Bijlage 3 Voorbeeld Kadernota nieuwe stijl
Tekst van het document
Kadernota 2025
‘nieuwe stijl’ Dit document bevat fictieve
gegevens en is uitsluitend bedoeld als voorbeeld van hoe een Kadernota eruit zou kunnen zien.
Kadernota 2025 2
Inhoud 1. Inleiding...............................................................................................1 2. Doelstellingen en financiële ontwikkelingen per programma ................2 Programma 1: Wonen, Ruimtelijke Ordening en Bereikbaarheid ........2 Programma 2: Economie, Energie en Buiten ......................................3 Programma 3: Welzijn, Sociaal en Cultuur .........................................4 Programma 4: Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening .......................5 Bedrijfsvoering .................................................................................6 4. Uitgangspunten Begroting 2024 en Meerjarenraming 2025-2028 ........7 4.1
Algemene en technische uitgangspunten ...............................7
4.2
Uitgangspunten reserves ........................................................9
Kadernota 2025 3
1.
Inleiding
De Kadernota geeft richting aan de opstelling van de Begroting. Op onderdelen is een verdere invulling nog wel nodig. De Kadernota
Deze Kadernota ‘nieuwe stijl’ is geschreven als voorbeeld om u een
geeft ook inzicht in de meerjarige financiële positie en stelt de raad
indruk te geven van hoe dit P&C product eruit zou kunnen zien.
in staat om op hoofdlijnen een afweging te maken. Zo geeft de
<Inleidende alinea’s>
worden ontwikkeld en waar meer of minder geld aan kan worden
gemeenteraad aan op welke terreinen nieuwe activiteiten kunnen
Het financiële perspectief van deze kadernota is als volgt samen te
uitgegeven.
vatten: bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
A. Vastgestelde begroting 2024
100
-100
-100
-200
B. Mutaties Verbonden Partijen
-150
-110
-130
-130
C. In deze Kadernota voorgesteld nieuw beleid
-695
-65
-55
-45
D. Uitkomsten december en mei-circulaire
750
460
410
420
5
185
125
45
E. Prognose begroting 2025
Leeswijzer De Kadernota ‘nieuwe stijl’ bestaat uit de eerste twee W-vragen (wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen) voor alleen nieuw beleid, de verwerking van de begrotingen van Gemeenschappelijke Regelingen, de verwerking van de meicirculaire en de uitgangspunten van de begroting. Op basis van deze informatie is het hierboven weergegeven meerjarig financieel overzicht opgesteld. Correcties op bestaande ramingen, autonome ontwikkelingen, correcties als gevolg van inflatie en/of noodzakelijke kleinere aanpassingen met een beperkte impact, presenteren we niet in de Kadernota maar bij de Jaarrekening. Kadernota 2025 1
2.
Doelstellingen en financiële
Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Inhuur omgevingsvergunningen
-500
0
0
0
Beleidsmedewerker Wonen
-120
-120
-120
-120
Programma 1: Wonen, Ruimtelijke Ordening en
Totaal programma 1
-620
-120
-120
-120
Wat willen we bereiken?
Toelichting:
ontwikkelingen per programma Bereikbaarheid
Wonen Voorzien in de woonbehoefte, zoals beschreven in de
•
Inhuur omgevingsvergunningen
Woonvisie Molenlanden 2020 - 2024.
Dit betreft de minimale noodzakelijke verwachting van inhuur die
Toelichting: Om beter (versneld) aan te sluiten op de vraag ligt het accent op betaalbare woningen voor starters en jonge doorstromers en kleinere woningen voor oudere huishoudens. Daarbij houden we rekening met de kwaliteiten van ons gebied.
personeel blijkt een lastige opgave te zijn. We verwachten en hopen
bovenop de al bestaande flexibele schil komt. Vaste invulling van
dat dit voor de duur van 1 jaar is, daarna moet dit zijn omgebogen met vast personeel.
Beleidsmedewerker Wonen
We versterken de personele formatie met een beleidsmedewerker die zich uitsluitend richt op nieuwbouw in iedere kern.
