Bijlage 5 - Rode draad inwonersbijeenkomsten asielopvang 2025

Rode draad inwonersbijeenkomsten asielopvang 2025

Inleiding In dit document is de samenvatting, ‘de rode draad’, van de inwonersbijeenkomsten over asielopvang terug te vinden. De inwonersbijeenkomsten zijn gehouden op respectievelijk 25 juni, 30 juni, 3 juli (ook online) en 7 juli 2025. Ongeveer 100 inwoners uit diverse kernen binnen de gemeente hebben samen nagedacht over de opvang van vluchtelingen binnen Molenlanden. Door de verscheidenheid aan zorgen, vragen kansen en ideeën kregen wij een goed beeld van de mening van inwoners over asielopvang. Wij danken alle aanwezigen voor hun betrokkenheid en het delen van hun eerlijke en kritische mening.

Wat hebben we tijdens de inwonersbijeenkomsten gedaan Tijdens de inwonersbijeenkomsten hebben we informatie gegeven over de asielopgave in Molenlanden, toegelicht waar we op dit moment staan en hoe het traject naar een nieuwe opvanglocatie(s) eruitziet. Vervolgens is er in kleinere groepen gesproken en nagedacht over drie verschillende thema’s: •

Welke vragen en zorgen heeft u op het gebied van asielopvang?

•

Welke kansen en ideeën ziet u op het gebied van asielopvang?

•

Wat vindt u de belangrijkste criteria van de opvanglocatie voor asielopvang?

Hieronder is per thema een samenvatting gegeven van de reacties die het vaakst naar voren zijn gekomen tijdens de vier inwonersbijeenkomsten. Dit is de zogenaamde rode draad, die als input meegenomen wordt in het vervolgtraject. Op de website van de gemeente (www.molenlanden.nl/documentenasielopvang) vindt u de verslagen van alle bijeenkomsten afzonderlijk de bijbehorende PowerPointpresentatie en de resultaten van de mentimeters.

Wat is de volgende stap Deze rode draad wordt meegenomen in het verdere traject naar de realisatie van opvanglocaties. De eerstvolgende stap is het aanbieden van een raadsvoorstel aan de gemeenteraad in september waarbij de raad wordt gevraagd om de locatiecriteria en het scenario vast te stellen. Op basis van de vastgestelde criteria en het gekozen scenario gaat de gemeente samen met inwoners en andere stakeholders op zoek naar mogelijke locaties. Meer informatie over alle stappen in het traject zijn te vinden op www.molenlanden.nl/asielopvang-samen-met-inwoners. SAMENVATTING PER THEMA

Welke vragen en zorgen heeft u op het gebied van de vluchtelingenopvang?

Woningmarkt & lokale druk •

Er is grote zorg over de woningmarkt. Inwoners vrezen dat asielzoekers en statushouders voorrang krijgen, terwijl jongeren en senioren al jaren wachten.

•

Mensen stellen vragen over hoe woningen worden verdeeld en of er extra gebouwd wordt voor eigen inwoners.

•

De vraag leeft of asielopvang ook kansen biedt voor woningbouw. Bijvoorbeeld locaties waar zowel jongeren als vluchtelingen kunnen wonen of tijdelijke opvanglocaties die na de opvangperiode kunnen dienen als woningen voor inwoners.

Veiligheid & overlast •

Veiligheid is een terugkerende zorg, zowel voor inwoners als voor de vluchtelingen die in de opvanglocaties gaan wonen.

•

Er zijn zorgen over eventuele overlast door verveling, met name bij jonge mannen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

•

Er zijn zorgen over culturele verschillen.

•

Handhaving en toezicht worden genoemd als belangrijke voorwaarden.

Schaal & groepssamenstelling •

Over de grootte van de locaties wordt heel wisselend gedacht. Alle variaties worden benoemd. Grote locaties zoals voor 250 personen wordt door meerdere mensen als onwenselijk en onrealistisch ervaren. In het algemeen is er een lichte voorkeur voor kleinschalige opvang (75 personen of minder).

