Bijlage 9 Woningbehoefteonderzoek 2024
Tekst van het document
Figuur 22: Inwonersontwikkeling (linker as) en huishoudensontwikkeling (rechter as) 46.000 | 18.000 45.000 | 17.500 44.000 | 17.000 43.000 | 16.500 42.000 | 16.000 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Inwoners | Huishoudens Bron: CBS (2024, cijfers 2014- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). Vergrijzing en huishoudensverdunning belangrijkste demografische trends Als we onderscheid maken naar leeftijdsklassen, zien we dat de inwonersgroei met name veroorzaakt wordt door een toename van het aantal 15-35 jarigen en 55-plussers. Het aantal kinderen jonger dan vijftien | jaar en het aantal 35 tot 55 jarigen is in de afgelopen tien jaar juist afgenomen. De toename van het aantal 75 - plussers is zowel in relatieve (+51%) als in absolute (+1.410 personen) aantallen het grootst. Dit duidt op een vergrijzing van de gemeente. Verder zien we onderscheid makend naar huishoudenssamenstelling dat met name het aantal alleenstaand en is toegenomen (+21%). Het aantal stellen (+7%) en het aantal gezinnen (+2%) is in deze jaren slechts licht toegenomen. Daarin zien we de huishuishoudensverdunning terug die vaak samengaat met vergrijzing. Ondanks dat gegeven heeft de gemeente Molenlanden nog steeds een relatief jonge bevolking, waarin het aantal gezinnen sterk vertegenwoordigd is. Zo is 18% van de inwoners van de gemeente Molenlanden jonger dan 15 jaar.
In heel Nederland is dit 15%. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 26 Figuur 23: Inwoners naar leeftijdsklassen (links) en huishoudens naar samenstelling (rechts) op regioniveau, periode 2014-2023 14.000 | 8.000 12.000 | 7.000 10.000 | 6.000 8.000 | 5.000 4.000 6.000 3.000 4.000 2.000 2.000 | 1.000 0 | 0 0-15 jaar | 15-35 jaar | 35-55 jaar | Alleenstaanden | Stellen | Gezinnen 55-75 jaar | >75 jaar Bron: CBS (2024, cijfers 2014- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). Positieve bevolkingsontwikkeling constant veroorzaakt door natuurlijke groei, migratie fluctueert In de afgelopen tien | jaar is er bijna elk jaar sprake geweest van een bevolkingsgroei. Deze groei wordt voor het grootste deel veroorzaakt door een natuurlijke groei in de gemeente Molenlanden. Dit betekent dat er jaarlijks meer personen geboren worden dan dat er overlijden. Deze natuurlijke groei is ook vrij constant. De bevolkingsontwikkeling fluctueert daarentegen met name door migratie. Zo zien we dat de binnenlandse migratie tot en met 2020 vaak negatief was, terwijl in 2021 en 2022 juist sprake was van een sterk positief saldo vanuit het binnenland. Buitenlandse migratie komt relatief weinig voor richting de gemeente Molenlanden, dat zien we ook terug in het saldo. Enkel in 2022 zien we een groot positief saldo voor buitenlandse migratie.
Dat komt, net als in de meeste andere gemeenten van Nederland, door de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Figuur 24: Bevolkingsontwikkeling per jaar in de gemeente Molenlanden, periode 2014-2023 600 500 400 300 200 100 0 -100 -200 -300 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Natuurlijke ontwikkeling (geboorte - sterfte) | Binnenlands migratiesaldo Buitenlands migratiesaldo | Totale bevolkingsontwikkeling Bron: CBS (2024, cijfers 2018- | 2022). Bewerking Stec Groep (2024). Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 27 5.2 Verhuizingen op hoofdlijnen In deze paragraaf kijken we naar alle verhuizingen van en naar de gemeente Molenlanden . Vervolgens splitsen we het totaal aantal verhuizingen op per paragraaf in buitenlandse, binnenlandse en binnengemeentelijke | verhuizingen. 47% van alle verhuizingen vindt binnengemeentelijk plaats In de periode 2019-2023 waren 47% van de huishoudens die naar een woning in de gemeente Molenlanden verhuisden daarvoor ook al woonachtig in de gemeente. 44% was afkomstig uit een andere gemeente in Nederland en 9% was afkomstig uit het buitenland. Onderscheid makend naar doelgroepen zien we dat met name 75-plussers voor hun verhuizing al vaak in de gemeente woonden (79%). Alleenstaanden en stellen tussen de 35 en 55 jaar waren juist relatief vaak afkomstig uit een andere gemeente of uit het buitenland.
Slechts 33% van hen woonden voor hun verhuizing ook al in de gemeente Molenlanden. Figuur 25: Verdeling inkomende verhuizingen naar migratietype per doelgroep, 2019-2023 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S < 35 jaar | 44% | 45% | 10% Gezinnen | 50% | 42% | 8% A&S 35 tot 55 jaar | 33% | 52% | 16% A&S 55 tot 75 jaar | 48% | 44% | 7% A&S > 75 jaar | 79% | 21% Totaal | 47% | 44% | 9% Binnengemeentelijk | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen . Buitengemeentelijke verhuizer is divers, 17% verhuizers uit binnen- of buitenland is terugkeerder Het is interessant om ook te weten of de huishoudens die vanuit binnen- of buitenland verhuizen al een binding hadden met de gemeente ten tijde van hun verhuizing. Daarvoor hebben we onderzocht of zij voor hun verhuizing al eerder in de gemeente Molenlanden hebben gewoond. Hieruit valt op te maken dat 15% van de binnenlandse verhuizers en 3 0% van de buitenlandse verhuizers eerder in de gemeente Molenlanden had gewoond. Hierbij kan worden gedacht aan jongeren die elders hebben gestudeerd en/of gewerkt en vervolgens weer terugkeren naar de gemeente waar ze zijn opgegroeid . Verder zien we dat een beperkt deel van de binnenlandse verhuizers statushouder zijn. Dit betreft in totaal 40 huishoudens (1,5%) in de periode 2019-2023.
Zij komen oorspronkelijk uit het buitenland maar zijn via een eerste opvanglocatie binnen Nederland gehuisvest in Molenlanden. Zij worden daardoor als binnenlands verhuizing gezien. Aangezien zij een beperkt deel uitmaken van alle binnenlandse verhuizingen is hun impact op de woonvraag vanuit binnenlandse verhuizingen beperkt. Huishoudens met laag inkomen vaker afkomstig uit andere gemeente of buitenland Onderscheid makend naar inkomen zien we dat huishoudens die binnengemeentelijk verhuizen iets vaker een hoger inkomen hebben dan huishoudens die vanuit een andere gemeente in Nederland naar de gemeente Molenlanden verhuizen. Bij buitenlandse verhuizingen ligt dit aandeel lage inkomens nog hoger. Deze doelgroep is echter ook relatief klein in de gemeente. In totaal heeft 40% van alle huishoudens die naar de Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 28 gemeente Molenlanden verhuist een hoog inkomen. Dit aandeel ligt iets lager dan het aandeel hoge inkomens op het totaal aantal huishoudens (45%).
Figuur 26: Verdeling inkomende verhuizingen naar inkomensklassen in de gemeente Molenlanden, 2019-2021 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% Binnengemeentelijk | 21% | 22% | 14% | 43% Binnenlands | 25% | 21% | 14% | 40% Buitenlands | 49% | 26% | 14% | 11% Totaal | 25% | 21% | 14% | 40% Primaire doelgroep sociale huur | Secundaire doelgroep sociale huur | Middeninkomens | Hoge inkomens Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024) . Binnengemeentelijke verhuizers vaak op zoek naar koopwoning Wanneer we vervolgens analyseren naar welk type woning huishoudens verhuizen dan zien we enkele verschillen tussen binnengemeentelijke, binnenlandse en buitenlandse verhuizingen. Zo verhuizen binnengemeentelijke huishoudens het vaakst naar een koopwoning. Zowel in het grondgebonden- | als het appartementen | -/nultredensegment. 68% van de binnengemeentelijke verhuizers verhuist naar een koopwoning, terwijl slechts 60% van de binnenlandse verhuizers dit doet. Zij kiezen vaker voor een sociale huurwoning in Molenlanden.
