Impacteur Kadernota Molenlanden

Impactanalyse Kadernota 2026 Brede potentiële maatschappelijke effecten in beeld 30-06-2025 In opdracht van griffie t.b.v. gemeenteraad Molenlanden Analyse en reflectie uitkomsten door Barbara Miggelbrink / Organisatieversterking

1

Inhoudsopgave Inleiding

3

Toelichting op de Impacteur

5

Totaaloverzicht impact beleidsvoorstellen op maatschappelijke effectgebieden

7

Totaaloverzicht geraakte doelgroepen door beleidsvoorstellen

8

Uitwerking per beleidsvoorstel

9

2

Inleiding De gemeenteraad van Molenlanden heeft op 8 juli 2025 een opiniërende bespreking over de Kadernota 2026. Besluitvorming over de Kadernota is voorzien voor 15 juli 2025. De behandeling van de kadernota is één van de belangrijkste momenten van de raad. Het is hét uitgelezen moment voor de raad om de kaderstellende rol in te vullen en regie te pakken op de plannen voor het volgend jaar. De raad heeft het raadsvoorstel en de Kadernota van het college ontvangen. De griffie biedt de raad deze ‘Impactanalyse Kadernota 2026’ aan. Deze analyse bevat: • Een totaaloverzicht van de potentiële impact de beleidsvoorstellen in de Kadernota op tien maatschappelijke effectgebieden en doelgroepen. • Per beleidsvoorstel in de Kadernota een uitwerking van de potentiële impact op tien maatschappelijke effectgebieden en doelgroepen. Niet als exacte berekening van het effect, maar als hulpmiddel om de Kadernota vanuit een politiek perspectief te beschouwen.

In de analyse komen de volgende ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid naar voren: • E1 Ondernemersfonds Molenlanden • E2 Budget voor agrarische zaken • E3 Indexatie semiprofessionele instellingen • E4 i-Domein aanbesteding / implementatie zaaksysteem • E5 Versteviging van de sociale teams • E6 Invoering functiewaarderingssysteem HR21 • E7 Concernbreed opleidingsbudget (teamcoaching) • E8 Personele ontwikkelingen: uitbreiding 1 FTE BOA-capaciteit, ontwikkelingen vakteam Leefomgeving, ontwikkelingen vakteam Economie en Toerisme, bestuursadviseur Regionale Samenwerking, Onderzoek opbouw, inrichting en omvang ambtelijke organisatie De overige ontwikkelingen ‘personeelsbegroting’, ‘regiodeal’ en continuiteitsplan herijking’ bevatten geen concrete voorstellen. Deze zijn buiten beschouwing gelaten omdat ze zich niet lenen voor een effectbeoordeling. 3

Inleiding Doel van deze analyse is de raad handvatten te bieden voor: • Het herkennen van de politieke afwegingen in deze Kadernota • Het formuleren van politieke vragen en/of het opstellen van moties en amendementen • Het politieke gesprek voeren over de Kadernota

Deze analyse is gemaakt met behulp van ‘De Impacteur’. Dit is een tool die door Barbara Miggelbrink van Organisatieversterking is ontwikkeld om raadsleden meer inzicht te bieden in de potentiële maatschappelijke effecten van beleidsvoorstellen. Reflectie op basis van de impactanalyse Uit de analyse blijkt dat de voorstellen met name een positief effect hebben op het effectgebied ‘bestuurskracht’. Het effect op de andere 9 maatschappelijke effectgebieden is beperkt. Kijkend naar doelgroepen richt de Kadernota zich hoofdzakelijk op de doelgroep ‘gemeentelijke organisatie’. De voorstellen richten zich beperkt op doelgroepen in de samenleving. Dit karakteriseert de voorliggende Kadernota 2026 als primair organisatiegericht. Dit is consistent met wat het college in de inleiding schetst: ‘Deze Kadernota bevat niet veel nieuw beleid. Dat komt enerzijds door het financieel perspectief, maar vooral ook omdat in het voorjaar van 2026 gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. En we in deze fase met onze partners nog invulling geven aan de Regiodeal.’ Ter overweging voor de raad: Sluit deze organisatiegerichte focus aan bij de verwachting van deze Kadernota en hoe verhoudt dit zich tot de sturing die de raad geeft aan brede maatschappelijke ontwikkelingen?

