Bijlage 4 - Notitie ‘Ingaan op zorgen en vragen inwoners’

Bijlage 4 - Notitie ‘Ingaan op zorgen en vragen inwoners’

Inleiding In deze notitie gaan we in op wat inwoners de gemeente hebben meegegeven rond asiel en migratie. Dit was vooral tijdens en rond de informatiebijeenkomsten die begin 2026 hebben plaatsgevonden rondom de mogelijke locaties van een asielopvang. Het weergeven van deze zorgen, vragen en ideeën is belangrijk om de aandachtspunten vanuit inwoners mee te nemen en te borgen in het vervolgproces. Daarnaast is het de wens van het College en de opdracht van de gemeenteraad om deze zorgen, vragen en ideeën een onderdeel te laten zijn van de besluitvorming locatiekeuze. Deze notitie wordt daarom bij het Collegevoorstel ‘Voorgenomen besluit locatiekeuze asielopvang’ gevoegd en maakt daar onderdeel vanuit. Deze notitie wordt ook meegezonden naar de gemeenteraad.

Leeswijzer Er zijn door inwoners veel zorgen, vragen en ideeën aangedragen. Het gaat te ver deze op individueel niveau te verwoorden in deze notitie, te meer omdat na het analyseren van de aangedragen punten helder wordt dat de zorgen, vragen en ideeën in een aantal thema’s zijn onder te verdelen. In deze notitie hanteren we deze verdeling in thema’s. Per thema wordt een reactie gegeven, worden concrete maatregelen benoemd of wordt omschreven hoe deze zorgen worden meegenomen én geborgd in het vervolgproces. De genoemde maatregelen zijn niet compleet; elk thema wordt in het vervolgproces verder uitgedacht, wat aanvullende maatregelen kan opleveren. Na de definitieve locatiekeuze stellen we per locatie een plan van aanpak op. Daarbij kijken we samen met de omgeving naar een passende invulling. Deze notitie schetst een eerste beeld van (mogelijke) maatregelen. Het is per locatie afhankelijk wat mogelijk en gewenst is. Dit wordt in het vervolgproces in afstemming met verschillende betrokkenen verder uitgewerkt. Niet alle inwoners uit de dorpen hebben hun mening gedeeld. De onderstaande zorgen en vragen gelden dus niet voor iedereen. Sommige inwoners hebben aangegeven geen zorgen te hebben of hebben niet gereageerd. We nemen alle signalen die wél zijn gedeeld serieus en gaan hier zorgvuldig mee om.

2

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

1. Veiligheid Toelichting zorg Zorgen rond veiligheid zijn vaak genoemd in gesprekken en berichten die we gehad hebben met inwoners. Inwoners maken daarbij vaak melding van incidenten die elders in het land hebben plaatsgevonden. Zij zijn zeer bezorgd over de fysieke veiligheid van specifiek omwonenden en voorbijgangers en meer algemeen van het gehele dorp. Daarbij worden ook kwetsbare groepen genoemd, zoals kinderen, jongeren, vrouwen en ouderen. Vragen als ‘Kunnen we nog veilig over straat?’ worden gesteld. Inwoners geven aan dat de politie niet altijd zichtbaar aanwezig is in de dorpen. Zij vragen de gemeente om extra aandacht voor veiligheid, bijvoorbeeld met een veiligheidsplan. Reactie In ieder geval de volgende maatregelen worden getroffen: - Het mogelijk uit laten voeren van een veiligheidsonderzoek door een onafhankelijk bureau, dit is afhankelijk van de behoefte van de omwonenden. Hierbij wordt een risicoanalyse uitgevoerd per locatie waarbij risico’s worden ingeschat en aanbevelingen worden gedaan. Vervolgens wordt, indien hier behoefte aan is, ongeveer één jaar na opening een reflectiemoment ingepland. Dit levert mogelijk aanbevelingen voor aanpassingen op. Zo brengen we de mogelijke veiligheidsrisico’s in kaart. We volgen de veiligheid en de maatregelen die we nemen, en passen deze waar nodig aan. Als dat nodig is, herhalen we deze reflectie jaarlijks.

- Naast het (mogelijke) veiligheidsonderzoek wordt er per locatie een veiligheidsplan opgesteld met verschillende betrokkenen. De directe omgeving speelt een belangrijke rol bij het opstellen van het veiligheidsplan. Daarbij zijn ook de gemeente, politie, brandweer, het COA en andere inwoners betrokken. De uitkomst van de risicoanalyse wordt, indien uitgevoerd, hierin meegenomen. In het veiligheidsplan leggen we afspraken vast, beschrijven we welke maatregelen nodig zijn (op en rond de locatie) en hoe inwoners signalen van onveilige situaties kunnen melden.