Figuur 27: Aandeel verhuizingen naar woningtype in de gemeente Molenlanden, 2019-2021 70% | 61% 60% | 55% 50% | 42% 40% | 35% 30% | 23% 20% | 17% | 13% 10%11%10% | 7% 10% | 4%5% | 1%1% | 5% 0% | 0% 0% SH GGB | VSH GGB | Koop GGB | SH APP / NULT VSH APP / NULT | Koop APP / NULT Binnengemeentelijk | Binnenlands | Buitenlands Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). Buitengemeentelijke huishoudens vaker verhuisd naar dure koopwoningen Tenslotte maken we voor de binnenlandse verhuizingen onderscheid naar de WOZ-waarde van de koopwoningen waar zij naartoe zijn verhuisd. Hiervoor nemen we enkel de verhuizingen in 2022 en 2023 mee. De waarde van woningen uit eerdere jaren zijn namelijk niet meer representatief voor de prijzen die op dit moment worden betaald. Onderscheid makend naar binnengemeentelijke en buitengemeentelijke Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 29 verhuizingen valt op dat huishoudens van buiten de gemeente relatief vaak verhuizen naar een dure koopwoning van meer dan € 500.000. Dit terwijl binnengemeentelijke verhuizers vaker op zoek zijn naar betaalbaardere woningen. Mogelijk komt dit doordat buitengemeentelijke verhuizers op zoek zijn naar een bijzonder (en daarmee vaak duurder) woonproduct in een bredere regio, terwijl binnengemeentelijke verhuizers meer gebonden zijn aan een specifieke kern.
Figuur 28: Aandeel binnenlandse verhuizingen naar koopwoningen in de gemeente Molenlanden, 2022-2023 45% | 41% 40% | 35% | 34% 35% | 33% 30% 25% 20% | 18% 15% | 13% | 14% 10% | 9% 5% | 2% | 1% 0% Minder dan € | € 235.000 tot € | € 290.000 tot € | € 390.000 tot € | Meer dan € 500.000 235.000 | 290.000 | 390.000 | 500.000 Binnengemeentelijk | Buitengemeentelijk Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024) . Groot deel nieuwbouwwoningen betrof een koopwoning met WOZ-waarde boven betaalbaarheidsgrens In 2019 t/m 2021 zijn in totaal vierhonderd nieuwbouwwoningen (bouwjaar vanaf 2019) van eigenaar gewisseld. 85% hiervan betrof een koopwoning. De nieuwbouwkoopwoningen (bouwjaar na 2018) in de gemeente Molenlanden die de afgelopen jaren zijn bewoond (2022 en 2023) hadden over het algemeen een relatief hoge WOZ-waarde. Meer dan helft van de woningen had op dat moment (WOZ-waarde jaar later) een waarde van meer dan € 500.000 en slechts 10% had een waarde van minder dan € 290.000. De helft van deze koopwoningen is verkocht aan gezinnen en een kwart aan alleenstaanden tussen de 55 en 75 jaar. Andere doelgroepen werden dus beperkt bereikt met deze woningen.
60% van startende huishoudens in Molenlanden woonde daarvoor ook al in de gemeente Specifiek voor startende huishoudens in Molenlanden (voor hun verhuizing nog een thuiswonend kind) kijken we naar hun herkomst. Hierbij valt op dat 60% van de starters voor hun eerste verhuizing als eigen huishouden ook al in de gemeente Molenlanden woonde. Dit is dus meer dan bij het totale aandeel binnengemeentelijke verhuizingen. Starters op de woningmarkt zijn logischerwijs vaak jong (bijna allemaal jonger dan 35 jaar) en hebben wat vaker een laag inkomen (47%). 29% van alle verhuizingen vindt binnen eigen kern plaats, 13% is terugkeerder We hebben wat betreft de verhuizingen op kernniveau ook in beeld gebracht welk aandeel van alle verhuizingen binnen de eigen kern plaatsvindt. In de gehele gemeente Molenlanden ligt dit aandeel op 29%. Dat is dus zonder verhuizingen tussen kernen binnen de gemeente. Dit aandeel ligt het hoogst in Nieuw- Lekkerland. 44% van alle verhuizingen naar deze kern woonde voor de verhuizing hier ook al. We hebben daarnaast ook in beeld gebracht wie van de inkomende verhuizingen van buiten de kern eerder hier al heeft gewoond. Hen noemen we terugkeerders. Zij hebben daarmee vaak al een maatschappelijke binding met deze specifieke kern. In totaal betreft dit 13% van alle verhuizingen.
Binnenlandse en buitenlandse verhuizers zonder binding met de kern waar ze naartoe zijn verhuisd vormen in totaal 44% van alle verhuizingen. Dat aandeel is bijzonder hoog in Arkel (57%), Hoogblokland (59%) en Kinderdijk (59%). Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 30 Tabel 7: Verhuizingen op kernniveau naar herkomst en maatschappelijke binding, 2019-2023 Kern | Verhuizing | Terugkeerders | Binnen- | Binnenlands - | Buitenlands - binnen kern | naar kern | gemeentelijk - | geen | geen geen | terugkeerder | terugkeerder terugkeerder Arkel | 24% | 12% | 7% | 52% | 5% Bleskensgraaf | 28% | 15% | 14% | 35% | 7% Brandwijk | 16% | 14% | 32% | 30% | 8% Giessenburg | 32% | 16% | 8% | 38% | 6% Goudriaan | 29% | 13% | 25% | 33% | 0% Groot-Ammers | 31% | 14% | 12% | 34% | 10% Hoogblokland | 18% | 9% | 15% | 53% | 6% Hoornaar | 29% | 12% | 19% | 35% | 6% Kinderdijk | 9% | 18% | 14% | 59% | 0% Langerak | 24% | 12% | 24% | 34% | 6% Molenaarsgraaf | 22% | 11% | 15% | 33% | 19% Nieuw-Lekkerland | 44% | 13% | 7% | 30% | 6% Nieuwpoort | 20% | 16% | 29% | 29% | 6% Noordeloos | 35% | 14% | 8% | 35% | 8% Ottoland | 21% | 13% | 17% | 42% | 8% Oud-Alblas | 23% | 15% | 11% | 51% | 0% Schelluinen | 14% | 14% | 11% | 60% | 0% Streefkerk | 34% | 10% | 15% | 34% | 7% Wijngaarden | n.v.t.* | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.
Totaal | 29% | 13% | 13% | 37% | 7% Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2023). *Te weing cases voor een uitsplitsing naar herkomst. 5.3 Buitenlandse verhuizingen Weinig arbeidsmigratie3 richting de gemeente Molenlanden, Oekraïners sterkst vertegenwoordigd Van de buitenlandse inkomende verhuizers is een groot deel afkomstig uit Oekraïne als gevolg van de oorlog daar. Hierna volgen Polen en Roemenië. Het aantal migranten uit deze landen is, in vergelijking met veel andere gemeenten in Nederland, beperkt. Ook overige migratie komt relatief weinig voor richting Molenlanden. Van de buitenlandse huishoudens die naar Molenlanden verhuizen is een groot deel een alleenstaande of stel jonger dan 55 jaar (60%). Het aantal personen ouder dan 55 jaar is sowieso zeer beperkt. 3 Een groot deel van de arbeidsmigranten registreren zich niet officieel als ze in Nederland komen werken. Het aantal arbeidsmigranten dat in de gemeente Molenlanden woont, is dus waarschijnlijk hoger. Vergelijkend met andere gemeenten in Nederland (waar dezelfde problemen rond registratie zich voordoen) is het aantal arbeidsmigranten dat geregistreerd is wel laag.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 31 Figuur 29: Buitenlandse verhuizingen naar land van herkomst (links) en verdeeld naar doelgroepen (rechts) in de gemeente Molenlanden, periode 2019-2023 Land van herkomst | Aantal | % Oekraïne | 130 | 26% Polen | 90 | 18% Roemenië | 25 | 5% | 11% België | 20 | 4% | A&S < 35 jaar Letland | 20 | 4% | 37% Turkije | 15 | 3% | 23% | Gezinnen Duitsland | 15 | 3% | A&S 35-55 jaar Hongarije | 10 | 2% Spanje | 10 | 2% | A&S 55-75 jaar Zuid-Afrika | 10 | 2% | 30% Overig* | 150 | 30% Eindtotaal | 495 | 100% Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). *De top tien is weergeven, de rest valt onder overig. A&S = alleenstaanden en stellen. Hoog aandeel verhuizingen naar particulier huurwoningaanbod We zien dat buitenlandse verhuizers relatief vaak een huurwoning in particulier bezit betrekken. In totaal doen zij dit in 25% van de gevallen. Dit is beduidend meer dan het aandeel van dit segment in de totale woningvoorraad (3%). Buitenlandse huishoudens zijn vaker op zoek naar een dergelijk type woning doordat zij vaak niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning van een corporatie en ze zich nog niet vast willen leggen met de aankoop van een woning (of dat dit te duur voor hen is).
