Bijlage 3 concept-zienswijze Molenlanden concept-NRD 380kv hoogspanningsverbinding

Bureau Energieprojecten Inspraakpunt HSV Geertruidenberg-Krimpen a/d IJssel of Crayestein Postbus 111 9200 AC Drachten

Datum: 4 juli 2023 Zaaknummer: Bijlagen: Voor informatie: Lida Bode Onderwerp:

zienswijze over concept-NRD HSV GKr of G-Cr

Geachte heer Jetten, Hierbij maken wij, mede namens de raad, onze zienswijze aan u kenbaar over de concept-NRD voor een nieuwe 380kV-hoogspanningsverbinding tussen G-Crayestein of G-Krimpen aan den IJssel. We onderschrijven de regionale zienswijze en vullen de regionale zienswijze aan met specifieke punten voor Molenlanden. Algemeen De gemeente Molenlanden beseft dat de nieuwe 380kV-hoogspanningsverbinding een onderdeel is van de energietransitie en daarmee een noodzakelijke investering is. Tegelijkertijd heeft de gemeente Molenlanden met een aantal andere transities en opgaven te maken, die allemaal op haar grondgebied bij elkaar komen. Het gaat om de landbouwtransitie, de watertransitie, de klimaat- en natuuropgaven in het Zuid-Hollandsprogramma voor het Landelijk Gebied (het ZHPLG) en de opgaven voor woningbouw en werklocaties. Onderling zit er de spanning tussen deze transities en opgaven. Daardoor is het onmogelijk om ene transitie of opgave los te zien van de andere transitie of opgave. Die spanning loopt als een rode draad door onze zienswijze. Corridor 7 betekent in Nieuw-Lekkerland een onacceptabele situatie voor de leefbaarheid en woningbouwopgave In het concept-NRD worden tien verschillende corridors gepresenteerd.

Corridor 7 maakt over de volledige lengte bundeling met de bestaande 380kV-verbinding tussen Geertruidenberg en Krimpen aan den IJssel mogelijk, zo geeft de concept-NRD. Deze corridor van 1200m breed gaat ter hoogte van Nieuw-Lekkerland echter over een bebouwd gedeelte van de kern. Dit betekent dat er een derde 380kV-verbinding door de kern Nieuw-Lekkerland kan komen. Dat leidt tot een voor ons onaanvaardbare situatie. We hebben daar een aantal redenen voor: • Door corridor 7 over Nieuw-Lekkerland te projecteren komt er een derde hoogspanningsverbinding in Nieuw-Lekkerland aan te leggen. Er is in Nederland geen gebied waar twee verbindingen zo kort op elkaar liggen, laat staan drie. Er is ook niets bekend over de korte en lange termijn-effecten van drie zo dicht op elkaar staande hoogspanningsverbindingen op de gezondheid en het welbevinden van inwoners. Wij vinden het onaanvaardbaar om onze inwoners aan nog onbekende risico’s bloot te stellen. • Deze corridor leidt (weer) tot uitkoop van een groot aantal woningen. De uitkoop en bijbehorende sloop van deze woningen leidt tot een grotere woningbouwopgave. De opgave

1

Gemeente Molenlanden | Postbus 5 | 2970 AA Bleskensgraaf WWW.MOLENLANDEN.NL | info@molenlanden.nl | 088 75 15 000

om voor de eigen inwoners voldoende woningen te realiseren is reeds een grote uitdaging, die hierdoor verder vergroot zou worden. Bovendien ligt juist de kern Nieuw Lekkerland in een gebied waar vanuit het principe van ‘bodem en water sturend’ weinig ruimte is voor alternatieven. Verder constateren we dat uw keuze om corridor 7 over Nieuw-Lekkerland te projecteren strijdig is met uw eigen uitgangspuntom geen nieuwe hoogspanningsverbinding over bestaand stedelijk gebied aan te leggen. De kern Nieuw-Lekkerland is in de gemeente Molenlanden een van de grootste kernen. We verzoeken u daarom deze strijdigheid met uw eigen uitgangspunten in het vervolgproces te corrigeren en een geen corridor over Nieuw-Lekkerland te projecteren. Provinciale aanwijzing boringsvrije zone ivm mogelijk waterwingebied In de concept-NRD benoemt u reeds bij corridor 7 dat het passeren van de kern Nieuw-Lekkerland een knelpunt is. Daarbij benoemt u ook dat ondergrondse aanleg complex is om een aantal redenen. Hier voegen wij aan toe dat Nieuw-Lekkerland en omgeving in een gebied ligt dat is geduid als ‘strategische voorraad drinkwaterwingebied’. Dit is in eerste instantie geduid in de provinciale milieuverordening en is inmiddels overgenomen in de provinciale Omgevingsverordening. Dit heeft tot gevolg dat het gebied Nieuw-Lekkerland en omgeving een boringsvrije zone is (zie afbeelding hieronder).