Wat gaan we ervoor doen? Wonen •
Woningen (laten) bouwen in iedere kern.
Toelichting: Om beter (versneld) aan te sluiten op de vraag maken we in ieder dorp en stad de bouw van minimaal één nieuwe woning mogelijk.
Kadernota 2025 2
Programma 2: Economie, Energie en Buiten
De jaarlijkse bijdrage aan Waardlanden wordt met € 200.000 gekort.
Wat willen we bereiken? Afval en Circulariteit •
Aantal kilo's restafval per inwoner te laten dalen van 230 kilo nu naar 100 kilo in 2025. (G.1)
Wat gaan we ervoor doen? Afval en Circulariteit •
DIFTAR blijkt niet gerealiseerd te kunnen worden zoals
eerder door Waardlanden voorgesteld. Vooralsnog is er geen oplossing in zicht. Wij korten per 1-1-2025 onze bijdrage
aan de gemeenschappelijke regeling Waardlanden om zo de druk op te voeren. Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Omgevingsdienst ZHZ
-80
-80
-80
-80
Verlaging bijdrage GR Waardlanden
200
200
200
200
Totaal programma 2
120
120
120
120
Toelichting: Omgevingsdienst ZHZ De cijfers uit de voor zienswijze aangeboden conceptbegrotingen zijn verwerkt in de meerjarenraming. Uittreden uit GR Waardlanden Kadernota 2025 3
Programma 3: Welzijn, Sociaal en Cultuur
Gemeenschappelijke Regelingen Avres, Dienst Gezondheid en
Wat willen we bereiken?
De cijfers uit de voor zienswijze aangeboden conceptbegrotingen
Jeugd, Service Organisatie Jeugd zijn verwerkt in de meerjarenraming.
Versterken preventie
•
Kwetsbare kinderen en jongeren zijn eerder in beeld en
geholpen. Als we jongeren eerder helpen, neemt het aantal
jongeren dat jeugdhulp vanuit de regionale zorgmarkt nodig
Onze Kinderen Nabij en besparingen
terugdringen met 10%.
resultaten in vorm van minder kosten voor Jeugdhulp.
heeft af. Dat aantal willen we in de periode tot 2026
Door extra inzet op preventie verwachten we voorzichtig de eerste
Wat gaan we ervoor doen? Versterken preventie •
Het project Onze Kinderen Nabij voortzetten. Dit werken we verder uit in een nieuw op te stellen notitie jeugd die we in het derde kwartaal van 2024 opleveren.
Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Avres
-70
-80
-80
-80
Dienst Gezondheid en Jeugd
-20
-20
-20
-20
Service Organisatie Jeugd
-110
-60
-80
-80
Extra budget voor Onze Kinderen Nabij
-35
-35
-35
-35
Besparing op jeugdhulp a.g.v. Onze
20
30
40
50
-215
-165
-175
-165
Kinderen Nabij
Totaal programma 3
Toelichting:
Kadernota 2025 4
Programma 4: Bestuur, Veiligheid en Dienstverlening
De inhuur van BOA’s via een buurgemeente zetten we stop, deze
Wat willen we bereiken?
het zelf in dienst nemen van de BOA’s.
kosten komen daarmee te vervallen. Hier staan wel de kosten voor
Openbare orde en veiligheid •
Een veilige gemeente blijven. En ervoor zorgen dat inwoners dat ook zo ervaren.
Wat gaan we ervoor doen? Openbare orde en veiligheid •
We nemen zelf BOA’s in dienst om de structurele overlast van jongeren blijvend te verminderen.
Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Veiligheidsregio ZHZ
-70
-70
-70
-70
-120
-120
-120
-120
10
10
10
10
BOA’s
- in dienst
- niet meer inhuren via buurgemeente Totaal programma 4
200
200
200
200
Toelichting: Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid De cijfers uit de voor zienswijze aangeboden conceptbegroting zijn verwerkt in de meerjarenraming. BOA’s Kadernota 2025 5
Bedrijfsvoering
Toelichting:
Wat willen we bereiken?