5.4 Buitengemeentelijke verhuizingen De gemeente Molenlanden heeft de sterkste buitengemeentelijke verhuisrelatie met de gemeente Gorinchem. In totaal komt 12% van de buitengemeentelijke verhuizers hiervandaan. Dit zijn relatief vaak alleenstaanden en stellen tussen de 35 en 55 jaar en ook vaker met een laag inkomen (55%). Andere gemeenten waaruit veel instroom afkomstig is, zijn Vijfheerenlanden (7%), Hardinxveld-Giessendam (7%), Alblasserdam (6%) en Rotterdam (5%). Uit Vijfheerenlanden verhuizen relatief veel alleenstaanden en stellen jonger dan 35 jaar naar Molenlanden (50%) en uit de overige gemeenten zien we opvallend veel huishoudens met een midden- of hoog inkomen naar Molenlanden verhuizen (> 55%). Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden 32 Figuur 30: Top-10 herkomstgemeenten inkomende buitengemeentelijke verhuizingen, 2019- 2023 Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019-2023). Bewerking Stec Groep (2024). Buitengemeentelijke verhuizingen hebben sterkste band met nabijgelegen kern Op kernniveau zien we dat de buurgemeenten waaruit huishoudens vertrekken naar de gemeente Molenlanden de sterkste band hebben met de kernen die dicht bij de eigen gemeente liggen. Zo verhuizen er relatief veel huishoudens uit Gorinchem naar Arkel (33% van instroom naar deze kern), vanuit Hardinxveld- Giessendam naar Giessenburg (25%) en vanuit Alblasserdam naar Nieuw-Lekkerland (16%).
Jongeren vertrekken, positieve instroom vanaf 30 jaar Op basis van persoonsgegevens zien we dat personen in de leeftijdscategorie 15 tot 30 jaar vaker uit de gemeente Molenlanden dan dat er naartoe trekken. Dit zullen voor een groot deel studenten zijn die het ouderlijk huis verlaten. Vanaf dertig jaar zien we juist weer een hogere instroom dan uitstroom terug. Dit zijn deels ook gezinnen, terug te zien in een positieve instroom van kinderen tot vijftien jaar. Ouderen verhuizen juist weer vaker uit de gemeente, al is dit in totale aantallen een beperkte groep. Mogelijk kiezen zij ervoor om in een buurgemeente met meer (stedelijke) voorzieningen op loopafstand te wonen.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 33 Figuur 31: Migratiesaldo personen naar leeftijd in de gemeente Molenlanden, 2019-2023 2.000 1.500 1.000 500 0 -500 -1.000 -1.500 -2.000 0 tot 5 | 5 tot 10 | 10 tot | 15 tot | 20 tot | 25 tot | 30 tot | 40 tot | 50 tot | 65 tot | 80 jaar jaar | jaar | 15 jaar | 20 jaar | 25 jaar | 30 jaar | 40 jaar | 50 jaar | 65 jaar | 80 jaar | en ouder Gevestigd in gemeente | Vertrokken uit gemeente | Saldo Bron: CBS (2024, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024) . Alleenstaanden en stellen tot 35 jaar en gezinnen veruit sterkst vertegenwoordigd onder buitengemeentelijke verhuizers Als we onderscheid maken naar vijf huishoudenstypen, | zien we dat het overgrote deel van de buitengemeentelijke verhuizers uit Nederland een alleenstaande of stel tot 35 jaar (34%) of een gezin (34%) is. Overige doelgroepen verhuizen dus relatief weinig vanuit een andere gemeente naar Molenlanden. Figuur 32: Inkomende buitengemeentelijke verhuizingen naar doelgroep, 2019-2023 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% 34% | 34% | 16% | 14% | 2% A&S < 35 jaar | Gezinnen | A&S 35-55 jaar | A&S 55-75 jaar | A&S >75 jaar Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen .
Jongeren het vaakst op zoek naar sociale huurwoning, gezinnen het vaakst naar grondgebonden koop Buitengemeentelijke verhuizers zijn in alle doelgroepen het vaakst verhuisd naar een grondgebonden koopwoning in de gemeente Molenlanden. Dit komt ook doordat dit type veruit het meest aanwezig is in de voorraad. Jongeren zoeken wel iets vaker naar een sociale huurwoning, zowel grondgebonden als appartement. Gezinnen verhuizen het vaakst naar een grondgebonden koopwoning en oudere doelgroepen naar een appartement of nultredenwoning. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 34 Figuur 33: Inkomende buitengemeentelijke verhuizingen naar doelgroepen en woningtypen, 2019-2021 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% A&S < 35 jaar | 21% | 3% | 56% | 16% | 0%3% Gezinnen | 24% | 5% | 66% | 3%0%2% A&S 35-55 jaar | 30% | 6% | 43% | 13% | 0%9% A&S 55-75 jaar | 20% | 5% | 48% | 13% | 0% | 15% SH GGB | VSH GGB | Koop GGB | SH APP / NULT | VSH APP / NULT | Koop APP / NULT Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. | GGB = Grondgebonden, APP / NULT = Appartement / Nultreden.
17% van inkomende binnenlandse verhuizingen zijn terugkeerders naar Molenlanden Op basis van verhuizingen in CBS Microdata kunnen we ook zien of huishoudens die zijn verhuisd vanuit een andere gemeente in Nederland eerder ook al in de gemeente hebben gewoond. Deze doelgroep heeft dan al een maatschappelijke binding met de gemeente. Van de inkomende binnenlandse verhuizingen heeft in 1 7% van de gevallen het hoofd van het huishouden eerder al in de gemeente Molenlanden gewoond. De verschillen tussen doelgroepen zijn zeer beperkt, al komt dit bij gezinnen relatief het meest voor (21%) en bij alleenstaanden tussen de 35 en 55 jaar het minst (15%). Buitengemeentelijke verhuizers hebben vaker laag inkomen dan huidige regionale inkomensverdeling van doelgroepen 46% van de buitenregionale | verhuizers heeft een laag inkomen. Dit is relatief veel ten opzichte van het aandeel huishoudens met een laag inkomen in de gemeente Molenlanden (45%). We zien dit verschil terug bij bijna alle doelgroepen die naar Molenlanden verhuizen. Met name bij jonge doelgroepen is het verschil groot. 75-plussers hebben juist een hoger inkomen. Zij vormen echter een zeer beperkt deel van alle verhuizingen.
Tabel 8: Inkomende buitengemeentelijke verhuizingen per inkomensgroep, 2019 - 2021 Doelgroep | Inkomende verhuizingen | Inkomensverdeling huishoudenstotaal (2022) A&S <35 jaar | Laag inkomen | 235 (54%) | 40% Midden inkomen | 70 (16%) | 21% Hoog inkomen | 130 (30%) | 39% Gezinnen | Laag inkomen | 170 (34%) | 21% Midden inkomen | 55 (11%) | 14% Hoog inkomen | 275 (55%) | 64% A&S 35-55 jaar | Laag inkomen | 120 (50%) | 39% Midden inkomen | 45 (19%) | 22% Hoog inkomen | 75 (31%) | 39% A&S 55-75 jaar | Laag inkomen | 90 (46%) | 45% Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 35 Midden inkomen | 25 (13%) | 18% Hoog inkomen | 80 (41%) | 37% A&S >75 jaar | Laag inkomen | 20 (67%) | 80% Midden inkomen | 5 (17%) | 11% Hoog inkomen | 5 (17%) | 10% Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. Groot aandeel verhuizers naar Molenlanden woonde zowel voor als na verhuizing in grondgebonden koopwoning De huishoudens die vanuit een andere gemeente in Nederland zijn verhuisd naar de gemeente Molenlanden woonden voor een groot deel zowel voor hun verhuizing (60%) als na hun verhuizing | (61%) in een grondgebonden koopwoning. De beweging van een appartement naar een grondgebonden woning wordt daarmee niet opvallend vaak gemaakt. In onderstaand figuur staat in groen de meest voorkomende verhuizing weergegeven.
Figuur 34: Buitengemeentelijke verhuizingen naar woningtype voor verhuizing (links) en woningtype na verhuizing (boven) SH GGB | VSH GGB | Koop GGB | SH APP | VSH APP | Koop APP SH GGB | 56% | 0% | 33% | 11% | 0% | 0% VSH GGB | 30% | 20% | 50% | 0% | 0% | 0% Koop GGB | 13% | 4% | 75% | 3% | 0% | 5% SH APP | 37% | 0% | 30% | 33% | 0% | 0% VSH APP | 0% | 0% | 100% | 0% | 0% | 0% Koop APP | 10% | 0% | 48% | 19% | 0% | 24% Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). 5.5 Binnengemeentelijke verhuizingen Binnengemeentelijke verhuisdynamiek is sterk gebonden aan de kernen in Molenlanden Wat betreft de binnengemeentelijke verhuisdynamiek kunnen we achterhalen hoe huishoudens zijn verhuisd tussen de verschillende kernen in de gemeente. Hiermee kunnen we in beeld brengen hoe sterk huishoudens gebonden zijn aan de eigen kern en met welke andere kernen er veel verhuisdynamiek plaatsvindt. Hieronder geven we per kern de top drie | weer van waarnaar huishoudens uit deze kern zijn verhuisd. Voor het merendeel van de kernen geldt dat de eigen kern veruit de meeste verhuizingen telt. In tien van de negentien kernen is dit aandeel zelfs 50% of meer. Dit zijn met name de grotere kernen in de gemeente. In die kernen is er immers ook meer vrijkomend woningaanbod om naartoe te verhuizen.