•

Vooral een gemengde samenstelling van verschillende doelgroepen is gewenst.

•

Het is de wens om alleenstaande minderjarige vreemdelingen te verspreiden over de gemeente.

Integratie & dagbesteding •

Een zinvolle dag invulling is essentieel om verveling en eventuele overlast te voorkomen.

•

Integratie moet actief worden gestimuleerd via taallessen, vrijwilligerswerk en lokale betrokkenheid. Tevens moet er gekeken worden of bedrijven in de buurt werk kunnen aanbieden.

•

Er zijn vragen over hoe inwoners kunnen helpen en of dit überhaupt mag, gezien de landelijke (toekomstige) wetgeving.

•

Mensen willen weten wat er van hen verwacht wordt en hoe zij kunnen bijdragen.

Financiën

•

Een aantal mensen zou bereid zijn om (zelf of via gemeentegeld) financieel bij te dragen aan asielopvang als dat zorgt voor kleinschalige opvanglocaties.

•

De meeste mensen hebben in verband met de kostenneutraliteit voorkeur voor een grotere opvanglocatie (vanaf 75 personen). Ondanks dat veel mensen ook vinden dat een kleinere locatie beter past de relatief kleine dorpen.

Locatiekeuze & infrastructuur •

De wens wordt uitgesproken dat de opvanglocatie goed bereikbaar is ten opzichte van OV en voorzieningen, maar ook niet direct naast woningen ligt.

•

Over het algemeen is er geen voorkeur voor afgelegen locaties, omdat dit de integratie beperkt.

•

Meerdere inwoners pleiten voor locaties aan de rand van de dorpen, met ruimte voor toekomstig woninggebruik voor inwoners.

•

Er zijn zorgen over eventuele overlast bij een locatie in de kern, maar er is ook zorg over isolatie bij locaties ver buiten het dorp.

Communicatie & betrokkenheid •

Behoefte aan transparante communicatie, heldere informatie en tijdige betrokkenheid. Ook over het proces en de besluitvorming.

•

Sommige inwoners voelen zich overvallen of ervaren het feit dat er opvanglocaties komen als een opgelegd besluit.

Welke ideeën en kansen ziet u op het gebied van de vluchtelingenopvang?

Integratie & dagbesteding •

Integratie wordt als kans gezien bij aanwezigheid van: taalonderwijs, vrijwilligerswerk en gezamenlijke activiteiten met dorpsbewoners.

•

Dagbesteding wordt nadrukkelijk genoemd als voorwaarde voor rust, stabiliteit en ontmoeting.

•

Er worden concrete voorstellen gedaan zoals: o Werken bij lokale bedrijven of maatschappelijke organisaties. o Deelname aan sportverenigingen, kerken en culturele activiteiten. o Inzetten op talenten van inwoners en vluchtelingen (tuinieren, koken etc.). o Er wordt geopperd taallessen en participatie direct vanaf aankomst verplicht te maken.

Woningbouw •

Velen zien een kans in het combineren van opvang en woningbouw, bijvoorbeeld in het realiseren van locaties die na de periode van asielopvang geschikt zijn voor starters, jongeren of reguliere woningbouw.

•

Tijdelijke huisvesting omzetten naar permanente woningen.

•

Opvanglocaties uitbreiden met woningen voor eigen inwoners.

Lokale samenwerking & betrokkenheid •

Inwoners willen zelf bijdragen aan de invulling van de opvang.

•

Samenwerking met dorpsorganisaties, sportclubs, kerken en ondernemers.

•

Gemeenschappelijke initiatieven: spelletjesavonden, eetmomenten, buddyprojecten (met bijv. iemand die in het verleden gevlucht is uit hetzelfde land).

•

Lokale werving van vrijwilligers, met duidelijke structuur en aanspreekpunten.

•

De gemeente wordt gevraagd de regie te nemen in het verbinden van de partijen.

