvanglocaties zoals voorgesteld minder dan 75 personen bevatten, is het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) niet betrokken bij de opstart, het beheer en de exploitatie. De financiële verantwoordelijkheid en risico’s liggen bij de gemeente. Financiële afspraken

worden rechtstreeks met het Ministerie van Asiel en Migratie gemaakt. Om u een beeld te

geven van de toekomstige financiële situatie: de meerjarenbegroting van het Ministerie laat

zien dat het Ministerie het COA de opdracht geeft om in 2028 met maar 20 procent van het huidige budget de asielopgave vorm te geven.

2. Ontbreken organisatiekosten

In de begroting van het CDA zijn geen kosten voor ambtelijke capaciteit opgenomen.

Doordat de gemeente in zijn totaliteit verantwoordelijk is voor de opstart alsmede het

beheer en exploitatie per locatie brengt dit veel ambtelijke capaciteit met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan het aanbesteden van beveiliging, contractbeheer, administratieve

handelingen, financiële administratie, communicatie, beheer en onderhoud locaties. Het is

belangrijk om, met de kennis van de gemeentelijke opvanglocaties voor Oekraïners, niet te onderschatten hoeveel ambtelijke capaciteit dit van een gemeente vraagt.

3. Geen indexatie

In de begroting is geen rekening gehouden met jaarlijkse indexatie van kosten. Denk aan stijgende loonkosten van beveiliging en begeleiding.

4. Overige ontbrekende posten

We missen in de begroting een aantal posten. Denk aan de aanschaf, reparatie en vervanging van inboedel, onzekerheden als saneringskosten bij vervuilde grond,

verzekeringen, schoonmaak, een gezamenlijke ruimte (voor beveiliging, gesprekken met locatiemanager, dagbesteding, etc.)

5. Belang beveiliging en begeleiding

Een belangrijk onderdeel van menswaardige opvang is de begeleiding en beveiliging. In de

begroting wordt uitgegaan van 15 uur beveiliging per locatie per week. Daarnaast wordt 18

uur begeleiding per locatie per week voorgesteld en 9 uur locatiemanagement. Dit is in onze ogen te weinig ondersteuning om de veiligheid van bewoners en omwonenden te

waarborgen en passende begeleiding te bieden aan deze kwetsbare doelgroep. Ook is met het oog op een eventuele verblijfsstatus passende begeleiding bevorderlijk voor de

(toekomstige) integratie. In onze begroting geven we een beter passende invulling van ondersteuning aan, gebaseerd op ervaringen uit den lande. 6. Tot slot

Een kleinschalige opvanglocatie (voor bijvoorbeeld 20 personen) sluit weerstand vanuit de

samenleving niet uit. Dit geeft zowel het COA als het Ministerie aan. Zo heeft de gemeente Coevorden haar plannen voor de komst van 14 minderjarige vrouwelijke statushouders

afgelopen juli moeten beëindigen. Dit kwam door de protesten vanuit de samenleving, waar

meerdere keren brand is gesticht in de nabijheid van de opvanglocatie. Ook gaat 10 locaties opbouwen meer tijd kosten dan het realiseren van bijvoorbeeld 3 opvanglocaties, waardoor we later dan gepland voldoen aan de spreidingswetopgave. Begroting College van B&W

Het college vindt kleinschaligheid het beste passen binnen de dynamiek van een

uitgestrekte plattelandsgemeente. Echter zijn de financiële kaders van het rijk niet

toereikend en de (financiële) risico’s te hoog voor een opvanglocatie van 20 personen. Het

korten op belangrijke onderdelen van menswaardige, veilige en toekomstbestendige opvang weegt niet op tegen de voordelen van kleinschaligheid.

In de bijlage vindt u een begroting van het College, die een beeld geeft van de kostenposten die behoren bij het realiseren van een opvanglocatie. De ervaringen en begrotingen van de Oekraïne opvanglocaties en het AZC in Bleskensgraaf zijn meegenomen. Er is onderscheid gemaakt voor de algemene jaarlijkse kosten en de opstartkosten (voor zowel het

transformeren van bestaand vastgoed als de aanschaf van units). Deze begroting is globaal 2

met veel onzekerheden, die per locatie kunnen verschillen. Stap 2.3 in de tijdlijn (het opstellen van een businesscase) is noodzakelijk om een passende, locatiespecifieke kostenspecificatie te maken.

3