Tabel 9: Binnengemeentelijke verhuizingen naar kern voor verhuizing (links) en top-3 van kernen na verhuizing 1 | 2 | 3 Arkel | Arkel (77%) | Hoogblokland (6%) | Hoornaar (6%) Bleskensgraaf | Bleskensgraaf (60%) | Brandwijk (13%) | Groot- | Ammers (5%) Brandwijk | Brandwijk (43%) | Molenaarsgraaf (16%) | Bleskensgraaf (13%) Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 36 Giessenburg | Giessenburg (75%) | Hoornaar (4%) | Schelluinen (4%) Goudriaan | Goudriaan (46%) | Groot- | Ammers (10%) | Nieuwpoort (9%) Groot-Ammers | Groot- | Ammers (64%) | Nieuwpoort (10%) | Nieuw-Lekkerland (6%) Hoogblokland | Hoogblokland (45%) | Hoornaar (22%) | Arkel (11%) Hoornaar | Hoornaar (63%) | Giessenburg (9%) | Arkel (7%) Kinderdijk | Nieuw-Lekkerland (44%) | Kinderdijk (28%) | Brandwijk (6%) Langerak | Langerak (44%) | Nieuwpoort (28%) | Groot- | Ammers (11%) Molenaarsgraaf | Molenaarsgraaf (39%) | Brandwijk (26%) | Bleskensgraaf (12%) Nieuw-Lekkerland | Nieuw-Lekkerland (83%) | Streefkerk (3%) | Oud- | Alblas (3%) Nieuwpoort | Nieuwpoort (49%) | Langerak (24%) | Groot- | Ammers (10%) Noordeloos | Noordeloos (69%) | Hoornaar (9%) | Groot- | Ammers (5%) Ottoland | Ottoland (36%) | Brandwijk (13%) | Goudriaan (7%) Oud-Alblas | Oud- | Alblas (57%) | Nieuw-Lekkerland (13%) | Bleskensgraaf (10%) Schelluinen | Schelluinen (47%) | Giessenburg (17%) | Arkel (9%) Streefkerk | Streefkerk (63%) |
Nieuw-Lekkerland (20%) | Groot- | Ammers (6%) Wijngaarden | Wijngaarden (50%) | Bleskensgraaf (21%) | Brandwijk (11%) Bron: CBS Microdata (2019-2023). Bewerking Stec Groep (2024). Binnengemeentelijk relatief veel verhuizingen door oudere huishoudens, minder door alleenstaanden en stellen tussen de 35 en 55 jaar Wanneer we onderscheid maken naar de doelgroepen die binnengemeentelijk verhuizen, dan valt op dat zowel het aandeel gezinnen als het aandeel ouderen (75+) relatief hoog is. We zien vaker | dat deze doelgroepen bij een verhuizing meer gebonden zijn aan hun vorige woonomgeving. Figuur 35: Binnengemeentelijke verhuizingen naar doelgroep, 2019-2023 0% | 10% | 20% | 30% | 40% | 50% | 60% | 70% | 80% | 90% | 100% 30% | 39% | 9% | 14% | 8% A&S < 35 jaar | Gezinnen | A&S 35-55 jaar | A&S 55-75 jaar | A&S >75 jaar Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. Jonge doelgroepen relatief vaak verhuisd naar grondgebonden koopwoning, oudere doelgroepen vaker naar nultredenwoning Onderscheid makend naar het woningtype waar deze doelgroepen binnengemeentelijk naar toe verhuizen, zien we dat jonge doelgroepen binnengemeentelijk relatief vaak naar een grondgebonden koopwoning verhuizen. Het aandeel voor jongeren en gezinnen is hoger dan bij buitengemeentelijke verhuizingen.
Oudere doelgroepen (55+) verhuizen juist relatief vaak naar een nultredenwoning als ze binnengemeentelijk verhuizen ten opzichte van buitengemeentelijke verhuizingen. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 37 Figuur 36: Binnengemeentelijke verhuizingen naar doelgroep en woningtype van vestiging, 2019-2021 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S < 35 jaar | 13% | 4% | 70% | 10% | 3% Gezinnen | 17% | 3% | 76% | 4% A&S 35-55 jaar | 26% | 7% | 56% | 11% A&S 55-75 jaar | 20% | 43% | 15% | 23% A&S >75 jaar | 21% | 13% | 50% | 17% Totaal | 17% | 4% | 61% | 10% 1%7% SH GGB | VSH GGB | Koop GGB | SH APP / NULT | VSH APP / NULT | Koop APP / NULT Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. | GGB = Grondgebonden, APP / NULT = Appartement / Nultreden. Jongeren vaak verhuisd naar betaalbare koopwoning, gezinnen hebben meest te besteden Huishoudens die zijn verhuisd naar een koopwoning kunnen we indelen naar de WOZ-waarde van de koopwoning op het moment van transactie. Hieronder zijn deze waarden ingedeeld voor de jaren 2022 en 2023 voor een actueel beeld. Hieruit blijkt dat jongeren met name veel verhuisd zijn naar een betaalbare koopwoning onder de betaalbaarheidsgrens (75%). De markt voor hen is daarmee de afgelopen periode nog veel krapper geworden.
Figuur 37: Binnengemeentelijke verhuizingen naar doelgroep en woningwaarde koopwoning van vestiging, 2022-2023 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% A&S < 35 jaar | 23% | 52% | 14% | 11% Gezinnen | 6% | 23% | 21% | 51% A&S 35-55 jaar | 33% | 22% | 44% A&S 55-75 jaar | 13% | 33% | 20% | 33% Tot € 290.000 | € 290.000 tot € 390.000 | € 390.000 tot € 500.000 | Meer dan € 500.000 Bron: CBS Microdata (2024, cijfers 2022- | 2023). Bewerking Stec Groep (2024). A&S = | alleenstaanden en stellen. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden 38 6. Toekomstige huishoudensontwikkeling 6.1 Verwachte huishoudensontwikkeling op hoofdlijnen We beredeneren de verwachte huishoudensgroei vanuit de Primos2024-huishoudensprognose. Hierin heeft onderzoeksbureau ABF de verwachte groei van huishoudenstypen naar leeftijd en samenstelling per gebied (buurt, wijk of gemeente) geschat. Deze prognose vormt een doorrekening van migratiestromen en natuurlijke ontwikkelingen uit het verleden en neemt deze als basis voor toekomstverwachtingen. Primos2024: in periode 2024 t/m 2040 in totaal toename van 1.715 huishoudens In de periode 2024 tot en met 2040 neemt het aantal huishoudens in de gemeente Molenlanden naar verwachting met 1.715 toe. Dit is een toename van circa 10% ten opzichte van nu. Per jaar bedraagt de verwachte huishoudensgroei 0,6%. Dit is iets lager dan in de afgelopen tien jaar (0,7%).
Figuur 38: Huishoudensontwikkeling gemeente Molenlanden, 2014-2041 Bron: CBS (2024, cijfers 2014-2024). Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024). 14.500 15.000 15.500 16.000 16.500 17.000 17.500 18.000 18.500 19.000 19.500 20.000 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Historische ontwikkeling Primos2024 Voor het bepalen van de kwantitatieve woningbehoefte in de gemeente Molenlanden vormt de verwachte huishoudensontwikkeling het uitgangspunt. In onze doorrekening brengen we deze in beeld voor de periode 2024 tot en met 2040. Daarbinnen maken we nog onderscheid naar de perioden 2024 t/m 2030 (aansluitend op de periode van de Woondeal) en 2031 t/m 2040. De huishoudensontwikkeling in de gemeente Molenlanden is afhankelijk van natuurlijke bevolkingsontwikkelingen, maar ook van migratiestromen. Met name dit tweede is lastiger voorspelbaar. Zo kunnen ook geopolitieke ontwikkelingen de oorzaak zijn van immigratie, de instroom van Oekraïners is hier een recent voorbeeld van. Deze recente ontwikkelingen zijn meegewogen in de meest recente Primos2024- huishoudensprognose, die we in dit onderzoek gebruiken. Deze verwachtingen worden echter jaarlijks bijgesteld. Het is daarom belangrijk te blijven monitoren in hoeverre de verwachte huishoudensontwikkeling ook gerealiseerd wordt.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 39 Onderliggend sterke mate van vergrijzing, aantal gezinnen stabiel Wanneer we vervolgens onderscheid maken in doelgroepen , zien we dat deze ontwikkeling sterk van elkaar verschilt. Zo komt de verwachte huishoudenstoename voor veruit het grootste deel door een toename van het aantal alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar (+1.440 huishoudens). Dat is een percentuele toename van 53%. Dit komt simpelweg door het ouder worden van de huidige inwoners van Molenlanden, deze | doelgroep verhuist immers weinig over gemeentegrenzen heen. Ook is het huidige beleid rond wonen en zorg meegewogen in deze prognose. Dit houdt in dat in de toekomst Wlz-cliënten met een indicatie Verpleging en Verzorging (bijna uitsluitend ouderen) langer thuis zullen moeten blijven wonen. Hierdoor zijn er dus in de toekomst meer reguliere ouderenhuishoudens 4. Hiernaast wordt juist een afname verwacht van het aantal alleenstaanden en stellen jonger dan 35 jaar (- 16%) en blijft het aantal gezinnen redelijk stabiel (0% toe- of afname). In hoeverre dit uitkomt is wel sterk afhankelijk van de migratie die de gemeente door haar woningaanbod weet te bewerkstelligen. Deze doelgroepen verhuizen namelijk wel veel over gemeentegrenzen heen.