Arbeidsmarkt & maatschappelijke bijdrage •

Vluchtelingen kunnen bijdragen aan de lokale economie en arbeidstekorten.

•

Het opzetten van een uitzendbureau of werkvoorziening speciaal voor vluchtelingen.

Creatieve woonvormen & flexibiliteit •

Enkele inwoners komen met innovatieve oplossingen: o Tiny houses, woonboten, units op boerenerven. o Tijdelijke locaties die multifunctioneel inzetbaar zijn. o Voorzieningen zoals gezamenlijke keukens en ontmoetingsplekken.

Behoefte aan regie & kaders •

Hoewel veel inwoners willen meedenken, vragen zij wel om: o Duidelijke afspraken over gedrag, integratie en participatie o Handhaving bij eventuele overlast of niet-naleving van de afspraken o Heldere kaders vanuit de gemeente over wie verantwoordelijk is voor begeleiding, toezicht en samenwerking.

Wat vindt u de belangrijkste criteria van de locatiekeuze van de vluchtelingenopvang?

Schaalgrootte •

Er is een voorkeur voor kleinschalige opvang, veelgenoemd zijn aantallen van 25-75 personen per locatie.

•

Financiën spelen voor inwoners mee bij de criteria en schaalgrootte. Hoewel een aantal mensen bereid is om financieel bij te dragen als dit zorgt voor kleinschaliger opvanglocaties, heeft de meerderheid voorkeur voor kostenneutraliteit en dus grotere locaties.

•

250 personen wordt vrijwel bij iedereen als te groot en niet passend ervaren, zeker niet in de kleine dorpen.

•

De schaal moet passen bij de omvang van de kern.

•

Er zijn diverse suggesties voor de verdeling: o Verspreiding over meerdere locaties in de gemeente. o Maximaal 1% van het inwoneraantal van een kern.

Ligging van de opvanglocatie •

De locatie moet niet te ver buiten het dorp liggen, maar ook niet pal naast woningen of scholen.

•

Goede bereikbaarheid is essentieel: OV en voorzieningen zoals winkels, zorg en scholen moeten dichtbij zijn.

•

Een plek aan de rand van het dorp wordt vaak als geschikt gezien, omdat er dan wel rust is, maar de vluchtelingen nog wel verbonden zijn.

•

Ook worden industrieterreinen of bestaande panden genoemd.

Samenstelling & opbouw van de groep •

De samenstelling van bewoners moet passen bij de gemeenschap. Dit houdt in: o Gemengde groepen (gezinnen, jongeren, ouderen).

o Liefst geen concentratie van alleen jonge mannen of alleenstaande minderjarige vreemdelingen op één plek. o Demografisch afgestemd op de omgeving. •

Inwoners vragen om maatwerk per kern, eventueel met invloed op wie er gehuisvest worden.

Veiligheid & beheersbaarheid •

Garantie op veiligheid van inwoners én bewoners van het opvangcentrum wordt veel genoemd.

•

Beheersbaarheid speelt een rol: kleinere locaties zijn volgens inwoners over het algemeen beter te beheersen en te begeleiden.

•

Handhaving en toezicht worden als randvoorwaarde genoemd.

•

Locaties moeten zo gekozen worden dat de overlast beperkt blijft.

Tijdelijkheid & toekomstig gebruik •

Inwoners hechten veel waarde aan herbruikbaarheid van de locatie: o Tijdelijke opvang moet later kunnen worden omgezet in woningbouw voor jongeren of starters. o Flexibele of verplaatsbare units worden als positief genoemd. o Locaties moeten passen binnen een duurzaam en toekomstgericht beleid.

Communicatie & betrokkenheid •

Vroege en heldere communicatie met inwoners over de locatiekeuze is van groot belang.

•

Betrokkenheid van omwonenden bij de inrichting en het beheer van de locatie is essentieel.

•

Rekening houden met lokale zorgen, eerdere ervaringen en bestaande druk op de kern.