Decembercirculaire 2023
Informatievoorziening •
Minder kwetsbaar worden in het beheer van de
De decembercirculaire van het gemeentefonds gaf een iets hogere
informatievoorziening en de informatiebeveiliging en
inkomst van de algemene uitkering aan.
daarmee de bedrijfs- en dienstverleningscontinuïteit garanderen.
Meicirculaire 2024 De meicirculaire van het gemeentefonds gaf een voordeel van de
Wat gaan we ervoor doen?
inkomst van de algemene uitkering aan.
Informatievoorziening •
De laatste onderdelen van de informatievoorziening omzetten naar SaaS-dienstverlening, waardoor we uiteindelijk geen
De resterenden boekwaarde van de servers wordt in 1x
eigen servers meer zullen hebben.
afgeschreven. Daardoor ontstaat in 2025 een nadeel. Vervolgens komen de onderhoudskosten te vervallen en komen de
Wat mag het kosten?
licentiekosten voor de SaaS-dienstverlening in beeld.
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
Decembercirculaire gemeentefonds
150
110
110
110
Meicirculaire gemeentefonds 2024
600
350
300
310
Totaal Algemene Dekkingsmiddelen en
750
460
410
420
bedragen x € 1.000
2025
2026
2027
2028
SaaS-dienstverlening
-50
-50
-50
-50
Uitfaseren servers
-90
30
30
30
Totaal Overhead
-140
-20
-20
-20
2023
onvoorzien
ICT beheer
Kadernota 2025 6
3.
Uitgangspunten Begroting 2025 en Meerjarenraming 2025-2028
3.1 Algemene en technische uitgangspunten Algemene uitgangspunten
Bij opstelling van de (meerjaren)begroting 2025-2028 gaan we uit
Technische uitgangspunten begroting 2024
Binnen de genoemde algemene kaders gelden de volgende technische uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting en Meerjarenraming: •
begroting 2024. •
Gemeenschappelijke Regelingen en uitgaven voor contributies.
1. De eerste jaarschijf (= 2025) van de meerjarenraming sluit
In de nieuwe beheerplannen buitenruimte zijn inflatoire effecten
zonder incidentele baten en lasten positief. Indien dit niet
meegenomen. Alle andere budgetten indexeren we vooralsnog
kan worden gerealiseerd dient in ieder geval de laatste Provinciaal toezicht). Daarnaast wordt gestreefd naar een duurzaam financieel evenwicht in iedere jaarschijf.
niet . •
Geen toevoeging van rente aan reserves.
•
Algemene uitkering uit het Gemeentefonds nemen we meerjarig op op basis van lopende prijzen en voor inflatie vanaf 2025 (als
2. De staat van incidentele baten en lasten is de basis waarop
stelpost) op basis van de gegevens van de mei- en
de Provincie beoordeeld of de begroting structureel sluitend is. Dit overzicht wordt opgesteld bij het opstellen van de Begroting 2025. In de Kadernota 2025 wordt daarom in dit verband niet de term ‘sluitend’ gebruikt. 3. Belastingen en heffingen 2025 worden gebaseerd op de
septembercirculaire 2024. •
2019. Voor begraven zijn de tarieven in 2020 geharmoniseerd.
Ramingen voor Gemeenschappelijke Regelingen baseren we op de begroting van de betreffende Gemeenschappelijke Regeling.
•
Dividenden van verbonden partijen baseren we op het ontvangen dividend 2024 of het door de vennootschap in het vooruitzicht
uitgangspunten en besluiten die zijn vastgesteld bij de harmonisatie van het belastingbeleid voor Molenlanden in
Inflatie nemen we volgens de notitie “Bezuinigingen, fase 1”, alleen en voor zover onvermijdelijk op voor bijdragen aan
van de volgende algemene kaders:
jaarschijf (= 2028) structureel in evenwicht te zijn (richtlijn
Realistische raming op basis van gegevens jaarstukken 2023 en
gesteld in 2025 uit te keren dividend. •
Ramingen sociaal domein baseren we op verwachte uitgaven; er is geen relatie (meer) met de inkomsten uit het Gemeentefonds.
•
Voor onvoorziene uitgaven nemen we € 0 op.