Tenslotte merken wij op dat er veel onrust heerst onder de inwoners van Nieuw-Lekkerland over de mogelijke komst van een derde hoogspanningsverbinding. Wij verzoeken u daarom dringend om, zodra u deze corridor als niet wenselijk en haalbaar beschouwt en besluit deze corridor niet verder te onderzoeken, dit op de kortst mogelijke termijn te communiceren aan belanghebbenden.

2

Gemeente Molenlanden | Postbus 5 | 2970 AA Bleskensgraaf WWW.MOLENLANDEN.NL | info@molenlanden.nl | 088 75 15 000

Onevenredig lange corridors tasten kernen, belangen van inwoners en het Groene Hartlandschap van Molenlanden in grote mate aan In het concept-NRD worden tien verschillende corridors gepresenteerd, waarvan de corridors 7, 8. 9 en 10 over het grondgebied van de gemeente Molenlanden lopen. De corridors die door de gemeente Molenlanden lopen zijn zeer lang in vergelijking met de corridors die niet beginnen bij het hoogspanningsstation Krimpen a/d IJssel. Langere corridors brengen een groter oppervlak met zich mee dat beïnvloed wordt. Hierdoor zal de leefomgeving van meer inwoners en meer flora en fauna aangetast worden, omdat er simpelweg meer afstand overbrugd moet worden. Zowel bij corridor 7, 8, 9 als 10 dient een veelheid aan belemmeringen en aandachtspunten gepasseerd te worden, zoals Rijksbeschermde windmolens, andere Rijksmonumenten, linten met woonbebouwing, windturbines, een bestaande 150kVverbinding, etc. Daarnaast betekenen deze corridors door hun lange lengte meer belemmering ten aanzien van het vinden van een oplossing voor andere opgaven die hoog op de agenda staan, zoals transitie van de landbouw, woningbouw, natuur, recreatie. De lange corridors lopen door het nationaal landschap Groene Hart dat in de Rijks-structuurvisie (NOVI) een beschermde status heeft gekregen en aangemerkt is als NOVEX-gebied.

Wij onderschrijven en herkennen het volgende citaat uit de Nationale Omgevingsvisie: “Het landschap van het Groene Hart heeft belangrijke cultuurhistorische waarde en waarde als kraamkamer voor bijvoorbeeld weidevogels. Het gebied is tegelijkertijd ook van groot belang als recreatief uitloopgebied voor miljoenen inwoners van de Randstad. De ruimte en kwaliteit van de leefomgeving van het Groene Hart staan echter onder druk. “ Wij verzoeken daarom aan het ministerie van EZK en TenneT om een zo kort mogelijke corridor als voorkeursalternatief te nemen en expliciet rekening te houden met het beschermde landschap van het Groene Hart.

3

Gemeente Molenlanden | Postbus 5 | 2970 AA Bleskensgraaf WWW.MOLENLANDEN.NL | info@molenlanden.nl | 088 75 15 000

Alternatieve corridor Door een inwoner zijn wij gewezen op een alternatieve corridor. Via de zienswijze van deze inwoners bent u op de hoogte van deze alternatieve corridor. Met deze zienswijze leggen wij dit alternatief ook graag aan u voor met het verzoek deze op te nemen in de NRD en verder te onderzoeken. Het gaat om een variant op corridor 6, die wij hebben geduid in onderstaande afbeelding.

De oorspronkelijke corridor 6 gaat voor het deel tussen Geertruidenberg en Kievitswaard uit van bundeling met de bestaande 380kV-verbinding. Vanaf Kievitswaard tot Crayenstein wordt een nieuwe doorsnijding van de Biesbosch gemaakt. De variant op corridor 6 gaat uit van bundeling met de bestaande 380kV-verbinding over een langere afstand, namelijk tussen Geertruidenberg en de Merwede. Ter hoogte van de Merwede buigt deze corridor af naar het westen richting Crayenstein. Het voordeel van deze variant is dat er geen nieuwe doorsnijding van Natura2000-gebied De Biesbosch gemaakt hoeft te worden. Aandachtspunt bij deze variant is het deel langs de Merwede en de mogelijke effecten op Sliedrecht en de Biesbosch. Ons inziens zou dit deel, met een lengte van ca. 4km, ondergronds aangebracht kunnen worden. Dit overziend achten wij de variant op corridor 6 voldoende interessant om verder te onderzoeken en op te nemen in de NRD. Wijze van landschappelijke inpassing in Molenlandse veenweidelandschap geen argument voor corridor in Molenlanden Bijlage bij de concept-NRD is een landschapsanalyse. Bij de concept-NRD is een landschapsanalyse als zelfstandige bijlage toegevoegd. Wij waarderen de aandacht voor de landschappen in uw zoekgebied