Tabel 10: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Molenlanden naar doelgroepen volgens Primos2024, 2024-2041 Doelgroepen | Stand 2024 | 2024-2031 | 2031-2041 | 2024-2041 A&S tot 35 jaar | 1.420 | -30 (-2%) | -200 (-14%) | -230 (-16%) Gezinnen | 7.205 | -50 (-1%) | +70 (+1%) | +25 (0%) A&S 35 tot 55 jaar | 1.595 | +145 (+9%) | +275 (+16%) | +415 (+26%) A&S 55 tot 75 jaar | 4.685 | +320 (+7%) | -250 (-5%) | +70 (+1%) A&S >75 jaar | 2.695 | +560 (+21%) | +880 (+27%) | +1.440 (+53%) Overig | 60 | -5 (-5%) | -5 (-5%) | -5 (-10%) Totaal | 17.665 | +940 (+5%) | +775 (+4%) | +1.715 (+10%) Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. Afgerond op vijftallen | . Primos2024: in elke kern sprake van huishoudenstoename t/m 2040 We splitsen de huishoudensontwikkeling ook op naar de kernen in de gemeente. Hieruit blijkt dat in elke kern op basis van de Primos2024-prognose een toename van het aantal huishoudens wordt verwacht tot 2041. Deze toenamen is in absolute aantallen het grootst in Nieuw-Lekkerland (+350 huishoudens). Relatief gezien wordt de sterkste toename in de kern Arkel verwacht (+13%). In geen enkele kern is de verwachte toename lager dan 5%. 4 In ons onderzoek beredeneren we de opgave aan zorrgeschikte ouderenwoningen in de gemeente Molenlanden tot en met 2040 op circa 100 woningen.
Dit betekent dus dat 100 extra ouderenhuishoudens door extramuralisering van ouderenzorg verwacht worden. Dit zouden zonder extramuralisering namelijk instellingsbewoners zijn. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 40 Tabel 11: Verwachte huishoudensontwikkeling gemeente Molenlanden naar kernen volgens Primos2024, 2024-2041 Kernen | Stand 2024 | 2024-2031 | 2031-2041 | 2024-2041 Arkel | 1.525 | +90 (+6%) | +100 (+6%) | +190 (+13%) Bleskensgraaf | 1.020 | +45 (+5%) | +40 (+4%) | +85 (+8%) Brandwijk | 535 | +25 (+4%) | +15 (+3%) | +40 (+7%) Giessenburg | 1.975 | +95 (+5%) | +75 (+4%) | +170 (+9%) Goudriaan | 370 | +20 (+5%) | +15 (+3%) | +35 (+9%) Groot-Ammers | 1.725 | +75 (+4%) | +70 (+4%) | +145 (+8%) Hoogblokland | 580 | +25 (+4%) | +15 (+2%) | +40 (+7%) Hoornaar | 795 | +30 (+4%) | +30 (+4%) | +60 (+8%) Kinderdijk | 340 | +10 (+3%) | +25 (+7%) | +35 (+10%) Langerak | 685 | +55 (+8%) | +20 (+3%) | +75 (+11%) Molenaarsgraaf | 460 | +30 (+6%) | +10 (+2%) | +40 (+8%) Nieuw-Lekkerland | 3.245 | +160 (+5%) | +190 (+6%) | +350 (+11%) Nieuwpoort | 680 | +25 (+4%) | +20 (+3%) | +45 (+7%) Noordeloos | 725 | +75 (+10%) | +20 (+2%) | +90 (+13%) Ottoland | 375 | +30 (+8%) | +10 (+2%) | +40 (+11%) Oud-Alblas | 820 | +40 (+5%) | +45 (+5%) | +85 (+10%) Schelluinen | 535 | +35 (+6%) | +30 (+6%) | +65 (+12%) Streefkerk | 945 | +70 (+7%) | +30 (+3%) | +95 (+10%) Waal | 55 | +5 (+7%)
| 0 (0%) | +5 (+7%) Wijngaarden | 270 | +10 (+4%) | +15 (+6%) | +25 (+10%) Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen. 6.2 Huishoudensontwikkeling naar twintig Stec-doelgroepen Totaaloverzicht: huishoudensontwikkeling is divers met uiteenlopende woonbehoeften Voor de gemeente Molenlanden maken we een indeling van de huishoudens naar leeftijd, huishoudenssamenstelling, inkomen en woonmilieu, zowel | voor de huidige situatie als voor de toekomstige situatie. Dit resulteert in Molenlanden in twintig | Stec- | doelgroepen. Elk van deze doelgroepen heeft haar eigen verhuisgeneigdheid, verhuisgedrag en woonwensen. Deze gebruiken we hierna om de kwalitatieve woonbehoefte te bepalen. Hieronder geven we per doelgroep voor de gemeente Molenlanden de verwachte huishoudensontwikkeling. We gebruiken onderstaande indeling alleen voor doelgroepen met een reguliere woonbehoefte. Overige huishoudenstypen en ouderen die extramuraal en zorggeschikt dienen te wonen door de extramuralisering van ouderenzorg zijn in onderstaand overzicht niet meegenomen.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 41 Tabel 12: Ontwikkeling Stec-doelgroepen* gemeente Molenlanden in bandbreedte Naam | Woonmilieu | Leeftijd en | Inkomen | Aantal | 2024- | 2031- | 2024- doelgroep | samenstelling | 2024 | 2031 | 2041 | 2041 Sub-1 | Suburbaan | A&S tot 35 jaar | Laag | 205 | -10 | -25 | -35 Sub-2 | / Dorps | A&S tot 35 jaar | midden en hoog | 330 | -25 | -40 | -70 Sub-3 | Gezinnen | laag en midden | 1.045 | +5 | +65 | +70 Sub-4 | Gezinnen | Hoog | 1.505 | +0 | +85 | +90 Sub-5 | A&S 35 – | 55 jaar Laag | 230 | +35 | +75 | +110 Sub-6 | A&S 35 – | 55 jaar midden en hoog | 315 | +35 | +85 | +120 Sub-7 | A&S 55 – | 75 jaar Laag | 815 | +40 | -95 | -50 Sub-8 | A&S 55 – | 75 jaar midden en hoog | 825 | +55 | -95 | -40 Sub-9 | A&S 75 jaar+ | Laag | 805 | +155 | +260 | +410 Sub-10 | A&S 75 jaar+ | midden en hoog | 160 | +30 | +55 | +85 Land-1 | Landelijk | A&S tot 35 jaar | Laag | 335 | -10 | -60 | -70 Land-2 | A&S tot 35 jaar | midden en hoog | 465 | +15 | -65 | -55 Land-3 | Gezinnen | laag en midden | 1.335 | -20 | -25 | -45 Land-4 | Gezinnen | Hoog | 2.795 | -35 | -55 | -90 Land-5 | A&S 35 – | 55 jaar Laag | 340 | +25 | +45 | +70 Land-6 | A&S 35 – | 55 jaar midden en hoog | 610 | +45 | +70 | +115 Land-7 | A&S 55 – | 75 jaar Laag | 1.155 | +90 | -35 | +55 Land-8 | A&S 55 – | 75 jaar midden en hoog | 1.555 | +125 | -40 | +80 Land-9 | A&S 75 jaar+ | Laag
| 1.175 | +255 | +405 | +660 Land-10 | A&S 75 jaar+ | midden en hoog | 345 | +80 | +125 | +205 Totaal | 17.605 | +895 | +725 | +1.620 Bron: Primos2024. CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). *Exclusief overig en extramuralisering ouderenzorg. 6.3 Verwachte ontwikkeling zorggebruik De verwachte huishoudensontwikkeling vormt de basis om een inschatting te kunnen maken van het toekomstige zorggebruik naar huishoudens. Hierbij hanteren we namelijk een doorrekening van de huidige situatie (zie hoofdstuk 3). Hieronder werken | we de verwachte ontwikkeling van zorggebruik uit naar type zorggebruik, doelgroepen en perioden. Met name gebruik van Wmo en wijkverpleging neemt sterk toe We rekenen het gebruik van zorg uit 2021 door naar de periode 2024-2041 op basis van de Primos2024- huishoudensprognose. Op die manier schatten we het zorggebruik in de toekomst per type zorg in. De verwachte huishoudensontwikkeling toont met name een sterke groei van het aantal alleenstaanden en stellen vanaf 75 jaar. Dit is ook de doelgroep die veruit het vaakst een zorgvraag heeft. We zien dat hierdoor de zorgbehoefte in de toekomst sterk toeneemt en dan met name het type zorg dat nu het vaakst door ouderen wordt afgenomen, namelijk Wmo- voorzieningen en wijkverpleging.