Kadernota 2025 7
•
We houden rekening met stijging van loonkosten
met de voor 2025 verwachte inflatie, zoals aangegeven in de
(werkgeverslasten) en CAO-ontwikkelingen zoals aangegeven in
meicirculaire 2024.
de meicirculaire 2024. •
Lastenverzwaringen voor inwoners en ondernemers in principe
Grondexploitaties
niet hoger dan de inflatie.
•
die onder meer inzicht geeft in de hoogte van de grondprijzen en parameters die als uitgangspunt gelden voor de jaarlijkse
Rente •
actualisatie van de grondexploitaties. Voor 2025 e.v. gelden de
Het rentepercentage voor berekeningen van heffingen en
volgende parameters:
retributies en doorbelasting aan overige taakvelden wordt berekend via een rente-omslagpercentage. Dit renteomslagpercentage is bepaald op 1,5%. •
Overzicht parameters:
De rentebaten van de uitzettingen van de voormalige gemeente
2025
2026
2027
2028
Kostenstijging
4,0%
4,0%
2,0%
2,0%
Giessenlanden nemen we niet mee in de berekening van het
Opbrengstenstijging
0,0%
0,0%
2,0%
2,0%
Rente
0,2%
0,2%
0,2%
0,2%
rentepercentage. Deze rentebaten maken deel uit van de algemene middelen. •
Rentepercentage voor eventueel kortlopende financiering (kasgeldleningen) is 0,5% in 2025, 2026, 2027 en 2028.
•
Jaarlijks stellen we een Nota Grondprijzen en Parameters vast,
Kostentoerekening •
Integrale kostentoerekening gebeurt op basis van
capaciteitsinzet aan projecten, investeringen civiele werken,
Rentebaten 2025 in verband met verwachte uitzettingen per
grondexploitaties. Door tijdverantwoording per project geven
ultimo 2024 verantwoorden we als algemeen dekkingsmiddel.
we hier invulling aan. Dit geldt voor zowel interne- als externe medewerkers.
Opbrengsten •
Tarieven voor heffingen, retributies, en overige diensten baseren we op integrale kostprijstarieven.
Indexatie tarieven voor verhuur van ruimten en diensten aan derden, zijn volgens de Consumenten Prijs Index (CPI) 2025
•
• •
Specifiek voor de rioolheffing gaan we uit van de
zoals die is opgenomen in de meicirculaire 2023, tenzij anders
tariefontwikkeling, volgens het vastgestelde GRP 2020 (jaarlijks
in het huurcontract is bepaald.
+3%).
Opbrengsten gemeentelijke belastingen verhogen we volgens het vastgestelde Belastingbeleid Molenlanden 2019, verhoogd Kadernota 2025 8
•
Specifiek voor de Begraafrechten houden we, zo mogelijk, rekening met de effecten van het in 2020 vastgesteld beleid voor begraafplaatsen en begraven.
•
In de tarieven voor heffingen en retributies is btw-compensatie opgenomen.
3.2 Uitgangspunten reserves In de nota ‘Reserves en voorzieningen’ en in de ‘Raadsinformatiebrief belastingdruk inwoners en hoogte algemene reserve’ staan kaders voor de aanwending van de algemene reserve in drie niveaus. Per niveau typeren we de mate van aanwendbaarheid met de kleuren: rood, oranje, groen. De Algemene Reserve kan worden aangewend om de belastingdruk op de inwoners te verminderen en/of kan dienen als incidenteel dekkingsmiddel voor het realiseren van nieuw beleid. Uitgaande van de in de Begroting 2024 genoemde stand van de Algemene Reserve per eind 2027 van € 35,5 miljoen, is de ondergrens € 18,7 miljoen. Deze is gebaseerd op 3x de omvang van de risico’s ad. € 4,6 miljoen zoals geïnventariseerd in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicomanagement’ in de Jaarrekening 2023 en het bestemd vermogen. Het deel dat deze grens overstijgt is in principe aanwendbaar voor dekking van incidenteel nieuw beleid. Hierdoor ontstaat de volgende verdeling van de Algemene Reserve: Kadernota 2025 9