4

Gemeente Molenlanden | Postbus 5 | 2970 AA Bleskensgraaf WWW.MOLENLANDEN.NL | info@molenlanden.nl | 088 75 15 000

en in het bijzonder voor het bijzondere veenweidelandschap ‘Groene Hart’ waar de gemeente Molenlanden onderdeel van uit maakt. De landschapsanalyse is hoofdzakelijk feitelijk, maar benoemt ook het principe van het bundelen van een nieuwe hoogspanningsverbinding met bestaande infrastructuur zoals provinciale wegen. In deze fase van het proces waarin verschillende corridors onderzocht worden, vinden wij dat dergelijke principes geen plaats hebben. Een dergelijke bundeling heeft nauwelijks meerwaarde en verzacht het leed in onze optiek niet. In onze optiek komt het onderwerp landschappelijke inpassing in een open veenweidelandschap pas aan de orde als op basis van andere aspecten de keuze gemaakt zou worden voor een corridor door Molenlanden. Vanaf dat moment zou aandacht besteed moeten worden aan landschappelijke inpassing. Ontbrekende zaken op de belemmeringenkaart Met deze zienswijze brengen wij nogmaals in dat linten en lintbebouwing waardevolle elementen zijn in het open-veenweidelandschap dat Molenlanden kenmerkt. Linten en lintbebouwing zijn een cultuurhistorisch waardevol element van nationaal landschap het Groene Hart. In dergelijk linten staan vele rijksmonumentale gebouwen. Tot op heden zien wij deze linten en de cultuurhistorische waarde ervan niet terug op de belemmeringenkaart die door u is opgesteld.

Rijksmonumenten zijn niet opgenomen op de belemmeringenkaart, wat ons inziens een omissie is. Archeologische rijksmonumenten zijn bijvoorbeeld wel opgenomen op de belemmeringenkaart. Deze aspecten zijn relevant bij alle corridors die door Molenlanden zijn geprojecteerd. Wij verzoeken u deze linten en rijksmonumenten op te nemen op de belemmeringenkaart. Daarnaast heeft u inzichtelijk gemaakt dat de bestaande 150kV-verbinding bij Giessen-Oudekerk en Giessenburg gekruist moeten gaan worden, in het geval u gebruik maakt van corridor 9 of 10. Het ontbreekt op dit moment aan informatie over hoe een dergelijke kruising eruitziet, welke cumulerende effecten optreden en of dat effect heeft op de gezondheid van omwonenden. Vervolgens constateren wij dat corridor 9 en 10 over de drie windturbines ten zuiden van Giessenburg lopen. Deze drie windturbines hebben een ashoogte van 108m en tiphoogte van 150m. Ons inziens is het niet mogelijk een hoogspanningsverbinding binnen deze corridors over of langs de windturbines te laten lopen. Wij gaan er vooralsnog vanuit dat u deze belemmering over het hoofd gezien heeft en verzoeken u in de volgende stappen hier rekening mee te houden c.q. deze corridors te laten vervallen.

Mocht u onverhoopt bewust de corridors 9 en 10 over de drie windturbines geprojecteerd hebben, dan willen we graag inzicht in uw afwegingen en de verhouding met ander beleid en daaraan gerelateerde voorwaarden. Noodzaak van ruime compensatie in algemene zin en inzicht in de mogelijkheden voor compensatie De gemeente en ook de regio heeft geen beslissingsbevoegdheid over het definitieve tracé. Net als op regionaal niveau wil de gemeente Molenlanden extra inzetten op een zo gunstig mogelijke compensatie door het ministerie van EZK en TenneT voor de gemeente(n) en het gebied waar de verbinding komt. Het blijkt onvermijdelijk dat er een 380kV-hoogspanningsverbinding in het zoekgebied komt. Daarom willen wij graag in een zo vroeg mogelijk stadium op de hoogte zijn wat in algemene zin de mogelijkheden voor compensatie zijn. Hierover kan dan, bij voorkeur in regioverband, het gesprek en de onderhandeling gestart kan worden. Tot nu toe is daar niets over bekend gemaakt vanuit het ministerie van EZK en TenneT. Wij verzoeken u reeds in de fase van de definitieve NRD aan de regio inzicht te geven in de mogelijkheden voor compensatie. Tenslotte Wij zien met belangstelling uw reactie op onze zienswijze tegemoet. Burgemeester en wethouders van de gemeente Molenlanden, de secretaris, de burgemeester,

Leon Anink

5

Theo Segers

Gemeente Molenlanden | Postbus 5 | 2970 AA Bleskensgraaf WWW.MOLENLANDEN.NL | info@molenlanden.nl | 088 75 15 000