4

Toelichting Impacteur Wat is de Impacteur? De Impacteur is een database waarin 300 mogelijke gemeentelijke keuzes zijn opgenomen. Bijvoorbeeld: • Hondenbelasting invoeren • Aantal parkeerplaatsen terugdringen ten gunste van meer groen • Cultuursubsidies korten in verband met Ravijnjaar • Stimuleren van mantelzorg om de druk op de Wmo te verlagen • Groene daken verplicht stellen bij nieuwe woningbouw Deze 300 keuzes zijn een goede afspiegeling van de taken van gemeenten. Ze zijn geclusterd naar de taakvelden zoals die ook in de begroting en jaarrekening worden gehanteerd

Per keuze geeft de database aan wat de potentiele impact is op tien maatschappelijke effectgebieden: kansengelijkheid, bestaanszekerheid, duurzaamheid, leefbaarheid, veiligheid, participatie, democratische legitimiteit, bestuurskracht, economische vitaliteit en regionale verbondenheid. Deze set van effectgebieden is op basis van een zorgvuldig proces samengesteld. Deze effectgebieden zijn onderscheidend ten opzichte van elkaar en geven tezamen een brede maatschappelijke impact weer. Bijvoorbeeld de keuze om gladheidsbestrijding op de fietspaden uit te voeren in de gemeente. Dit heeft primair een sterk positief effect op veiligheid. Het heeft ook positieve (neven)effecten op kansengelijkheid (gelijke toegang tot mobiliteit, ook voor mensen die minder mobiel zijn) en economische vitaliteit (winkels en bedrijven bereikbaar bij winterse omstandigheden). Gladheidsbestrijding heeft ook een negatief (neven)effect op duurzaamheid als milieubelastend strooizout wordt gebruikt. De Impacteur geeft daarmee de brede potentiele maatschappelijke impact in beeld van gemeentelijke keuzes. Niet als exacte berekening van het effect, maar als hulpmiddel om de Kadernota vanuit een politiek perspectief te beschouwen. De Impacteur geeft ook aan welke doelgroepen geraakt worden door bepaalde keuzes. 5

Toelichting Impacteur Hoe vindt de beoordeling van effecten plaats? Aan de Impacteur ligt een uitgebreid, zorgvuldig samengesteld en getoetst beoordelingskader ten grondslag. Het beoordelingskader bevat: • Definities van de maatschappelijke effectgebieden • Criteria om de aanwezigheid van impact te bepalen • Criteria om de richting en mate van impact te bepalen • Criteria om te bepalen welke doelgroepen worden geraakt Voorbeelden van criteria

Beoordeling aanwezigheid van impact: • Geen verandering ten opzichte van huidige situatie → neutrale impact • Keuze leidt direct tot maatschappelijk effect → impact wordt opgenomen • Keuze leidt indirect maar zeer waarschijnlijk tot effect → impact wordt opgenomen • Speculatieve of onzekere impacts → neutrale beoordeling Beoordeling richting en mate van impact: • Substantiële en directe verbetering op het effectgebied → sterk positieve impact Beoordeling doelgroepen: • Voorstel richt zich rechtstreeks op doelgroep → direct geraakt • Doelgroep ondervindt (zeer waarschijnlijk) effect → indirect geraakt

6

Totaaloverzicht impact op effectgebieden Deze grafiek toont hoe de 12 voorstellen uitpakken voor tien verschillende maatschappelijke effectgebieden: Voorbeelden uit de grafiek: Kansengelijkheid: 1 voorstel matig positief, 11 neutraal Bestaanszekerheid: 2 voorstellen matig positief, 9 neutraal, 1 matig negatief Duurzaamheid: Voorstel 'E2 Budget agrarische zaken' heeft gemengde effecten op duurzaamheid, daarom weergegeven als 0,5 positief en 0,5 negatief

7

Totaaloverzicht geraakte doelgroepen Deze grafiek toont welke doelgroepen worden geraakt door de 12 voorstellen. Voorbeelden uit de grafiek: Alle inwoners: 1 voorstel raakt direct de doelgroep ‘alle inwoners’, 10 voorstellen raken indirect de doelgroep ‘alle inwoners’ Recreanten en toeristen: 2 voorstellen raken indirect de doelgroep ‘recreanten, bezoekers, toeristen’. Geen voorstel raakt deze doelgroep direct. Gemeentelijke organisatie: 8 voorstellen raken direct de doelgroep ‘gemeentelijke organisatie’. Geen voorstel raakt deze doelgroep indirect.

Toelichting: Direct = het voorstel richt zich rechtstreeks op deze doelgroep. Indirect = de doelgroep ondervindt effect als gevolg van het voorstel.

8

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

9

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

10

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

11

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

12

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

13

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

14

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

15

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

16

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

17

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

18

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

19

Ontwikkelingen en voorgesteld nieuw beleid

20