Ook de Wlz-thuis door reguliere Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 42 huishoudens neemt toe. Dit komt niet alleen door een doorberekening van het huidige zorggebruik, maar we houden hiervoor ook rekening met een extramuralisering van ouderenzorg. Deze landt volledig in de Wlz- thuis. We verwachten dat dit 50 | huishoudens tot 2031 en 100 | huishoudens tot 2041 betreft in de gemeente Molenlanden. Tabel 13: Verwachte ontwikkeling huishoudens met zorggebruik gemeente Molenlanden naar type zorggebruik, 2024-2041 Zorggebruik | Stand 2021 | 2024 | 2031 | 2041 Jeugdhulp | 945 | 970 | (+35) | 965 | (+20) | 975 | (+30) Wmo | 1.400 | 1.550 | (+150) | 1.770 | (+370) | 2.080 | (+680) Wijkverpleging | 1.240 | 1.365 | (+125) | 1.540 | (+300) | 1.780 | (+540) Wlz | 380 | 415 | (+35) | 485 | (+105) | 570 | (+190) Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024). Afgerond op vijftallen. Ontwikkeling ten opzichte van 2021. Aantal huishoudens dat zorg gebruikt neemt naar verwachting sterk toe De vergrijzing zorgt er logischerwijs ook voor dat het aantal huishoudens dat zorg gebruikt toeneemt. Deze toename landt met name bij alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar. Dit komt enerzijds doordat deze doelgroep veruit het sterkst toeneemt van alle doelgroepen en anderzijds heeft deze doelgroep ook veruit de sterkste zorgvraag.
Ook in deze cijfers is de extramuralisering van ouderenzorg opgenomen. De aantallen zijn lager dan de optelsom uit voorgaande tabel. Dit komt doordat huishoudens gebruik kunnen maken van verschillende typen zorg. Tabel 14: Verwachte ontwikkeling huishoudens met zorggebruik gemeente Molenlanden naar doelgroepen, 2024-2041 Doelgroepen | Stand 2021 | 2024 | 2031 | 2041 A&S tot 35 jaar | 65 | 70 | (+5) | 65 | (0) | 55 | (-10) Gezinnen | 1.235 | 1.230 | (-5) | 1.220 | (-15) | 1.235 | (0) A&S 35 tot 55 jaar | 125 | 125 | (0) | 135 | (+10) | 155 | (+30) A&S 55 tot 75 jaar | 480 | 485 | (+5) | 530 | (+50) | 510 | (+30) A&S >75 jaar | 1.130 | 1.220 | (+90) | 1.495 | (+365) | 1.915 | (+785) Totaal | 3.035 | 3.125 | (+90) | 3.445 | (+410) | 3.875 | (+840) Bron: Primos2024. Bewerking Stec Groep (2024). A&S = alleenstaanden en stellen. Afgerond op vijftallen. Ontwikkeling ten opzichte van 2021. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden 43 7. Kwalitatieve woningbehoefte 7.1 Kwalitatieve woonbehoefte op basis van Stec doorstroommodel De verwachte huishoudensontwikkeling naar doelgroepen en de bestaande woningvoorraad per gemeente vormen de basis om de kwalitatieve woningbehoefte te kunnen bepalen. We zetten hiervoor ons Stec- Doorstroommodel in.
Hiermee berekenen we op basis van de kenmerken van de demografie en woningmarkt aan welke type woningen de komende jaren behoefte dan wel overschot bestaat. We houden hierbij rekening met de verhuisgeneigdheid, woonwensen en het verhuisgedrag van de doelgroepen die nu en in de toekomst naar verwachting in de gemeente Molenlanden zullen wonen. Dit doorstromingsprincipe houdt er rekening mee dat een deel van de woningzoekenden ook goed kan landen in de bestaande woningvoorraad. We gebruiken daarvoor de landelijke WoON-enquête (woonwensen) en CBS Microdata (verhuisgedrag). In onderstaand tekstkader lichten we het Stec-Doorstroommodel verder toe. In dit hoofdstuk is de toekomstige kwalitatieve woonbehoefte in beeld gebracht. We doen dit naar woningtypen en prijssegmenten. Zowel op basis van woonwensen (WoON2021) als verhuisgedrag (CBS Microdata) op basis van de verwachte huishoudensontwikkeling die we in het vorige hoofdstuk hebben geschetst. Uitleg Stec-Doorstroommodel Behoefte aan woningen op basis van doorstroommodel en verschillende doelgroepen Het doorstroommodel is een methode om de opgave in de woningmarkt te benaderen. Het is een dynamisch en vraaggestuurd model dat jaarlijks de vraag en het aanbod van woningen tegen elkaar afzet. We onderscheiden hiervoor 31 doelgroepen op basis van huishoudenssamenstelling, leeftijd, inkomen en woonmilieu.
Vervolgens bepalen we de jaarlijkse opgave, waarbij het model rekening houdt met de bestaande voorraad, de gewenste woonsituatie, het verhuisgedrag en demografische ontwikkelingen van de doelgroepen in de gemeente. Door confrontatie huidige woonsituatie met woonwensen én verhuisgedrag ontstaat opgave Door de ontwikkeling van deze doelgroepen te combineren met hun huidige woonsituatie (wat komt er aan woningen vrij bij huishoudensdaling/doorstroming?), verhuisgeneigdheid en kwalitatieve woonvoorkeuren (waar is behoefte aan bij huishoudensgroei/doorstroming?) simuleren we in het model de jaarlijkse in- en uitgaande verhuizingen. Zo ontstaat op basis van verhuis- en woonwensen en de samenstelling van de woningvoorraad een vraag-aanbodconfrontatie die per saldo een jaarlijkse kwantitatieve en kwalitatieve opgave op de woningmarkt oplevert. Verhuisgedrag van doelgroepen verfijnd met daadwerkelijke verhuizingen in gemeente Molenlanden Op basis van CBS Microdata hebben we ons Stec-Doorstroommodel verder kunnen verfijnen voor de woningmarktsituatie in de gemeente Molenlanden. Dit zorgt ervoor dat de woningbehoefte op basis van daadwerkelijk verhuisgedrag voor een groot deel gebaseerd is op de verhuizingen zoals ze daadwerkelijk in de gemeente hebben plaatsgevonden in de periode 2019 t/m 2021.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 44 In bepaling van de behoefte houden we rekening met betaalbaarheid van de voorraad Daarnaast houden we in het woonbehoefteonderzoek rekening met de betaalbaarheid van de (koop)woningvoorraad, zodat we (vanuit het inkomen) onhaalbare wensen corrigeren. Zo dempen we de vraag naar koopwoningen vanuit lage en middeninkomens naar gelang de woningvoorraad in een gemeente duurder is. Dit resulteert erin dat huishoudens vaker aangewezen zijn op een huurwoning, omdat niet iedereen koopwensen kan realiseren. Uitkomsten naar verschillende perioden We tonen de uitkomsten uit het Stec-Doorstroommodel in dit hoofdstuk voor verschillende perioden op gemeenteniveau. Voor de uitkomsten op kernniveau verwijzen we graag naar de separate bijlage. We maken in onze figuren telkens de vergelijking tussen de woningbehoefte op basis van woonwensen en op basis van gerealiseerde verhuisbewegingen in Molenlanden. De behoefte die we tonen is de netto uitbreidingsvraag. Wanneer woningen in een segment dus gesloopt worden, betekent dit dat de vraag naar dit type woningen in de nieuwbouw hoger uitvalt. Woonwensen en verhuisgedrag per doelgroep als basis voor woningbehoefte Zoals in bovenstaand tekstkader staat vermeld, werken we de woningbehoefte uit op basis van woonwensen en verhuisgedrag.