2. Verkeersveiligheid Toelichting zorg Zorgen en vragen rond de verkeersveiligheid kwamen regelmatig voorbij. De aandachtspunten verschilden per locatie. Vaak ging het om de bereikbaarheid en veiligheid van de toegangswegen, ook voor hulpdiensten. Sommige locaties hebben bijvoorbeeld een smalle toegangsweg. Ook werd vaak gevraagd om goede voorzieningen voor voetgangers en fietsers, zoals voldoende paden en verlichting. Verder is aandacht gevraagd voor veiligheid rondom de opvang zelf, bijvoorbeeld bij water in de buurt en drukke verkeerssituaties. Reactie In ieder geval de volgende maatregelen worden getroffen: - De verkeersveiligheid wordt een onderdeel van het hierboven beschreven veiligheidsonderzoek en veiligheidsplan. Er wordt aandacht besteed aan de huidige verkeerssituatie en gekeken naar welke maatregelen er mogelijk toegepast moeten worden. Dit verschilt per locatie en vindt plaats in overleg met de omgeving en betreffende beheerder van de weg. - Per locatie wordt, naast het veiligheidsplan, een plan van aanpak opgesteld. Hier worden de (waar nodig) concrete aanpassingen rond de verkeersveiligheid ook in benoemd.

3. Voorzieningen Toelichting zorg Er waren zorgen over de druk op voorzieningen, scholen, winkels, parkeerdruk en het openbaar vervoer. Vaak zijn er beperkte ontspanningsmogelijkheden voor jongeren in dorpen. Ook werd gewezen op het bestaande tekort aan leerkrachten en de vraag of scholen wel voldoende capaciteit hebben om extra begeleiding van nieuwkomers te organiseren.

3

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Reactie In ieder geval de volgende maatregelen worden getroffen: - De mogelijk te treffen maatregelen rond (de druk op) voorzieningen verschillen per locatie. Er wordt samen met de omgeving gekeken naar de mogelijkheden bij het opstellen van de plannen van aanpak. Maatregelen worden vastgelegd. - Het COA is verantwoordelijk voor het bieden van zorg. Dit gebeurt naar alle waarschijnlijkheid op de locatie zelf of mogelijk bij een andere opvanglocatie in de buurt. - Hoe groot de druk op het onderwijs wordt, hangt af van de doelgroep die op de locatie komt wonen. Als dit duidelijk is, gaan we in gesprek met scholen om samen een plan te maken. Kinderen van 12 tot 18 jaar gaan naar een internationale schakelklas (ISK). Jongere kinderen starten meestal in een speciale klas met extra aandacht voor de Nederlandse taal. Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs, ook kinderen in de asielopvang. - Een grote toename van de parkeerdruk verwachten we niet. Asielzoekers hebben meestal geen auto. Bij opvanglocaties zijn daarom vooral parkeerplaatsen nodig voor personeel. - Bij het maken van de plannen per locatie kijken we ook naar het openbaar vervoer. We onderzoeken daarnaast of er andere vervoersmogelijkheden vanaf de locatie geregeld kunnen worden.

4. Doelgroep en samenstelling Toelichting zorg Er zijn veel vragen en zorgen over de doelgroep en de samenstelling van de groep bewoners op de opvanglocaties. Inwoners geven aan dat zij behoefte hebben aan meer duidelijkheid hierover.

Reactie Het is nu nog niet bekend welke doelgroep op de locatie komt wonen. De gemeente maakt hierover samen met het COA afspraken. Dit hangt onder andere af van de samenstelling van de groep vluchtelingen die instroomt. Deze afspraken worden vastgelegd in een bestuursovereenkomst.

5. Woningbehoeften en woningprijzen Toelichting zorg Inwoners maken zich zorgen over de woningvoorraad in Nederland en specifiek in onze gemeente. Inwoners geven aan dat zij vrezen dat de opvang van asielzoekers invloed heeft op de woningvoorraad in Molenlanden. Ook zijn er zorgen dat de waarde van woningen daalt als er een opvanglocatie in de buurt komt.

Reactie Bij het zoeken naar locaties is ook gekeken of er (nu of later) woningen voor inwoners van Molenlanden kunnen worden gerealiseerd. Of dit kan, wordt per locatie verder onderzocht. Opvanglocaties nemen vooral fysieke ruimte in. Ze hebben weinig invloed op de bestaande woningvoorraad. Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat alleen grote opvanglocaties effect hebben op woningprijzen. Het gaat dan om locaties met meer dan 500 bewoners in het buitengebied. In Molenlanden gaat het om een veel kleinere opgave: ongeveer 250 mensen. Uit het onderzoek blijkt dat het effect op woningprijzen bij locaties van deze omvang minimaal is. Inwoners kunnen altijd een verzoek indienen voor nadeelcompensatie.

