Bijlage - rioolproblematiek linten Molenlanden

Bijlage: Achtergronden rioolproblematiek linten Molenlanden

Problematiek in de linten

Onze linten worden gekenmerkt door een verscheidenheid aan woonfuncties, recreatie,

bedrijven en agrarische bedrijven. Er zijn relatief veel cultuurhistorisch waardevolle panden aanwezig, veelal grote (voormalige) boerderijen.

De agrarische functie neemt gestaag af en wordt dan vaak omgezet in een woonfunctie of recreatiefunctie. Dit gaat gepaard met verwijdering van stallen wat wordt gecompenseerd

door woningen. Dit levert meer ruimtelijke kwaliteit op. Verder is er veel behoefte om grote boerderijen uit kostenoverwegingen of sociale overwegingen te splitsen in meerdere

woningen. Ook is er een duidelijke maatschappelijke behoefte aan mantelzorgwoningen, die in de linten op de ruime percelen ook relatief gemakkelijk inpasbaar zijn.

Door wijzigend ruimtegebruik op veelal bestaande kavels is de hoeveelheid afvalwater in een aantal rioolstrengen toegenomen. Dit probleem speelt op dit moment met name in de

strengen Goudriaan, Molenaarsgraaf, Ottoland, Bleskensgraaf, Oud-Alblas en Langerak (oost). In andere strengen komt dit op dit moment in mindere mate voor.

Bouwontwikkelingen, die leiden tot een toename van afvalwater, kunnen hierin verandering brengen. In de overzichtskaart van Kennis van Pompen ziet u waar de riolering aan zijn maximale capaciteit zit.

In de buitengebieden worden vacuümriolering en drukriolering toegepast. Deze

rioolsystemen zijn aangelegd in de jaren ‘80. Ze worden gekenmerkt door een relatief kleine hoofdleiding die onder druk wordt gezet, waardoor het bruikbaar is in situatie waar

afvalwater over lange afstanden moet worden vervoerd. Keerzijde is dat het tegen zijn capaciteitsgrenzen aan als de hoeveelheid afvalwater toeneemt.

De problematiek is niet onmiddellijk zichtbaar. Hierdoor ontstaat overmatige slijtage aan het systeem en is sprake van een hoog energiegebruik. Soms valt het riool stil als gevolg van

wegvallende druk (vacuümriolering) of overdruk (drukriolering) door een te groot aanbod van afvalwater, waardoor afvalwater niet kan worden afgevoerd. Niet in alle gevallen wordt nu

overlast ervaren maar de grens van bepaalde strengen (en van gemalen van het waterschap) is veelal bereikt.

Ruimtelijke beleid voor de linten

De linten in het buitengebied zijn dynamische gebieden die een teken zijn van hun vitaliteit. Dit leidt tot een zichtbare ruimtelijke en functionele dynamiek. Deze ruimtelijke dynamiek wordt ondersteund door gemeentelijk beleid, dat veelal is vastgelegd in de bestemmingsplannen.

1

We hebben in kaart gebracht welke ruimtelijke dynamiek in een rioolstreng zich in de komende jaren kan voordoen. Dat is aangegeven in de onderstaande tabel.

Oplossingsrichtingen

De afgelopen periode zijn oplossingen verkend. Het gaat om onderstaand type maatregelen. Effect voor termijn

Soort riolering

Scenario

Kort

Druk

Automatisering

Kort

Druk

Bufferen rioolwater

Kort

Druk, vacuüm

Hemelwater afkoppelen

Kort

Druk

Dotteren van rioolbuizen

Kort/Middel/Lang

Druk, vacuüm

Alternatieve sanitatie collectieve/individuele IBA

Middellang

Druk

Pompen vervangen en verzwaren

Middellang

Druk

Strengen knippen en aansluiten op bestaande (pers) leidingen

Lang

Druk

Streng knippen en aansluiten op de persleiding van het Waterschap

Lang

Druk

Strengen knippen een aanleggen nieuwe leiding

Lang

Druk

Volledig vervangen en vergroten diameter druksysteem

Lang

Vacuüm

Streng knippen en deel ombouwen van vacuümsysteem naar

Lang

Vacuüm

Vacuümsysteem geheel ombouwen naar een druksysteem

druksysteem

Om oplossingsrichtingen voor individuele strengen te kunnen formuleren moeten aannames gedaan worden hoeveel woningen en bedrijven de komende 20-30 jaar in een lint aanwezig zullen zijn. Deze produceren een bepaalde hoeveelheid afvalwater. En daarop wordt het rioolsysteem dan weer ingericht. We hebben aannames gedaan over de vraag welke

ruimtelijke ontwikkelingen in de diverse strengen zullen plaatsvinden in de komende 20-30