Zo maken we een confrontatie tussen vraaggestuurde en aanbodgestuurde behoefte. Hieronder geven we per doelgroep het verschil tussen de wens en het verhuisgedrag per doelgroep naar enkele hoofdwoningtypen. Wanneer deze in het groen vermeld staat, verhuizen huishoudens er vaker heen in Molenlanden dan op basis van de woonwensen verwacht wordt. | Wat daarin opvalt is dat alleenstaanden en stellen tot 35 jaar vaker de voorkeur geven aan een grondgebonden koopwoning, maar in werkelijkheid eerst nog vaak verhuizen naar een huurwoning. Ouderen verhuizen juist vaker naar een grondgebonden koopwoning dan ze aangeven te wensen. Dat hangt er mogelijk mee samen dat veel ouderen wel aangeven te willen verhuizen naar een appartement/nultredenwoning, maar deze stap vanwege uiteenlopende redenen | vaak | niet maken. De stap naar een andere grondgebonden woning is voor een deel eenvoudiger, mogelijk omdat dit hetzelfde woningtype is als waar ze nu vaak in wonen. Ook zijn deze woningen meer aanwezig in de woningvoorraad van de gemeente Molenlanden.
Tabel 15: Gerealiseerde verhuisbewegingen in de gemeente Molenlanden ten opzichte van woonwensen SH APP / | VSH APP / | KOOP APP / Doelgroep | Inkomen | SH GGB | VSH GGB | KOOP GGB | NULT | NULT | NULT A&S < 35 jaar | Laag | 24% | 2% | -13% | 8% | -11% | -9% A&S < 35 | Midden en jaar | hoog | 4% | 0% | 3% | -1% | -1% | -6% Laag en Gezinnen | midden | 15% | 0% | 8% | -8% | -9% | -8% Gezinnen | Hoog | -1% | 2% | 1% | -3% | -1% | 1% A&S 35-55 jaar | Laag | 23% | 3% | -17% | 0% | -2% | -8% A&S 35-55 | Midden en jaar | hoog | 12% | 4% | 2% | -3% | 1% | -16% A&S 55-75 jaar | Laag | 10% | 2% | 21% | -23% | 0% | -10% Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 45 A&S 55-75 | Midden en jaar | hoog | -2% | -1% | 43% | -14% | -1% | -24% A&S >75 jaar | Laag | -1% | 0% | -2% | 18% | -8% | -7% A&S >75 | Midden en jaar | hoog | -1% | -2% | 32% | -23% | 8% | -15% Bron: WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). 7.2 Woningbehoefte op hoofdlijnen Vergrijzing leidt tot extra behoefte aan nultredenwoningen Volgens Primos2024 zal het aantal huishoudens in de gemeente Molenlanden met 10% toenemen tot 2041. Deze huishoudensgroei wordt voor het overgrote deel veroorzaakt door een toename van het aantal alleenstaanden en stellen ouder dan 75 jaar (+53%). Woonwensen en verhuisgedrag van ouderen tonen een voorkeur voor nultredenwoningen.
Ouderen met een laag inkomen geven vaak de voorkeur aan een sociale huurwoning in het nultredensegment en ouderen met een hoog inkomen aan een vrijesectorhuurwoning of koopwoning in het nultredensegment. Dit zijn woningen die op dit moment nog relatief weinig in de gemeente Molenlanden aanwezig zijn. Dat komt doordat er relatief weinig appartementen in de gemeente staan. Dat type woning is vaker nultreden dan de grondgebonden woningtypen die in Molenlanden overheersen. Als we bovenstaande via ons Stec-Doorstroommodel vertalen in een woningbehoefte op hoofdlijnen, dan zien we dat naar alle typen nultredenwoningen een behoefte bestaat. Dit komt doordat zowel ouderen met een laag als midden- en hoog inkomen sterk in aantal toenemen. De sterkste behoefte ontstaat bij sociale huurwoningen in het nultredensegment, zowel vanuit woonwensen als verhuisgedrag. De reden hiervoor is dat als we de huidige inkomensverdeling volgen, | het aantal ouderen met een laag inkomen het sterkst zal toenemen. We zien vanuit het woonwensenperspectief | ook een behoefte terug naar appartementen zonder lift. Gezien de sterke mate van vergrijzing kan het echter wenselijker zijn om deze woningen als nultreden te realiseren. Overschotten zien we met name terug in het reguliere grondgebonden segment.
Dit komt doordat het aantal alleenstaanden en stellen tot 55 jaar en gezinnen redelijk stabiel blijft of zelfs afneemt. Tegelijkertijd komt dit woningtype ook vrij wanneer ouderen de stap naar een nultredenwoning maken. Deels kan het overschot aan grondgebonden woningen ook ingelost worden door de huidige grondgebonden woningvoorraad aan te passen aan de wensen van ouderen. Denk aan het installeren van een traplift en het drempelloos maken van een woning. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 46 Figuur 39: Woningbehoefte op hoofdlijnen in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden -600 | -400 | -200 | 0 | 200 | 400 | 600 | 800 SH GGB | -415 | 35 -190 VSH GGB | 75 | 140 110 Koop GGB | -285 | 85 -100 SH APP z. lift | 0 40 20 VSH APP z. lift | 0 | 200 100 Koop APP z. lift | 30 | 115 70 SH NULT | 410 | 625 520 VSH NULT | 80 130 105 Koop NULT | 120 | 405 265 op basis van woonvoorkeur | op basis van verhuisbewegingen | Gemiddelde Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur. Tabel 16: Woningbehoefte op hoofdlijnen in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden Woningtype | Woonvoorkeur | Verhuisgedrag | Gemiddelde SH GGB | -415 | +35 | -190 VSH GGB | +75 | +140 | +110 Koop GGB | -285 | +85 | -100 SH APP z. lift | +40 | 0 | +20 VSH APP z. lift | +200 | 0 | +100 Koop APP z.
lift | +115 | +30 | +70 SH NULT | +625 | +410 | +520 VSH NULT | +130 | +80 | +105 Koop NULT | +405 | +120 | +265 Totaal* | +895 | +895 | +895 Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur. *Exclusief overige doelgroepen. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 47 Figuur 40: Woningbehoefte op hoofdlijnen in periode 2024-2041 in de gemeente Molenlanden -1.000 | -500 | 0 | 500 | 1.000 | 1.500 SH GGB | -700 | -5 -355 VSH GGB | 115250 180 Koop GGB | -845 | -140 -490 SH APP z. lift | 20 130 75 VSH APP z. lift | 0 | 260 130 Koop APP z. lift | 55 | 215 135 SH NULT | 1.015 | 1.325 1.170 VSH NULT | 190280 235 Koop NULT | 235 | 850 540 op basis van woonvoorkeur | op basis van verhuisbewegingen | Gemiddelde Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur. Tabel 17: Woningbehoefte op hoofdlijnen in periode 2024-2041 in de gemeente Molenlanden Woningtype | Woonvoorkeur | Verhuisgedrag | Gemiddelde SH GGB | -700 | -5 | -355 VSH GGB | +115 | +250 | +180 Koop GGB | -845 | -140 | -490 SH APP z. lift | +130 | +20 | +75 VSH APP z. lift | +260 | 0 | +130 Koop APP z.
lift | +215 | +55 | +135 SH NULT | +1325 | +1015 | +1170 VSH NULT | +280 | +190 | +235 Koop NULT | +850 | +235 | +540 Totaal* | +1.620 | +1.620 | +1.620 Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur. *Exclusief overige doelgroepen. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 48 7.3 Woningbehoefte naar woningtypen en prijssegmenten De woningbehoefte voor de gemeente Molenlanden hebben we verder uitgewerkt naar prijssegmenten (grondgebonden, appartement zonder lift en nultreden) die we hieronder per woningtype hebben uitgelicht. Overschotten in grondgebonden segment afhankelijk van bestaande woningvoorraad In welke prijssegmenten het overschot aan grondgebonden woningen landt, is voor een groot deel afhankelijk van de woningen die op dit moment al in de gemeente staan. Dit resulteert in een relatief klein overschot aan goedkope koopwoningen tot € | 275.000. Dit is echter ook afhankelijk van hoe de prijzen op de woningmarkt van de gemeente Molenlanden zich de komende tijd blijven ontwikkelen. De doorstroming van ouderen zorgt ervoor dat deze reeds bestaande woningen leeg komen te staan. De mate van migratie is vervolgens cruciaal in het feit of deze woningen vervolgens ook weer bewoond zullen worden. De aanwas van eigen inwoners is hiervoor in veel gevallen te beperkt.
Daarnaast speelt het een rol of ouderen daadwerkelijk doorstromen naar een nultredenwoning of dat ze in hun (dan wel niet aangepaste) woning blijven wonen. Vanuit de recente verhuisbewegingen zien we meer vraag ontstaan naar grondgebonden woningen dan vanuit de woonwensen. Mogelijk komt dit doordat huishoudens uit Molenlanden relatief vaak naar een grondgebonden koopwoning zoeken, maar ook het aanbod speelt hierin een rol. Als er immers veel van dit type woningen aanwezig zijn in de gemeente vinden hier logischerwijs ook meer verhuizingen naar plaats. Figuur 41: Woningbehoefte reguliere grondgebonden woningen in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden -350 | -300 | -250 | -200 | -150 | -100 | -50 | 0 | 50 | 100 | 150 Tot aftoppingsgrens | -320 | 30 -145 aftop. tot lib.grens | -90 | 0 -45 Middenhuur | 60 | 95 75 Dure huur | 20 | 45 30 Tot € 275.000 | -40 | 0 -20 € 275.000 tot € 390.000 | -80 | 10 -35 € 390.000 tot € 600.000 | -95 | 40 -25 Meer dan € 600.000 | -70 | 35 -15 op basis van woonvoorkeur | op basis van verhuisbewegingen | Gemiddelde Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur. Appartementen zonder lift enkel gewenst in bestaande voorraad en bij transformatieopgaven We zien dat er behoefte ontstaat aan appartementen zonder lift.