4

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

6. Afstand tot woningen Toelichting zorg Sommige inwoners maken zich zorgen over opvanglocaties in de buurt van woningen. Deze zorgen hangen vaak samen met eerdere punten, zoals veiligheid en verkeersveiligheid. Ook worden vragen gesteld als: ‘Levert een opvanglocatie overlast op?’ of ‘Zijn er geluidswerende maatregelen te treffen?’. Reactie De gemeenteraad heeft op 24 februari 2026 (motie M2026-04) het college gevraagd om de afstand tussen woningen en mogelijke opvanglocaties mee te nemen in het onderzoek en bij de uiteindelijke keuze. Dit is één van de aspecten die meewegen in het besluit en is per locatie uitgewerkt in bijlage 1.

7. Communicatie en participatie Toelichting zorg Inwoners geven aan zorgen te hebben over de manier waarop de gemeente communiceert en hen betrekt. Een deel van de inwoners voelt zich onvoldoende betrokken of ervaart dat er weinig ruimte is geweest om mee te denken. Anderen geven aan geen brief te hebben ontvangen of vinden de informatie niet duidelijk genoeg. Deze signalen laten zien dat informatie niet altijd iedereen bereikt of niet altijd aansluit bij wat inwoners op dat moment nodig hebben. Reactie De gemeente hecht veel waarde aan duidelijke, tijdige en zorgvuldige communicatie met inwoners. We hebben ons gedurende dit proces ingezet om inwoners zo goed mogelijk te informeren en ruimte te bieden voor het delen van zorgen, ideeën en vragen. Dit doen we op verschillende manieren en niveaus: met direct omwonenden, ondernemers, met dorpen en met alle inwoners van de gemeente. Daarbij maken we onder andere gebruik van enquêtes, brieven, bijeenkomsten en andere communicatiemiddelen. Tegelijkertijd zien we dat dit niet altijd door iedereen zo wordt ervaren. Niet alle inwoners voelen zich voldoende bereikt of betrokken. Informatie sluit niet altijd aan bij wat mensen op dat moment nodig hebben. Dat nemen we serieus. We blijven daarom kijken hoe we onze communicatie en betrokkenheid kunnen verbeteren, zodat deze beter aansluiten bij de verschillende behoeften in de samenleving.

Asielopvang is een complex en gevoelig vraagstuk, waarin veel verschillende belangen en wensen samenkomen. We zien ook dat de samenleving hierover verdeeld is. Dat maakt dat niet alle wensen met elkaar te combineren zijn. Bij participatie hoort dat we helder zijn over wat inwoners wel en niet kunnen beïnvloeden. Niet in iedere fase is dezelfde mate van invloed mogelijk. We begrijpen dat dit vragen kan oproepen en vinden het belangrijk om daar open over te zijn. Er is bijvoorbeeld bewust voor gekozen om inwoners mee te laten denken over de locatiekeuze. Tegelijkertijd ligt de uiteindelijke afweging en keuze voor de locatie bij het college. In een volgende fase ontstaat er meer ruimte om samen te kijken naar de invulling van een locatie. Juist daar kunnen direct omwonenden en andere betrokkenen nadrukkelijk meedenken over hoe dit op een goede manier vorm kan krijgen.

5

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000

Per locatie werken we met een plan van aanpak. Daarbij nodigen we direct omwonenden uit om mee te denken over de invulling van de locatie. Hieronder staat de volledige tijdslijn vanaf mei 2025.

8. Geschiktheid specifieke locaties Toelichting zorg Inwoners hebben zorgen geuit over de geschiktheid van sommige locaties op de shortlist. Dit ging vooral over de ‘eerste’ shortlist met vier locaties: Parallelweg in Arkel, Melkweg in Bleskensgraaf, Wervenkampweg in Bleskensgraaf en Koggeplantsoen in Nieuw-Lekkerland. Over de locaties in Arkel en Nieuw-Lekkerland zijn daarbij veel vragen gesteld. Veel van deze vragen komen terug in de eerder genoemde aandachtspunten in deze bijlage zijn beschreven. Reactie Alle locaties op de shortlist zijn eerder getoetst op de door de gemeenteraad vastgestelde criteria locatiekeuze asielopvang. Daaruit blijkt dat alle locaties geschikt kunnen zijn. Daarna hebben de gemeente en het COA de locaties onderzocht en beoordeeld. De resultaten hiervan zijn staan in bijlage 1. Bij de beoordeling en afweging is gekeken naar de voor- en nadelen van elke locatie.

6

Gemeente Molenlanden • Postbus 5 • 2970 AA Bleskensgraaf www.molenlanden.nl • info@molenlanden.nl • 088 75 15 000