2

jaar. Wij hebben ons bijvoorbeeld de vraag gesteeld hoeveel cultuurhistorisch waardevolle panden zullen worden gesplitst.

Wij hebben de volgende aannames gedaan (met nadruk vermelden we dat het gaat om een rekenmodel): • •

10% van de kleine bedrijven zal stoppen, bedrijfswoning wordt normale woning

Alle agrarische bedrijven in de linten stoppen, per locatie kunnen gemiddeld 2 extra woningen worden gerealiseerd

• •

Per streng 1 B&B, camperplek of kleinschalige bungalowpark.

80% van de cultuurhistorisch waardevolle woningen die nog mogen splitsen, zullen gaan splitsen

• • •

5% van alle woningen heeft een mantelzorgwoning De huidige verblijfsrecreatie groeit met 30%

Op dit moment lopende initiatieven gaan door.

Effecten en kosten

Op basis van alle inschattingen heeft een verkenning van oplossingsrichtingen in de 7

prioritaire strengen plaatsgevonden en is een globale inschatting van de verwachte kosten gemaakt. Kosten voor het dotteren van leidingen of afkoppelen van regenwater zitten hier niet in. Het gaat hier om meer lange termijn maatregelen.

Onderstaand zijn onder andere de kosten van de investeringen in de 7 prioritaire strengen in schema weergegeven. Het overzicht geeft daarmee een indicatie van het oplossend

vermogen van de ingrepen. Een rioolsysteem is echter complexer dan dit overzicht. Zo is de plek van een nieuwe aansluiting op een riool zeer bepalend voor het functioneren van de rioolstreng als geheel.

Streng Bleskensgraaf Brandwijk Goudriaan Langerak Molenaarsgraaf Ottoland Oud-Alblas (west) Oud-Alblas (oost)

Huidig aantal woningen

Huidig aantal andere functies

Initatieven (aantal aansluitingen)

Beleidsruimte (aantal aansluitingen)

186 148 190 126 189 93 113 50 Noordzijde 59 Oosteinde 1154

25 17 21 37 19 8 14

38 32 60 26 1 3 5 16 Noordzijde 1 Oosteinde 182

77 27 61 40 33 54 28

€ € € € € € €

43 364

€ 2.000.000,00 € 9.400.000,00

25 166

Investering 1.400.000,00 500.000,00 2.000.000,00 375.000,00 525.000,00 1.250.000,00 1.350.000,00

Capaciteit door investering (aantal aansluitingen) 35 44 113 35 15 90 10 5 Noordzijde 60 Oosteinde 407

Toelichting op het schema Kolom 1 (streng): de kern waar de streng ligt Kolom 2 (huidig aantal woningen) : het aantal woningen dat op dit moment in de streng aanwezig is Kolom 3 (huidige aantal andere functies): het aantal andere functies (veelal niet agrarische en agrarische bedrijven) dat in de streng aanwezig is Kolom 4 (initiatieven) : de bouwplannen die op dit moment in procedure zijn en het aantal woningen dat die plannen vertegenwoordigen

3

Kolom 5 (beleidsruimte): het aantal woningen dat potentieel op basis van beleid en bestemmingsplannen kan worden toegevoegd aan een streng Kolom 6 (investering): het bedrag dat naar verwachting nodig is om de streng toekomstvast te maken Kolom 7 (capaciteit): het aantal extra aansluitingen op de riolering dat naar verwachting te realiseren is bovenop het aantal initiatieven na gedane investeringen.

Dit schema zal in het vervolgproces op basis van vervolgonderzoek worden verfijnd.

4