Dit terwijl dit woningtype slecht geschikt is voor ouderen met mobiliteitsbeperkingen. Deze behoefte ontstaat dan ook vanuit jonge huishoudens die vaak (tijdelijk) in een huurappartement of goedkoop koopappartement willen wonen. Zij hebben dan vaak geen Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 49 voorkeur of dit met of zonder lift is. Het is daarmee de vraag of dit type behoefte ook niet ingevuld kan worden door appartementen met lift. Deze voldoen immers aan dezelfde wooneisen van huishoudens, kunnen ook betaalbaar zijn en zijn daarnaast ook geschikt voor ouderen met een mobiliteitsbeperking. Wel zien we hiermee dat appartementen zonder lift in een behoefte kunnen voorzien, wanneer het toevoegen van een lift niet mogelijk is. Denk hierbij bijvoorbeeld aan transformatieopgaven in de bestaande voorraad. Figuur 42: Woningbehoefte appartementen zonder lift in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden -20 | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 | 120 | 140 | 160 Tot aftoppingsgrens | -10 | 15 5 aftop. tot lib.grens | 10 | 25 15 Middenhuur | 0 | 150 75 Dure huur | -5 | 50 25 Tot € 275.000 | 20 | 65 40 € 275.000 tot € 390.000 | 5 | 25 15 € 390.000 tot € 600.000 | 0 | 20 10 Meer dan € 600.000 | 5 5 5 op basis van woonvoorkeur | op basis van verhuisbewegingen | Gemiddelde Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024).
SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur . Zeer uiteenlopende vraag naar nultredenwoningen, daarom divers nieuwbouwaanbod gewenst Tenslotte zien we dat de vraag naar nultredenwoningen sterk uiteenloopt in eigendomssituatie (huur/koop) en in betaalbaarheid. Er ontstaat volgens ons Stec-Doorstroommodel naar alle typen nultredenwoningen een behoefte. Dit komt door de sterke mate van vergrijzing in de gemeente Molenlanden. Wel valt de relatief grote vraag op naar betaalbare woningtypen. Dit komt doordat het aandeel ouderen met een laag inkomen relatief hoog ligt in de gemeente. Zij kunnen daardoor, ook wanneer ze wel veel vermogen bezitten, de stap naar een sociale huurwoning maken. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 50 Figuur 43: Woningbehoefte nultredenwoningen in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden 0 | 50 | 100 | 150 | 200 | 250 | 300 | 350 Tot aftoppingsgrens | 165 | 325 245 aftop. tot lib.grens | 245 | 300 270 Middenhuur | 45 | 95 70 Dure huur | 3540 35 Tot € 275.000 | 5 | 125 65 € 275.000 tot € 390.000 | 20 | 120 70 € 390.000 tot € 600.000 | 60 | 115 85 Meer dan € 600.000 | 30 | 50 40 op basis van woonvoorkeur | op basis van verhuisbewegingen | Gemiddelde 7.4 Woningbehoefte naar kernen op hoofdlijnen De woningbehoefte van de gemeente Molenlanden hebben we ook naar de diverse kernen uitgesplitst.
Hiervoor hebben we alle kenmerken per kern gebruikt, zoals de woningvoorraad, huishoudenstypen, verwachte huishoudensontwikkeling en recente verhuisbewegingen. In de factsheet per kern in de separate bijlage en in ons PowerBI-dashboard zijn de uitkomsten per kern verder uitgewerkt. Hieronder benoemen we beknopt de uitkomsten. Behoefte afhankelijk van huidige samenstelling van huishoudens en woningvoorraad We zien dat er verschillen bestaan in het type woning waar per kern behoefte aan is. In sommige kernen ontstaat volgens ons Stec-Doorstroommodel een duidelijk overschot aan reguliere grondgebonden koopwoningen, terwijl we in andere kernen juist een behoefte aan dit woningtype zien. Dit komt doordat in sommige kernen al relatief veel van dit soort koopwoningen staan en in andere kernen juist relatief minder. Daarnaast valt op dat in elke kernen een behoefte is aan appartementen / nultredenwoningen. Gezien het landelijke karakter zal een groot deel van deze vraag naar nultredenwoningen ook uitgaan naar grondgebonden woningtypen, zoals een Knarrenhof of een bungalow. Deze behoefte zien we in alle kernen terug, omdat ook in alle kernen een vergrijzing verwacht wordt en er op dit moment nog relatief weinig nultredenwoningen in de kernen staan.
Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 51 Tabel 18: Woningbehoefte op hoofdlijnen per kern in periode 2024-2031 in de gemeente Molenlanden Kernen | SH GGB | VSH | Koop | SH APP | VSH | Koop | Totaal GGB | GGB | / Nult | APP / | APP / Nult | Nult Arkel | -10 | 0 | -10 | 65 | 20 | 25 | 85 Bleskensgraaf | -15 | 10 | 0 | 20 | 10 | 20 | 45 Brandwijk | -15 | 0 | 5 | 10 | 5 | 10 | 15 Giessenburg | 20 | 15 | -65 | 60 | 15 | 45 | 80 Goudriaan | -10 | 5 | 0 | 10 | 0 | 5 | 20 Groot-Ammers | -10 | 15 | 0 | 25 | 15 | 30 | 75 Hoogblokland | 5 | 5 | -20 | 15 | 5 | 10 | 25 Hoornaar | 5 | 5 | -10 | 10 | 15 | 5 | 30 Kinderdijk | 10 | 0 | -25 | 10 | 0 | 5 | 10 Langerak | -30 | 10 | 20 | 30 | 10 | 15 | 55 Molenaarsgraaf | -5 | 0 | 5 | 10 | 0 | 10 | 30 Nieuw-Lekkerland | -115 | 15 | -20 | 155 | 45 | 75 | 155 Nieuwpoort | -10 | 10 | 25 | -15 | 5 | 10 | 25 Noordeloos | 10 | 5 | 10 | 15 | 10 | 15 | 70 Ottoland | -5 | 0 | 15 | 10 | 0 | 5 | 30 Oud-Alblas | 0 | 5 | -30 | 35 | 10 | 20 | 40 Schelluinen | 5 | 0 | -20 | 25 | 5 | 10 | 35 Streefkerk | -25 | 10 | 25 | 35 | 15 | 15 | 70 Waal | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 0 | 5 Wijngaarden | 0 | 0 | -5 | 10 | 0 | 5 | 10 Bron: Primos2024, WoOn2021, CBS Microdata (2024, cijfers 2019- | 2021). Bewerking Stec Groep (2024). SH = sociale huur, VSH = vrijesectorhuur.
7.5 Ouderenhuisvesting De behoefte aan ouderenhuisvesting is door het Rijk verder gespecificeerd naar drie typen: regulier nultreden, geclusterd wonen en zorggeschikt wonen. In dit onderzoek splitsen we de behoefte vanuit de 55+ doelgroep naar nultredenwoningen (onderdeel van bovenstaande figuur) verder uit naar regulier nultreden en geclusterd wonen op basis van woonwensen. Deze komt niet volledig overeen met de hiervoor genoemde cijfers. Zo kunnen ook jongere huishoudens behoefte hebben aan een nultredenwoning. Zorggeschikt wonen is bedoeld voor huishoudens/personen met een Wlz-indicatie die zwaardere zorg aan huis nodig hebben. Deze behoefte beredeneren we op basis van de verwachte extramuralisering van ouderenzorg. Deze behoefte is daarmee dan ook geen onderdeel van de hiervoor gepresenteerde reguliere woningbehoefte. Woningbehoefte-onderzoek gemeente Molenlanden | 52 Voorkeur voor geclusterd wonen vaak afhankelijk van zelfredzaamheid We zien dat de voorkeur voor regulier nultreden of geclusterd wonen sterk afhankelijk is van de mate van mobiliteitsbeperking (afhankelijk van leeftijd) en de bestedingsmogelijkheden (afhankelijk van inkomen) van huishoudens. Tezamen vormt dit de zelfredzaamheid. Hoe zelfredzamer huishoudens zijn, des te meer genoegen ze nemen met een ouderenwoning onafhankelijk van verdere voorzieningen (geclusterd wonen).